Autocontrole
O autocontrole é fruto do Espírito e virtude indispensável. A graça de Deus nos ensina a renunciar à impiedade e a viver com sobriedade, domínio próprio e piedade no mundo presente.
Fruto e virtude
O domínio próprio é fruto do Espírito. Acrescentai ao conhecimento o autocontrole. A disciplina interior produz maturidade.
Yɛ kabɛ esa e Sisim na Dɛɛ di edjɛ ɔɔ, yɛ ɛ́: mɛkwyɛla, mɛmyaala, egwyem, ɛmaad ɛ lyem, embɛɛ, enɛm esa, nɛ esosoob, mɛtela, ɛdil ɛ lyem. Ye tok nɛ tsi wat di ebyen mbi etɛp binek.
Étɛp tak, saka mɛghaaz, kɛlka tsik epiki kɔ ɛdum ɛ koŋ ɛ len nɛ Zɛɛb. Deenek, bhis ɛkɛ tɔ tsik epiki, ye goka ɛ́ nɛ ɛbaadi nɛ tɛtɛ ɛgu ɛ ɛkwosak ɛ Zɛɛb. Kɔ ɛgu ɛ ɛkwosak ɛ Zɛɛb, tin bi ɛ́ baagu ɛdil ɛ mɛnyel men. Bhis ɛdil ɛ mɛnyel men, bi ɛ́ baadi nɛ zii. Kɔ zii, bi ɛ́ baadi tɔ ɛgwakel nɛ Zɛɛb. Tin, tɔ ɛgwakel nɛ Zɛɛb, dika nɛ tɛtɛ ɛgwakel nɛ bɔn-nyɛɛg bin tɔ zɛɛga mendjaala. Bhis ɛdi nɛ tɛtɛ ɛgwakel pak’en, dika tɔ kwyɛl.
Etɛɛ náá, Zɛɛb naatel enɛm nɛ embɛɛ bɛ, dáa ɛsuk ɛ tsik étɛp bot djas. Ye lyo mena ɛ́ náá, mena katka ɛsa embee mɛfulu, sa mena ààdu egwyes e esa e bɔs, étɛp mena needi tɔ mbɛɛ tsik kɔ ɛko ɛ bɔs’ak, tɔ etsoŋ, tɔ epiki nɛ esosoob nɛ Zɛɛb.
Etɛɛ náá, Sisim Zɛɛb nadjɛ mena ɛ, ye nabɛ ɛ́ ààbɛ, etɛɛ náá, mena needika bot ɛ bwoo, tin, Sisim djɛ mena ɛ́ ghwyil, kwyɛl nɛ ɛdil ɛ lyem.
Mɛ ààduwal nyel’am, mɛ nɛ tiig yɛ ɛlyelɛpe. É kaab náá, bhii mɛ di egoola Mbɛɛ Bhaadal nɛ bɛdhiiti bot ɛ, mam ɛmet ɛzɛkɛdisaa tɔ bot aabela efute ɔ.
Deenek, bot ɛ di esa mɛboola mɛ ɛwyis ɛ kaab ɔ, bɛ goka ɛ́ nɛ ɛmaad ɛ lyem tɔ etɛp djas. Bɛ dyeebasa deenek ɛ́, étɛp bɛ neebela kɔtɔ duu di ààbɔya nɛ ɛgwyɛ ɛ. Tin, bisɔ dyeebasa zii ɛ́, étɛp ɛbela kɔtɔ duu na kɔm-kɔm.
Bɛ mɛbhowal mɛ bi naboma nɛ yɛ ɛ, yɛ ɛ́ mɛbhowal mɛ bot djas di eboma nɛ yɛ ɛ. Zɛɛb ɛ́ sosoob tɔ ekɛk bɛ, nyɛ tok nɛ ghwyil ɛbet náá, bi boma nɛ mɛbhowal di náá, ye waadhaa bin ghwyil ɛ. Tin, é sok mɛbhowal aazyɛ ɛ́, Zɛɛb ɛ́ waadjɛ bin ghwyil ɛmaad yɛ, nyɛ Waalyaal bin mɛpek mɛ ɛwyis ɛ́ tɔ mɛbhowal mɛ tak.
Dominar a si mesmo
Melhor é quem domina o seu espírito do que quem toma uma cidade. A cidade sem muros é quem não tem autocontrole.
Sa bi ààbaŋa mɛfulu mɛ bot ɛ bɔs’ak. Tin, betka náá, Zɛɛb nyɛ ɛmet swoola esiiza bin, etɛɛ náá, bi needi bot ɛ na bes. É di’enek ɛ, bi aagu ɛkwosak ɛ Zɛɛb: yɛ ɛ́ sa di enyɔ ɛ, sa nyɛ di emyaala nɛ yɛ ɛ, sa di ààbɛ nɛ ɛtɔn ɛ.
Bɔn-nyɛɛg bam mɛ di ekwyɛl ɔ, bi goka ɛ́ nɛ ɛmɛt ɛnyɔɛpe sa mɛ di elɛɛ bin’aak: Mot nɛ mot kwyɛs nɛ ɛgwak. Yɛ ààgoka náá, mot kwyɛs ɛlii, nɛ ɛkwyɛs nɛ ɛbela ɛbuk.
Etɛɛ náá, tuub mena di duuka ɛ, ye tok tuub mena di eduu nɛ bot ɛ bɔs’ak ɛ. Mena duuka ɛ́ nɛ embee esisim ee di pɛ ɛko ɛ, nɛ yii di nɛ ghwyil ɛbuɛpe ɛ, nɛ ekukuma, dɔɔ nɛ mɛbwala mɛ di kɔ mbee bɔs’ak ɛ.
Tin, sa mena ààdjaka egó dáa bɛdhiiti bot, mena goka ɛ́ nɛ ɛdi ɛ́ ndjem, nɛ ɛdi ɛ́ bot ɛ di edil elyem ɔ.
Bi ɛ́ kobaka, ekaab náá, bi ɛzɛkɛpul mɛsa mɛ bis nasa, étɛp bi neebela bɛtɛ nɛ efute ɛ.