Autocontrole
O autocontrole é fruto do Espírito e virtude indispensável. A graça de Deus nos ensina a renunciar à impiedade e a viver com sobriedade, domínio próprio e piedade no mundo presente.
Fruto e virtude
O domínio próprio é fruto do Espírito. Acrescentai ao conhecimento o autocontrole. A disciplina interior produz maturidade.
Kɔnɔ Ala Xaxili Sɛniyɛnxi xa kɛwalie nan ya: xanunteya, sɛɛwɛ, bɔɲɛsa, diɲɛ, yarawasɛ, fanyi, lanlanteya, bɔɲɛ bɛxiya, nun yɛtɛ suxui. Tɔnyi yo mu na na fe mɔɔlie ma.
Na kui, wo xa katɛ birin naba ɲɛrɛ ki fanyi xa sa wo xa danxaniya xun ma,
Ala kolonfe xa sa wo ɲɛrɛ ki fanyi xun ma,
wo xa yɛtɛ suxui xa sa Ala kolonfe xun ma,
wo xa tunnabɛxi xa sa wo xa yɛtɛ suxui xun ma,
wo xa Ala yaragaaxui xa sa wo xa tunnabɛxi xun ma,
ngaxakerenya xa sa wo xa Ala yaragaaxui xun ma,
xanunteya fan xa sa wo xa ngaxakerenya xun ma.
A lanma won xa ɲɛrɛ yi mɔɔli ra barima Ala xa hinnɛ bara makɛnɛn, naxan nɔma findide kisi ra mixi birin bɛ. A xa hinnɛ won xaranma alako won xa gbilen tinxintareya nun duniɲa fee fɔxɔ ra, won xa won yɛtɛ xanin xaxilimaya ra, won xa won ma duniɲɛigiri raɲɛrɛ tinxinyi nun Ala yaragaaxui kui.
Ala mu gaaxu xaxili xa soxi won yi ra. A bara xaxili fi won ma naxan findixi sɛnbɛ, xanunteya, nun yɛtɛ suxui ra.
N nan n yɛtɛ suxuma nɛ sɛnbɛ ra, alako n tan kawanditi fan naxa fa Ala xa masenyi matandi, n xa lɔɛ.
Gi mixi naxee gbata rabama, e fe xɔrɔxɔɛ mɔɔli birin nabama, alako e xa geeni, hali na sare mu bu. Won tan nan sare nde sɔtɔma naxan buma abadan.
Maratantanyi yo mu wo lixi, adamadi mu nɔma naxan na. Ala na a xui xanbi ra. A mu a luma maratantanyi yo xa wo li, naxan nɔma wo ra. Maratantanyi na wo li, Ala fɛɛrɛ nde fima nɛ wo ma, alako wo xa nɔ minide a kui, wo xa nɔ a ra.
Dominar a si mesmo
Melhor é quem domina o seu espírito do que quem toma uma cidade. A cidade sem muros é quem não tem autocontrole.
Diɲɛ mixi fan geresoe bɛ,
yɛtɛ suxui tide dangi taa suxufe ra.
Mixi naxan mu nɔma a yɛtɛ raxande a na xɔnɔ,
na luxi nɛ alɔ taa kanaxi naxan tɛtɛ bara bira.
Xaxilitare bɔɲɛ xa te mafura,
kɔnɔ xaxilima tan a yɛtɛ suxuma nɛ.
I naxa binya yirefanyi ma,
i naxa binya kɔɔla ma.
I naxa i sanyi ti kira ɲaaxi xɔn ma.
Lɔnnitare bɔɲɛ te rafura,
lɔnnila tan mu konbi yaabima.
Faxɛ nun simaya fatanma mixi xa wɔyɛnyi nan na.
Wɔyɛnla a sare sɔtɔma nɛ.
Wo naxa wo ɲɛrɛ yi duniɲa mixie ɲɛrɛ ki ma. Wo xa a lu Ala xa wo ɲɛrɛ ki fori masara, a bɔɲɛ nɛɛnɛ nun xaxili nɛɛnɛ fi wo ma. Na kui, wo nɔma nɛ Ala waxɔnfe fanyi kolonde, naxan a kɛnɛnxi, naxan kamalixi.
N ngaxakerenyi xanuxie, wo xa yi wɔyɛnyi mɛ: Wo birin xa wo tuli mati wo bore ra, wo naxa gbata wɔyɛnyi ra, wo bɔɲɛ naxa te mafuren na,
Barima won mu na ibunadama xa gerefe. Mangɛe, nɔlae, yi duniɲa sɛnbɛma ɲaaxie, ɲinnɛ naxee na kuye ma, gere na won nun nee nan birin tagi.
Na kui, won naxa xi alɔ booree. Won xa fee rasaxa a fanyi ra, won naxa yanfa.
Ayuba xa masenyi dɔnxɔɛ raɲɔnyi
«Yunubi sare nan ya»
«N natɛ tongo nɛ,
n naxa yabu ginɛdimɛdi ra.
Wo xa fe birin naba alako wo naxa gan wo xa wali munafanyi ra. Wo xa kata wo xa sare kamalixi sɔtɔ.