Corpo

19 Tamavufamo’a Ruotage Avamumofo mono no me’negeno, Ruotge Avamuma Anumzamo’ma tamagri’ma tami’nea avamumo’ma anampinkama mani’neana tamagra ontahi’nazo? E’ina hu’negu tamagra’a su’ana omani’naze. 20 Na’ankure tamagrira Anumzamo’a ko tusi’a mizanteti miza seramante’ne. E’ina hu’negu tamavufgareti Anumzamofo Agi’a erisaga hugahaze.

27 Vahe’mokizmi mono ke zmasamite’na, ru nagrani’a miza e’orizanku, nagrani’a navufga hanaveti’na amasagugeno, nagri navesi’za nevaririe.

3 Hagi nagrama maka’zani’a zamunte omne vahe nezami’na, atresugeno tevefi navufa krefnane hugahianagi, nagripima vahe’ma avesinte’zama omne’nesigeno’a, ana miko’zamo’a amnezankna hugahie.

13 Na’ankure mago’amota Jiu vahe manunkeno, mago’amota Griki vahe mani’none. Mago’amota kazokzo eri’za vahe manunkeno, mago’amota amne vahe mani’none. Hianagi tagra magoke Avamupi tina freta, magoke avufafi mani’none. Ana higeta ana miko’mota magoke Avamupinti tazahu’zana e’nerune.

4 Magoke tavufgafina hakarea tavufga hunte’neanagi, e’i ana maka tavufgamo’za magoke eri’zana e’norize. 5 Tagri tavufgamo hu’neankna huta tagra rama’a vahe mani’nonanagi, tagra Kraisimpina magoke avufga mani’neta, ruzahu ruzahu avufga’a mani’none.

8 Hanki amega tavufga azeri hanaveti hanuna zamo’a, osi’a knafi taza hu’zana eri gahunanagi, Anumzamofo avu’ava’ma (godliness) hanuna zana huvempa hu’negu meni mani’zampina taza nehuno, henkama esia mani’zampinena taza hugahie.

22 Musema huno mani’zamo’a, tusazamo vahe’ma azeri so’e higeno maniankna nehie. Hianagi vahe’mofo antahi’zamo’ma havizama haniana, havi krimo zaferinafi me’neno azeri haviza hiankna hu’ne.

24 So’e kema hu’zamo’a tumemofo rima’agna hu’neankino, vahe’mofo agu’amemofontera haga higeno, zaferinamofona azeri so’e nehie.

7 Kagraka’a antahizankura knare hu’ne hunka eri antesga osunka, Anumzamofonku koro huntenka agorga’a nemaninka, havi avu’ava zana kamefi humio. 8 E’i ana’ma hanankeno’a, kavufa kazeri neganamreno, zaferina ka’a kazeri hanavetigahie.

13 Na’ankure maka nagu’a navufga Kagra tro hunante’nane. Ana hutenka antanimofo rimpafima mani’nogenka maka navufga Kagra rehatinante’nane, 14 Kagrama nagrima tro’ma hunanana, so’e' zantfa hunku tro hunante’naku muse hunegantoe. Kagrama eri’nana eri’zamo’a, knare huno so’e zantfa hu’ne. Ana hu’neanki’na e’i ana zana nagra ke’na antahi’na hu’noe.

26 Nagu’amo’ene navufgamo’enena zaferina omne amne huno navresra nehianagi Anumzamoke’za nagu’amofona nazeri hankavenetiankino, nagri Anumza Agra mani vava nehie.

Tinku’ma hiaza huno Anumzamokagura nave’nesie huno asunte’nea zagamere

1 Anumzamoka Kagra nagri Anumza mani’nanke’na, Kagrikura tusiza hu’na nehakroe. Nagu’amo’a tinku’ma hiaza huno, Kagrikura navenesigeno, tima omne hagage kokampina navufgamo’a Kagrikura tusiza nehie.

41 Reramatagafi ufreta traka hanagi, kva huneta nunamu hiho. Avamu timimo’a ave’nesianagi, amega tamavufgamo’a avenosie.

29 Tamaga kavurgamo kazeri kumipi katre’na, eri tagitinka mate vuo, na’ankure ru maka kavufa tevefi (hell) vu’zankura, mago kvufamo fanane hani’ana, knare hugahie.

Mago zankura hakare kagesa ontahisana naneke

25 E’ina hu’negu, Nagra neramasmue, tamagrama manisnaza zankura tamagesa antahintahi hakare osuta, naza kavera negahune, igati tina negahune, kukena tavufarera na’a hugahune huta ontahiho. Anampina kavemo’a mani’zana agaterenefi, hipi kukenamo’a tavufa agatere’neo?

28 Tamufama tamahe fri vahekura korera osiho. Hianagi tamagu’a ahe ofrigahie. Anazanku kore’ma huntesnazana, tamagu’ane tamavufanema teve tirupima kre fanane hanimofo Anumzamofonku korera hunteho.

Vahekura kore osu, Anumzamofonku koro hanaza naneke

1 Anama nehazage’za mika veamo’za emeritru nehazageno, rama’a tauseni’a vahe’mo’za titipa hu’za zamagiareti orentrako arentrako hu’naze. Pusantera Jisasi’a rukrahe huno, amage' nentaza disaipol naga’a zamavumro ante’ne, Farisi vahe zamuzmakura havige vaheki kva hiho. 2 Na’ankure mago’zamo’a refiotegahie. Hakare’za oku’a me’nesnia zana, henka’a amate fore hugahie. Hakare zama refitenesnia zamo’a, amate efore hanige’za kegahaze. 3 Inankna kema hanimpima hu’nesana kemo’a, masare eama hanige’za vahe’mo’za antahigahaze. Hagi sumike’ma oku’a hunaraginte’pinkama hu’nesanana, anagamu nomumpare marerino huama hanige’za antahigahaze.

4 Rone’nimotma, Nagra neramasamue, avufgama ahe frisimofonkura korera osiho. Anama hutesu’za henka’a, mago’enena zamagra anara huoramantegahaze. 5 Hu’neanagi Nagra kore kea huneramantoe, Tamagri’ma tamahe frino hanave’areti tevefima tamasga hu’tresimofo korora hunteho. Nagra neramasamue, Agri korera hunteho! 6 Hagi 5'a kisave nama tare kasage zagore netraze. Ana nehazankino Anumzamo’a ana namazagagura agera nokanie. 7 Hagi tamagerafa nehue, tamasenire’ma me’nea tamazokara maka kohampari’ne. Korera osiho! Tamagara rama’a kisave namazaga agateretma ra’za mani’naze.

8 Nagra neramasamue, iza’o Nagri nagi nagenkema vahe’mokizmi zmavurema huama hanimofona, Vahe’mofo Mofavremo’a, Anumzamofo ankeromo’kizimi zamurera agi’a huama hugahie. 9 Hu’neanagi mago’mo’ma Nagriku’ma onke’noe huno vahe zamufi hufrakisi’mofona, Anumzamofo ankeromokizmi zamavurera Nagranena, zamagrira ozamage’noe hu’na hu frakizmantegahue. 10 Hagi iza’o Vahe’mofo Mofavre mago kema huhaviza huntesimofona, kumi’a eri atrentegahie. Ana hugahianagi iza’o Ruotage Avamumofo huhaviza huntesimofona, kumi’a atreontegahie.

11 Hu’neanagi, osi mono nonte kva vahete’ene, ruga’a kva vahetema tamavre’za vanageta, nanege hugahune hutma tamagesa ontahiho. 12 Na’ankure Ruotage Avamumo kema huku’ma hanaza kea rempi huramisigetma ana knafina hugahaze.

Rama’a feno ante’nea ne’mofo naneke

13 Tusi’a veapinti magomo’a amanage huno Jisasinku hu’ne, Rempi hurami nemoke, nenfuna asamigeno nerfama erisanti haregaha’e huno anterante’nea zampintira, refako hunamino. 14 Jisasi’a ana kenona huno, Kagri’ene negafu amu’nompina, iza kva mani’nenka kezani’a nentahinka refko huzananto huno hunante’ne? 15 Anante amanage huno zamasmi’ne, Kva hiho! Maka’a ruzahu ruzahu agraguke antahizamofona ha' renenteta, kva huta maniho, vahe’mofo mani’zana fenoma eri’zampina omnene. 16 Nehuno fronka ke zamasmino anage hu’ne, Mago afufenone ne’mofo hozamo’a, so’eza huno hakare’a raga rentene. 17 Ana ne’mo’a anage huno agesa antahi’ne, nezani’a erintesua nona omaneanki nagra nankna hugahue? 18 Nagra ne’zama erinte nona tagna vazina erira huna kitena, anampi maka ne’zane, mago’a zani’a erintegahue huno antahi’ne. 19 Anantera nagrani’agura anage hugahue, nagra rama’a kafufima nazama hania zantamina eritru huankina mani fru hu’nena tine nezane nenena musenkase hugahue hu’ne. 20 Hianagi ana ne’ku Anumzamo’a anage hu’ne, kagra neginagi vahe maninane! Meni kenageke frigahananki, maka’za eri atru hu’nanazana iza erigahie hu’ne? 21 E’inahu’za zamagra’aguke nentahiza mopafi fenozmima eritru hanaza vahe’mokizmia fore huzamigahie. Hianagi Anumzamofontera e’inahu vahe’mokizmia fenozazmi omnene vahe mani’naze.

Avufamofo azahu zanku antahintahi hakare hu’zamofo naneke

22 E’i ana agafare Jisasi’a amanage huno amage’ma nentaza disaipol nagara zamasmi’ne. Tamagra tamavufagura antahintahi hakare osiho. Nane’za neneta manigahune, nankukena antanita tavufa refitegahune huta osiho. 23 Na’ankure tasimuma erita manizamo’a ne’zana ageteregeno, tavufamo’a kukenama hu’zana agaterene. 24 Namamofo keho, zamagra hoza kriza ne’zana nogafize. Nezama erinte’za nesaza nona omne’neanagi, Anumzamo ne’zana nezamie. Tamagra namamofona agatereta raza vahera mani’naze. 25 Mago’mo tamagripintira antahintahi hakarema haniazamo’a, asimu’a osi’a erizaza hugahio? 26 Tamagrama ama osizama osanutma, na’a higeta mago’a zankura antahintahi hakare nehaze? 27 Inozamo’ma hageno amosrema neheaza keho. Zamagra mragu’za atiza kukena hatiza nontanize. Hianagi Nagra neramasamue, kini ne' Solomoni’ma avasese’ane kukena hu’neanagi, ama flauamofo amosaremo agetereno knarezantfa hu’ne. 28 Hianagi Anumzamo’a meni mesigeno okima eriza tevefima kresnaza inozana e’inahukna huno kukena hunezmanteanki, Osi tamentintine vahera! Anumzamo’a agetereno vahe’mota kukena huormantegosio? 29 Naneza neneta, nanti negahune huta antahintahi hakarea osiho. 30 Na’ankure zamentinti osu vahe’mo’za anazankura tusi’za hu’za nehakaze. Hianagi tamagri, Neramafa’a atupama hanaza’zana ko antahino keno hu’ne. 31 Hu’neanagi kotazana, Anumzamofo kumaku haketenkeno, ana miko atupama hanaza zana tamigahie.

Monare hirozama eritru hanuna zamofo naneke

32 Onensa sipisipi afu kevumota korora osiho. Na’ankure tamagri Nafatmimo’a, mona kuma’a muse huno tamiku hu’ne. 33 Afufenontamia zagore atretma, zago erita amunte omane vahe nezminkeno monafi fenozantamimo’a meno, anazamo’a monafina havizana nosanageno, kumzafa nosesageno, havi kafamo’za eri havizana osu kumapi antegahaze. 34 Na’ankure feno zanka’ama me’nenirega, anantegage kagu’a antegahane.

Ramo’ma esia zanku kva hu’za manisaza naneke

35 Hagi Kukena tamia huta, tro huta mani’neta, tavi tamia rekru hutma maniho. 36 Kva’zmimo arave hu nezantegati esigu kva hu’za manine’za, kafante eme vagre vagre nehige’za, ame hu’za anagi nentazankna huta kva huta maniho. 37 Hagi kazokzo eriza vahe’mo’za, kva zmimoma esigu kva hu’za mani’nesaza vahe’mo’za muse hugahaze. Tamage hu’na neramasamue, Agra’a ana kva nemo amu’nofi nehuno, kukena’a eri atupa huteno, eri’za vahe’a hanige’za zamaza tununte mani kaginesageno, kavera agra eme zamigahie. 38 Kenege esio, kotu avame esio, zamunte’za kva hu’za maninesageno, eme zamagesia kazokzo eri’za vahe’mo’za, muse hugahaze. 39 Hu’neanagi ama’nankea antahiho, mago nomofo nefama e’i knazupa kumzafa vahe’mo’za noni’a tagna vazigahaze huno antahinesuno’a, kvagrino mani’neno zamatresige’za noma’a tagna vaziza uofregahaze. 40 Tamagranena tamavu anteta kva huta maniho. Vahe’mofo Mofavremo’a, omegahie huta hanaza knafi, egahianki kva hutma maniho.

Havi eri’za vaheku’ene knare eri’za vaheku’ene hu’nea naneke

41 Pita’a anage huno antahige’ne, Ramoka ama fronka kea tagrikuke nehampi, maka vaheku’ene nehane? 42 Anante Ramo huno, Knare antahizanteti eri’zama’a erifatgo nehania ne’mofo kva’amo’a, huntenkeno mago’a eri’za vahe’a kva krinezmanteno, nezama nesaza zana kna fatgore refko huzamisia vahera iza’e? 43 Ana kazokzo eriza ne’mo’ma eri’zama enerino mani’nenigeno, kva’amo’ma eme kenimo’a, asomu erigahie. 44 Tamage hu’na neramasmue. Ana nera kva’amo’a huhamprintenkeno, maka zama’a kegava hugahie. 45 Hianagi ana kazokzo eri’za ne’mo’a agu’afina huno, kvanimo’a za’za kna maniteno egahie nehuno, agafa huno eri’zama eneriza kazokzo eri’za vene’nene, ananene nezmaheno, ne’zana neneno, aka ti neno neginagi nehuno, 46 kva’amo egahie huno antahiominesia knare’ma esuno’a, eme aheno rutaneteno, zamentinti osu vahe’mo’za manisaza kumapi antegahie. 47 Hanki ina kazokzo eriza ne’mo’ma, kva’amofo avesizama keno antahino hu’neno, ana avesimofonte kva osuno, amagema ontesimofona rama’a zampi azeri haviza hugahie. 48 Hianagi iza’o antahino keno osu’neno, knaza erigaza hu’nesimo’a, osia knokeve erigahie. Maka vahe’ma rama’ama zminemofompintira, mago’ane rama’a ante agofetu hu’za amisazegu hugahie. Hagi izano antahimino rama’a ami’nenimofompintira, mago’ane rama’a erinaku agesa antahigahie.

Jisasi’a amu’nontifi atane’za erino e’nea naneke

49 Nagra ama mopa teve taginteku e’noe. Nagri’ma navesiana tevea rukru hanie! 50 Hianagi tusi’a knazamo navega ante’neankina ti freankna hu’na, ana kanazampina ufretena atiramisugeno, ana knazupa vagaregahie! 51 Tamagrama tamagesama antahi’zana, ama mopafina rimpa fru’za erina enofi? A’o, amu’nontamifina atane’za eri’na e’noe. 52 Meninena mago nompi 5fu’a naga mani’nenamo’za amunozamifina atane’za fore hanigeno, tagufamo’za refko hu’za taremokiznia ha' reznantesageke, taremokea tagufamokizmia ha' rezmantegaha’e. 53 Famo tremokea refko huke, nefa’a nemofo ha' rentena, nemofo’a nefa ha' rentegahie. Anazanke huno nerera’a refko huno mofa’amofo ha' rente’na, mofa’amo’a nererana ha rentegahie. Mago a’mo’a nenoferona ha' rentesigeno, nenofero’a, vemofo nererana ha' rentegahie.

54 Hagi Jisasi’a anage huteno, tusi’a veara anage huno zamasami’ne, Kazageno hampomo zage ufretegama reraga higeta, ko arugahie nehazageno, kora nerie. 55 Hanki mago kaziga asoparegati (sauti) zahoma erigeta, zage ha hugahie nehazageno, ana nehie. 56 Tamagra tavre vahere! Tamagra mopafine monafinema fore hiazana refko hutma negaze. Hianagi menima ama knafima fore’ma hiazana na’a higetma refko hutma nonkaze?

57 Hagi nahigetma tamagra’a refko hutma fatgoma hu’neazana nonkaze? 58 Na’ankure magomo naneke huganteku kavreno kanisol vahete nevanigenka, karankama nevanuta, ko keaga hunka agranena erifatgo huo. Ana’ma osnanana ana ne’mo’a kavreno ke refkohu nete vanigeno, kavreno kina nonte kva nete kantena, kina hugantegahie. 59 Nagra anage hu’na neramasamue, ana kina nompi mani’neta, zagoma miza segahaze huno hurmantenesiama’a miza sevagareteta atiramigahaze.

10 E’ina hu’negu krimpa ahezana netrenka, kavufga kegava hunka manio. Na’ankure kasefa kavufgane hihamukanena amneza me’neankino agafa’a omane’ne.

4 Tagra mika’mota magoke tavufgafi magoke Avamu mani’neankino, anahukna huno e’ima tagi hu’neana magoke Anumzamofo naga fore hanunku tagi hu’ne.

22 A’nemotma, Ramofo agorga nemaniza kna huta tamavenanehe’i agorga maniho. 23 Na’ankure vemo’a, a’mofona aseni’a mani’ne. Kraisi’a anahu kna huno mono kevumofo aseni’a mani’ne. Agra ana mono kevu mofo avufa’a mani’neno aza huno avare’ne.

15 Kraisi rimpa fruzana atrenkeno tamagu’afina kegava hurmanteno, na’ankure tamarimpa fru huta manisazegu kehigetma mago avufga mani’nazanki, miko zupa Anumzamofona susu hunteho.

22 Ra Anumzamo’a ana ne’mofo asoza’ama eri’nereti a' trohuno avreno egeno,

23 ana ne’mo’a huno, Ha e’ine! Nagri zaferinareti zaferina’a tro nehuno, nagri navufareti avufga’a tro hu’neanki’na, are hu’na agi antemue. Na’ankure e’i ve’mofo avufafinti erino trohu’negu hu’ne.

24 E’i ana agafare vemo’a nererane, nefanena atreno, a’ane hagerafino eri mago huke nemani’e.

16 Ana hu’negu tavresra nosie. Tamage tavufgamo’a frino negasrianagi, knane knanena avamutimofona erikasefa nehie.

24 Agra avufare kumiti erino rugeka zafare hantinegu, tagra kumi’ma hu’zampina nefrita, fatgo tavutava’ma huzampina, kasefa huta manigahune. Na’ankure Agri avufgama aguzama ru’nazazamo, tagrira tazeri so’e hu’ne.

2 Na’ankure rama’a zampi havizana nehune. Hagi iza’o agrama kema hanifima fatgo osu kegaga huzanku’ma kva’ma hanimo’a, agra soe ne’kino amne mika avufgamofona kvahu so’e nehie.