Falar
A Bíblia tem muito a ensinar sobre a arte de falar. As palavras têm poder de vida e de morte — podem edificar ou destruir, curar ou ferir, aproximar ou afastar.
O poder das palavras
A morte e a vida estão no poder da língua. A palavra branda desvia a ira, mas a palavra dura suscita o furor.
Falar com sabedoria
No muito falar não falta transgressão. A boca do justo fala sabedoria, e quem guarda os lábios guarda a si mesmo.
Falar a verdade
Cada palavra ociosa será pesada no dia do juízo. Fale a verdade, edifique com a boca e confesse Cristo com os lábios.
Mɛ̃ eyɛɛn byɛ bubu: Me tsoo li ekieel etsiil Nziã ãndɔɔ ã baal, baal kieel ayeyɛɛn m’ãndɔɔ mɛn otsɛn pyɛ m’élieel-élieel bɔ.
«Okɛɛn muaan-ngoo a yɛ osi yɛ obi, yi y’asuo ndɛ obi b’esi ndɛ, byam ange-buaal. Okɛɛn ndɛ oyoo yɛ, yɛ ŋe bveel ondoo o byɛ.
Yeso bvool olieel ndiri: «Byɛ, ŋ’eboobuɛɛn byɛ, ebee ãndɔɔ ãmamã oyɛɛn nsa bibi, onge baal bɛn k’ayɛɛ Nziã wɛ. Bɔ atsam wɛn Nziã ayoo bɔ, me ndɔɔ yi eyɛɛn bɔ boo-boo.
Obɔ otsɛn bɛn, ndɔɔ yam yueel yi eyɛɛn byɛ onse empeel, akieel ayoo yɔ me mwiĩ. Ndɔɔ yi eyɛɛn byɛ m’ãmfi-mfya, onse ngwel-a-nzɔ, akieel abiool yɔ ke taan.»
Emfa kiki, mbuul wa ngesɛ asa obvɛ b’ofa onse ɔ̃kwal a ndɛ. Kɛn a mbuul wu ɔ̃bi-ɔ̃bi asa obi b’ofa onse ɔ̃kwal a ndɛ. Ke ngwel wɛ, ɔ̃nywã a mbuul apaal ãndɔɔ m’ãluul tɔ onse ɔ̃kwal a ndɛ.»
Ke ngwel wɛ, ŋɛn yɛ yɛɛn m’ɔ̃nywã a yɛ wɛn Yeso oli Mfam, bvool ŋɛn yɛ kiool onse ɔ̃kwal a yɛ wɛn Nziã áseel ndɛ onse b’ákwi-ákwi, yɛ àbvuul.
Emfa kiki hɛ̃, Ɔ̃fel awuaal a bia-byɛ, me ndɔɔ yɛn bia-byɛ eywɛn a mpɛn. Ke ngwel wɛ, bia-byɛ k’eyɛɛ kyɛn ebvaan esɔɔ onse ãbuɛɛn wɛ. Kɛn Ɔ̃fel ndyam abebuɛɛn me ndɔɔ a bia-byɛ m’ɛ̃nduɔɔl myɛn mbuul k’akoo k’ayɛɛn wɛ.
Edificar com palavras
Não saia da boca nenhuma palavra torpe. Sejam prontos para ouvir, tardios para falar, e tardios para a ira.
Yɔɔl kwɛn ndɔɔ si ngamɔ̃ yi mbi-mbi ebee m’ɔ̃nywã a byɛ opal. Eyɛɛn kɛn a ãndɔɔ m’ãbvɛ-ãbvɛ m’ãwuaal a bakyɛ m’emfa ki ãkɔɔ ã bɔ, bvool m’ãsa obvɛ ola baal b’ayoo mɔ̃.
Andoo a mɛ̃ a dzii, eyɛɛ ngesɛ wɛn, mbuul ndyam wueel ebvaan akal ye nsuaal m’oyoo, y’olyam m’oyɛɛn, bvool m’oya o mpuru.
Nzal-a-ŋɛn, bia-byɛ bueel ebetsɛɛl m’emfa bibi. Mbuul wɛn k’abetsɛɛl onse ãyɛɛn wɛ, ŋ’ali mbuul wu ɔ̃koo, wu okoo k’akal y’omfam hɛ̃ nkal a nzuru a ndɛ yueel.
Ebee obi m’obi obveel, ebee ɛ̃tswɛ hɛ̃ m’ɛ̃tswɛ obveel. Ebveel m’ondɔɔl o kuɔɔl, nzal-a-ŋɛn Nziã ŋ’áti byɛ mbel, me ndɔɔ obobɔ, kwɛn byɛ ewal ɔ̃swal wu ondɔɔl o kuɔɔl.
Baan a mɛ̃, bia-byɛ ebee dzii osuo kɛn a m’ɔ̃nywã y’ãyɛɛn m’ãbvɛ-ãbvɛ, esuo dzii m’ɛ̃sal y’otaa-taa.