Falar
A Bíblia tem muito a ensinar sobre a arte de falar. As palavras têm poder de vida e de morte — podem edificar ou destruir, curar ou ferir, aproximar ou afastar.
O poder das palavras
A morte e a vida estão no poder da língua. A palavra branda desvia a ira, mas a palavra dura suscita o furor.
Faxɛ nun simaya fatanma mixi xa wɔyɛnyi nan na.
Wɔyɛnla a sare sɔtɔma nɛ.
Yaabi bɔrɔxɔxi
Yaabi bɔrɔxɔxi mixi bɔɲɛ ragoroma nɛ,
kɔnɔ wɔyɛn xɔnɛ tan mixi bɔɲɛ ratema nɛ.
Wɔyɛn fanyi mixi rayalanma,
kɔnɔ wɔyɛn xɔnɛ mixi xaxili tɔɔrɔma nɛ.
Sɛɛwɛ na mixi bɛ naxan fata a boore yaabide.
Wɔyɛnyi tide gbo naxan falaxi a fala ki ma nun a fala tɛmui ma.
Marasitareɲa wali kanama nɛ,
kɔnɔ marasi gbegbe wali nan sɔɔnɛyama.
Falar com sabedoria
No muito falar não falta transgressão. A boca do justo fala sabedoria, e quem guarda os lábios guarda a si mesmo.
Wɔyɛnyi rawuyafe nɔma mixi findide yunubitɔɛ ra,
kɔnɔ xaxilima tan a dɛ suxuma nɛ.
Mixi naxan a dɛ suxuma, a xun nakelima nɛ,
naxan dɛ wuyaxi, na tan a xun nakanama nɛ.
Xaxilitare nɔma a maɲɔxunde lɔnnila ra xa a dunduxi,
a nɔma a maɲɔxunde fahaamula ra xa a sabarixi.
Naafixi gundo makɛnɛnma nɛ,
dugutɛgɛ tan a suturama nɛ.
I xa dɛtare xunmafala,
i xa misikiinɛ mali.
Hinnɛ gbegbe na xaxilima xa masenyi kui,
kɔnɔ xaxilitare tan xa wɔyɛnyi a yɛtɛ bɔnɔma nɛ.
Falar a verdade
Cada palavra ociosa será pesada no dia do juízo. Fale a verdade, edifique com a boca e confesse Cristo com os lábios.
N xa a fala wo bɛ, kiitisa lɔxɔɛ, adamadie dɛntɛgɛ sama nɛ wɔyɛn kobi birin ma naxee mini e dɛ i.
Haakɛ bafe
«Xa i ngaxakerenyi bara haakɛ sɔtɔ i ra, siga, wo firin xa sa lu yire keren, i xa a masen a bɛ a tantanxi ki naxɛ. Xa a sa i xui mɛ, i ngaxakerenyi bara ragbilen i ma.
«Wo nɛ Ala maxandima, wo naxa wo xa wɔyɛnyi rawuya fufafu, alɔ kaafiri naxee laxi a ra a e xa duba suxuma e xa wɔyɛnyi radiganxie nan saabui ra.
Na kui, wo naxan yo falama kɔɛ ra, a mɛma nɛ yanyi ra. Wo fefe makɔyikɔyima banxi kui, duniɲa birin fama rakolonde a ra kɛnɛ ma.»
Fe fanyi to ragataxi mixi fanyi bɔɲɛ kui, a fe fanyi nan naminima. Fe kobi to ragataxi mixi kobi bɔɲɛ kui, a fe kobi nan naminima. Naxan na gbo mixi bɔɲɛ kui, na nan dɔnxɔɛ minima a dɛ i.»
A i na a fala i dɛ ra a Marigi nan na Isa ra, i man naxa la a ra i bɔɲɛ kui a Ala bara a rakeli faxamixie tagi, i kisima nɛ.
Ala Xaxili Sɛniyɛnxi fan fama nɛ won malide won ma sɛnbɛtareya kui. Won mu a kolon a lan won xa maxandi naxan naba, kɔnɔ Ala Xaxili Sɛniyɛnxi nan Ala maxandima won bɛ mayandi xui ra naxan mu nɔma masarade wɔyɛnyi ra.
Edificar com palavras
Não saia da boca nenhuma palavra torpe. Sejam prontos para ouvir, tardios para falar, e tardios para a ira.
Wo naxa a lu wɔyɛn kobi yo xa mini wo dɛ i. Wo xa wɔyɛn fanyi nan fala naxan nɔma mixi malide a hayi ki ma, alako wo xa wɔyɛnyi xa findi hinnɛ ra e bɛ.
N ngaxakerenyi xanuxie, wo xa yi wɔyɛnyi mɛ: Wo birin xa wo tuli mati wo bore ra, wo naxa gbata wɔyɛnyi ra, wo bɔɲɛ naxa te mafuren na,
Won birin tantanma fe wuyaxi ma. Xa mixi nde mu tantanma a xa wɔyɛnyi kui, a mu tantanma dɛdɛ. Na kanyi nɔma a yɛtɛ birin suxude tinxinyi kui.
Wo naxa fe ɲaaxi ɲɔxɔ fe ɲaaxi ra, wo naxa konbi ɲɔxɔ konbi ra. Wo lan nɛ wo xa duba wo bore bɛ, barima wo xilixi na nan ma, alako wo xa dubɛ sɔtɔ kɛ ra. A sɛbɛxi Kitaabui kui,
N ma die, won ma xanunteya naxa findi wɔyɛnyi tun na, a xa findi maraba nan na, xa na mu a ra nɔndi yo mu na a kui.
Isirayila xa xɔrɛya
Ala matɔxɔɛ
Wo Alatala xili matɔxɔ,
wo a xa kaabanakoe masen ɲamae tagi.
N i matɔxɔma tɛmui birin.