Família
A família é a primeira instituição criada por Deus. Ele a projetou para ser escola de amor, fé e formação de caráter. A Bíblia honra a família e nos ensina a cuidar dela.
Eu e minha casa
Eu e minha casa serviremos ao Senhor. A família que serve a Deus juntos permanece unida e fortalecida em todas as circunstâncias.
Gama lumoun anhein mabusenrun hubéi heseriwidun lun Wabureme, anúadaha humá uguñe kaba lan un heseriwida: Houn yebe búngiugu ha meha únbaña heseriwida hagüchagu laru duna Éufüratesi, o houn lan habungiutegu Amoruna ha aganóubaña lidan fulasu le. Ánheinti au hau tílana nuban lunba Wabureme weseriwida.
Gama lumoun anhein mabusenrun hubéi heseriwidun lun Wabureme, anúadaha humá uguñe kaba lan un heseriwida: Houn yebe búngiugu ha meha únbaña heseriwida hagüchagu laru duna Éufüratesi, o houn lan habungiutegu Amoruna ha aganóubaña lidan fulasu le. Ánheinti au hau tílana nuban lunba Wabureme weseriwida.
Aba hariñagun lun:
—Afiñebá luagu Wabureme Hesukrístu, ábame basalbarun hau sun tílana buban.
—Ani guentó, ñein lan Aburemei le Wabungiute wama ítara kei meha hama lan wagüchagu, lun mígirun lániwa wábugua,
Criar os filhos
Instrui a criança no caminho em que deve andar. O lar é a primeira escola de fé e obediência.
Arufudahabá buiti lun irahü dan le ñǘraügili;
íbini danme le wéiyaali mabulieidun lubéi.
Arufudahabá buiti lun irahü dan le ñǘraügili;
íbini danme le wéiyaali mabulieidun lubéi.
Eweridihani burí houn nibureintiña
Niráü, aganbabéi lererun búguchi,
teni buguyame lun tarufudahan búguchu;
ladüga ítara luba kei aban uéndeni bun,
kei aban iñari o kei lan aban ridi.
Katei le burí lanügübei agabarahani
Niráü, areidabei hagumadin bagübürigu
luma harufudahan lidan bisaminan súnwandan.
—Areidabei sun katei le ariñaga náalibei bun lidan bisaminan, arufudahabei houn birahüñü súnwandan; adimurehabá houn luagu, dandu búbiñe kei luagu béibuguniwagu, danme le barounrun luma danme le básaarun.
—Areidabei sun katei le ariñaga náalibei bun lidan bisaminan, arufudahabei houn birahüñü súnwandan; adimurehabá houn luagu, dandu búbiñe kei luagu béibuguniwagu, danme le barounrun luma danme le básaarun.
Huguya agübürigu, magañidagüda humaña hisaanigu, agüriaharügü humaña buidu lun gaganbadi hamá, arufudaheina houn kei labusenruni Wabureme.
Huguya agübürigu, magañidagüda humaña hisaanigu, agüriaharügü humaña buidu lun gaganbadi hamá, arufudaheina houn kei labusenruni Wabureme.
Isaanigu, le lunbei hadügüni keisi afiñetiña lun gaganbadi humá houn hagübürigu, lugundun ligía richabei. Anihán aban gumadi wéiriti lídangiñe lugumadin Bungiu le anügübei buiti woun lau wagunfuliruni: «Inebelá búguchi tuma búguchu bun
Honrar e amar
Honra teu pai e tua mãe. A família funciona com perdão, paciência e amor incondicional entre todos os seus membros.
Ruba inebesei lun búguchi luma tun búguchu, migife láamuga bibagari ligibuagu ubóu.
Ruba inebesei lun búguchi luma tun búguchu, migife láamuga bibagari ligibuagu ubóu.
inebe hamá bagübürigu bun; hínsiñe hagíame bíbirigu bun kei bínsiñegua bungua.
Larufudahan Hesusu libügürü ígiraguni
Lárigiñe lariñaguni Hesusu sun katei le, aba lidin Galiléagiñe lun lóubawagun Hudéa le luéigiñebei oubaü le ñéingiñe lubéi laboucha weyu libiti Hordán. Saragu haña gürigia afalaruti, aba lareidaguagüdüniña sánditiña ñein.
Ábati hayabin fiu fariséugu lumoun Hesusu áluga hábürügüdüni tidoun sádara; aba hálügüdüni, hariñaga lun:
—Según baritagun, gayaraati san lígirunu gürigia lúmari luéigiñe furumiñeguarügü katei?
Aba lóunabun Hesusu, lariñaga houn:
—Maliihangidün san tidan Lererun Bungiu luagu lúmagiñe lan furumiñeti dan, dan le ladügünbaliña Bungiu gürigia, adüga lani wügüri, adüga würi? Ariñagati giñe: "Ligía lígirubei lubéi wügüri lúguchi tuma lúguchu lun laganóuniwa tuma lúmari, ábame herederun kei ábanrügü gürigia". Mámaaña lubeiti biama, ábanrügaaña. Ligía moun lubéi lafanreinraguni wügüri le ladunraguagüdübei Bungiu.
Ábati hálügüdüni, hariñaga lun:
—Kati uagu lariñaga lilurudun Moisesi lunti lan tichugúniwa gárada lánina ígiraguni tun würi lun tigirún?
Aba lariñagun Hesusu houn:
—Ladüga tidere hanigi lánharunbei Bungiu lun hígiragun hama húmarigu; gama lumoun mama liña meha furumiñe. Nariñahare hun luagu furumiñeguarügü lan le ígirutu lúmari aba lagamaridun amu, mámarügaali ligía ladüga tagamaridun ligibuagun, ladügüña agabarahani; le giñe agamariduti würi to ígiraguaaru, ladügüña giñe agabarahani.
Ábati hariñagun lani disipulugu lun:
—Anhein ítara liña lubéi luáguti wügüri tuma lúmari, buítimati lubéi lun magamaridun hamá gürigia.
Aba lariñagun Hesusu houn:
—Másutiña gayara habagaridun mámariga, hárügüñanu únbaña líchiga Bungiu ubafu. Ámuñegueinarügüti lébuna magamaridun hamá wügüriña; añahein, ítaragubeiñanu lúmagiñe hágurahoun; híbiri, adügǘwarügüti houn; híbiri, rédeitiña magamaridunga lun hederegeragun houngua sunsuinagubei lun heseriwidun lun Bungiu. Le gabafubei lun magamaridun lan, magamaridalá.
Labiniruniña Hesusu irahüñü
Aba hanügǘniwa irahüñü lun Hesusu lun líchuguni lúhabu hawagu luma lun lafurieidún lun Bungiu hawagu; aba hagumeserun disipulugu adeinha houn ha anaahabaliña. Aba lariñagun Hesusu houn:
—Ígira humá lun hayabin irahüñü nun, mamahara humá, ladüga ha harumabaña afiñe kei irahüñü, hagía lílanabaña arúeihani le siélubei.
Aba líchuguni lúhabu hawagu irahüñü hagía; lárigiñe, aba lidin lídangiñe fulasu ligía.
Ladimurehan aban wügüri nibureingili luma Hesusu
Aba lidin aban wügüri nibureingili arihei Hesusu, aba lariñagun lun:
—Máisturu buiti, ka san katei buiti lunbei nadügüni lun nibihini ibagari le magumuchaditi?
Aba lariñagun Hesusu lun:
—Ka uagu bariñaga nun "buiti"? Ábanrügüñein buiti, Bungiu. Anhein busén bubéi bibihini ibagari magumuchaditi, gúnfuliba luma gumadi.
Aba lariñagun nibureingili ligía lun:
—Katei burí?
Aba lariñagun Hesusu lun:
—Máfarahaba, magabarahabá, míweruhaba, madimurehabá iyeeni luagu ni aban; inebe hamá bagübürigu bun; hínsiñe hagíame bíbirigu bun kei bínsiñegua bungua.
Aba lariñagun nibureingili ligía lun:
—Gúnfuli numuti sun le lúmagiñe ñǘraügidina; kagia amu nemegeirubei?
Aba lariñagun Hesusu lun:
—Anhein busén bubéi buidu ban sunsuinagubei, alugurabéi sun le búmabei, ábame bíchuguni lebegi houn gudemetiña, ábame bibihin irisini sielu; ábameti biabin, ábame bafalarunina.
Dan laganbunbalin wügüri ligía katei le, máhati, ladüga wéiriti lirisin; aba lidin lau íruni.
Ábati lariñagun Hesusu houn lani disipulugu:
—Ninarün hau luagu hénrengu lan lun lebelurun aban rísiti lidoun arúeihani le siélubei. Ariñagaya numuti hun luagu ménrenguntima lan lásügürün aban kameyu lídangiñe luhuyun aban agusa, sügǘ lau lebelurun aban rísiti lidoun arúeihani le siélubei.
Dan haganbunbalin disipulugu katei le, aba taweiridun hanigi saragu, aba hálügüdagun hámagua, hariñaga:
—Káteiti gayaraabei lasalbarun?
Aba laríaguniña Hesusu, aba lariñagun houn:
—Siñati hasalbaragun gürigia houngua; anhein Bungiu, gayara lumuti sun katei adüga.
Ábati lariñagun Féduru lun:
—Nabureme, wagía, ígira wamaali sun le meha wámabei lun wafalarunibu. Kaba san wibiha?
Aba lariñagun Hesusu houn:
—Ninarün hau luagu lidan lanme dan ligía danme iseri lan sun katei, danme le nañuurun, au le Wügüri Garaüwarügüti luagu nala yágüta sielu lun narúeihan lau sun nuéirigun, huguya le afalarubalina hañuuruba giñe luagu duusu haláü lun haguseragüdüniña dúusugubei lani Ísüraeli türibu. Sunti ha ígiraañabaña haban, o hamulenu, o hátunu, o hagübürigu, o hasaanigu, o hamúan, nuéigiñe, heresibiruba san wéiyaasu lanwoun, resibi hameime ibagari magumuchaditi. Ani saragu haña ha furumiñetiñábaña guentó, hagíaba agumuhóuni; saragu ha agumuhóunibaña guentó, hagíaba furumiñe.
Buidu humá, gudemehabu huguyame húmagua, ferudunagua humá húmagua ítara kei feruduna lanün Bungiu lidan Kristu.
Lariñaguña giñe dimurei ligía luagu kada lan aban hídangiñe lunti lan hínsiñe tan lúmari lun kei línsiñegua lungua, lun giñe inebe lan túmari würi tun.
Anhein ariñaga aban gürigia: «Hínsiñeti Bungiu nun», ani mínsiñeti líbiri lun, yeeti gürigia ligia; lugundun anhein mínsiñe lubéi líbiri aban gürigia lun, le ariha lumuti, siñabei giñe hínsiñe lan Bungiu lun, le marihin lubéi.
Cuidar da família
Quem não cuida dos seus negou a fé. A família é responsabilidade sagrada — prover, proteger e abençoar é mandamento divino.
Le maritagunti hawagu lánigu, hátima liduheñu, yéeguaali lau lafiñen; wuribatimatiti sügǘ lau aban gürigia le mafiñenti.
Le maritagunti hawagu lánigu, hátima liduheñu, yéeguaali lau lafiñen; wuribatimatiti sügǘ lau aban gürigia le mafiñenti.
Anhein garahüñü tubéi aban würi to hilaali túmari, gabaña tuguya, lunti hafurendeirun irahüñü hagía lun hetenirun furumiñe lun le hemegeirubei haduheñu luma lun háguyugüdüni ínsiñehabuni le hadúeirubei houn hagübürigu; lugundun buiti katei le, gúndaati giñe Bungiu lau.
Fánreinguaü hadan lánigu Bungiu
Niduheñu, ayumuraguatina hun lidan liri Wabureme Hesukrístu, lun húaradun, lun ua lan fánreinguaü hidan. Abagarida humá lidan úarani le gumuti, lau ábanmeme luwuyeri saminaü luma aritaguni.
Wasaanigu ha wágurahabaña,
aban abiniruni rísiti hagía lun Aburemei.
Wasaanigu ha wágurahabaña dan le nibureingidiwa,
ítara haña kei gimara lúhaburugu aban wuriburuguna.
Fuleseiwatiña gürigia ha gagimaranbaña ítara!
Manügünbaña busiganu hagibugiñe háganiñu
danme le hageindaguni hakesin hagibugiñe aguseragüdütiña.
Ánheinti línsiñehabu Aburemei houn
ha íchugubaña inebesei lun, magumuchaditi;
mébehati lirichadüna hadan sun hadügawagun,
ha agunfulirubalin lidaradun,
mabulieidagun hagía luéi houdin
lau le lubeibei lugumadin.
Ánheinti línsiñehabu Aburemei houn
ha íchugubaña inebesei lun, magumuchaditi;
mébehati lirichadüna hadan sun hadügawagun,
ha agunfulirubalin lidaradun,
mabulieidagun hagía luéi houdin
lau le lubeibei lugumadin.
Óundaruni luma darangilaü
Ariha humá ida liña lan lubuidun
lun haganóun íbirigu lidan aban hámagua!
Unidade familiar
A coroa dos velhos são os filhos dos filhos. O casamento, os filhos e a comunhão familiar são bênçãos de Deus.
Habañan wéiyaaña mutu haridinbei;
hagübürigu isaanigu hapantagüle.
Habañan wéiyaaña mutu haridinbei;
hagübürigu isaanigu hapantagüle.
Aban umadaü, súnwandan buidu lan,
ítara liña kei aban íbiri lidan lidaani idiheri.
Anihein umadaguaü ménrengunti lagünrinchagun,
gama lumoun añahein giñe umadagu úaraguatiña sügǘ lau íbiri.
Mígirabaña bumadagu, ni lumadagu búguchi.
Mídinba lau bani turobuli lúbiñoun bíbiri.
Buítimati besinu yarafati sügǘ lau íbiri díseti.
-13-
Ragǘ baali ligíame lichú aau, niráü,
úabei ni aban gúndaati nuéi;
Agübürigu ha gasaanitiña irahüñü buítiña ani chu ligía hau,
garichatiña gúndaañu hamá hau, apantaha hagía hawagu;
Lererun burí Salomón
Isaanigu ha chúbaña aau, gúndaaguagüda hamutiña hagübürigu,
ánhaña ha ibidiouguabaña aau, súfurigüda hamutiña.
Aransehabei bumarasun ǘmada,
adügabéime bidasin bicharirugu,
lárigiñeme lira, gayaraahalime bábunagunu buban.
Ha áfaagubaña habihin irisini lau mabuiduni,
günringua hamutiña haduheñu;
anhein ha máhabaña lun mabuiduni, habagariduba.
Ha móunigirun hamutu haban,
meredeti ni kata houn;
ha ibidiouguabaña aau,
súnwandan hadamunbaña lan ha chúbaña aau.
Casamento e família
O homem deixará pai e mãe e se unirá à sua mulher. A família começa no casamento — aliança sagrada diante de Deus.
Ligía lígirubei lubéi wügüri lúguchi tuma lúguchu, lun laganóun tuma lúmari, ábame hayabin lun ítara haba lan kei ábanrügü gürigia.
aba labiniruniña lau dimurei le:
—Garahüñügua humá saragu, buíngüda huméi ubóu hau hirahüñü ani gumadi huméi, gumadi humañame úduraü hama dunuru hama sun animaalugu ha aduruuharügübaña múarugu.
Efeduhabéi bibagari tuma würi to hínsiñeboun bun, lídanmeme ibagari le líchugubei Bungiu bun ya ubouagu. Ligíarügüba basagara lídangiñe saragu buadigimari ya ligibuagu ubóu le.
Anhein meha, dan le ladügünbalin Bungiu sun katei, "wügüri tuma würi ladügaña. Ligía lígirubei lubéi wügüri lúguchi tuma lúguchu lun laganóuniwa tuma lúmari, ábame herederun kei ábanrügü gürigia". Mámaaña lubeiti biama, ábanrügaaña. Ligía moun lubéi lafanreinraguni wügüri le lóundarubei Bungiu.
Gíchigadihadün ligía katei buiti houn hirahüñü lau sun huriban, gúbumeti líchigei Húguchi Bungiu le siélubei Sífiri Sandu houn ha amuriahabalin!»
Gama lumoun Rédeiti funagia tínsiñehabu aban
úguchuru houn tirahüñü odi bulíei tumutiña?
Íbini hamuga tabulieiduniña,
au, mabulieidun nubadibu.
Bürüwañubiña núhaburugu,
súnwandan naritagun luagun bubarieirun.
Niduheñu hínsiñetiña nun, lirahüñühadiwa Bungiu guentó, ani lau sun marufudungili lan woun kátabadiwa lan lídanme lagumuhóun; subudirügü wamuti luagu danme lan le lagiribudun Kristu, ítara waba lan kei ligía, lugundun warihubei ítara kei lubéi. Ani sun le agurabahabálin burí katei le, harumagüda lumuti ligaburi ítara kei haruma lan ligaburi Kristu.