Jejum e oração
Jejum e oração são disciplinas espirituais que andam juntas. Jesus jejuou, os apóstolos jejuaram, e a Bíblia ensina que o jejum fortalece a oração e nos aproxima do coração de Deus.
O exemplo de Jesus
Jesus jejuou quarenta dias no deserto antes de iniciar seu ministério. Ele ensinou que certas coisas só acontecem com oração e jejum.
Tɛgai nii é zeelini Yesu ma
Naa ʋoluma, GALA Zɛnvui loni Yesu luɠɔ, é lii la teʋebai zu, nii a kɛ Inɛgi tɛ ga. Kpegai ma ga zugi zo folo ʋuunaanigɔ (40) ta kpidi ʋuunaanigɔi (40) laawu, pului soni.
Yesu ɠɛni ti ma: «Wo la zooni wo ʋa kpɛ, tɔɔzei wa-ɠidaaleʋei lɔiʋɛ. Gè bo wo ma ga gaamai, ni wa-ɠidaaleʋei ɠɛni ga mutaalede kaei ɠɛʋele, wa la zoo ɠɛɛzu gizei nii ma: ‹Zeɠe ʋɛ, è li munu,› a la naa ɠɛ. Faa tanɔpɛ ge la ɓena ɓaa wo ya. [Kɛlɛ nii ɠɛɠala inɛgi la zooga ɠulazu GALA fali ta zu sogai ʋolu.»]
Kalagi é ʋilɛ zugi ʋa
«Siɛgi zu wo ɠɛɛzu zugi zosu da, à mina ɠaazuɠili ga woovele nuiti kɛʋele, ti ɠaazuɠilizu kɔlɔbɔbɔ, nii a kɛ ɛsɛ pɛ ge kwɛɛ ga ta zugi zu. Gè bo wo ma ga gaamai, ta-ɠulanumai ɠana ti sɔlɔɔgai niina. Kɛlɛ ɗɔun, siɛgi zu è zugi zosu da, ɠaazugba fo, è gulɔ maku nɛɛnɛgi ziɛ ɗɔungi ma, nii a kɛ è mina dɛɛ ga nuiti ga ɗa zugi zu. Kɛni è-Ɠɛɛ ɠila kpe nɔ, nii é è ɠoba dɔɔɠuzuʋɛ, tama è-Ɠɛɛ nii é wozaɠaazu dɔɔɠuzuʋɛ, naa ɠa kulanuma ve è ya.
Kalagi é ʋilɛ zugi ʋa
«Siɛgi zu wo ɠɛɛzu zugi zosu da, à mina ɠaazuɠili ga woovele nuiti kɛʋele, ti ɠaazuɠilizu kɔlɔbɔbɔ, nii a kɛ ɛsɛ pɛ ge kwɛɛ ga ta zugi zu. Gè bo wo ma ga gaamai, ta-ɠulanumai ɠana ti sɔlɔɔgai niina.
Kɛlɛ ɗɔun, siɛgi zu è zugi zosu da, ɠaazugba fo, è gulɔ maku nɛɛnɛgi ziɛ ɗɔungi ma, nii a kɛ è mina dɛɛ ga nuiti ga ɗa zugi zu. Kɛni è-Ɠɛɛ ɠila kpe nɔ, nii é è ɠoba dɔɔɠuzuʋɛ, tama è-Ɠɛɛ nii é wozaɠaazu dɔɔɠuzuʋɛ, naa ɠa kulanuma ve è ya.
É kɛɛni ná ga folo ʋuunaanigɔ (40), Inɛgi ɠɛni tɛɛzu ga. É la ɠɛni daami nɔpɛ boni naama voloiti su. Naati teʋegai ma, pului soni.
O jejum nas Escrituras
Ao longo da Bíblia, grandes homens e mulheres de fé jejuaram em momentos decisivos — buscando a Deus com urgência e devoção.
Moize kɛɛni Ɠɔoɠɔ GALAGI ɠoba náʋɛ ga folo ʋuunaanigɔ (40) ta kpidi ʋuunaanigɔ (40). É la daami woni, ta é la ziɛ ɓɔleni. É minazeɠe gooiti sɛʋɛni kokologiti ma, ti ga tɔ puugɔi ma wooiti.
Gè ɠaaʋoteni Maliɠii GALA ma, nii a kɛ gè GALA falii ɠɛ ta gè maanɛɛnɛi wo, gè zugi zo, gè saa wɔlɔ wo seɠei looni ɠɔba, gè zuʋui ziɛ ɓɔɠɔ ma.
Gè la ɠɛni daamiani nɛɛnɛ miizu, gè la sua miini, gè la dɔɔ ɓɔleni, gè la ɠɛni gulɔ maku nɛɛnɛ siɛni ɓɔɠɔ ma, eyɛsu dɔɔɠɔ saʋagɔi naati ti leʋe.
Gè la ɠɛni daamiani nɛɛnɛ miizu, gè la sua miini, gè la dɔɔ ɓɔleni, gè la ɠɛni gulɔ maku nɛɛnɛ siɛni ɓɔɠɔ ma, eyɛsu dɔɔɠɔ saʋagɔi naati ti leʋe.
«Li, è Zuifuiti kpein gaalɛ ba, ti Suze taazuʋɛ, wo zugi zo bɛ̀ folo saʋagɔ laawu, folo ʋɛɛ kpidi ʋa, wo mina laami, wo mina ɓɔɔle. Nà ɓalaa gá zugi zosu, gá nà-botiɠɛ anzanu loungoiti ɠana nɔ. Naa ʋoluma nà li niina masagi ʋɔ bɛ, anɛɛ ɓalaa tɔgi la naa woni. Ni nà zaazu, gè za.»
Gè naama wooiti mɛnigai ma, gè zeini, gè ɗa wɔlɔ, gè yɛni gaazuɠilii zu folo mɔinmɔin daawu. Gè zugi zo, gè GALA fali, nii é geeɠɔlɔgi zu,
Gi yɛni miná ziɛ wolai ɠobaʋɛ, nii é yeizu ga Aɠava ʋele, gè deve ga gi zugi zo, naa ɠɛ ga gá-ɓɔɠɔmaayeii ma ʋoogi gá-ƓALAGI ʋɛ, nii a kɛ gi siɛ ʋagɔ wo ziilɛigi zu, gá gá-ʋɛlɛyeɠeiti, ta gi-ɠɔligiti.
Naa maaʋele ma, gi zugi zoni, gi gá-ƓALAGI maanɛɛnɛni ga é ɓaa gi maazu, tama é gi wooɠaaʋoteni.
Naa maaʋele ma, gi zugi zoni, gi gá-ƓALAGI maanɛɛnɛni ga é ɓaa gi maazu, tama é gi wooɠaaʋoteni.
Davide GALA maanɛɛnɛni doungoi ʋɛ. É zugi zoni, é ɲi piin laani zooi ma.
Taai zu nuɓusɛiti ti GALA gooi zoni ga zɔɓela. Ti deveni ga ti zugi zo, ta ti ɠilagilagi pɛ, é zo seizumaanɛgiti ma, é li bala nuiti pɔ, ti ɓɔɠɔ maaɠilini ga saa wɔlɔ wo seɠei.
Ninive masagi naama wooi mɛnigai ma, é ɠulani ná-masa kpɔkpɔgi ɠa, é masa seɠei ɠula ɠɔba, é saa wɔlɔ wo seɠei loo ɠɔba, é zei zuʋui zu. É devei veeni ga ti zeze ga niima wooi Ninive taa wolai zu, ti ɠɛ ma: «Masagi ɠɛ ta ná-botiɠɛ nu wolaiti ti tɔgi loga ga nuiti kpein ta suaiti tanɔpɛ ge mina daami wo, ta mina ɓɔɔle. Nuɓusɛiti kpein ta suaiti ti maanɛɛʋɛ ga ti saa wɔlɔ wo seɠeiti too ɠɔba, ti wooɠula GALA ma ga zɛbɛi pɛ. Naa ʋoluma ɛsɛ pɛ ge zeɠe zɔ ɲɔi ʋolu ta toomai nii giliai ɛsɛ zeei ʋa. Tanisu GALA ka zeɠe ná-kisiɛi ʋolu, é ʋɛɛ yiima, é la ade undaaʋiliga.»
GALA ge Ninive nuiti kɛʋelei ʋɛtɛni, é kaani ga naati ta zeɠezu ti-zɔ ɲɔiti polu. Naa ɠa é kɛɛni, maanɔɠɔi nii é ɠɛni ɠɛɛzu é kɛ ga tiye, é naama ɠisiɛi maavaliboni, é la mɔ ɠɛni kɛɛni.
O jejum que Deus escolheu
Isaías revela o jejum que agrada a Deus: soltar as cadeias da injustiça, libertar os oprimidos e repartir o pão com o faminto.
Kɛlɛ ta ɠɛɛzu mà: ‹Zugi zo fai ɠa lee ɠɛɛzu gi ʋɛ, è la kaazu,
gi ɓɔɠɔmaayei, è la wɛlɛzu naa ɠaazu!›
Wa-zuso foloi, wa ʋilɛsu wo yiima vaiti nɔ ʋolu,
wo ɗa wa-wotiɠɛ nuiti sopele ɲɔu.
Wa zugi zosu, wo ɗa zakpe, wo ɗa ɓɔɛ,
wo ɗa nuiti doɠa ga yeeɓuin ga ɲɔuɗa.
Wo la zugi zosu, é ʋa zoloo ma voloi ma,
ga wa-ƓALA falii ʋa mɛni geeɠɔlɔgi zu.
Naa ɠa é ga zugi ɓaa niigi wɔ̀inɗai la,
foloi nui maanɛai é unmaayei su?
Toɠa nɔ ga è ungi ʋilɛ nɔ ɓaa eɠɛ seeligi,
è la saa wɔlɔ wo seɠei ta zuʋui zu,
naa ɠa ɗa ɠɛ ma zugi,
foloi nɛai Ɠɔoɠɔ GALAGI ʋɛ?
«Zugi nii wɔ̀inɗai la, toɠa ga:
Wɔɔlɔyai ve naama nuiti zea niiti ti ɠiliai telebotalai maazu,
duɔlai ma ɠaluiti pɛ ti vie,
wo nuiti wɔɔlɔya, zɔiti ti ti zopele ɲɔuzu,
duɔla ɠalui ma zii pɛ suleʋeleʋe,
«Zugi nii wɔ̀inɗai la, toɠa ga:
Wɔɔlɔyai ve naama nuiti zea niiti ti ɠiliai telebotalai maazu,
duɔlai ma ɠaluiti pɛ ti vie,
wo nuiti wɔɔlɔya, zɔiti ti ti zopele ɲɔuzu,
duɔla ɠalui ma zii pɛ suleʋeleʋe,
Galemai Ɠɔoɠɔ GALAGI ʋɔ
«À ɠale ma pɔ̀ ʋolu.
À ʋa pɔ̀ ʋolu ga wo-yii pɛ,
ga zu sogai, ta gɔlɔi, naa ʋɛɛ kidaaʋili kpeeiti ba,»
Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.
Galemai Ɠɔoɠɔ GALAGI ʋɔ
«À ɠale ma pɔ̀ ʋolu.
À ʋa pɔ̀ ʋolu ga wo-yii pɛ,
ga zu sogai, ta gɔlɔi, naa ʋɛɛ kidaaʋili kpeeiti ba,»
Ɠɔoɠɔ GALAGI wooi ɠana.
À zu so kui lo, wo nuiti toli.
À kɛwolaiti gaalɛ ba ta nuɓusɛi mɔtaiti pɛ
Ɠɔoɠɔ GALAGI wa-ƓALAGI zei ʋɛlɛi ma ɠoizuʋɛ.
À wa-maanɛɛnɛ wooiti daazeeli ma.
A igreja primitiva
Os apóstolos jejuavam antes de decisões importantes. O jejum acompanhava a consagração de líderes e o envio de missionários.
Yeeta, ti ɠɛai ma Maliɠii lɛbizu ʋɔɔma, ti ɗa zugi zo, Zɛnvu Ɲadegai ɠɛni ti ma: «À Ɓalanaɓase ta Sɔle ɠula ɓɔɠɔ zaama bɛ̀ yɛ, naama wotii vaa zu, nii gè ti loligai ma.»
Yeeta, ti ɠɛai ma Maliɠii lɛbizu ʋɔɔma, ti ɗa zugi zo, Zɛnvu Ɲadegai ɠɛni ti ma: «À Ɓalanaɓase ta Sɔle ɠula ɓɔɠɔ zaama bɛ̀ yɛ, naama wotii vaa zu, nii gè ti loligai ma.»
Yeeta, ti ɠɛai ma Maliɠii lɛbizu ʋɔɔma, ti ɗa zugi zo, Zɛnvu Ɲadegai ɠɛni ti ma: «À Ɓalanaɓase ta Sɔle ɠula ɓɔɠɔ zaama bɛ̀ yɛ, naama wotii vaa zu, nii gè ti loligai ma.» Ti ɓegai ma ga zugi zo, ti GALA fali, ti yeelaani ti ma, ti ɓe ti ʋa, ti li.
Ti ɓegai ma ga zugi zo, ti GALA fali, ti yeelaani ti ma, ti ɓe ti ʋa, ti li.
Ti ɓegai ma ga zugi zo, ti GALA fali, ti yeelaani ti ma, ti ɓe ti ʋa, ti li.
Ti yeeloni totuɠɔiti ba Egilisii ɠilagilagi pɛ su, ta la ɓena ga GALA fali ti zugi zo, ti ɠɛni naati kalivaazu Maliɠii ma, nii ti ɠidaaleʋeai ma.
Praticando o jejum
Quando jejuares, unge a cabeça e lava o rosto. O jejum é entre você e Deus — não para impressionar os homens, mas para buscar ao Senhor.
É yɛni poanzayai zu, é kona ʋuulɔsaʋa maazu naanigɔ (84) zɔlɔɔ. É la ɠɛni zeɠezu pɛ GALA sei ʋɛlɛi wu, kpidi ʋɛɛ folo ʋa é ɠɛni GALA dɛbizu ga zu sogai ta GALA faliiti.
Zu so fai ma ɠaazaɠagi
Ti ɠɛni Yesu ma: «Zan ná-kaladopoiti ta Faliziɛinti ta-ɠaladopoiti ta ɗa zugi zo valafala, ti ɗa GALA faliiti kɛ. Kɛlɛ ɗɔun, ɗɔnɔiti ta daamii wosu, ti ɗa ɓɔɔle.» Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ti ma: «Nuiti ti loligai vulu ɠɛɛzuʋɛ, wa zoo ɓaa wo kɛ, ti zugi zo, siɛgi zu anzazini niinɛi ti ʋa la dɛ? Kɛlɛ yeeɠɛɠalai ta ɠa ʋaazu, siɛgi zu ta anzazini niinɛi zeɠe la ti ʋa. Názu ɠa ta zugi zo la niina.»
Yesu lɛai ma pɛlɛi wu, tɛi ti maaɠelesa ge leʋeni ta ná-kaladopoiti, naati ti gaazaɠani, ti ɠɛ ma: «Lee vaa zu gi la zooni gi ʋa niima inɛgi ɓɛ?» É ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Nu la ɗa ga zoo nii ɠɛɠala inɛgi ɓɛɛzu kɛni GALA falii.»
É ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Nu la ɗa ga zoo nii ɠɛɠala inɛgi ɓɛɛzu kɛni GALA falii.»
Gè boti ɓaagiti kɛɛni, ta ɲiigaazuɠai yeeɠɛɠala mɔinmɔin daawu. Gè pului ta kpɔɔle wɔin zuzoni, gè ɠɛni pului zu yeeɠɛɠala mɔinmɔin su. Gè ɓɔlɔni ga kɔɔlɛi ta vɛɛloi.
Nɔ̀un nà, siɛgi zu ti ɠɛni zeeɓɛzu la,
gè ɓena saa wɔlɔ wo seɠei loo ɠɔba,
gè ɠaalɛi, gè ɓɔɠɔmaayei, gè zugi zo.
Gè la ɠɛni ɓeni GALA falii ʋa ti ʋɛ ɠɔ,