Pão
O pão é símbolo central na Bíblia: do maná no deserto ao pão da vida — Jesus. A Escritura usa o pão para ensinar sobre provisão divina, comunhão e dependência espiritual.
O maná do céu
Deus alimentou Israel no deserto com pão do céu. O maná era diário, fiel e suficiente — retrato da provisão constante de Deus.
IMNDEWA kamlongela Musa, "Nighahulika manung’uniko gha Waisiraeli. Lelo walongele pfino nemihe watsakuja inyama, na nemitondo watsakuja pfighate. Baho mtsomanya ka nene, yanili IIMNDEWA, na Imulungu wenu."
Mihe ayo tsawatsa ng’wale wengi, nawo waghubika pfibumbulika pfa Waisiraeli. Nemitondo yake lilawila litungwe litsunguluka pfibumbulika pfose pfa Waisiraeli. Litungwe alyo halyukile muisi, kunyika tsakoneka chinu ka chighate chidoghodogho na chibewe. Waisiraeli hawachonile, ng’awachimanyile baye, tsaweghutsa, "Achi chinu chachi lelo?" Kwaapfila ng’awamanyile baye tsa chinu chachi.
Musa kawalongela, "Achi chicho ichijo chayaweng’ile IMNDEWA mje.
Waisiraeli tsawachikema ichijo acho "Mana." Nacho tsachoneka ka tsinama tse uhemba, tsachitselu, na umta wake weghala na chighate ichikighwe uki.
Hata apfo kaghalaghitsa ghamabingu ighali kuchanya,
na imilango ili kulanga kaipfughula,
naye kawahulumsila imana ka mvula waje,
kaweng’a ghumtama kulawa kulanga.
Chila munu kaja ichijo chawajile wamalaika,
kawaghalila ichijo bwelele.
Kotenda libagho lyote liwe mghina ghwa ukuja iwanyama,
na imimeya yawohanda iwanu wapate ichijo,
na idipfai isangalamsa ghumoyo ghwa iwanu,
ghamapfuta gha ukubakala ipfihanga pfidedemke,
na chighate ichiwanoghelesa iwanu imimoyo.
O pão da vida
Jesus declarou: 'Eu sou o pão da vida.' Quem vem a Ele nunca terá fome, e quem nele crê jamais terá sede. Ele é o sustento eterno.
Yesu kawalongela, "Nowalongela ghendo, si Musa baye iyoweng’a ichijo kulawa kulanga, ila Aba wangu yuyo iyoweng’a ichijo cha kweli kulawa kulanga. Kwaapfila ichijo cha Imulungu yuyo ayula iyakutsa kulawa kulanga na kuweng’a ugima iwanu iwali muisi."
Wamlongela, "Ghwe Mndewa, utwing’e ichijo achino matsuwa ghose."
Kuya Yesu kawalongela, "Nene na ichijo cha ugima, ayula iyakutsa kuna nene ng’atsakwona nzala baye, na ayula iyonitoghola nene ng’atsakwona ng’ilu baye ghendo.
Nene na ichijo cha ugima. Iwabala wenu waja imana kunyika lekeni wafa. Achino chicho ichijo ichihulumka kulawa kulanga’ili imunu yachisole yachije, yaleke ukufa. Nene na ichijo ichili na ugima, ichihulumke kulawa kulanga; imunu yang’aja ichijo achino, katsokala mgima ghamatsuwa ghose ing’aghohupa; na ichijo chanilapfa nene lulo ilukuli lwangu, kwa ajili ya ugima wa iwanu wa isi yose."
Kawadununza, kawaleka mkale na nzala, hambele kaweng’ani imana mje, ichijo acho ng’amchimanyile baye wala iwahenga wenu, katenda apfo ili yawalangulitse ka imunu ng’okala mghima kwa chighate chiliyeka baye, lekeni kwa chila chinu chayolonga IMNDEWA.
Naye kedika, kalonga, "Yandikighwa apfino, ‘Imunu ng’atsokala mgima kwa chighate chiliyeka baye, ila kwa chila longa ililawa mumlomo mwa Imlungu.’ "
Partilha e comunhão
O partir do pão une o corpo de Cristo. Na Ceia, na generosidade e na partilha, expressamos a comunhão com Deus e uns com os outros.
Kuya kasola chighate, kalonga, "Mighede Imulungu." Kachibena, kaweng’a, kalonga, "Aluno lukuli lwangu lwamwing’ighwe mwemwe. Mtende pfino kwa kung’umbuka nene."
Mana chila hamkuja chighate chino na kuchinwela chikombe chino, mwolipeta lifwa lye Imtwatsa, mbaka hayatsakuya keli.
Hatubaliki ichikombe che ichijo che ukumkumbuka lmtwatsa, apfi ng’atwilunga bae na idamu ya Kiristu? Pfii hatubena chighate ng’atwilunga bae na lukuli lwa Kiristu? Kwaapfila hana chighate chimwe, na twetwe yatuli wengi, twalukuli lumwe, mana twetwe wose twegholela chighate chicho.
Lelo mwemwe mlombe apfino:
‘Aba wetu yuli kulanga,
Litaghwa lyako litunyighwe,
Ufalume wako utse,
ghaubama ghatendeke mna isi kama ako kulanga.
Utwing’e leloli ichijo chetu cha chila tsuwa,
Imunu yana inenge ya uluso katsobweda, kwaapfila ichijo chake kowagholela iwahingwa.
Lekeni kawedika, "Mwemwe muweng’e ichijo waje."
Wamghutsa, "Apfi kwotubama tughende tukawaghulile pfighate pfa sendi miya mbili tuweng’e waje?" Kawaghutsa, "Mna pfighate pfingapi? Mghende mkalole."
Hawamanyile, wamlongela "Kuna pfighate pfitano ne iwasomba weli."
Kuya Yesu kawalongela iwanang’ina wake, wawalongele iwanu wose weghole mne makingili, wakale hasi mne mitsani imibisi. Apfo wakala mne makingili ghe iwanu, hano miya, hano hamsini. Kuya Yesu kasola pfighate pfila pfitano ne iwasomba weli, kalola kulanga, kapfibaliki kuya kapfibena pfighate pfila. Kaweng’a iwanang’ina wake waweng’e iwanu. Pfipfila kawagholela iwanu wose iwasomba wala weli. Iwanu wose waja weghuta, ne iwanang’ina wake wadondola pfighate ne iwasomba yawakalile wamemetsa pfiseghe kumi na pfili.
Provisão divina
O justo não é desamparado e seus descendentes não mendigam pão. Deus provê com fidelidade o alimento de cada dia.
Nene tsa namsongolo na sambi nilala,
lekeni sina mbone baye imunu yana ihaki kalekighwa,
na iwanaghe walombelombe ichijo.
Hamila ya Mafarisayo na Masadukayo
Wanafunzi wake waloka kumwambu mwa litsimbu, nawo tsawesemwa ukusola pfighate. Yesu kawalongela, "Mwalangitse, mwilolese na ihamila ya Mafarisayo na Masadukayo."
Wandusa ukwighutsa iwenyegho kwa iwenyegho, kulonga, "Kolonga apfino kwaapfila ng’atughalile pfighate baye."
Naye Yesu katanga achila chawang’ali wolonga, apfo kawaghutsa, "Hebari mwilongalonga muwenyegho, mwemwe yamna imani ndodo, kwaapfila mwahela pfighate? Angu ng’ana mmanye baye? Pfihi ng’amkumbuka baye ipfighate apfila pfitano kwa iwanu elufu tano, na pfikapo pfingapi pfa ipfihande ipfisighale? Na ipfighate apfila saba kwa iwanu elufu nne, na pfikapo pfingapi ipfisighale? Hebali ng’ammanya ka sing’ali nilonga mbuli tsa ipfighate baye, hanilongile, Mwilolese na ihamila ya Mafarisayo na Masadukayo."
Baho hawamanyile ka tsang’awalongele welolese na ihamila ya ipfighate baye, ila na ghamalangulitso gha Mafarisayo na Masadukayo.
Chayotenda imunu yana ihekima
Wagholele iwanu ipfinu pfako kwaapfila matsuwa mengi ighakutsa kutsopata keli. Uwagholele wanu saba chawinacho, hata wang’awa wanane, kwaapfila ng’umanya baye chinu chachi chihile chitsolawila mna isi.