Pão
O pão é símbolo central na Bíblia: do maná no deserto ao pão da vida — Jesus. A Escritura usa o pão para ensinar sobre provisão divina, comunhão e dependência espiritual.
O maná do céu
Deus alimentou Israel no deserto com pão do céu. O maná era diário, fiel e suficiente — retrato da provisão constante de Deus.
Shakapanu Mtuwa Mlungu kamgambiriti Musa, "Mpikanira shilii wantu wa Israeli shawahinginikiti. Su guwagambiri, pamihi hamuliyi vinofu, na shilawu pamandawira hamusoli vintu gambira mabumunda ga kuliya. Shakapanu hamuvimani kuwera neni ndo Mtuwa Mlungu, Mlungu yakawera na makakala goseri."
Su pamihi wampongu wangwali walawiriti, waweriti wavuwa nentu na kugubika pahala poseri pawalikaliti pamalingu gawu. Shilawu yakuwi kuweriti na vintu gambira mangami phala pa malingu gawu. Mangami aga pagayumiti, pashiwala kuweriti na vintu vyavilifana na mabumunda gatopa ndiri. Wantu wa Israeli pawawoniti vintu avi, toziya womberi waweriti haweniviwoni pamberi, su wavimaniti ndiri, womberi walikosiyiti weni kwa weni, "Shintu gaa ashi?"
Musa kawawankura, "Shintu ashi Mtuwa Mlungu kawapananiti mwenga mliyi, shintu shashilifana gambira mabumunda.
Wantu wa Israeli washishemiti shiboga ashi mana, shipikanirika gambira shisoweru mulikabila lyawu lyaliwera na mana ashi ndo shishi? Shiboga ashi shiweriti gambira mbeyu ndidini ya usaka na unoga wakuyi uweriti gambira libumunda lyalitulituwi lwashi.
Ata hangu kagalagalira mawundi ga kumpindi na
kayivugula milyangu ya kumpindi,
kawasulusiriti mana su walii,
kawapanana viboga kulawa kumpindi.
Wantu waliyiti shiboga sha ntumintumi gwa kumpindi na
yomberi kawajegeriti shiboga shakwikutuziya.
Gutenda ntundu imeri toziya ya mifugu,
na vimeru kwajili ya matenderu ga wantu
su womberi wapati shiboga kulawa mulitapaka,
divayi ya kumkalamziya,
lipaki kwajili ya kung’ereng’eziya sheni shakuyi,
na libumunda lya kumpanana makakala.
O pão da vida
Jesus declarou: 'Eu sou o pão da vida.' Quem vem a Ele nunca terá fome, e quem nele crê jamais terá sede. Ele é o sustento eterno.
Yesu kawagambira, "Nakaka nuwagambirani, Musa kawapananiti ndiri libumunda kulawa kumpindi kwa Mlungu, Tati gwangu ndo mweni kawapanani mwenga libumunda lya nakaka kulawa kumpindi. Toziya mabumunda ga Mlungu ndo ula ulii kasuluka kulawa kumpindi na kutupanana ukomu wa pasipanu."
Su, wamgambira, "Mtuwa, gutupanani kila lishaka libumunda ali."
Yesu kawagambira "Neni ndo libumunda lya ukomu. Walii yawiza kwaneni hawawoni ndiri njala, yakanjimira neni hawawoni ndiri kwimiluwa.
"Neni nalibumunda lya ukomu. Wambuyi wenu waliyiti mana kushiwala kulii, kumbiti wahowiti. Kumbiti libumunda lyalilawa kumpindi kwa Mlungu su muntu yoseri yakaliya hapeni kahowi. Neni nalibumunda likomu lyalisulukiti kulawa kumpindi kwa Mlungu. Muntu yoseri yakaliya libumunda ali hakalikali mashaka goseri. Na libumunda lyanumupa yomberi ndo nshimba yaneni, yanuilaviya su wantu wa pasipanu waweri na ukomu."
Kawalekiti mwenga mtabiki, katenditi muweri na njala, shakapanu kawapananiti shiboga kulawa kumpindi shashishemuwa mana mwenga mliyi. Shiboga ashi mwenga mushimaniti ndiri ama wambuyi wetu hawenishimani. Mlungu katenditi hangu su kawafundi kuwera muntu hapeni kalikali kwa libumunda hera, kumbiti hakalikali kwa kila shakatakula Mtuwa Mlungu.
Yesu kamwankuliti, "Malembu galonga, ‘Muntu hapeni kalikali kwa kuliya libunda hera, kumbiti kwa kila shisoweru shakatakula Mlungu.’ "
Partilha e comunhão
O partir do pão une o corpo de Cristo. Na Ceia, na generosidade e na partilha, expressamos a comunhão com Deus e uns com os outros.
Shakapanu katoliti libumunda, kalonga mayagashii Mlungu, kalimega na kawapanana womberi pakalonga, "Ayi ndo nshimba ya neni yailaviwa kwajili ya mwenga. Mtendi hangu kwa kuhola neni."
Toziya kila pamliya libumunda ali na kululandira lwindi ali, mwankubwera kuhowa kwa Mtuwa, mpaka pakiza kayi.
Patulutekelera lutekeru lwa Mtuwa, hashi, tulikolerana ndiri pamuhera na mwazi gwa Kristu? Hashi, patumega libumunda tulikolerana pamuhera ndiri na nshimba ya Kristu? Toziya kwana libumunda limu hera, tembera twenga yatuwera tuvuwa, tuwera nshimba yimu, toziya twawoseri tubagulana pamuhera mulibumunda liraa ali.
Su, hangu ndo ntambu yamfiruwa kumluwa Mlungu,
‘Tati gwetu gwa kumpindi,
Litawu lyaku likwiswi.
Ufalumi waku wizi,
Shagufira shitendeki pasipanu gambira kumpindi.
Gutupanani leru shiboga shetu sha kila lishaka.
Muntu yakalaviya shintu kwa nemeleru hakatekelerwi, mana shiboga shakuyi hakambaguliri mhushu.
Kumbiti Yesu kawankula, "Mwenga muwapanani shiboga waliyi."
Wamkosiya, "Hashi tugendi twakahemeri mabumunda ya mpiya zyaziweziti kumpanana mtenda lihengu kwa myezi minani tuwapanani waliyi?"
Kawakosiya, "Mnaga mabumunda maninga? Mgendi mkaloli."
Pawaloliti kala, wamgambira, "Kwana mabumunda muhanu na wasomba wawili."
Shapakanu Yesu kawagambira wantumintumi wakuwi wawagambiri wantu woseri waligawi muvipinga vipinga, walivagi pasi mumihamba. Su wantu walivaga mushipinga sha wantu miya na sha wantu malongu muhanu muhanu. Shapakanu Yesu kagatola mabumunda muhanu galii na wasomba wawili. Kalola kumpindi, kalonga mayagashii Mlungu na kagamega mabumunda galii. Shapakanu kawapanana wafundwa wakuwi wawapanani wantu. Viraa virii kawagawira wantu woseri wasomba wawili walii. Wantu woseri waliya na kwikuta. Wafundwa wa Yesu wasola vyavisigaliti mumabumunda na wasomba na kumemeziya mumajamanda lilongu na mbili.
Provisão divina
O justo não é desamparado e seus descendentes não mendigam pão. Deus provê com fidelidade o alimento de cada dia.
Weriti mntemba vinu ndo mzewi,
nakaka haneniwoni muntu mheri kalekwa na Mlungu,
ama wana wakuyi pawaluwaluwa shiboga.
Simika ya Mafalisayu na Masadukayu
Wafundwa wakuwi pawalokiti kala kumwambu kulitanda, waliyaluwa kutola mabumunda. Yesu kawagambira, "Muweri masu, na mulikali weri na simika ya Mafalisayu na Masadukayu."
Wantumintumi wanjiti kulitakuziyana weni kwa weni, "Katakuliti hangu toziya tutoliti ndiri libumunda lyoseri."
Yesu kavimaniti shawatakula, su kawakosiya, "Mwana njimiru shiyasi gaa! Hashi, shamuyowera pakati penu kuusu kwahera libumunda lyoseri? Hashi, mpaka vinu muvimana ndiri? Hashi, mulihola ndiri panugamegiti mabumunda muhanu toziya ya wantu elufu muhanu? Hashi, mjojiriti majamanda maninga ga mabumunda yagasigaliti? Ama mabumunda saba gamuwagawiriti wantu elufu msheshi? Hashi, mjojiniriti majamanda maninga ga mabumunda yagasigariti? Iwezekana hashi, muvimana ndiri kuwera ntakuliti ndiri kuusu mabumunda? Mulikali weri na simika ya Mafalisayu na Masadukayu!"
Shakapanu wafundwa wavimana handa kankuwagambira ndiri walikali weri na simika ya mabumunda kumbiti kulikala weri na mafundu ga Mafalisayu na Masadukayu.
Ntambu yakatenda yakana luhala
Guwapanani wantu vintu vyaku kwa moyu gwa kufira, handa pagutenda hangu lishaka limu haguwuzilirwi. Guwapanani wantu saba ama nani vintu vyaguweranavi, toziya guvimanindiri lishaka lya ntabiku ntambu yalyanakupati.