As 10 parábolas mais importantes de Jesus
Jesus ensinou lições profundas por meio de parábolas, histórias curtas e simbólicas que comunicam verdades espirituais. Cada parábola tem um significado especial e atemporal, revelando o caráter de Deus e ensinando como viver como cristãos. Aqui estão 10 das parábolas mais marcantes e suas lições:
1. Parábola do Semeador (Mateus 13:3-9)
Abala na bu bobuke mɛnɛ na bikuanedji bo: «Moaneli omɔti akɛkɛ ta tina e boana. Ta ehole eanaka iyo, mbuma djikwaka ta mokpɛngɔ mo ndjea: mbulu ba diko badoa ko badjikoma djisusu. Djikina djikwaka ta diko di ndeke ta esika e pɛpɛ kpɔtɔ djinɛnɛ. Djibota na mbala emɔti ta tina ebo mokpɔtɔ momina moidaaka mo mbɛngɛ. Endelo ta ehole eimana moi, moboma na ngulu ko djikakana ta tina e bo djiidaka na nginga. Djikina djikwa ta esika e ndjubɛ. Ndjubɛ djikandoa ko djimbambamedja mbuma. Djikina djikwa ta kpɔtɔ dji pele ko djibota mbuma dji pele: djikina djibota mbuma mokama, djikina tuku djisamano ko djikina tuku djisato.» Ko Yesu abala naikina bo: «Yɛɛ bo iyona odii na matoi aoke!»
A parábola do semeador fala sobre a receptividade das pessoas à Palavra de Deus. Cada tipo de solo representa diferentes maneiras de receber e aplicar o Evangelho em nossas vidas. Somente um coração fértil e comprometido pode dar frutos espirituais abundantes.
2. O Bom Samaritano (Lucas 10:25-37)
Ekuanedji e Mosamalia mopele
Molehi o mɔti o mobeko adoa ko awadja Yesu bɛngi amomeke. Abala na nde bo: «Molehi, ebwani mbi bokɔɔ nde bɛngi nadie bomɔ bo kɔbili?» Yesu amosɔmbedja bo: «Ekoma ibo ta mobeko nde? Ekalange wɛ ena nde?» Amosɔmbedja bo: «"Opaladea Kumu Ndjakomba o wɛ, na molema mo wɛ itombo, na dongi di wɛ disusu, na ngulu e wɛ esusu, ko na bowɛi bo wɛ bosusu, okopala mina wɛ moto ondingo wɛ mɛɛnɛ."» Iboa Yesu amosɔmbedja bo: «Osɔmbedji bopele. Kɔɔ oko iboa ko oheladea.» Endelo molehi o mobeko apalaka bosalongedja. Iboa awadja Yesu bo: «Mina mbi edii nda?» Yesu asɔmbedja bo: «Moto omɔti adonga ta Yelusalɛmɛ ko atitaka ta Yeliko, asonganaka na bapundji bamokatoa, bamoboma, bakɛɛ ko bamokina ndoko. Nganga o Ndjakomba omɔti anɔɔkɔ ta ndjea emina. Amoɛnɛ, ko amobambaa ta ngunda ekina e ndjea ko anɔɔ. Mondumba momɔti pongono, molewi aimea ta esika emina, amoɛnɛ, ko amobamba. Endelo Mosamalia omɔti, anɔɔkɔ ta ndjea emina, aimea mbuti na moto omina. Amoɛnɛ, ko amookea pɛhɛ. Abatama mbuti na nde, ko asopea munɛ ko vino ta pola emina ko aenanga na esendja. Amokondedja ta diko di punda o nde mɛnɛ akɛɛ na nde ta ndako e bakɛndɛli, ko amokɔmedja bopele. Amakaya busa, aiwa pata dji palanga djibae, abipa ta dii mobanei o ndako e bakɛndɛli ko abala na nde bo: "Saloa moto iyo; okabakeadea palanga djikina diko, ta ihule di mbi naosɔmbedjadea."»
«Moto iyoyo okatoa bapundji, ta tei e bobo basato, odii mɛɛnɛ mina nde nda?» Molehi o mobeko asɔmbedja bo: «Edii iyoyo omookea pɛhɛ.» Yesu abala na nde bo: «Kɛɛ ko wɛ kɔɔ pongono oko iboa.»
Essa parábola nos ensina sobre o amor ao próximo, independentemente de raça ou religião. O samaritano ajudou um desconhecido, mostrando que a verdadeira fé se revela no amor ao próximo.
3. A Ovelha Perdida (Lucas 15:4-7)
«Ekadaa bo moto omɔti ta tei e bino akadaa na bhata mokama ko bhata omɔti akabunga na nde, abwaniti bokina bhata tuku ibua na ibua ta eyakea e bobo tina e bokɛɛ ahomba bhata iyona obungi teee mbunoko ehole emobolodjadea iyo? Ndelo e mobolodjadea iyo, adaadea na sepi enɛnɛ: ko amobakeadea ta malokuloku. Akayana ta ndako, abeadea binande na bato badii mbuti mbuti na nde, ko abatɔndeadea bo: "Sepani engbanga emɔti na mbi, modjɔ mo nabolodji bhata o mbi iyona obungaka!" Ndenge emɔti, mbi naotɔndɔkɔni ibo, sepi edaabi enɛnɛ ta busa tina e moto o pekato omɔti ohombedji molema bonɔɔ bato tuku ibua na ibua ba bosooti ibibi badii pɛpɛ bodaa na posa e bohombedja milema mi bobo.»
Deus é como o pastor que busca incessantemente uma ovelha perdida. Essa parábola revela o amor incansável de Deus pelos pecadores, celebrando a alegria no céu quando alguém se arrepende.
4. O Filho Pródigo (Lucas 15:11-32)
Mwana obungaka ko aboloi
Yesu abala na ikina bo: «Okina moomi adaaka na bana baami babae. Mwana o ngɔngɔ abala na sango bo: "Sesa, paani ibondo ibwani mbi bosangoa." Iboa sange e bobo akabanaka leka lo nde losusu na bana ba nde ba baami babae. Ngɔngɔ dji masu, mwana o ngɔngɔ atomba ibondo di nde disusu di leka ko akɛɛ ta ekomi ekina bohali mɛɛnɛ. Iho, abedja leka lo nde losusu na wusuwusu. Ndelo emadja iyo bobedja leka losusu, ndja enɛnɛ ekwa ta ekomi emina, ko iyo abangaka botaka leka lo tina. Ko iboa akɛɛ akwea ta mosala ta dii moto omɔti o ekomi emina, ko moto omina amoloma ayedja ngulu ta gbie. Iyoyo adaaka na posa e bosagoledja na miya mayakaka ngulu, endelo moto omɔti aimopaka nongo leka lomina. Iboa, abanga bolɛɛdjɛ ta molema mo nde ko aso abala bo: "Basali basusu ba sange o mbi badii boyaka miya ndenge epalaka ibo, ko mbi, iyaya, nagwakadea na ndja! Nasɔmbɔdea ta dii sesa ko namotɔndeadea bo: Sesa, nakɔɔ bobe boso bo Ndjakomba ko ta boso bo wɛ, nabwaniti bobeama naikina mwana o wɛ, tombani ondingo mosali omɔti o wɛ." Aso akɛɛ bɛngi ayane ta dii sango.
«Ko ndelo emoɛnɛ sango bohali aso aoka pɛhɛ: apota ebango, amobhimba ta dɔli ko aso amogbalimea. Mwana abala na nde bo: "Sesa, nakɔɔ bobe boso bo Ndjakomba ko ta boso bo wɛ, nabwaniti bobeama naikina mwana o wɛ..." Endelo sango abala na basali ba nde bo: "Doani pɛpɛlɛ na mokoto monɔi na bopele, ko molwadjani mokoto momina; molwadjani mopɛtɛ ta mosapi ko na sapato ta mako. Doani na mwana o ngɔmbɔ o muta, moowani lomoyake ko lokɔe tɛkɛ, modjɔ mo mwana iyoyo o mbi adaaki mogo endelo edɛdiyeye adii na bomɔ, abungaka ko aboloi." Ko baso babanga bokɔɔ tɛkɛ.
«Iboa, mwana o nde, o sɔmi adaaka ta gbie. Ta ihule di nde ta gbie ndelo eimea iyo mbuti na ndako, aoka baboma ndundu ko na babua ngɔmɔ. Abea omɔti o basali bɛngi amowadje modjɔ ndani moboloaka. Mosali amosɔmbedja bo: "Mwangwao ahuli, sangwao amoowei mwana o ngɔmbɔ o muta, modjɔ mo abolodji mwana o nde na mokuku mopele." Iboa mwana o sɔmi alemoa bobuke ko alonaka bokwea. Sango aimana ta ndako aso amoɔngɔnɔ. Iboa mwana o sɔmi asɔmbedja sango bo: "Mbi naosalei bianga binɛnɛ; naitaka isuma ta mibeko mi wɛ nongo busa bomɔti. Endelo wɛ oipani nongo mwana o kambeli bɛngi nasepe na bina mbi. Endelo iyaya asahula mwana o wɛ, iyoyo okɛɛ abedja leka lo wɛ na nduke bali ba ndumba, omowei mwana o ngɔmbɛ o muta!" Sango amosɔmbedja bo: "Mwana o mbi, odii na mbi masu masusu iyaya, ko leka lo mbi losusu lodii lo wɛ. Endelo lotungi bokɔ tɛkɛ ko bosepa tina ngɔngɔ e wɛ agwaka, endelo edɛdiyeye adii na bomɔ, abungaka ko aboloi!"»
A parábola do filho pródigo fala sobre o perdão e o amor incondicional de Deus por Seus filhos, mesmo quando se desviam.
5. A Pérola de Grande Valor (Mateus 13:45-46)
«Bokumu bo busa bokuani na ikina na moto o mombongu okahombe mayaka ma motswiya mapele. Ta ehole etanei iyo iyaka di motswiya monɛnɛ, akɛdea atɛkɛ leka lo nde losusu bɛngi adisombe.
Jesus ensina que o Reino de Deus é o bem mais precioso e devemos estar dispostos a renunciar tudo para possuí-lo.
6. O Fariseu e o Publicano (Lucas 18:9-14)
Ekuanedji e Mopalisai ko na moputedji o puti
Yesu abala ekuanedji iyeye tina e ibia Balɛnɛkɛ bo badaaka na bosooti ko batsiolaka bakina: «Bato babae bakɛɛ aangɔnɔ ta tepelo; omɔti adaaka Mopalisai, ko okina adaaka moputedji o puti. Mopalisai, angɔ diko, ko aɔngɔnɔkɔ iyo mɛnɛ bo: "Oo Ndjakomba, naosakoakadea modjɔ mo nadiiti o bato ibibi bakina, ibo badi baibi, bato babe bato ba mɔɔli; naosakoi modjɔ mo nadiiti odingo moputedji o puti iyoyo. Nakakɔe mongilo masu mabae ta engi eyenga ko nakapute ekenge emɔti e doomi e leka losusu lokadie mbi." Endelo moputedji o puti, aema bohali ko aipala nongo boangɔdjɔ miso o diko, endelo asaboma ta bupa ko abali bo: "Oo Ndjakomba, okeani ndjokwa, modjɔ mo nadii moto o pekato." Nabali na nu bo, moto iyoyo ayana ta ndako e nde ngɔngɔ dji Ndjakomba bomoimedja moto o bosooti.» Endelo te Mopalisai modjɔ mo, moto iyoyo osangɔdjɔdea bomotitedjadea, ko moto asatitedjadea bomoangɔdjɔdea.
Essa parábola nos lembra que Deus valoriza um coração humilde e arrependido, em contraste com a arrogância espiritual. O publicano, ao reconhecer seus pecados, foi justificado diante de Deus.
7. Os Talentos (Mateus 25:14-30)
Ekuanedji e basali basato
«Edaabi ondingo moto omɔti oimea mbuti na bokɛɛ mɔɔngɔ: abeya basali ba nde ko abapa elomu e bobanea leka lo nde. Apa taleta djitano ta dii omɔti, djibae ta dii okina, ko emɔti ta dii moto o basato: engi moto bobwana na ngulu e nde, ko akɛɛ mɔɔngɔ. Iyona o bolodja taleta djitano akɛɛ nadju, akɔe na dju mombongu ko aso abakea djikina djitano diko. Oko mondumba momina momɔti iyona obolodjaka taleta djibae abakea djikina djibae diko. Endelo iyona obolodja oto taleta emɔti akɛɛ alongea mombɔndɔ ta kpɔtɔ ko apusea taleta dji moswa nde.
«Ngɔngɔ dji ehole eyai, moswa basali ahula ko abala na bu bo: "Tɔndeanini mondumba mokɔi na nu na bodieli bo mbi." Iyona otombaka taleta djitano abatama ko amolwɛɛ taleta djikina djitano ko abala bo: "Moswa mba, opani taleta djitano. Indja djikina djitano djibakeabi mba." Moswa nde amosɔmbedja bo: "Bopele! Odii mosali mopele ko o iyɔngi. Abo odaaki na iyɔngi ta midjɔ mikɛkɛkɛkɛ, naoimedjadea kapita o midjɔ minɛnɛnɛnɛ. Doa asepe engbanga emɔti na moswa wɛ." Iyona otombaka taleta djibae adoa pongono ko abala bo: "Moswa mba opani taleta djibae. Indja djikina djibae djibakeabi mba." Moswa nde abala na nde bo: "Bopele! Odii mosali mopele ko o iyɔngi. Abo odaaki na iyɔngi ta midjɔ mikɛkɛkɛkɛ, naoimedjadea kapita o midjɔ minɛnɛnɛnɛ. Doa asepe engbanga emɔti na moswa wɛ." Ta suka, iyona otomba oto taleta emɔti abatama pongono ko abala bo: "Moswa mba, nakadjebe bo odii moto mopipo: okatswɛ mbuma ta polo edai wɛ pɛpɛ boana, ko okandoane mbuma ta polo edai wɛ pɛpɛ bomɛsɛ. Naoka bɔɔ, ko na kɛɛ apusea taleta e wɛ ta kpɔtɔ. Naboa indja iyo iyeye tomba taleta e wɛ." Moswa nde amosɔmbedja bo: "Mosali mobe ko o emɛli! Odjebaka bo nakatswɛ mbuma ta polo edai mbi pɛpɛ boana ko nakandoane ta polo edai mbi pɛpɛ bomɛsɛ? Tina ndani oisa taleta e mbi ta ndako e mbombi e palanga, bɛngi ta ihule di mbi nabwanaki natombe taleta e mbi na moo itomba o diko Iboa, motinoani taleta emina ko epani na moto iyoyo odii na taleta doomi. Modjɔ mo bapadea eka ekina ta dii moto iyona opeli ko aimeadea na leka lonɛnɛ; endelo moto odii pɛpɛ eka, bamotinoadea nongo moo eka opeli iyo. Ta tina etingi na mosali omina iyona o mobe, modumbani sokolu ta modidi, iho esika eyeadea iyo biyo ko na bokpɛkɛnɛ miino." »
Nesta história, Jesus ensina sobre a responsabilidade de usar bem os dons e recursos que Deus nos confiou. A fidelidade nas pequenas coisas abre portas para bênçãos maiores.
8. O Rico e Lázaro (Lucas 16:19-31)
Modieli na Ladjalo
«Edaaka na moomi omɔti modieli alwaka bisendja djikpetu ngboo ko dji motsuiya monɛnɛ, aengi busa, adaaka akɔɔ tɛkɛ ko ahelaka bopele. Ko mokwali omɔti kombe nde Ladjalo, adaaka asambi ta modipe mo ndako e modieli. Mokuku mo nde molumaka na pola. Adaka na posa enɛnɛ eboyaka leka lokwaka ta nase dji mesa e modieli. Endelo na bonɔ, mbwa badoaka aimboa pola dji nde. Enakoboa, mokwali agwa, ko babwɛndi bamotomba bakɛɛ amodedja ta bupa bo Abalayama. Modieli aso agwa pongono ko baso bamopusea. Endelo iho ta ngando e bato bago aokaka saya enɛnɛ; ndelo eangɔdjɔ iyo miso o diko aso aɛnɛ na bohali Abalayama ko Ladjalo adaaka ta bupa bo nde. Iboa agama bo: "Sesa Abalayama, okeani ndjokwa, ko loma Ladjalo adubee sɔngɔ e mosapi mo nde ta madiba bɛngi apɔdje yeemi e mbi, modjɔ mo naokaka saya enɛnɛ iyaya ta mosa imumu." Abalayama asɔmbedja bo: "Mwana o mbi, lɛdjɛ ta bomɔ bo wɛ odia ibondo di mongandi, ko Ladjalo adaaka aɛnɛ saya. Edɛdiyeye iyo agɔmbedjami, ko wɛ oimei ta monɔngɔ. Naikina pongono, ta pakasa e biso na nu mombɔndɔ monɛnɛ modii; na tina emina bato babwaniti bodonga iho ta dii ino bɛngi baimee djɔno ta di iso. Bato babwaniti bodonga pongono djɔɔno ta dii iso bɛngi baimee iho ta dii wɛ." Modieli abala bo: "Sesa, naoagɔnɔkɔdea, olome Ladjalo ta ndako e sange embi. Modjɔ mo nadii na bangi i mbi baami batano. Ladjalo abakebedje basaka doa ta esika iyeye e monɔngɔ." Ko Abalayama amosɔmbedja bo: "Bangi iwɛ badii iho na Mose ko na batɛli: etungi babaokee!" Iyo abala bo: "Sesa Abalayama, etabɔngɔ iboa. Ekadaa bo moto omɔti mogo akakɛɛ ta dii ibo, babwani bosɔmbɔtɔnɔ midaa mi bobo." Endelo Abalayama amosɔmbedja bo: "Bamitipala booka Mose na batɛli, nongo moto mogo akasisoa batamodimea pongono."»
A parábola alerta sobre as consequências de negligenciar os necessitados e viver para si mesmo. Também destaca a realidade do julgamento e da vida após a morte.
9. O Joio e o Trigo (Mateus 13:24-30)
Ekuanedji e mondjani mobe
Yesu abatɔndea ekuanedji ekina bo: «Bokumu bo busa bokuani na moto iyoo oanaka kona dji pele ta gbie e nde. Na bulu, moloni o nde akɛɛ ana mondjani mobe ta ndanda e ble ko aso anɔɔ. Ta ehole ekandoa kona e ble ko eboti mihɔngbu, mondjani mobe pongono motɔɔ. Basali ba moswa gbie bakɛɛ abala na nde bo: "Kumu, wɛ oiana kona dji pele ta gbie e wɛ? Adongaka ndjani idjidji djibe djɔ?" Abasɔmbedja bo: "Edii moloni moto odjiani." Iboa basali baso bamowadja bo: "Obwani bopala bo lokɛe adjibikoa?" Asɔmbedja bo: "Ngasa, pɛpɛ bokɛni oko ta tina ebo ta ehole edongedjadea ino ndjani djibe osaka bikoani pongono ble. Kinani djisusu djikandoe polo emɔti mbunoko ta ehole e bobuka ko ta ehole emina iyena nabaladea na babuki ba mbuma bo: Dongedjani boso mɛnɛ ndjani djibe djinangani kata bɛngi odjitumbeni, ngɔngɔ djimina obukeni ble odjiseni ta esika e mbombi."»
Essa história simboliza o bem e o mal coexistindo no mundo até o julgamento final, quando Deus fará a separação entre os justos e os ímpios.
10. As Dez Virgens (Mateus 25:1-13)
Ekuanedji e baseka doomi
«Iboa Bokumu bo busa bodaabi ondingo baseka doomi ibia batomba milinda mi bobo bɛngi bakɛe asongana na moomi o moki. Batano ta tei e baseka ibia badaaka na milabolabo, ko batano bakina badaaka na konga. Baseka ba milabolabo batomba milinda mi bobo endelo baitomba pitɔlɔ etutu e bodedja. Endelo ibia badaaka na konga batomba milinda mi bobo na pitɔlɔ ta maseli ma bobo. Enakoboa, iyana ayeyoaka moomi o moki; baseka basusu baoka hiɔ ko baso bawɛɛ. Ta ndanda e bulu mogamo momɔti mookama bo: "Indjani moomi o moki! Imanani asongana na nde!" Iboa baseka basusu baso basisoa ko babɔngedja milinda mi bobo. Baseka ba milabolabo bawadja ibia ba konga bo: "Lopani ndambo e pitɔlɔ e bino, modjɔ mo milinda mi biso midoi adimea." Baseka ba konga basɔmbedja bo: "Ediiti enɛnɛ ebwaniti bokoka iso na nu. Edii bopele o kɛɛni pɛpɛlɛ asomba e bino ta dii bato ibia bakatɛkise." Ta ehole ekɛkɛ bo asomba, moomi o moki aimea. Baseka ibia basabwanedjaka bakwea na nde ta ndako e tɛkɛ e moki ko badipa modipe. Ngɔngɔ djimina, baseka bakina baimea pongono ko bagama bo: "Kumu, kumu, lodipoa!" Endelo asɔmbedja bo: "Naotɔndeakani sooti mɛnɛ bo: nataodjebakadeani." Iboa sɛndjɛlɛni, modjɔ mo, otadjebakadeani isu kaoko ngonga.»
Jesus enfatiza a necessidade de estarmos sempre preparados espiritualmente para Sua segunda vinda, pois ninguém sabe o momento exato.
As parábolas de Jesus continuam sendo fontes ricas de sabedoria e direção para a vida cristã. Ao aplicarmos esses ensinamentos, nos aproximamos mais de Deus e de Sua vontade.
Se este artigo te ajudou, faça sua parte e compartilhe a Palavra de Deus com aqueles que você ama.