As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Ahinizaga mbuli zibindile ingi kwa miliganyizo.

"Kwandaga na mnt’hu agendaga kumyaga mbeyu. 4 Umwo andaga akamyaga zimbeyu zimwenga zatomokaga mwe sila, niyo zadondolwa ni videge. 5 Zimwenga zatomokaga mwo luwe mwandaga na msanga mgeke. Mbeyu zia niyo zanyuluka, kwaviya msanga nounda mgeke. 6 Mna zuwa dize dyalike, niyo dyazoka zimbeyu zihotile, naho kwaviya maizi yakwe hayengilisaga hasi, mbeyu ziya zihotile niyo zanyuluka. 7 Mbeyu zimwenga zatomokelaga mwe miwamba ngoma yakulisaga, niyo yazivigaviga zimbeyu izo zihotile. 8 Mna mbeyu zimwenga nezitomokela mwo ulongo wedi, niyo zimwenga zeleka mp’huluzi gana, zimwenga milongo mtandatu, imwenga milongo mitatu kujink’ha viya zahandagwa."

9 Yesu niyo awagamba, "Mta magutwi yo kwivila neeve!"

Mliganyo wo msamalia

25 Mhinizi we Miko na keza vileke amgeze Yesu, "Mhinizi, Nitendei vileke nihokele ugima wa mazuwa yose"?

26 Yesu niyo amhitula, "Mawandiko Ukukile yagaaze? Weye waukombaganya vivihi?"

27 Yudya mnt’hu niyo amhitula Yesu, " ‘Muunge Zumbe Mnungu ywako, kwa moyo wako wose, na kwa ugima wako wose no udahi zako zose, no ubala wako wose’, naho ‘umuunge miyao enga viya ukukeunga weye mwenye.’ "

28 Yesu niyo amhitula, "Kulonga kindedi. Damanya ayo naunde no ugima."

29 Mna vileke aketende ywedi, niyo amuuza Yesu, "Miyangu ni ani?"

30 Yesu niyo amhitula, "Mnt’hu yumwenga naakasela kulawa Yelusalemu kuita Yeliko, Niyo want’hu waihile wamgwila no kumhambula zisuke, niyo wamtoa na kumlumizisa, niyo wanyilika wamwasa hagihi no kubanika. 31 Niyo mlava nt’hambiko yumwenga aselaga ne sila idya, eze amuone yudya mnt’hu niyo ombokela kunk’handa. 32 Niyo eza Mlawi, yehe naye eze amuone niyo ombokela kunk’handa. 33 Niyo msamalia yumwenga ombokela hadya haguhi, eze amuone niyo amuwonela mbazi. 34 Niyo amfunga zink’wenge zakwe, no kuzigela mafuta na divai, niyo amguha yudya mnt’hu no kumkweza mwe mp’hunda yakwe na kumwigala mwe nyumba ya wageni vileke wamkaule. 35 Zuwa ditimile niyo aguha matundu na kuwenk’ha wadya wata inyumba, no kumgamba, ‘Umkaule uyu mnt’hu, kint’hu chochose kiya akuunga umwink’he miye nenize nilihe hauya.’ "

36 Yesu niyo abindiliza kwa kugamba, "Mwa want’hu ao watatu, ni ani miyawe dya yudya akump’hukilwe ni wahoki?"

37 Yudya mhinizi we miko iyo ahitula, "Ni yudya amwonele mbazi."

Yesu ni amhitula, "Ita ukadamanye enga ivo."

4 "Uneva yumwenga ywenyu ana ngoto gana imwenga niyo yaga, naatende vivihi? Naazileke ziya milongo kenda na kenda niyo aita kuizungula idya yagile mpaka aione. 5 Anaiona akepika mwa maega kwa kinyemi, 6 no kuuya nayo kaya. Akabula kaya awetanga wambuyaze na nduguze niyo awagamba, ‘Indeni na kinyemi, kwaviya hiiona ingoto yangu yagile.’ 7 Namigambilani, ivo nivo kukuunga kunde na kinyemi kwe mbingu kwa mbuli ya mta wavu yumwenga alekile wavu wakwe, kujink’ha wadya milongo kenda na kenda wandile wedi kwa Mnungu.

Mwana agile

11 Yesu niyo agendeela kulonga, "Mnt’hu yumwenga na kanda na wana waidi, 12 yudya umdodo niyo amgamba ise, ‘Tate nink’he ukipe wangu.’ Ise azumilaga niyo kumwink’ha. 13 Yeze yomboke mazuwa mageke yudya mwana niyo aguha vint’hu vakwe vose no kutamba isi ya hale. Niyo abinda ugoli wakwe wose kwa mbuli ya uhabwasi. 14 Eze abinde vose viya endile navo niyo kwengila gumbo kulu mwe isi yose idya, yehe naye niyo anda hana kint’hu. 15 Niyo alombeza ndima kwa mnt’hu yumwenga mwe idya isi. Yudya mnt’hu niyo amwigala kwe nk’honde yakwe akenk’hize zinguluwe nk’hande. 16 Naaka munk’hwa adye usiga zisigaze zinguluwe, mna hahali mnt’hu amwink’haga. 17 Eze ekale hasi na kufanyanya, niyo alonga mo moyo wakwe, ‘Kudya kaya, tate ana wandima wakudya nk’hande na kusigaza, mna miye nafa sala! 18 Neniite kwa tate niyo namgamba, Tate, hitenda wavu kwa Mnungu hamwenga na weye, 19 hiwagilwe kwitangwa mwanao, nitende enga yumwenga mwa watumwa wako.’ 20 Niyo akonga nt’hambo ya kuuya kwa ise.

"Eze ande hagihi na kaya, ise niyo amuona. Eze amuone, niyo amgulukila kwa mbazi na kumlamsa kwa kumkumbatila. 21 Yudya mwana niyo amgambila ise, ‘Tate hidamanya wavu kwa Mnungu hamwenga na kwako, hiwagilwe kwitangwa mwanao naho.’ 22 Mna ise niyo awagamba wandima wakwe, ‘Sunguzeni mmwigaile suke yedi mumvike, mgeleni na mp’hete mwa kadole niyo mwamvala vilatu. 23 Leteni ndama igimbale muichinje vileke kidye no kunda na kinyemi. 24 Kwaviya uyu mwanangu andaga enga kabanika mna kauyuka naho agaga mna kaoneka.’ Niyo wakonga kwanga.

25 "Yudya mwanawe mkulu andaga kwe nk’honde umwo andile akauya na mpaka hagihi ne nyumba niyo eva want’hu wakwanga. 26 Niyo amwitanga mtumwa yumwenga no kumuuza, ‘Kuna mbwai?’ 27 Yudya mtumwa niyo amhitula, ‘Nduguyo kauya,’ ‘naho iso kamchinjila ndama igimbale kwaviya kampata akei mgima.’

28 "Yudya mwana mkulu niyo aihiwa no kulemela kwingila kaya. Ise niyo afosa kuse na kumhembeleza engile kwe nyumba. 29 Mna niyo amhitula ise, ‘Tate hake kaula, mazuwa yose nakudamanyila ndima enga mtumwa, naho hikwihiye mwe mbuli yoyose. Kunink’hai? Hunink’hile hata kabuzi vileke nidamanye wila na wambuyazangu, 30 mna uyu mwanao adile ugoli wako hamwenga na mapamp’he, eze auye niyo wamchinjila ndama idya igimbale!’ 31 Ise niyo amhitula, ‘mwanangu,’ ‘weye wi hamwenga na miye mazuwa yose, chochose kiya nnanacho ni chako. 32 Nevinda vedi kudamanya wila na kunda na kinyemi kwaviya uyu nduguyo andaga enga kabanika, mna kauyuka naho agaga mna kalondoka.’ "

Mliganyizo wa kint’hu cha ugoli

45 "Naho useuta wa kulanga ukeiga na mnt’hu akuzungula kint’hu cha ugoli, 46 naho eze avumbuze iyedi heina ya kuligana nayo, agendaga kutaga vose viya andaga navo, niyo aigula.

Mliganyizo we falisayo na mtoza kodi

9 Iviya iviya Yesu nakawagambila mliganyizo want’hu wadya wakukeona wedi naho wawasinyaga watuhu. 10 Kwandaga na want’hu waidi waitaga kwo kumlombeza Mnungu, yumwenga andaga mfalisayo, mtuhu naye andaga mtoza kodi.

11 Yudya mfalisayo niyo akimaala akamlombeza Mnungu kwo umoyo wakwe akagamba, "Mnungu, nakutogola kwaviya miye hiyo enga want’hu watuhu wagubaguba, hewekuhuwilwa, wahabwasi, naho hiyo enga uyu mtoza kodi. 12 Miye nafunga mazuwa maidi mwa kila mazuwa mfungate naho naliha imwenga ya mlongo mwe viya hupata."

13 Mna mtoza kodi, akimaalaga luhale niyo yanda ogohaga hata kwinuila meso yakwe kulanga, akatowa mwekifua chakwe na kugamba, "Mnungu, nifiile mbazi miye Mwavu!" 14 Yesu niyo agamba, "Nawagambilani, mtoza kodi, aitaga kaya amuwagile Mnungu, kujink’ha yudya mfalisayo, kwaviya yudya akukeinula naakinywe hasi, mna akukebela naatunywe."

Mliganyizo wa wandima watatu

14 "Naho Useuta wa kulanga noukeige na mnt’hu akuita utafi awetange wandima wakwe niyo awatenda wakaulizi mwo ugoli wakwe wose. 15 Awenk’haga kila yumwenga enga viya adahile. Yumwenga kaikizilwa matundu mashano, yumwenga kaikizilwa matundu maidi, nt’huhu kaikizilwa dimwenga, kila yumwenga viligane no ludole lwakwe. Niyo yehe akeitila kwo utafi wakwe. 16 Yudya enk’higwe matunt’hu amashano, niyo akuyadamanyila ndima, niyo elesa mashano matuhu. 17 Yudya ahokele amatundu maidi, yehe naye niyo elesa matundu maidi matuhu. 18 Mna yudya ahokele tundu dimwenga, aitaga niyo adisimbila hasi no kudifisa hasi ditundu dyo mkulu ywakwe.

19 "Yeze yomboke mazuwa mengi, zumbe wa wandima wadya wose auyaga, niyo wekala wakatalaula hamwenga na wandima wakwe yadya awasile. 20 Mndima yudya ahokele matundu mashano, kegala matuhu mashano, akamgamba mkulu wakwe, ‘Mkulu waikizaga kwangu, matundu mashano.’ ‘Kaula! Hongeleza mashano matuhu.’ 21 Mkulu wakwe niyo amhitula, ‘Kutenda vedi mtumwa ywedi, kunda mhuwilwa mwe vint’hu vigeke, nohuike kunda mkulu mwe vint’hu vingi. Naho nou unde hamwenga no mkulu ywako mwe kinyemi chakwe.’

22 "Yudya ahokele matundu maidi naye niyo eza akamgamba mkulu ywakwe, ‘Waniikizilaga matundu maidi, kaula higenyeza matuhu maidi.’ 23 Yudya mkulu niyo amhitula, ‘Kutenda vedi mndima ywedi naho mhuwilwa!’ ‘Kunda mhuwilwa kwe vint’hu vigeke, nohutende mkulu mwe vint’hu vingi. So kinde hamwenga mwe kinyemi changu!’

24 "Niyo azigiila yudya ahokelega ditundu dimwenga, naye niyo amgamba mkulu ywakwe, ‘Himanya kugamba umnt’hu mdala, wavuna hadya hwitile mbeyu, naho waduganya hadya hwi myagile mbeyu. 25 Ivo nehyogoha niyo nagenda kudifisa ditundu dyako mwe sanga, kaula diaha diya idyako.’

26 "Mkulu ywakwe niyo amhitula, ‘Weye undima wiihile naho umsokezi wa ndima! Ivo nivo umanyize kugamba navuna hadya hii handile, naho naduganya hadya hitile mbeyu? 27 Mna vedi hegu waikize ditundu dyangu kwe kindolo kikuliha mtendese, kugamba mokuuya kwangu hegu nehihokela hamwenga nomtendese. 28 Mhokeni ditundu, mmwink’he yudya mta mlongo. 29 Kwaviya yeyose mtanacho naogenyezelwe no mtendese niyo vagenyela, mna yudya heiina, hata kiya kidodo ananacho naahokwe. 30 Naho mduuleni mtumwa mkiwa uyo kwo lwiza, nuko nokunde ndilo no kugwegwejula ameno.’

Mgoli na mkiwa Lazalo

19 "Handaga na mnt’hu yumwenga mgoli, Availe suke zedi vidala na kwikala wikazi wedi vitendese. 20 Naho, handaga na mkiwa yumwenga akwitangwa Lazalo, mkiwa uyo na kanda na nkhenge mwili wose, want’hu nawakamgoneza ho lwivi we inyumba ya yudya mgoli. 21 Yudya mkiwa naakaungisa adye masigazi yatomokaga hasi kulawa mwe meza idya akudiila mgoli. Naho makuli nayakeza yakamlambita mwezinkwenge zakwe hadya agonile.

22 "Yudya mkiwa niyo abanika, mtumigwa ywa kwe Mbingu niyo wamguha akwikala haguhi na Ibulahimu. Yudya mgoli naye niyo abanika na kumoswa msanga. 23 Mgoli niyo anda na masulumizo vidala kudya masinyungu, eze enule meso yakwe, kwa hale niyo amuwona Ibulahimu kekala hagihi na Lazalo. 24 Niyo etanga kwa Izwi kulu, ‘Tate Ibulahimu, nonele mbazi. Mgambe Lazalo achank’hize kadole mwa mazi vileke ausangalaze lulimi lwangu. Kwaviya ni mwe masulumizo makulu mwo umoto uno.’

25 "Ibulahimu niyo amhitula, ‘Mwanangu, kumbukila weye viya uhokele yedi mwe wikazi wako kwe isi, mna Lazalo nakahokela yaihile. Mna ivi haluse yehe ahokela yedi mna weye wasulumizwa. 26 Naho mna, hagati hetu, nyuwe na suwe hana bome kulu vileke wadya wakunga kulawa nt’hendelo imwenga kwita nt’huhu wasekudaha.’ 27 Yudya mgoli niyo agamba, ‘Haluse, Tate nakulombeza umsigile kwe inyumba ya wandugu zangu, 28 kwaviya nnanawo wandugu washano vileke akawagambile, woho nao wanase wabule hant’hu aha ha masulumizo.’

29 "Mna Ibulahimu niyo amgamba, ‘Wanduguzo nawamtegeleze Musa hamwenga na walotezi wa Mnungu watuhu.’ 30 Mna yudya mgoli niyo agamba, ‘Hiyo ivo tate Ibulahimu uneva mnt’hu anauyuka kulawa uku nawamhitukile Mnungu.’ 31 Mna Ibulahimu niyo amhitula, ‘Uneva hawanawevile Musa na walotezi wa Mnungu watuhu, hata anauyuka mnt’hu anawabasa hawamwive.’ "

Mliganyizo wa mani

24 Niyo Yesu awagambila mliganyizo mtuhu. "Useuta wa Mnungu wikala enga ivi. Mnt’hu ahandaga mbeyu yedi mwo mgunda. 25 Mna zuwa dimwenga nekilo want’hu wagonile, mwiihi ezaga niyo ahanda mani matuhu mwe nk’honde idya ihandigwe ingano niyo ahalawa. 26 Mbeyu izo zize zikule no kukonga kugela fundo, mani nayo niyo yakelaviliza. 27 Niho wandima wakwe wamwiizila no kumgamba, Zumbe, hwa handile mbeyu zedi mwe nk’honde yako? Mani matuhu yalawa nahi? 28 Zumbe niyo ahitula, Mwavu niye adamanye ivi, wandima niyo wamuuza, waunga kikayangole mani yadya? 29 Yudya zumbe niyo awahitula, bule, mnase mng’ole hamwenga ne ingano, kwaviya vi hamwenga. 30 Lekeni zikulanye, vibule mwokuvunwa, aho niho neniwagambe wavuni, yandeni kung’ola mani matuhu, niyo mwayalunja hamwenga mwe vichanga yokwe moto. Mkajika, ingano igeleni kwe digulu dyangu. "

Mliganyizo wa awali mlongo

1 "Naho, Useuta wa kulanga nounde enga ivi. Wali mlongo waguhaga vimuli vawe niyo wagenda kumhokela mlombi. 2 Washano mwa ao wandaga wahezi, washano watuhu wandaga wabala. 3 Wadya wahezi waguhaga vimuli vawe, mna hawaguhile hamwenga na mavuta ya kongezela. 4 Mna wadya wabala vandaga wakeikila mavuta mnenge shupa zawe yo kugela mwe vimuli vawe. 5 Mlombi uyo hasunguzaga kwiza, vilekile wose wakupile niyo wagona nt’hongo.

6 "Mna ize ibuze kilo cha gati want’hu niyo wakonga kwanga, ‘Mlombi keza! Mwinuke mumhokele!’ 7 Wadya wali niyo wenuka woseni no kuvidamanya vimuli vawe. 8 Wadya wahezi niyo wawagamba wadya wabala, ‘Kink’hageni mavuta ludodo, vimuli vetu vazima.’ 9 Wadya wabala niyo vawagamba, ‘Bule! Haya kikint’he choseni nyuwe na suwe. Iteni kwe duka mkakeguile.’ 10 Mna Umwo wandaga wakaita kokugula mavuta, mlombi niyo engila, wadya wali wakeikilaga lumwe niyo wengilanya no mlombi kwe ndoza, ulwivi niyo lwavugalwa.

11 "Halongole, wadya watuhu nawo niyo weza wakagamba, ‘Zumbe! Zumbe! Kikomoele!’ 12 Zumbe niyo awahitula, ‘Nawagambilani ikindedi, hiwamanyizeni.’ "

13 Yesu niyo abindiliza kwa kugamba, "Elo indeni meso kwaviya hammanyize kwizilwa kwenyu nokunde ni ini!