Preocupação
A preocupação é uma das maiores armadilhas da vida moderna. Jesus ensinou que a ansiedade nada acrescenta à nossa vida e nos convida a confiar na provisão do Pai celestial.
Não se preocupe
Jesus disse: não andeis ansiosos pela vossa vida. O Pai celestial sabe do que precisamos e cuida de nós com ternura e fidelidade.
"Ndanguwalonjelani hemwe, mleche kijesa kuli ukomu wa hemwe, molya choni ama monwa choni leka muwe na ukomu, ama movala choni. Ndaze, ukomu unoga kusinda chilyo na lukuli lunoga kusinda nguwo.
Leka, mleche kuwa na lunhwinhwi na ga mitondo. Mitondo yowa na nongwa yake. Nongwa ya zuwa imwe yowatosani kwa zuwa ayo.
Ayila nyhadikwa ilagale hagati ha migodi ja miwa, ndo kiwhana na munhu yalinguhulika awo usenga, ila lunhwinhwi wa isi ino na uvedelo wa lufufu hubananga usenga awo, na heye halingulela mafuza.
Mhela awo lung’hongola lwa wanhu maelufu loluwele hamwe mbaka nalwali luchibiga, Yesu nakaluka kulonga na walanguswa wa heye, nakawalonjela "Milolele na ulanguso wihile wa Mafalisayo ulinguwahada. Chinhu choneche chigubikwe chogubuligwa na chila chivisigwe chozeleka. Ahyo gala gomlonjile kuli jiza, wanhu wogahulika hali lumuli na geng’ha gomlonjile kwa kupwepwa kuno mhindile lwizi, godamligwa mchanya mwa ng’handa.
"Ndangukulonjelani goloko wa heni, mleche kuwadumba walingukopola lukuli, wohambe waweze kudita chinhu chiyage mzidi. Ila ndowalonjelani whaani wa kumdumba. Mumdumbe yula hoyosinda kukopola kana ludali lwa kumtaga kuli chiluli cha mazuwa gose. Ena, mumdumbe ayo.
"Mwanguvizela kota semembe wahano wanguguzigwa kwa migwala mili ja sendi? Ila hali Nguluwi hambe chisemigwe ne chimwe. Ena, mbaka mnvili za kumutwi kwa hemwe naziwazigwa zeng’ha. Ahyo mleche kudumba, kwa vila namganigwa ng’atu kusinda videje avyo!
"Ndangukulonjelani, munhu yoneche yalikung’hunda hali wanhu, naye Mwana wa munhu komkunda hali wahilisi wa Nguluwi. Ila munhu yoneche hoyondema hali wanhu, naye Mwana wa munhu komlema hali wahilisi wa Nguluwi.
"Munhu yoneche hoyolonga ulonzi wihile hali Mwana wa munhu kolechelwa, ila munhu yoneche hoyomkovula Muhe Yelile holechelwa.
"Howowegala kuli masunagogi na hali wakulu na vilongozi, mleche kuwa na lunhwinhwi kuwala vila vyomchilewela ama vyomlonga. Kwa vila Muhe Yelile kowalangusani mhela wuwo chomlinguganigwa kulonga."
Munhu yumwe kuli lung’hongola lwa wanhu nakamlonjela Yesu, "Mlangusa, mlonjele mng’holozangu tigawile uhalizi wa hetwe wotulechelwe na mhaza wa hetwe."
Yesu nakamlonjela, "Goloko, whaani yambichile ndiwe hali hemwe?" Hamba Yesu nakawalonjela weng’ha, "Milolele na ubuhu, kwa vila ukomu wa munhu hauwele kuli winji wa lufufu loyawele nalo."
Hamba Yesu nakawalonjela nhelo ayi, "Mgunda wa yawele na lufufu naulela lukami. Ayo munhu nakejesa mnhumbula ya heye, ‘Ndite choni? Ndahela honhu ha kuhega ha kuwika mbena za heni.’ Hamba nakelonjela, ‘Ndodita ahi, ndobomola ng’hano za heni na kuzenga zinji ziwele ng’hulu ng’hatu, ndowika amo mbena na vinhu vya heni vyeng’ha. Hamba ndoilonjela nhumbula ya heni, lelo kuna vinhu vinji vinojile vyouwichile ng’hano kwa miyaka minji. Ahyo wesele, ulye, unwe na usangalale!’ Ila Nguluwi nakamlojela, ‘Mpoka hegwe! Lehano nechilo nhumbula ya hegwe yoholigwa. Lelo avyo vinhu vyouwichile ng’hano kwa chiwalo cha hegwe vyowa vya whaani?’ "
Yesu nakasinda kwa kulonga, "Ahyo ndo vyoiwa kwa walingiwichila lufufu ila hambe wewiche goya kwa Nguluwi."
Hamba Yesu nakawalonjela walanguswa wa heye, "Ahyo ndangukulonjelani, mleche kitunya kwa chiwalo cha ukomu wa hemwe kota molya choni ama lukuli kota movala choni. Kwa vila ukomu ndo mzidi wa chilyo na lukuli ndo mzidi wa nguwo. Mijese kuwala videje, hambe vinyale ne kubeta, vyahela ng’hano ne honeche ha kuwika nyhule, ila Nguluwi kanguvidita vilye. Hemwe ndo mnoga ng’hatu kusinda avyo videje! Ndo whaani hali hemwe yawele kwa kitunya kwa heye kanguweza konjezela lisaa limwe kuli kikala kwa heye? Wone kwangulemwela kudita mbuli ndodo kota ayo, leka choni kitunya kwa chiwalo cha azo zinji? Mlole uluwa vyoulingutitima. Hambe ukole mijito ne kubota. Ila ndangukulonjelani, Solomoni na lufufu lwake lweng’ha hanoligwe goya kota umwe wa uluwa. Wone Nguluwi kangujinoliga misolo ja kumgunda jiwele lehano ja baha na mitondo jangutajigwa kuli chiluli. Ndaze, howanoliga goya ng’hatu mzidi? Hemwe wanhu muwele na makundo mado!
"Lelo mleche kugaya kota molya choni na monwa choni na mleche kuwa na lunhwinhwi kuwala aga. Kwa vila ago geng’ha ganguganigwa na wanhu wa isi wohawamzelele Nguluwi, Ila mhaza wa hemwe wa kilanga, kanguvizela kota mwangugagana aga geng’ha. Ahyo muupale Undewa wa Nguluwi na aga geng’ha mopegwa.
"Mleche kudumba hemwe chilundo chidodo, kwa vila Mhaza wa hemwe nakona yagoya kuwapa undewa. Mguze vinhu vya hemwe, muwamhe wazunwa sendi azo. Migongomanyile mihako johambe jilale, miwichile ng’hano yohambe imale kilanga, honhu hawele mhizi hambe yahejelele ne fukuzi kuwifya. Kwa vila hawele ng’hano ya hegwe hoyili, ndo nhumbula ya hegwe hoyiwa.
"Miwiche goya kwa kiwoha isali mchuno na vyenje vya hemwe viwe vikwaka, muwe kota vitumagwa walingumbeteza mkulu wa hewo yahiluche kulawa kuli mnvina ya kuhesa, leka hoyokuya na kuhodiza kuli lwizi waweze kuchumula lwizi baho du kwa chiwalo cha heye. Nawatambichizwa vitumagwa wawele mkulu wa hewo hoyokuya kowafika wa meho wangubeteza. Ndikomya ndanguwalonjelani, kochiwoha isali lya heye na kuwalonjela wekale leka walye, naye kokuya kuwakolela mijito. Wotambichizwa vitumagwa awo wone mkulu wa hewo hoyokuya na kuwafika wawele meho, hanga kokuya nechilo ng’hatu ama habehi na kubwemwenzuka. Ila mvizele mbuli ayi, wone yawele na ng’handa nayavizele mhela hoyokuya mhizi, nayekale meho na kulolela ng’handa ya heye ileche kubenigwa. Namwe mwanguganigwa miwiche goya, kwa vila Mwana wa munhu kokuya mhela wohamuuzelele."
Petili nakamuuza, "Mkulu, nhelo ayi kwangutulonjela hetwe yeka ama wanhu weng’ha?" Yesu nakamwidichila, "Ndo whaani yawele chitumagwa wa kitumbila na yawele na luhala, yawele mkulu wa heye komuwika mchanya mwa vitumagwa wanji leka yawape wanhu chilyo kwa mhela ulinguganigwa? Kotambichizwa yula chitumagwa yawele mkulu wa heye hoyohiluka komfika yodita ahyo. Ndikomya ndanguwalonjelani, komuwika chitumagwa ayo yawe yololela lufufu lwake lweng’ha. Ila ayo chitumagwa wone yazengulonga mnhumbula ya heye, ‘Mkulu wa heni hambe yahiluche hima.’ Hamba nakaluka kuwatowa vitumagwa wayage, walume na wadala na kwaluka kulya na kunwa mbaka kugala, mkulu wa heye kohiluka kuli zuwa lyohajesile na kuli saa yohaizelele. Komzapa chitumagwa ayo na kumuwika hamwe na wala walihela makundo.
"Chitumagwa yalinguvizela choyalingugana mkulu wa heye ila hambe yawiche goya ne kudita kota vyoyalingugana mkulu wa heye, chitumagwa ayo kotowigwa lukami. Ila yula yalingudita ne kuvizela gala galingulapa kutowigwa, kotowigwa hado. Yoneche yapeligwe vinhu vinji, kodayigwa vinhu vinji na yoneche yapeligwe vinhu vinji ng’hatu, kodayigwa vinhu vinji ng’hatu.
"Nambuya kigala chiluli kuli isi yeng’ha, wone nachiwele nachibwinigwa! Ila ndanawo ubatizo uwele ndanguganigwa kuubochela, ndaze vyondilingugaya mbaka wenele! Mwangijesa kota nambuya kigala kikala goya kuli isi? Hebu! Ndanguwalonjela haiwele ahyo, nambuya kigala kilewa. Kwaluchila sambi, kowa na wanhu wahano kuli ng’handa imwe, wadatu kwa weli na weli kwa wadatu. Kowa na kilewa hali mhaza na wasongolo wa heye na msongolo na mhaza wa heye. Mamo na wahinza wa heye na mhinza na mamo wa heye. Mamo wa mlume na mkweye na mche na mamo wa mlume wa heye."
Yesu nakalulonjela kahi lung’hongola lwa wanhu, "Lomuyona ng’hungugu yangulawila kolizinjilaga isanya, baho du mwangulongaga, ‘Nhonya yotowa,’ Nayo yangutowa. Lomkona mbeho ya kusini yanguputa, mwangulongaga, ‘Kowa na ivuche,’ Na yanguwa hiho. Hemwe wahadi! Mwanguvizela kulavya uloli kwa kulola isi na ulanga, lekachoni mwangulemwela kuvizela mana ya mihela aji?
"Lekachoni mwangulemwela kwamula mbuli inojile ya kudita? Wone mlonjelezi wa hegwe yakugale kuli chitala, yahawele goya kwa hegwe kihanyisa naye lomuwa mnzila, leka yaleche kukugala hali mtagusa, naye mtagusa kokulavya kwa wamizi, nawo wokwinjiza mchinweng’ho. Ndangukulonjela, haulawa ako kuchinweng’ho mbaka housinda kulavya sendi ya mwiso zeng’ha."
Entregar a ansiedade a Deus
Lançar sobre o Senhor toda ansiedade é um ato de fé. A paz de Deus, que excede todo entendimento, guarda nosso coração e mente.
Mleche kuwa na lunhwinhwi kwa chinhu choneche chila, ila kwa chila mbuli mumlande Nguluwi kwa chiwalo cha vinhu vyomlingugana, mumlande kwa kulonga malumbo Nguluwi. Na ako kikala goya kulingulawa kwa Nguluwi kuwele kukulu kusinda nyhala za wanhu, kokwamila goya nhumbula za hemwe na nyhala za hemwe kuli kilumba na Yesu Kilistu.
Mumuwichile nongwa za hemwe zeng’ha, mina heye kanguwamila.
Mlechele Mkulu Nguluwi itunyo lya hegwe,
naye kokutanza,
homleka hebu yatanganiche yalemwele.
Lunhwinhwi mnhumbula ndo itunyo ikulu kwa munhu,
ila ulonzi unojile wangumsangalaza.
Kusanzalima kwa nhumbula ya heni hokuwa kwinji lukami,
hegwe kwangunyhembuliza na kusangalaza heni.
Gwa Mkulu, hegwe kuvizela maya ga heni geng’ha,
kwa hegwe hachivisile hebu chililo cha heni.
A paz de Cristo
Jesus prometeu sua paz — não como o mundo dá, mas uma paz que transcende as circunstâncias e silencia o medo.
"Ndanguwalechela kikala goya, ndanguwapa kikala goya kwa heni. Hambe ndiwape hemwe kota hila isi vyoilingudita. Mleche kuwa na lunhwinhwi ne kudeula.
Yesu nakawalonjela, "Mleche kudeula mnhumbula za hemwe. Mumkunde Nguluwi na mng’hunde heni.
Lelo, mleche kudumba, kwa vila nda hamwe na hemwe.
Mleche kukabuswa, kwa vila heni nda Nguluwi wa hemwe.
Ndowadita muwe nzinzili na kuwatanza,
ndowamila na moko wa heni utanganiche.
Nawo howowawika hemwe mmoko na kuwahilika kuli chitala, mleche kuwa na lunhwinhwi kwa gala gomlonga, mhela wula houfika, mlonje choneche chompegwa, kwa vila ulonzi womlonga haulawa kwa hemwe ila wolawa kwa Muhe Yelile.
Confiança na provisão divina
Deus é poderoso para suprir abundantemente. O choro pode durar uma noite, mas a alegria vem pela manhã. Sua graça basta.
Nguluwi kanguweza kuwapa hemwe mzidi wa gala gomlingugana, mazuwa gose mopata chila chinhu chomlingugana. Ahyo mlutilile kutanza kuli chila mijito jinojile.
Hamba nanyulika lizi likulu kulawa kuli chigoda cha undewa ilonga, "Ulole! Hakaye ha Nguluwi ndo hamwe na wanhu. Kochikala hamwe na hewo, nawo wowa wanhu wa heye, naye kowa Nguluwi wa hewo. Heye kobagusa mahozi ga hewo geng’ha, mina kubagama kowa kuduhuli ng’hatu na ne usungu na ne chililo na ne kutama, kwa vila vinhu vya mwaluko vipuluta!"
Ayubu nakema, nakadega mivalo ja heye na kubeya mnvili za heye kwa masinzo, hamba naketoza hanyi na kumfugamila Nguluwi. Nakalonga,
"Nandawa kuli lida lya mayangu mbele mwanzi,
ndohiluka mbele mwanzi hihila,
Mkulu Nguluwi nakamha,
Mkulu Nguluwi nakahola,
itagwa lya Mkulu Nguluwi litogoligwe."
Kwa vila luhala lwinji lwangigalaga lunhwinhwi lukulu, kahi uwanzi houkonjezeka na masinzo gangonjezeka.
Ahyo lelo, wuse lunhwinhwi mnhumbula mwa hegwe
na utoze kutali magazo ga lukuli lwa hegwe,
kwa vila mong’ho wa usongolo wangumala himahima kota iyosi.