Sabedoria
A sabedoria é um dos temas mais ricos da Bíblia. O temor do Senhor é seu princípio, e buscá-la vale mais que ouro ou prata. Deus promete dar sabedoria generosamente a quem pedir com fé.
O princípio da sabedoria
O temor do Senhor é o início de toda sabedoria verdadeira. Quem reverencia a Deus aprende a viver com discernimento e prudência.
Kumvika Zumbe Mnungu ni nk’hongelo ya umanyi, mna wahezi waubela mzungu una ubala.
Kumvika Zumbe Mnungu ni nk’hongelo yo umanyi, na kummanya yudya akukile, ni kupata ubala.
Kumvika Zumbe Mnungu kwamhiniza mnt’hu mizungu, naho uneva ukei kutunywa vaungwa unde mjalamu.
Kumvika Zumbe ni chotoko cha mzungu,
wose kutimila zisigilizi zakwe wabala.
Nt’hunyo zakwe ni za mazuwa yose.
Mna mzungu wadaha kupatikanahi?
Ni hii kikudaha kuhina mbuli kwa uwedi?
Hahana mnt’hu amanyize uwedi wo mzungu,
naho haukupatikana mwe isi ya wata ugima.
Hant’hu ha mazi matali mwe vizuto vagamba, mzungu haumuli mndani mwangu,
naho hant’hu ha mazi matali mwe bahali hagamba, haumuli kwangu.
Mzungu haukudaha kuguligwa kwa zahabu,
hegu kuhima kihimo kikulu cha masawa,
Zahabu yedi na maiwe ya yombe,
hayakudaha kugula mzungu.
Mzungu ni ya yombe kujnk’ha zahabu,
hegu nyungu ya zahabu heikudaha kugula mzungu.
Mzungu una yombe kulu
yombe dyakwe hiyo enga yombe dya lulu.
Madini ya topazi kulawa Kushi iyo ikwitangwa Esiopia haikudaha kuligana nayo,
naho haikudaha kugulwa kwa zahabu yedi.
Elo haluse chotoko cho mzungu kikuhi?
Hegu umanyi wekalahi?
Ikefisa ha meso ha viumbwa vose vina ugima,
naho madege ya kulanga hayakudaha kuiona.
Hata file na isi ya wabanike valonga,
wakagamba kivaiva du zikalongwa.
Sabedoria como dom de Deus
A verdadeira sabedoria vem do alto. Deus a concede generosamente a quem pede com fé, sem lançar em rosto a fraqueza humana.
Mna uneva yumwenga ywenyu kahungukilwa ni mizungu amlombeze Mnungu akuwenk’ha want’hu wose vint’hu vibindile ingi kwa ukise naye neenk’higwe.
Mna uneva yumwenga ywenyu kahungukilwa ni mizungu amlombeze Mnungu akuwenk’ha want’hu wose vint’hu vibindile ingi kwa ukise naye neenk’higwe.
Mna uneva yumwenga ywenyu kahungukilwa ni mizungu amlombeze Mnungu akuwenk’ha want’hu wose vint’hu vibindile ingi kwa ukise naye neenk’higwe.
Kwaviya Zumbe Mnungu awenk’ha want’hu mzungu mwe milomo yakwe mwalawa fanyanyi zedi na mzungu.
Kwaviya Zumbe Mnungu awenk’ha want’hu mzungu mwe milomo yakwe mwalawa fanyanyi zedi na mzungu.
Ivo itanga wink’higwe mzungu, ulombezese wink’higwe na ubala, Uneva noudamanye ivo noumanye vo kumvika Zumbe Mnungu, no kummanya Mnungu.
Nakutogola na kukutunya weye Mnungu ywa wakale wangu.
Kunink’ha mizungu na ludole
kunink’ha yadya hulombeze
naho kukilagisa cho kumgambila seuta."
akagamba, "Mnungu atogolwe mazuwa yose!
Mizungu na udahi ananavo yehe.
Mnungu awenk’haga umanyi na ubala awo wabwanga awane, na kukombaganya mwe vint’hu vingi na kukehiniza. Naho Danieli andaga na umanyi wa kutapita maona na sozi.
A sabedoria do alto
A sabedoria que vem de Deus é pura, pacífica, amável, cheia de misericórdia e de bons frutos. Ela se opõe à sabedoria terrena e mundana.
Mna mzungu ukulawa kwe mbingu, bosi ukuka, naho ni wa utondowazi na ujalamu na mwivano, una mbazi na udamanyi wedi, hauna kwazagula, naho hauna utondwe.
Mna mzungu ukulawa kwe mbingu, bosi ukuka, naho ni wa utondowazi na ujalamu na mwivano, una mbazi na udamanyi wedi, hauna kwazagula, naho hauna utondwe.
Mna mzungu ukulawa kwe mbingu, bosi ukuka, naho ni wa utondowazi na ujalamu na mwivano, una mbazi na udamanyi wedi, hauna kwazagula, naho hauna utondwe.
Niani mto ubala no mzungu uko kwenyu? Alagise ayo kwa wikazi wakwe wedi mwo ujalamu na mwe mzungu.
Suwe chalonga ulosi wo umanyi kwa wadya wakuile mwo mhuwi. Mna hiyo umanyi wa mwe isi ino, hegu wakulu we isi, wadya we mwo kwaga. Mzungu kikulonga ni mzungu we kinyele wa Mnungu ukefisile, udya akisaguile kinde hamwenga kwo ukulu wa Mnungu, kukongela aho isi yandaga ikei kuumbwa.
Mna suwe chambilikiza Kilisito awambigwe mwo msalaba, kwa Wayahudi ni nk’hobadiso, kwa want’hu hi Wayahudi ni uhezi, Mna wetangwe ni Mnungu, Wayahudi hamwenga na hi Wayahudi, Kilisito, ni ludole na mzungu wa Mnungu. Kwaviya, vikuoneka kunda uhezi wa Mnungu, ivo ni ubala ukujink’ha ubala wa mnt’hu, naho kila kikuoneka kunda usokezi wa Mnungu, ni nguvu kujink’ha nguvu ya mnt’hu.
Msekukedant’hiliza! Mnt’hu yeyose mwa nyuwe akukefanyanya kugamba ni mmanyi enga ivo isi ikuunga, ni vedi ande mhezi vileke enk’higwe kunda no mzungu we kindedi.
Msekukedant’hiliza! Mnt’hu yeyose mwa nyuwe akukefanyanya kugamba ni mmanyi enga ivo isi ikuunga, ni vedi ande mhezi vileke enk’higwe kunda no mzungu we kindedi.
Nadamanya ivo kwa kuwagela ludole, naho waduganywe hamwenga kwa lukunde vileke wamemezwe umanyi ukint’hile. Niho nawamanyise ikinyele cha Mnungu, kinyele icho ni Kilisito mwenye. Mna yehe Vindolo vose vo umanyi no ubala vifisigwa mwakwe.
Direção e discernimento
Deus guia os humildes na justiça e ensina seu caminho aos mansos. Ele promete dirigir nossos passos quando confiamos nele de todo o coração.
Mhuwile Zumbe Mnungu kwa moyo wako wose, use kuhuwila ubala wako mwenye. Umkumbukile Zumbe Mnungu mwe mbuli zako zose, yehe naye naakwamile mwe zisila zako zose.
Use kukeona mwenye kunda na mzungu kujink’ha ivo wili, weye mwogohe Zumbe Mnungu na kwikala hale no uwihi,
Naho Mnungu agamba, "Nohusigiile na kukuhiniza sila zo komboka,
nohulangilize na kukukaulisa vedi.
Awalongoza wakweseleza kudamanya yakuwagila,
naho wajalamu naawahinize zisila zakwe.
Zumbe Mungu nihinize zisila zako,
vileke miye nidamnye yakukwelela.
Nihinize viligane ne kindedi chako,
kwaviya ni weye Mnungu ukuniyokola,
naho mazua yose nakukawiila weye.
Sila za mnt’hu ywedi Zumbe Mnungu azilongoza,
naho amwamila yudya akumwelela,
Kukanda mtondo nigaile mbuli ya lukunde lwako holukusila,
kwaviya mhuwi wangu wi kwako
unilagise sila ya kutimila,
naho kwako niko niikile dikawiilo dyangu.
Nihinize kudamanya yakukwelela,
kwaviya weye niwe Mnungu ywangu,
muye ywako uywedi anilongoze mwe isi ya nt’hindiga.
Kwajili ye dizina dyako weye Zumbe Mnungu niyokole,
niyokole mwa makunt’ho yangu kwa uwedi wako.
Weye Zumbe Mnungu nihinize miye yadya ukuunga nidamanye,
naho unilongoze mwe sila heiina wiihi,
kwaviya wank’hondo wangu wabinda wingi.
A Palavra como fonte de sabedoria
A Palavra de Deus é lâmpada para os pés e luz para o caminho. Meditar nas Escrituras nos dá entendimento superior ao dos mestres.
Mbuli yako yanizangazila mwo lugendo lwangu,
ung’azi we zisila zangu.
Mbuli yako yanizangazila mwo lugendo lwangu,
ung’azi we zisila zangu.
Finyula meso yangu vileke nikaule,
mbuli zo kweheela mwe miko yako.
Utambalisi wa mahinizo yako wegala ung’azi,
wamwink’ha ubala mnt’hu heemanyize.
Ana kinyemi yudya
akuulemela ulangilizi wa want’hu waihile,
Heekutimila miliganyizo ya wata wavu,
hegu kunda hamwenga na wakumbela Mnungu.
Mna elelwa kutimila zisigilizi za Zumbe Mnungu,
naho mwe izo akehiniza msi na kilo.
Mbuli ya Kilisito yaungwa ikale mndani mwenyu imemile. Kehinizeni na kulangilizana kwa umanyi wose. Kemeni mila ya kumtogola Mnungu, mlekeleni Mnungu mwe mioyo yenyu kwa kumgamba, nivedi.
Umwo ukagenda nayakulongoze, umwo ukagona nayakwamile, umwo ukenuka nayakulangilize.
Sabedoria prática para o dia a dia
A sabedoria se aplica em cada decisão: nas finanças, nos relacionamentos, no trabalho e no uso do tempo. Vivamos como sábios, não como insensatos.
Mndilise na wengele mwo wikazi wenyu. Mse kwikala enga wabwalasi, vituhu vakwe mwikale enga wata umanyi. Mtendele vedi luneka mnanalo, kwaviya mazuwa aya yaihisa.
Mndilise na wengele mwo wikazi wenyu. Mse kwikala enga wabwalasi, vituhu vakwe mwikale enga wata umanyi. Mtendele vedi luneka mnanalo, kwaviya mazuwa aya yaihisa.
Tegeleza ulangilizi naho uhokele mahinizo, upate kunda no mzungu mwa mazuwa yako yakwiza.
Tegeleza ulangilizi naho uhokele mahinizo, upate kunda no mzungu mwa mazuwa yako yakwiza.
Akupata mzungu auungisa moyo wakwe mwenye, akuzumila umanyi naapate yedi.
Kila mbuli yedi yadamanyika kwa ulangilizi, unaunga kukonga kutowana nk’hondo zungula ulangilizi.
Kwaviya kutowana nk’hondo kwaunga ulongozi, na kwa walangilizi wengi uhumi wapatikana.
Mnt’hu heena maya yatendese naande na umanyi mkulu, mna akusunguza kuihiwa agenyeza uhezi.
Kitugu chegala nk’humbizi du, mna kwa wadya wakuzumila ulangilizi wedi wana mzungu.
Akwamila mnomo wakwe amila wikazi wakwe, mta kilongelonge akebananga yehe mwenye.
Mhezi aiyona sila yakwe kunda yedi kwakwe, mna mta mzungu ategeleza ulangilizi.
Want’hu wata kitugu wengilaga soni, mna want’hu wakukeseleza wana mzungu.
Mta mzungu mwo moyo wake azumila sigilizi, mna mnt’hu akulonga uhezi du naabanike.
Mnt’hu mta ubala akegaila umanyi, magutwi ya mta mzungu uzungula umanyi.
Mhezi hakuungisa umanyi, mna anda na kinyemi kubwelekeza fanyanyi zakwe mwenye.
Hata mbwalasi ananyamala aoneka ana mzungu, anagubika mnomo wakwe aoneka kunda mta umanyi.
Mta mzungu ategeleze na kongezela umanyi wakwe, na mta ubala apate ulangilizi,
Mnde na mzungu mwo wikazi wenyu mkanda hamwenga na want’hu hewekumhuwila Kilisito, mkaludamanyila ndima vedi lupisi mnanalo. Mazuwa yose mnde na ulosi wedi ukuwambiza want’hu, naho mwaungwa mmanye kumhitula vedi kila yumwenga.
Mnde na mzungu mwo wikazi wenyu mkanda hamwenga na want’hu hewekumhuwila Kilisito, mkaludamanyila ndima vedi lupisi mnanalo. Mazuwa yose mnde na ulosi wedi ukuwambiza want’hu, naho mwaungwa mmanye kumhitula vedi kila yumwenga.
Chochose mkudamanya, damanyeni kwa moyo wose, enga kumdamanyila Zumbe, naho hiyo kuwadamanyila want’hu. Manyeni kugamba nomhokele kipe enga nt’hunyo kulawa kwa Zumbe kwaviya mwamdamanyila ndima Zumbe Yesu Kilisito.
O valor da sabedoria
A sabedoria é mais preciosa que rubis. Quem a encontra, encontra a vida e alcança o favor do Senhor. Nada se compara a ela.
Ni vedi kwa mnt’hu akubunk’hula umanyi na mnt’hu yudya akupata mzungu,
Akunipata miye kapata ugima,
naho naande kauungiswa ni Zumbe Mnungu.
Kupata mzungu ni kwedi kujink’ha zahabu, naho kupata umanyi ni kwedi kujink’ha masawa.
Mioyo ya want’hu yafanyanya sila zawe, mna Zumbe Mnungu alongoza lugendo lwawe.
Mnt’hu ana mbuli nyingi akuzifanyanya zikulawa mwo moyo wakwe, mna uhituzi wo uheelo walawa kwa Zumbe Mnungu.
Mzungu ni wamizi enga ivo yeli matundu. Uwedi wo mzungu ni kugamba wamila wikazi wa uyo ananao.
Usekuuza, "Ni lupisi lwani lwandaga lwedi kujink’ha lwa ivi haluse?" Kwaviya hiyo vedi kuuza enga ivo.
Kwa mnt’hu akumwelela Mnungu, uyo Mnungu amwink’ha umanyi, ubala, na kinyemi. Mna mta wavu Mnungu amwink’ha kuduganya na kuwiika ugoli akajika amwink’ha mnt’hu amwelele.. Ayo yose ni enga kugulusa mp’heho.
Kila icho ukuunga udamanye, damanya kwa moyo wako wose, kwaviya uko kwe isi ya wabanike ukuita hakuna ndima hegu mizungu hegu umanyi.
A sabedoria e a soberania de Deus
Os caminhos de Deus são mais altos que os nossos. Sua sabedoria é insondável, eterna e infinitamente superior ao entendimento humano.
Ugoli wa Mnungu ni mkulu! Ubala wakwe no umanyi vitendesa! Usengelo wakwe haukupelembwa? Hahali akudaha kuzikombaganya zisila zakwe?
Atogolwe Mnungu uyo ekedu mta mizungu heenanayo mnt’hu mtuhu, ukulu wa mazuwa yose unde wakwe Yesu Kilisito! Taile.
Kimanya kugamba, mwe zimbuli zose Mnungu adamanya ndima hamwenga na wadya wakumuunga, ni wadya awetange enga ivo yehe aungile.
Zumbe Mnungu kudamanya vint’hu vibindile wingi,
kuvidamanya vose kwa mzungu
si imema viumbwa vako.
Zumbe ywetu ni mkulu naho mta udahi utendese,
ukombaganyi wakwe hauna uheelo.
Wanilongoza kwa kunilangiliza,
naho nounihokele kwo ukulu wako.
Elo kihinize suwe kimanye kuwaza mazuwa yetu,
vileke kinde na moyo wa mizungu.
Mnomo wa mta uwagilwa alonga mbuli za umanyi,
kwa lulimi lwakwe alonga ya kindedi.
Uzungule kinyemi chako kwa Zumbe Mnungu,
yehe naye naakwink’he yadya ukuyaunga mwo moyo wako.
Zumbe ywangu, unilongoze mwo uwedi wako,
kwaviya wank’hondo wangu wanigoja wanikump’hukile,
wiike vedi sila yako hangu.
Wanilagisa sila ya mpaka kwo ugima,
kwa weye kunda na miye kwanitenda ninde na kinyemi,
naho nenange mazuwa yose.
Usekukeduvya kwajili ya luvi, kwaviya hukumanya kikuunga kilaile dyelo.
Want’hu waihi hawakumanya uwagilwa, mna wadya wakumzungula Zumbe Mnungu wakimanyisa kindedi.
Mnungu, adaha kudamanya kujink’ha yadya kikulombeza hegu kubanikanyanya, kuligana no ludole lwakwe zikudamanya ndima mndani mwetu. Ukulu unde kwa Mnungu na mwe difyo dya wahuwila wa Kilisito na mwa Kilisito Yesu mazuwa yose na mazuwa yose. Taile
Ino ni nk’hanana ya katatu yangu kwiza kuwa talamkilakila. Mawandiko wagamba, "Kila gambilizo dyafaha ditalaulwe he uwona wa want’hu waidi na kugendeela."
Mjala zimbuli za kuwagelani moyo izo Mnungu alongaga na nyuwe wanawe akagamba,
"Mwanangu, Zumbe akakuogola, umwive,
naho usekunda na chevu umwo akakuogola kwaviya Zumbe amuogola yeyose akumuunga,
naho amfyalika yeyose akumzumila kunda mwanawe."
Hamwenga na ayo wandugu zangu, tozeseni zimbuli izedi naho zikuungwa kutogolwa. Mbuli ze kindedi naho zedi na mbuli zikuzumilwa ni Mnungu, naho heziina usavu zikuwagila na zina nt’hogola yedi.
Elo, mse kuyafanyanya ya luvi, kwaviya luvi ina makunt’ho yakwe yenye. Makunt’ho ye dizuwa dimwenga naya mkint’heni.
Mwe dizuwa dyo usengelo, mke zumbe ywa kumosi naakimale na kuwagela mwo usengelo wo wiihi wenyu, kwaviya agendaga kulawa hale kwiza kwiva mzungu wa Sulemani. Naho aha eyaho mkulu kumjink’ha Sulemani!
"Elo mnt’hu yeyose akuunga anitegeleze mbuli zangu, niyo adamanya enga ivo, uyo aliganyizwa no mnt’hu azengile nyumba yakwe mnanga mwo luwe.
Kwaviya neniwenk’heni mbuli zedi zo ukulonga zikunga zileke wakumihiya wasekudaha kuhigana nanywe.
Msekulava usengelo kwa kukaula kwa kuse mna laveni usengelo kwa kukaula ikindedi."
Zumbe Mnungu aumbaga si kwa sila mzungu wakwe,
kwa umanyi aikaga ulanga hant’hu hakwe.
Wadala wana mizungu,
na kwa wadya wekale kwa lupisi lutali.
Mna umanyi na udahi ni va Mnungu,
yehe ana umanyi na ubala.
Ayubu niyo amhitula.
Kindedi namanya ivo nivo vili.
Mna mnt’hu adaha vivihi kunda ywedi ha Mnungu?
Uneva mnt’hu aunga kuhigana naye,
haadahe kumhitula Mnungu hata nk’hanana imwenga mwe mbuli alufu imwenga.
Yehe ni mta mzungu vitendese naho ana udahi mkulu,
niani akuhigana naye na kumhuma?
Niyo awagamba, "Mnde na wengele umwo mkalamula, kwaviya usengelo uwo mkulava hamkulava kwa sigilizi ya mnt’hu mna kwa sigilizi ikulawa kwa Zumbe Mnungu uyo e hamwenga nanywe kila mkalava ulamuzi.
Nyuwe du hamuumanyize ugima wenyu wa luvi. Nyuwe ni enga kungugu dikulaila kwa lupisi du, niyo dyatazuka.