Vícios
A Bíblia nos alerta contra os vícios e comportamentos destrutivos. Deus nos chama à liberdade em Cristo, não à escravidão de desejos e hábitos que consomem corpo e alma.
A escravidão do pecado
Todo vício é uma forma de escravidão. Jesus veio para libertar os cativos e restaurar a verdadeira liberdade dos filhos de Deus.
A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthúún xa̱bo̱ judío̱:
―Na̱tha̱nꞌ-jmbalaꞌ rí jámba̱a̱ tsí naꞌne aꞌkhán, yumbáá waꞌtsi̱i̱ drígo̱o̱ aꞌkhán ñajuu̱n.
Ikhaa jngó, xí A̱dée Ana̱ꞌlóꞌ gáꞌne-jríñáaꞌlaꞌ, gakon rí nijríñáaꞌlaꞌ xúꞌkhue̱n rá.
Ikhaa jngó, xí A̱dée Ana̱ꞌlóꞌ gáꞌne-jríñáaꞌlaꞌ, gakon rí nijríñáaꞌlaꞌ xúꞌkhue̱n rá.
A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthúún xa̱bo̱ judío̱ tsí ninimbu̱únꞌ juyáa̱:
―Xí ikháanꞌlaꞌ tsíni̱ꞌñáá-ranimba̱ꞌlaꞌ rí na̱sngáálo̱ꞌ, ma̱nindxa̱ꞌlaꞌ xa̱bo̱ tsí phú gakon rí na̱sngúúnlo̱ꞌ. A̱ꞌkhue̱n mu̱ne̱-nuwiinlaꞌ rí gakon, jamí rí gakon ma̱ꞌne-jríñáaꞌlaꞌ.
Krísto̱ neꞌne-jáwiáanꞌlóꞌ kajngó náxánindxa̱ꞌlóꞌ yumbáá tsí waꞌtsi̱in. Ikhaa jngó, ga̱wajún-gúkuálaꞌ jamí mu̱xúni̱ꞌñá-mijnálaꞌ rí ma̱nindxa̱ꞌlaꞌ mbu̱júꞌ yumbáá tsí ni̱tsu̱mii rí mune̱-mbáníí rí naꞌthán xtángoo.
Xí ikháanꞌlaꞌ nu̱xna̱xí-mijnálaꞌ rí maꞌthán-ñájwanlaꞌ mbáa xa̱bo̱ xómá yumbáá waꞌtsi̱in jamí nu̱ne̱-mbáníílaꞌ rí naꞌthée̱n, ikháanꞌlaꞌ ñajwanlaꞌ yumbáá waꞌtsi̱in drígo̱o̱ tsí nu̱ne̱-mbáníílaꞌ rí naꞌthán. Xí ikháanꞌlaꞌ ñajwanlaꞌ yumbáá waꞌtsi̱in drígo̱o̱ aꞌkhán, ma̱ja̱ñálaꞌ, jamí xí ikháanꞌlaꞌ ñajwanlaꞌ yumbáá waꞌtsi̱in drígo̱o̱ Ana̱ꞌlóꞌ, ikhaa̱ maꞌthée̱n rí nánda̱a̱ aꞌkhánlaꞌ ná inuu̱.
Resistência e domínio próprio
O fruto do Espírito inclui o domínio próprio. O cristão é chamado a ter controle sobre seus desejos, resistir à tentação e vigiar contra as obras da carne.
tsí naxígu̱u̱ꞌ, tsí na̱gu̱díin xa̱bo̱, tsí najnga̱a̱, tsí naꞌne ndxa̱a̱ numuu rí ma̱ꞌne rí xkawe̱ꞌ na̱nda̱ꞌa̱ xuyuu, jamí i̱ꞌwá rí xkuaꞌnii máꞌ xkawe̱ꞌ. Na̱tha̱nꞌlaꞌ mbu̱júꞌ, xómá ni̱tha̱nꞌlaꞌ nákhí xúꞌkhue̱n, tsí nune̱ máꞌ xúꞌkhue̱n rí xkawe̱ꞌ, nda̱a̱ rí gájanúu̱ ná naꞌthán-ñájun Ana̱ꞌlóꞌ.
rí mu̱xrígú-mijnálóꞌ, jamí rí mu̱xúꞌne̱lóꞌ rí xkawe̱ꞌ nandoo xuyalóꞌ. Nda̱a̱ nimbá xtángoo rí naꞌthán rí ra̱máján rí mu̱ꞌne̱lóꞌ mbá xúgíí rúꞌkhue̱n.
Mbá tikhuun xa̱bo̱ nuthan: «Mbá xúgíí rí nandoꞌ, ma̱goo ma̱ne̱lo̱ꞌ», i̱ndo̱ó máꞌ numuu rí ra̱ꞌkhá mbá xúgíí nafriya̱ꞌ. «Mbá xúgíí rí nandoꞌ, ma̱goo ma̱ne̱lo̱ꞌ», i̱ndo̱ó máꞌ numuu rí ikhúúnꞌ ma̱xáni̱ꞌñá-mina̱ꞌ rí maxná-ñájwinꞌ asndo nimbá.
Mbá tikhuun xa̱bo̱ nuthan: «Mbá xúgíí rí nandoꞌ, ma̱goo ma̱ne̱lo̱ꞌ», i̱ndo̱ó máꞌ numuu rí ra̱ꞌkhá mbá xúgíí nafriya̱ꞌ. «Mbá xúgíí rí nandoꞌ, ma̱goo ma̱ne̱lo̱ꞌ», i̱ndo̱ó máꞌ numuu rí ikhúúnꞌ ma̱xáni̱ꞌñá-mina̱ꞌ rí maxná-ñájwinꞌ asndo nimbá.
A̱ꞌkhue̱n gakon, na̱ne̱-ngínáa xuyuꞌ jamí na̱xu̱ꞌdáa ne̱ rí mañajun ne̱, ra̱ꞌkhá ma̱ꞌne rí jmínu̱úꞌ máꞌ ikhúúnꞌ, tsúún ni̱tha̱n-múꞌúún i̱ꞌwíin xa̱bo̱, ma̱xáꞌngo̱ꞌ gáꞌne.
Tsirájá rí na̱ꞌkha̱ inalaꞌ, ikhaa máꞌ rúꞌkhue̱n na̱ꞌkha̱ inúú mbá xúgíin xa̱bo̱ numbaa. Xómáꞌ Ana̱ꞌlóꞌ phú jmbii, ikhaa jngó ma̱xániñuu̱ rí ma̱gu̱ma-rájáanꞌlaꞌ i̱tha̱án gakhe̱ xó rí ma̱ꞌnga̱ꞌlaꞌ ma̱wajún-ꞌthi̱ín. A̱ꞌkhue̱n gakon, ído̱ rí ma̱ꞌkha̱ tsirájá inalaꞌ, marmáꞌthoo̱ mbá xkrugua ná ma̱ga̱jnálaꞌ kajngó ma̱ꞌnga̱ꞌlaꞌ ma̱wajún-ꞌthi̱ín ne̱.
Tsirájá rí na̱ꞌkha̱ inalaꞌ, ikhaa máꞌ rúꞌkhue̱n na̱ꞌkha̱ inúú mbá xúgíin xa̱bo̱ numbaa. Xómáꞌ Ana̱ꞌlóꞌ phú jmbii, ikhaa jngó ma̱xániñuu̱ rí ma̱gu̱ma-rájáanꞌlaꞌ i̱tha̱án gakhe̱ xó rí ma̱ꞌnga̱ꞌlaꞌ ma̱wajún-ꞌthi̱ín. A̱ꞌkhue̱n gakon, ído̱ rí ma̱ꞌkha̱ tsirájá inalaꞌ, marmáꞌthoo̱ mbá xkrugua ná ma̱ga̱jnálaꞌ kajngó ma̱ꞌnga̱ꞌlaꞌ ma̱wajún-ꞌthi̱ín ne̱.
Ikhaa jngó, gu̱ni̱ꞌñá-mijnálaꞌ rí maꞌthán-ñájwanlaꞌ Ana̱ꞌlóꞌ. Ga̱wajún-ꞌthi̱ínlaꞌ gixa̱a̱, a̱ꞌkhue̱n rí ikhaa̱ magáyuu̱ ma̱ꞌgee̱ i̱mba̱ janíí.
Numuu rí ndu̱ya̱álaꞌ máꞌ rí ído̱ na̱ꞌkha̱ gajmá inalaꞌ numuu rí wéje̱ a̱kia̱nꞌlaꞌ ná inuu Ana̱ꞌlóꞌ, rúꞌkhue̱n naꞌne rí ma̱ꞌngo̱o̱ a̱kia̱nꞌlaꞌ.
Libertação e renovação
Em Cristo somos libertos de toda forma de dependência. Pela renovação da mente, aprendemos a discernir e rejeitar o que nos prende.
Ikhaa jngó, a̱ngui̱nꞌ, ga̱jma̱á numuu rí phú nañáwíin a̱kui̱in Ana̱ꞌlóꞌ jaꞌyalóꞌ, na̱tha̱n-jáñalaꞌ rí gu̱xna̱xílaꞌ mbá xúgíí rí ñajwanlaꞌ ná inuu Ana̱ꞌlóꞌ. Ga̱nindxu̱u̱ xuyalaꞌ xómá mbá tsi̱gi̱jña̱ꞌ rí ndaꞌya jamí rí jaꞌwu, xómá rí phú na̱ni̱gu̱u̱ꞌ Ana̱ꞌlóꞌ, numuu rí xkuaꞌnii phú jaꞌyoo rí mu̱ne̱-mba̱a̱laꞌ ikhaa̱. Ma̱xájuwalaꞌ xómá júwa̱ꞌ xa̱bo̱ ná numbaa ríge̱ꞌ, rí ga̱xtiꞌkhu̱u xó rí juwalaꞌ ga̱jma̱á numuu rí na̱gu̱ma-nuxi̱iꞌ rí na̱ju̱ma̱ꞌlaꞌ. A̱ꞌkhue̱n rí ma̱goo mu̱ne̱-nuwiinlaꞌ jamí mu̱ra̱ꞌwíí mu̱ne̱laꞌ rí nandoo Ana̱ꞌlóꞌ, ikhaa máꞌ rí máján, rí mitsaan jamí rí káxe̱ mbá jayu.
Xkuaꞌnii máꞌ mangáanꞌlaꞌ, a̱gu̱ya̱álaꞌ rí nánguá máꞌ juwalaꞌ rí mu̱ne̱laꞌ aꞌkhán, numuu rí nijáñalaꞌ inuu ne̱. Xómáꞌ xúge̱ꞌ rá, juwa ndu̱ya̱laꞌ kajngó mu̱ne̱laꞌ rí nandoo Ana̱ꞌlóꞌ ga̱jma̱á majñu̱u̱ Krísto̱ Jesús.
Ikhaa numuu rúꞌkhue̱n, náxáꞌthán-ñájuun aꞌkhán xuyalaꞌ rí wéje̱ ma̱mbáa, ni máꞌ náxúne̱laꞌ rí xkawe̱ꞌ nandoo xuyalaꞌ. Mu̱xúxna̱xílaꞌ xuyalaꞌ ná inuu aꞌkhán kajngó ma̱jmuu ne̱ rí ma̱ꞌne rí xkawe̱ꞌ. A̱ꞌkhue̱n gakon, gu̱xna̱xí-mijnálaꞌ mbá jayu ná inuu Ana̱ꞌlóꞌ xómá tsí ndiya̱a mbiꞌñúú, kajngó ma̱jmuu Ana̱ꞌlóꞌ xuyalaꞌ rí ma̱ꞌne rí máján.
Xí mbáwíi xa̱bo̱ ninindxa̱ꞌlóꞌ gajmiálóꞌ Krísto̱ ga̱jma̱á numuu xó rí nijáñuu̱, xkuaꞌnii máꞌ mangaa, mbáwíi xa̱bo̱ gánindxa̱ꞌlóꞌ gajmiálóꞌ ga̱jma̱á numuu xó rí ndiyáa̱ mbiꞌyuu̱. Nduꞌyáálóꞌ máꞌ rí xa̱bo̱ wayii tsí ninindxa̱ꞌlóꞌ wajyúú, waꞌdujmaa̱ ná ixe̱ krúsi̱ ga̱jma̱á nindxu̱u̱ Krísto̱, kajngó ma̱mbáa ski̱yu̱u̱ꞌ aꞌkhán rí ríga̱ ná xuyalóꞌ, xkuaꞌnii rí náxáꞌthán-ñájwanlóꞌ aꞌkhán.
Numuu rí nisngájma máꞌ Ana̱ꞌlóꞌ rí phú na̱ni̱gu̱u̱ꞌ jaꞌñúu̱ xa̱bo̱, kajngó ma̱goo ma̱jáwíin mbá xúgíin xa̱bo̱. Ikhaa rí phú na̱ni̱gu̱u̱ꞌ Ana̱ꞌlóꞌ jaꞌyalóꞌ naꞌsngálóꞌ rí mu̱ni̱ꞌñáálóꞌ rí xkawe̱ꞌ, jamí rí na̱ni̱gu̱ún xa̱bo̱ ná numbaa ríge̱ꞌ, kajngó mu̱ndxa̱ꞌwa̱-mijná májánlóꞌ rí mu̱ꞌne̱lóꞌ awúun mbiꞌi rí juwalóꞌ ná numbaa. Xúꞌkhue̱n máꞌ rí mu̱ꞌne̱lóꞌ rí máján jamí ma̱juwalóꞌ xómá rí nandoo Ana̱ꞌlóꞌ,
Kajngó náxáꞌnii̱ rí nandoo xuyuu̱ awúun mbiꞌi rí xóó xtáa̱ ná tsu̱du̱u̱ numbaa, xómá rí nune̱ jayu xa̱bo̱, rí ma̱ꞌnii̱ i̱ndo̱ó máꞌ rí nandoo Ana̱ꞌlóꞌ. Numuu rí mbájndi máꞌ mbiꞌi rí ninújngoo rí ne̱ne̱laꞌ rí nandúún xa̱bo̱ tsí tsíne̱-nuwiin Ana̱ꞌlóꞌ. Ne̱ne̱laꞌ rí xkawe̱ꞌ nu̱ndxa̱ꞌwa̱-mijnálaꞌ, rí xkawe̱ꞌ na̱ni̱gu̱u̱ꞌ xuyalaꞌ. Nijngáanꞌlaꞌ, ninújngo-rámuu ne̱ne̱laꞌ rí nandoo xuyalaꞌ, ninújngo-rámuu nijngáanꞌlaꞌ ná ndxa̱a̱, jamí ne̱ne̱-mbi̱inlaꞌ tsí ra̱ꞌkháa Ana̱ꞌlóꞌ ñajúún. Ikhaa jngó, namakúún xa̱bo̱ tsí tsíne̱-nuwiin Ana̱ꞌlóꞌ e̱ne̱laꞌ rí xúge̱ꞌ, numuu rí nánguá máꞌ e̱ne̱laꞌ rí xkawe̱ꞌ xómá rí nuni̱i̱ ikhii̱n, jamí nuthan-xkawia̱ꞌlaꞌ. Xómáꞌ ikhii̱n mu̱riꞌñee̱ ga̱jma̱á numuu rí nini̱i̱ ná inuu tsí xtáa na̱ma̱ñuu rí ma̱ꞌne-mbánuu numúú xa̱bo̱ tsí nduya jamí tsí nijáñúú máꞌ. Numuu rí ikhaa máꞌ numuu rúꞌkhue̱n waꞌthán-rúꞌúún ajngáa máján xa̱bo̱ tsí nijáñúú máꞌ xúge̱ꞌ, kajngó mbuyee̱ ga̱jma̱á majñu̱u̱ Xu̱u̱ꞌ Ana̱ꞌlóꞌ, maske máꞌ xa̱bo̱ ná numbaa ríge̱ꞌ ni̱ra̱jwe̱e̱ꞌ rí gíꞌmii̱ aꞌkhán.
Inu máꞌ ma̱ga̱nú mbiꞌi rí ma̱mbá mbá xúgíí rí ríga̱ ná inuu numbaa. Ikhaa jngó, gu̱ndxa̱ꞌwa̱-mijná májánlaꞌ rí mu̱ne̱laꞌ, kajngó mu̱xúni̱ꞌñáálaꞌ rí nu̱tha̱n-jáñíílaꞌ Ana̱ꞌlóꞌ.
Xí nuꞌthánlóꞌ rí na̱nguá guaꞌdáálóꞌ aꞌkhán, nu̱ꞌne̱-nduwa-mijná máꞌ ikháánꞌlóꞌ, jamí na̱nguá ríga̱ rí gakon ná awúun a̱kia̱nꞌlóꞌ. Xúꞌkhue̱n máꞌ xí nu̱ꞌne̱-maphú aꞌkhánlóꞌ ná inuu Ana̱ꞌlóꞌ, ikhaa̱ phú májáan a̱kuii̱n jamí phú jmbii̱ rí ma̱ꞌne mba̱a̱ a̱kuii̱n jaꞌyoo̱ aꞌkhánlóꞌ. Xúꞌkhue̱n máꞌ ma̱ꞌne-jaꞌwáa̱nꞌlóꞌ inuu mbá xúgíí rí ra̱máján ne̱ꞌne̱lóꞌ.
O corpo como templo
Nosso corpo é templo do Espírito Santo. Devemos honrar a Deus com o corpo, fugindo da embriaguez, da imoralidade e de toda impureza.
Á tsíya̱álaꞌ rí ikháanꞌlaꞌ ñajwanlaꞌ xómá guꞌwóo Xu̱u̱ꞌ Ana̱ꞌlóꞌ rá dxe̱ꞌ. Xu̱u̱ꞌ Ana̱ꞌlóꞌ xtáa ná awúun a̱kia̱nꞌlaꞌ, jamí na̱nguá jaꞌyalaꞌ ikháanꞌlaꞌ xuyalaꞌ.
Ndu̱ya̱á máꞌ májánlaꞌ rí xa̱bo̱ tsí nune̱ rí xkawe̱ꞌ, nda̱a̱ rí gájanúu̱ ná naꞌthán-ñájun Ana̱ꞌlóꞌ. Mu̱xúne̱-nduwa-mijnálaꞌ. Ni máꞌ tsí nubúún gajmíí a̱ꞌgo̱ tsí túya̱a̱, ni máꞌ tsí nune̱-mbi̱in tsí ra̱ꞌkháa Ana̱ꞌlóꞌ ñajúún, ni máꞌ tsí nubúún gajmíí a̱ꞌgui̱i i̱mba̱a̱ꞌ xa̱bo̱, ni máꞌ xa̱bekha tsí nune̱-mijná go̱ꞌo̱, ni máꞌ xa̱bekha tsí nubúún gajmíí xa̱bekha, ni máꞌ tsí nune̱-ku̱ꞌwá, ni máꞌ tsí na̱ni̱gu̱ún mu̱guaꞌdáá mi̱ndaꞌkho, ni máꞌ tsí najngi̱in, ni máꞌ tsí nuxna-maꞌán, ni máꞌ tsí nu̱drígú-jáꞌñúú xa̱bo̱ ga̱jma̱á mi̱nduwa, nda̱a̱ rí gájanúu̱ ná naꞌthán-ñájun Ana̱ꞌlóꞌ. Ikhaa ríge̱ꞌ ninindxu̱ún mbá tikhuun tsí ikháanꞌlaꞌ. Xómáꞌ Ana̱ꞌlóꞌ neꞌne mba̱a̱ a̱kuii̱n máꞌ jaꞌyalaꞌ, neꞌne-jaꞌwáa̱nꞌlaꞌ máꞌ, jamí nánda̱a̱ máꞌ aꞌkhánlaꞌ ga̱jma̱á numuu Táta̱ Jesukrísto̱, jamí ga̱jma̱á numuu Xu̱u̱ꞌ Ana̱ꞌlóꞌ.
Ma̱xájngáanꞌlaꞌ, numuu rí xí najngáanꞌlaꞌ rúꞌkhue̱n ma̱ꞌne rí nikhuáa mbá jayu gájuwalaꞌ. I̱wa̱á máján gu̱ni̱ꞌñá-mijnálaꞌ rí maꞌthán-ñájwanlaꞌ mbá jayu Xu̱u̱ꞌ Ana̱ꞌlóꞌ.
Ga̱jma̱á numuu rí phú wa̱yi̱í ndayóo nandii awáanꞌ, náxígíin i̱ndo̱ó máꞌ yaꞌsi. Añi̱i̱ tháan iyoo úba̱ rí ni̱ga̱yu̱u̱ꞌ mangaa kajngó mambáyúu ne̱ awáanꞌ.
Numuu rí mbá xúgíí rí ríga̱ ná numbaa ríge̱ꞌ, ikhaa ñajuun: rí nandoo xuyuu xa̱bo̱, rí na̱ni̱gu̱u̱ꞌ xa̱bo̱ ma̱gi̱ꞌdoo rí ndaꞌyoo, jamí rí nakúxe̱-mina̱ꞌ xa̱bo̱ ga̱jma̱á numuu rí gíꞌdoo. Mbá xúgíí rúꞌkhue̱n na̱ꞌkha̱ ná numbaa ríge̱ꞌ, ra̱ꞌkhá ná inuu Ana̱ꞌlóꞌ Mikhuíí i̱ꞌkha̱ ne̱.
Gu̱ndxa̱ꞌwa̱-mijná májánlaꞌ rí mu̱ne̱laꞌ, jamí ga̱juwalaꞌ xawi. Numuu rí gixa̱a̱ tsí gíꞌdáanꞌlaꞌ sia̱nꞌ, ngrigo̱o̱ꞌ-randxaꞌwée̱ xómá i̱ndi̱í phuu tsí ndaꞌyáa tsí mi̱khu̱u̱.
Numuu rí xkuaꞌnii ka̱ma naꞌthán ná i̱yi̱i̱ꞌ ajngóo Ana̱ꞌlóꞌ:
«Xáꞌnii iꞌthán Táta̱: Na̱xu̱ꞌdá-mina̱ꞌ ga̱jma̱á numuꞌ máꞌ ikhúúnꞌ,
rí jámba̱a̱ xa̱bo̱ masmáti̱go̱o̱ ná inuꞌ,
jamí mbá xúgíin xa̱bo̱ tsí júwa̱ꞌ ná numbaa mune̱-mbu̱únꞌ ikhúúnꞌ».
Ikhaa jngó, mbámbáa tsí ikháánꞌlóꞌ maꞌthán ná inuu Ana̱ꞌlóꞌ ga̱jma̱á numuu rí neꞌne.