Vícios
A Bíblia nos alerta contra os vícios e comportamentos destrutivos. Deus nos chama à liberdade em Cristo, não à escravidão de desejos e hábitos que consomem corpo e alma.
A escravidão do pecado
Todo vício é uma forma de escravidão. Jesus veio para libertar os cativos e restaurar a verdadeira liberdade dos filhos de Deus.
Yɛsu kafuur naa: « Ndandaa, ndandaa mɛ alàkyään: mbuur wanswà afàkyer man’be, nde wà un’sɔ a man’be.
Abun, isàkal naa Mwan kàmàlakɔɔr, bɛ làsàkal baar a nsaay bàndandaa.
Abun, isàkal naa Mwan kàmàlakɔɔr, bɛ làsàkal baar a nsaay bàndandaa.
Abun Yɛsu kàtɛn a Ayudà abà bàsi làkwikilà amu nde naa: « Isàkal naa bɛ, bɛ lan’lam u ndaa amɛ, ndandaa bɛ làbà alɔŋki amɛ. Abun, bɛ làsàyöb ndandaa, waa ndandaa isàlabuul baar a nsaay. »
Klistɔ kitsuuŋ ntɔn bi ikäl baar a nsaay bàndandaa. Làkäl aŋàtsim, twon lan’fàkal uboo a mpay a isɔ.
Nkye bɛ làyöb anki naa kya bɛ làsàkal uboo a isal a mbuur asànaa asɔ ntɔn mukun’kyey, bɛ làbà asɔ a mbuur wa làkakyeyà bɛ wà? Itàkal isɔ a man’be ifàsyen kà ukwà, itàkal isɔ a nkyeey ifàsyen u balàbal?
Resistência e domínio próprio
O fruto do Espírito inclui o domínio próprio. O cristão é chamado a ter controle sobre seus desejos, resistir à tentação e vigiar contra as obras da carne.
ilään, ngyöör a man, in’kyɔm, anà indiir a tub byabi. Mɛ amàlanaan an’tsü asànaa kàlakyään mɛ naa: baar bàfàsyääl bya, bàsàwal anki Imfum a Nzam.
làbɔ̈ɔ̈n, ntsiim. Un’kɔɔn ufàtɔn anki indiir abi!
« Mɛ in’we anà ikɔ̈b mukyer indiir byanswà », wɛɛ indiir byanswà ndöŋ byatɛy. « Mɛ in’we anà ikɔ̈b mukyer indiir byanswà », wɛɛ mɛ in’kyey anki naa undiir mwɛy kan’yaal.
« Mɛ in’we anà ikɔ̈b mukyer indiir byanswà », wɛɛ indiir byanswà ndöŋ byatɛy. « Mɛ in’we anà ikɔ̈b mukyer indiir byanswà », wɛɛ mɛ in’kyey anki naa undiir mwɛy kan’yaal.
Wɛɛ mɛ infàpà ndür amɛ mpay, mɛ infàbuul ya asànaa un’sɔ. Kya naa tɛy, ungö mukyään làsaŋ akà bumwɛy, mɛ ŋakwo in’kɔ̈ɔ̈n awal iböŋ.
Ndɛb mwɛy tɛy ifàyeel bɛ ayà mpa ifàyeel mbuur. Nzam wà lää, nde upà anki mbwo naa bàlasii yàŋàlyaaŋ ngwal abɛ. Anà ndɛb, nde ayàlɔ̈ɔ̈n sye mbwo mutoo amu ya anà ayàlapà ngwal mukaŋ mpem.
Ndɛb mwɛy tɛy ifàyeel bɛ ayà mpa ifàyeel mbuur. Nzam wà lää, nde upà anki mbwo naa bàlasii yàŋàlyaaŋ ngwal abɛ. Anà ndɛb, nde ayàlɔ̈ɔ̈n sye mbwo mutoo amu ya anà ayàlapà ngwal mukaŋ mpem.
Làkyɛɛŋ anà làyamà, ntɔn bɛ làkɔ̈ɔ̈n abwà u ndɛb. Dweelà làŋàyɔl a ngwal, wɛɛ ndür ye anà ukwarà. »
Abun, làpɛ mɔ̈ɔ̈ abɛ akà Nzam, wɛɛ làmbäär ileŋ, waa kya isàtiin ukwɛl apà bɛ.
ntɔn bɛ làkyàyöb, isàkal naa làkwikilà abɛ làngwal kusà a nsii, nsii ayi ifàlabuul bàŋàtsim mbɔɔn.
Libertação e renovação
Em Cristo somos libertos de toda forma de dependência. Pela renovação da mente, aprendemos a discernir e rejeitar o que nos prende.
Atɔŋ, mɛ amàlalɔɔm, kikɔb a nsyääm a Nzam, làkäb ndür abɛ asànaa ibɔɔn a mɔ̈ɔ̈, kyà in’kyɛɛl anà kyàmupà Nzam un’sak: kya isàkal ngyamàkà a ndandaa ntɔn bɛ. Twon lan’lab nsyääl a mɛɛn a mpal ayi, wɛɛ làkäl bàŋàbulà u nsɔɔmà a un’yɛnà ntɔn musà nsɔ̈ɔ̈l unsà ukwen a Nzam: undiir aŋàbwaŋ afàpà nde un’sak anà wàŋàkwo.
Abà sye bɛ, bɛ làmɛnà asànaa bɛ làkyàkwà unsà man’be, bɛ làwe anà mɔ̈ɔ̈ ntɔn Nzam amu Klistɔ Yɛsu. Lalan, wɛy man’be màkɔ̈ɔ̈n akal anà ikɔ̈b udu a ndür abɛ yà ukwà ntɔn mufàkyey ilään a ya. Twon lan’pà itiir a ndür abɛ akà man’be asànaa an’tà a indiir ikɔ̈ɔ̈n balàbal. Wɛɛ, làpɛ mɔ̈ɔ̈ abɛ akà Nzam asànaa baar bàwiyà uboo a akü, waa abye anà mɔ̈ɔ̈. Lun’pɛ itiir a ndür abɛ asànaa an’tà a indiir a balàbal. Labilà unsà isal a Nzam.
Ntɔn, isàkal naa bi bàkäl un’tüüb unsà ukwà ande, bi sye isàkal anà wa u ngwiiyà ande. Wɛy bi iyöb naa: imbuur itaan kàkäl bi akyà, bàkyàbɛɛrà u kulunsi anà Nde ntɔn mudwa ndür a man’be yi anà bi ikɔ̈ɔ̈n akal asɔ a man’be.
Ntɔn, kab a ngway a Nzam alà ntwà a ngweel a mɔ̈ɔ̈ a baar banswà làkyer amɛnà. Kab a ngway a Nzam alà làfilɔŋ muwɛy nsyääl ambe anà ngyal a indiir a mɛɛn mà, ntɔn mukal u taaŋ alà unsà nkwaam, unsà balàbal anà unsà inzaam,
mpalàbà, wɛy nkääl abɛ, unsà ilä byan’saal unsi a mɛɛn pà, ikäl asànaa abà ukwen a Nzam, wɛɛ kà asànaa abà ukwen a baar anki. Bɛ sye làdwä taaŋ mbɔɔn mukyer ndaa ayà ifàpà un’sak akà baar mpa abà Ayudà, mukal uboo a pfürà, unsà ilään a ndaa a mbe, unsà ngyöör a man, unsà in’kyɔm, u nweel a man anà u ngyamàkà a itɛk. Apanà, ba bà muman ndaa mwɛy yà ubem naa bɛ lan’fàtɔn mukyer ndaa a nswɛn kà imɛɛy mbwo mwɛy anà ba, anà ba sye bàmukàlabɛy. Wɛɛ ba bàsàmɛɛy nkyeer aba u mii a mbuur awà kan’kwo mutsul nsaŋ a baar a mɔ̈ɔ̈ anà bàŋàkwà. Kyakin Làsaŋ Aŋàbwaŋ alà bàsam itàkal akà baar aŋàkwà: abun, itàkal naa ba bàsapà ntaaŋàmbar ntɔn nkääl bàkäl ba ayà u mɛɛn, asànaa naa baar banswà, wɛɛ unsà ngwal a Dweelà, ba ban’kwo mukal anà mɔ̈ɔ̈ ufàpà Nzam. Ntsüü a ndaa yanswà yà tsütsü. Kyakin, làkäl anà an’yeerà anà imbämdir a Dweelà ntɔn bɛ làyamà.
Isàkal naa bi iswaŋà ngaal naa bi man’be matɛy, bi ban’bwiy bi ŋàkwo ndwaŋ, anà ndandaa yatɛy amu bi. Wɛɛ, isàkal naa bi ban’kyey man’be abi, Nzam wà lää anà balàbal: nde asidwääl man’be abi anà asipööŋ unsà indiir byanswà mpa abyà balàbal.
O corpo como templo
Nosso corpo é templo do Espírito Santo. Devemos honrar a Deus com o corpo, fugindo da embriaguez, da imoralidade e de toda impureza.
Nkye bɛ làyöb anki naa ndür abɛ yà ndwà a Nzam a Dweelà Inkyɛɛl awà amu bɛ anà kan’fà akà Nzam ntɔn bɛ, anà bɛ làfàkal anki bàbɛ ŋakwo?
Abun, nkye bɛ làyöb anki naa baar mpa abà balàbal bàsàwal anki kwal a Imwol a Nzam? Twon bàlakür: itàkal baar bàfàkyer ndaa a nswɛn, itàkal aŋitɛk, itàkal aŋinswem, itàkal abaal bàfàbulà akaar, itàkal abaal bàfàkal anà abaal, itàkal mbüüb, itàkal aŋàlàmfɛɛl, itàkal ayöör a man, itàkal abweel a in’tswe, itàkal aŋunkaam bàsàwal anki kwal a Imwol a Nzam. Làler indiir bàkäl amwɛy uboo a bɛ. Wɛɛ bɛ bàkyàlasɔŋ, wɛɛ bɛ bàkyàlabuul bàŋin’kyɛɛl, wɛɛ bɛ bàlatwey bàbalàbal kà ikɔb a Mwol Yɛsu Klistɔ anà u mbwo a Dweelà a Nzam abi.
Twon lan’yɔr man, ma màfàbwiy baar ndwaŋ. Wɛɛ làkäl aŋàyɔl a Dweelà.
Wɛy munwà an’dà mpɛl, wɛɛ nwà sye ndam a man, ntɔn kwiy angye anà an’kyal angye taaŋ lanswà.
Ntɔn undiir wanswà awà uboo a mɛɛn: ilään a ndür, ukwen a mii, uyɔl unsà indiir mpa byàfàfà akà Taa, wɛɛ ifàfà u mɛɛn.
Làduub mii abɛ, làkäl unsà igyɛɛŋ! ntɔn ŋankir abɛ, ileŋ, wàmuyileŋ asànaa nkwee a umpɔr ayileŋ mbuur adyà.
Nde kàfàtɛn naa: « Bɛ, bɛ làbà muŋ a mɛɛn. Isàkal naa ntsà a muŋ yan’wà, ya bàsàfuur a nkye? Ndöŋ a wa yan’wà, wa bàpiy u nsà, baar waa bàndyäär wa. »
Twon an’pà mbwo naa bà ilwɛb,
anà ilwom kan’kɔɔ a Ŋandɛb.
[ Ntɔn imwol, ngwal anà làkoo bye anà ngye. Yà abwɛy" ] »
Asànaa kàtɛn Mwol:
« Mɛ, Mwol in’wà anà mɔ̈ɔ̈, an’kyey naa:
baar banswà bàsyebwà an’köm kusà amɛ,
ba banswà bàsàsyäŋà Nzam. »
Abun, mbuur mbuur uboo a bi asàkyer asà un’lɔɔn akà Nzam ntɔn nde ŋakwo.