7 ✝Egha gɨn Ikiavɨra Itir Godɨn Gavgavim nguazim inigha gumazir mamɨn ingari. Egha uan ikɨrɨmɨrir angamɨra itim anɨdir amɨnim isa, gumazimɨn atinimɨn a giverezɨma, an an aven ghu, ezɨ gumazim angamɨra iti.

13 Guizbangɨra, nɨ nan mɨkarzimɨn ingarir dughiam,

nɨ nan amebamɨn navir averiamɨn aven bar nan ingarizɨ,

nan mɨkarzim bar moghɨra iti.

14 Nɨ nan mɨkarzimɨn ingari,

ezɨ nan mɨkarzim bar deragha igharagha gari.

Kamaghɨn kɨ nɨn ziam fe.

Bizir nɨ ingariziba, da bar dera,

ezɨ kɨ guizbangɨra uan navir averiamɨn aven bizir kabagh nɨghnɨgha dagh fo.

15 ✝Kɨ uan amebamɨn navir averiamɨn aven modoghav ikia nɨmɨram irivima,

nɨ nan agharibar garima da ekɨva uari isavsuiki.

16 Nan amebam tɨghar na batamin dughiam,

nɨ faragha nan ganigha gɨfa.

Bar fomɨra, kɨ tɨghar nguazimɨn otivam,

kɨ nguazir kamɨn ikiasa nɨ ifongezɨ moghɨn dughiaba nɨ da osirigha gɨfa.

9 ✝Biziba bar, nɨ dar ikɨrɨmɨrimɨn mɨngarim,

mati dɨpar ikɨrɨmɨrir aghuim anɨdim.

Kamaghɨn, nɨn angazangarimɨn amodoghɨn,

e deravɨra bizibar gari.

33 Kɨ angamɨra itir dughiar kam

kɨ Ikiavɨra Itir Godɨn ziam fam.

Kɨ Ikiavɨra Itir God bagh ighiabar amu,

egh an ziam pɨrafegh gɨn ovengam.

6 ✝Ezɨ Iesus kamaghɨn a mɨgei, "Kɨ uabɨ kɨ tuavim, egha kɨ guizɨn akamɨn mɨngarim, egha kɨ ikɨrɨmɨrir aghuimɨn mɨngarim. Ezɨ gumazitam tuavir igharazimɨn Afeziam bagh mangɨghan kogham. Puvatɨ. Kɨrara kɨ Afeziam bagha zuir tuavim.

10 "Okɨmakɨar gumazim, a sipsipba okɨmɨva me mɨsoghtɨma me arɨmɨghiram, egh me gasɨghasɨghasa izi. A bizir igharazitam damuasa izir puvatɨ. Ezɨ ko, kɨ ia angamɨra itir ikɨrɨmɨrim iniasa, kɨ ize, eghtɨ ikɨrɨmɨrir aghuarim guizbangɨra ia gizɨvagham.

25 ✝Ezɨ Iesus kamaghɨn a mɨgei, "Kɨ uabɨ, kɨ gumazir gumazamizibagh amima me ua dɨkavim, egha kɨ uabɨ, kɨ gumazir ikɨrɨmɨrir zurara itim anɨdim. Gumazitam, nɨghnɨzir gavgavim nan ikɨva aremegh, an angamɨra ikɨvɨra ikiam. 26 ✝Ezɨ gumazamiziba bar angamɨra ikia egha nɨghnɨzir gavgavim nan iti, me aremeghan kogham. Puvatɨ. Me angamɨra ikɨ mamaghɨra ikiam. Nɨ nɨghnɨzir gavgavim akar kabar iti, o puvatɨ?"

35 ✝Ezɨ Iesus kamaghɨn me mɨgei, "Kɨ uabɨ, dagher ikɨrɨmɨrir zurara itim anɨdim. Gumazir na bagha izim, mɨtiriam uam an aghan kogham. Ezɨ gumazir nɨghnɨzir gavgavim nan itim, kuarim uam an pɨran kogham.

38 ✝Akar Godɨn Akɨnafarimɨn itim kamaghɨn mɨgei, ‘Gumazir nɨghnɨzir gavgavim nan itim, a dɨpar ikɨrɨmɨrir zurara itim anɨdim, an navir averiam gizɨvagh, fasfagh iram.’ "*

17-20 ✝"E nɨghnɨzir gavgavim Kraisɨn ikɨtɨ, God tuavir kamɨn suam, e an damazimɨn dera. Tuavir kamɨn e fo, e Judaba uaghan Kantrin Igharazibar Gumazamizibar mɨn arazir kurabagh ami. Egh e ti kamaghɨn mɨkɨmam, Krais uabɨ arazir kurabar amuasa, gumazamiziba abɨri. Bar puvatɨ. E, Moses Osirizir Araziba ateghɨva, kamaghɨn e arazir kurabagh amir puvatɨ. Kɨ nɨghnɨzir gavgavim Godɨn Otarimɨn iti. A bar na gifuegha nan akurvaghasa uan mɨkarzim gasɨghasɨki. Ezɨ ikɨrɨmɨrir kɨ datɨrɨghɨn nguazir kamɨn amim, kɨ nɨghnɨzir gavgavimɨn tuavimɨn gɨn ghuava, ikɨrɨmɨrir kam gami. Kɨ Krais ko ter ighuvimɨn aremegha, ikɨrɨmɨrir igiam ini. Ezɨ ikɨrɨmɨrir kam a nan ikɨrɨmɨrimra puvatɨ. Krais angamɨra nan aven iti. Kɨ ikɨva Godɨn ingangarim damuasa, kamaghɨn Moses Osirizir Araziba na gamizɨ kɨ aremegha ua Moses Osirizir Arazibar gavgavimɨn apengan itir puvatɨ. Bizir kɨ Mosesɨn Osirizir Arazibar apengan ikiava amiziba, kɨ da agɨfa. Egh gɨn ua dar amuva, kamaghɨn mati kɨ arazir kurabagh amir gumazim.*

17-20 ✝"E nɨghnɨzir gavgavim Kraisɨn ikɨtɨ, God tuavir kamɨn suam, e an damazimɨn dera. Tuavir kamɨn e fo, e Judaba uaghan Kantrin Igharazibar Gumazamizibar mɨn arazir kurabagh ami. Egh e ti kamaghɨn mɨkɨmam, Krais uabɨ arazir kurabar amuasa, gumazamiziba abɨri. Bar puvatɨ. E, Moses Osirizir Araziba ateghɨva, kamaghɨn e arazir kurabagh amir puvatɨ. Kɨ nɨghnɨzir gavgavim Godɨn Otarimɨn iti. A bar na gifuegha nan akurvaghasa uan mɨkarzim gasɨghasɨki. Ezɨ ikɨrɨmɨrir kɨ datɨrɨghɨn nguazir kamɨn amim, kɨ nɨghnɨzir gavgavimɨn tuavimɨn gɨn ghuava, ikɨrɨmɨrir kam gami. Kɨ Krais ko ter ighuvimɨn aremegha, ikɨrɨmɨrir igiam ini. Ezɨ ikɨrɨmɨrir kam a nan ikɨrɨmɨrimra puvatɨ. Krais angamɨra nan aven iti. Kɨ ikɨva Godɨn ingangarim damuasa, kamaghɨn Moses Osirizir Araziba na gamizɨ kɨ aremegha ua Moses Osirizir Arazibar gavgavimɨn apengan itir puvatɨ. Bizir kɨ Mosesɨn Osirizir Arazibar apengan ikiava amiziba, kɨ da agɨfa. Egh gɨn ua dar amuva, kamaghɨn mati kɨ arazir kurabagh amir gumazim.*

12 ✝Nɨ deragh en sure damutɨ, e uan ikɨrɨmɨrimɨn dughiam gɨfogham, an otefe.

E fofozir aghuim ikɨva, dughiaba vaghvagh deraghvɨra bizibar amuam.

10 Nan borim, nɨ bar deraghvɨra nan akam baragh,

egh nɨ dughiar bar ruarimɨn ikiam.

23 ✝Ezɨ nɨghnɨzir aghuir nɨn ikɨrɨmɨrim akakazim, a nɨn nɨghnɨzimɨn otifi.

Kamaghɨn amizɨ nɨ zurara uan nɨghnɨzim deraghvɨram an gan.

23 ✝Ezɨ nɨghnɨzir aghuir nɨn ikɨrɨmɨrim akakazim, a nɨn nɨghnɨzimɨn otifi.

Kamaghɨn amizɨ nɨ zurara uan nɨghnɨzim deraghvɨram an gan.

8 Gumazim uabɨra uabɨn akurvaghasa, puvɨra ingara nɨghnɨzir aghuim ko fofozim isi. Egh gumazim deravɨra fofozir kam uan nɨghnɨzimɨn an suiragham, kamaghɨn a dabirabir aghuim ikiam.

3 Gumazim faragh deraghvɨra nɨghnigh egh gɨn bizibav kɨm, egh a deragh ikɨva ikuvighan kogham. Ezɨ gumazir pura akar avɨribav geiba, me ikuvigham.

17 Gumazim, gumazir igharaziba ateghtɨ me anerkɨram, eghtɨ a ikɨrɨmɨrir aghuimɨn tuavimɨn ikiam. Eghtɨ gumazim, me anerkɨrasav amima ana aghua, a tuavir kam gitagha gɨfa.

27 Ikiavɨra Itir Godɨn atiatia an apengan itir arazim, mati dɨpar ikɨrɨmɨrir aghuim anɨdim. Ezɨ arazir kam a gumazimɨn akuraghtɨ, bizir a gasɨghasɨghamim, an a mɨseveghirɨgham.

21 Gumazir arazir aghuim ko igharaz darazir apangkuvir arazimɨn gɨn zuim, a dughiar ruarimɨn deraghvɨra ikɨtɨ, me arazir aghuimɨn a damuva, ziar ekiam a danɨngam.

15 Kamaghɨn, ia uan daroriba deravɨra dar gan. Ia gumazamizir onganibar mɨn daruan markɨ. Ia fofoziba itir gumazamizibar mɨn daru. 16 ✝Datɨrɨghɨn ia Godɨn Arazibar amuamin dughiam iti. Ezɨ e datɨrɨghɨn itir dughiam, a gumazamiziba arazir kurabagh amir dughiam, a dughiar kuram. Kamaghɨn amizɨ, ia deravɨra gan, dughiar kam pura mangɨ gɨvaghan kogham. Dughiaba vaghvagh ia arazir aghuibar amu.

4 ✝O Ikiavɨra Itir God, nɨ uan arazir aghuiba nan akakagh.

Egh tuavir kɨ mangamiba, nɨ dar nan sure damu.

6 ✝Bar guizbangɨra, nɨn arazir aghuim ko apangkuvir arazim,

dughiabar zurara na ko ikiam.

Eghtɨ kɨ Ikiavɨra Itir Godɨn Dɨpenimɨn ikɨ

mamaghɨra ikiam.

26 ✝Nan nɨghnɨzim ko nan mɨkarzim ua gavgaviba puvatɨghtɨ,

God, nɨ uabɨ gavgavim nan navir averiam danɨng.

Kɨ ua gumazir igharazitamɨn ganan kogham.

Nɨ bar uabɨra kɨ nɨn ganam.

7 ✝Ikiavɨra Itir God nɨ geghuv deragh nɨn gantɨ,

bizir kuratam nɨ gasɨghasighan kogham.

8 Nɨ uan dɨpenim ataghɨraghamin dughiam,

a nɨ geghuv deragh nɨn ganam.

Egh nɨ ua izamin dughiam, a kamaghɨra damuam,

a datɨrɨghɨn ko, dughiar gɨn izamibar,

kamaghɨra damuam.

3 ✝Guizbangɨra, nɨ uabɨ nan dagɨar ekiamɨn mɨn iti.

Nɨ nan dɨvazir bar gavgavimɨn mɨn ikia deragha na geghufi.

Nɨ uan ziar ekiam bangɨn, nɨ fomɨra mɨkemezɨ moghɨn,

kɨ zui naghɨn, nɨ nan faragh mangɨ nan akua na geghuv.

4 ✝Kɨ bizir vamɨra bagha Ikiavɨra Itir Godɨn azaragha gɨfa.

Bizir kɨ bar ifongezimra kara:

kɨ angamɨra itir dughiamɨn, kɨ an Dɨpenimrama aven ikiam.

Kɨ an ganganir aghuimɨn gan an boroghɨn ikɨ bar akueghasa.

Kɨ an Dɨpenimɨn ikɨ a baghvɨra ikɨva an nɨghnɨzim gɨfofoghsɨ an azangam.

7 ✝Nɨ Ikiavɨra Itir Godɨn damazimɨn uabɨn asugh a mɨzuamtɨ,

a nɨn akuragham.

Gumazamizir taba uan nɨghnɨzibar gɨn mangɨ bizir aghuir avɨriba initɨ,

nɨ men gan navim dɨkavan markɨ.

Eghtɨ gumazamiziba arazir kurabar amutɨ,

nɨ dagh nɨghnɨgh osɨman markɨ.

93 Kɨ nɨn akabar gɨn ghua egha angamɨra iti,

kamaghɨn, kɨ da ataghɨraghan kogham.

25 ✝Egha Iesus ua me mɨgɨa ghaze, "Kamaghɨn amizɨ, kɨ ia mɨgei, ia pamten uan ikɨrɨmɨrim gɨnɨghnɨghɨva, kamaghɨn azangan markɨ, e dagher manatamra damam, o e dɨpar manatamra damam? Egh ia pamten uan inivafɨzibagh nɨghnɨgh mɨkɨman markɨ, e inir manatam uan mɨkarziba avam? Gumazimɨn ikɨrɨmɨrim ti daghebagh afira, ezɨ gumazimɨn mɨkarzim ti inibagh afira. 26 ✝Ia kuarazibar gari, da dagheba oparir puvatɨgha da pozibagh aghua da isa dagher dɨpenibar amadir puvatɨ. Ian Afeziar uan Nguibamɨn itim, dagheba dagh anɨdi. Ezɨ ian ikɨrɨmɨrim ti kuarazibar ikɨrɨmɨrim gafirazir puvatɨ? 27 Egh ian tav deraghvɨra ikɨsɨ nɨghnigh kamaghɨn a ti uan ikɨrɨmɨrim damutɨ a tong ruaragham? Bar puvatɨ.

36 Gumazitam o amizitam nguazimɨn itir biziba bar da inigh a gɨn oveghtɨ, bizir kaba manmaghɨn an akuragham? Bar puvatɨ.

34 ✝Egha Iesus gumazamiziba ko uan suren gumazibar diazɨ, me a bagha izima, a kamaghɨn me mɨgei, "Gumazitam nan gɨn izɨsɨ, a ifongezir biziba gɨn amadagh uan ter ighuvim gisaghpugh nan gɨn izɨ. 35 ✝Gumazamizir manam uan ikɨrɨmɨrim suiraghsɨ nɨghnɨghtɨ, an ikɨrɨmɨrim gɨvagham. Eghtɨ gumazamizir manam, Akar Aghuim ko na bagh uan ikɨrɨmɨrim ateghɨva, uan ikɨrɨmɨrim iniam. 36 Gumazitam o amizitam nguazimɨn itir biziba bar da inigh a gɨn oveghtɨ, bizir kaba manmaghɨn an akuragham? Bar puvatɨ. 37 A ivezir manam uan duam bagh anerenɨngam? Bar puvatɨ. 38 ✝Ezɨ datɨrɨghɨn itir gumazamiziba me God akɨrim ragha a gasaragha arazir kurabagh ami. Men tina nan ziam ko nan Akar Aghuimɨn gun mɨkɨman aghumsɨghtɨ, gɨn Gumazamizibar Otarim uan afeziamɨn boroghɨn ikeghɨva Godɨn damazimɨn zuezir enselba koma Godɨn angazangarim sara izighirɨ, uaghan men aghumsɨgham."

15 ✝Egha a kamaghɨn me mɨgei, "Ia uari bagh ganigh. Biziba bar dagh ifongezir arazir kaba bagh, uari bagh ganigh! Gumazimɨn dabirabim a bizir avɨrir a itir kaba saram otozir puvatɨ."

3 ✝Ezɨ zurara itir ikɨrɨmɨrir aghuarim, a kamakɨn: Gumazamizir ikɨrɨmɨrir aghuarir kam iniziba, me nɨ gɨfo, nɨ uabɨra nɨ guizbangɨn God. Egha me Krais Iesus gɨfo, nɨ anemadazɨ a ize.

23 ✝Guizbangɨra, arazir kuram ivezim isa uan ingangarir gumazamizibagh anɨngi. Ivezir kam an ovevemra. Ezɨ God bizir aghuarir pura e ganɨngizimra kara, zurara itir ikɨrɨmɨrir aghuarim. Ikɨrɨmɨrir kam, e uan Ekiam Krais Iesus ko poroghava a isi.

2 ✝Ia nguazir kamɨn itir gumazamiziba amir arazibar gɨn mangan markɨ. Ia teghtɨma God nɨghnɨzir igiaba ia danɨngtɨ ia arazir igiabar amuam. Kamaghɨn, ia Godɨn ifongiam gɨfogham, a kamakɨn: ia arazir aghuiba, ko God bar akongezir araziba, ko arazir bar deragha arazir mabagh afiraziba, ia dagh fogham.

7 ✝Bizir e gariba, e dagh nɨghnɨgha, dar gɨn zuir puvatɨ. E pura nɨghnɨzir gavgavim Ekiamɨn ikia, egha an gɨn zui.

14 ✝Ia, gumazamiziba bar me ko, dabirabir aghuim damuva, navir amɨrizimɨn arazim baghɨva mɨghɨghvɨra ingar aghariba kɨnkɨn. Egh ia uari isɨ God danɨngɨsɨ, Godɨn damazimɨn zuezir arazim bagh mɨghɨghvɨra ingar. Gumazir Godɨn damazimɨn zuezir araziba puvatɨzim, an Ekiamɨn ganan kogham.

11,12 ✝Kɨ kamaghsua, ia bizitamɨn oteveghan kogham, eghtɨ gumazir Kraisɨn azenan itiba ian ganɨva kamaghɨn mɨkɨm suam, Kraisɨn adarazi arazir aghuibagh ami. Bizir kam bagh ia uan dabirabir amɨrizim damutɨ a deraghsɨ, puvɨra uari bagh ingar. Egh uan agharibar uari ingar egh ia uari uarir akurvagham, mati e fomɨra ia mɨkemezɨ moghɨra.

23 Ezɨ ia amir biziba bar, ia uan gavgaviba sara dar amu. Kar, ia gumaziba bagha ingarir puvatɨ. Ia Ekiam bagha ingangarim gami. 24 ✝Ia bizir kam gɨnɨghnɨgh, ia Ekiam Kraisɨn ingangarir gumazamiziba, a uabɨra ian garir gumazir bar ekiam. Egha ia fo, Ekiam ivezir aghuir uan gumazamiziba bagha atɨzim, a gɨn ia danɨngam.

12 ✝Gumazim osɨmtɨziba aterɨva, egh uaghan osɨmtɨziba bar dar aven tugh gavgavigh, uan nɨghnɨzir gavgavim ateghan koghtɨ, God ivezir aghuim a danɨngtɨma a zurara itir ikɨrɨmɨrir aghuim iniam. Ivezir aghuir kam, God akar dɨkɨrɨzim gamua ghaze, gumazir bar a gifongeziba, a me danɨngam. Kamaghɨn, gumazir kam bar akongegh.

13 ✝Ezɨ tinara ian tongɨn fofozir aghuim ko nɨghnɨzir aghuim iti, o? Kamaghɨn amir gumazitam o amizitam ikɨva, an dabirabim bar deragham. A fofozir aghuimɨn arazibar gɨn mangɨva gumazamizibar asughasughɨva egh uabɨ uan ziam fan kogham. Eghtɨ gumazamiziba an arazir aghuir an amibar ganam.

10-12 ✝Godɨn Akɨnafarim ghaze:

"Ekiamɨn damazimɨn derazir gumazamiziba,

a deragha men gara,

men azangsɨziba barasi.

Gumazamizir arazir kurabagh amiba,

Ekiam me batogha

men aghua.

Kamaghɨn tina dughiar ruarimɨn ikɨ,

dughiar aghuibar gansɨva,

egh akar kurabav kɨman koghɨva,

ifavarir akaba atakigh.

An akɨrim ragh arazir kurabagh asaragh,

arazir aghuibara damu.

Egh navir amɨrizimɨn, gumazamizir igharaziba ko ikɨsɨ

gavgavigh mamaghɨra ikɨ."

6 E bizir bar angamɨra itiba,

e bar Ikiavɨra Itir Godɨn ziam fam.

E bar Ikiavɨra Itir Godɨn ziam fam!

Aleluia!

1 ✝Overiamɨn apengan otivir biziba vaghvagha, da uan dughiabaram otifi:

16 Kɨ kamaghsua ia mɨgei. Ia Ikiavɨra Itir God, ian Godɨn Akar Gavgavir kɨ datɨrɨghɨn ia mɨgeiba baragh, egh Ikiavɨra Itir God, ian God gifuegh an tuavibar gɨn mangɨva an Akar Gavgaviba ko, arazir a ifongeziba ko, bizir a damuasa ia mɨkemeziba, bar dar amuva, ikɨ borir avɨriba batɨ bar avɨrasemegham. Eghtɨ Ikiavɨra Itir God ian God, nguazir ia mangɨ ikiamimɨn, a deraghvɨra ia damuam.

12 ✝Egh ia vaghvagh uan afeziam ko amebamɨn apengan ikɨ, men akabar gɨn mangɨ. Ia kamaghɨn damighɨva, ia dughiar ruarimɨn nguazir kamɨn ikiam, kar nguazir Ikiavɨra Itir God, ian God a isa ia ganɨdim.

10 E 70plan azenibar iti, e gavgavigh 80plan azenibar ikiam.

Azenir e itir kabar dughiaba,

e zurara ingangarir ekiabagh amua osɨmtɨzibarama ateri.

Azenir kaba zuamɨra geveghtɨ, e uaghan mangegham.

4 ✝"O Ikiavɨra Itir God, nɨ nan ikɨrɨmɨrimɨn dughiamɨn ruarim nan akagh.

Kɨ dughiar manamrama ovengam?

Nɨ na mɨkemegh,

kɨ nguazir kamɨn ikiamin ikɨrɨmɨrim a ruara, o an otefe?"

5 ✝Nɨ ti nan ikɨrɨmɨrimɨn dughiabagh amizɨ da bar otefe.

Nan ikɨrɨmɨrimɨn dughiar kam nɨn damazimɨn a pura bizimɨn oto.

Gumazamiziba bar, men ikɨrɨmɨrim mati gumazim akamɨn amɨnim giverazɨ a zui.

(Ighiam gamua an suiam atugha avughsegha ua ighiam gami.)

6 Gumazamiziba bar, men ikɨrɨmɨrim mati aruem temem gisirazɨ an nedazim otogha iti.

Egha me bizir avɨriba iniasa puvɨra ingari, ezɨ men ingangarir kaba pura zui.

Gumazamiziba angamɨra ikia bizir avɨriba uari bagha da akuva, egha fozir puvatɨ,

men ovevemɨn gɨn tinara da iniam.

12 ✝Nɨn dabirabim deraghasa nɨ ifongez, o?

Nɨ dughiar ruarimɨn ikɨ bar akongeghasa ifonge?

Are!

13 ✝Nɨ kamaghɨn ikɨsɨ, akar kurabav kɨman koghɨva

ifavarir akaba atakigh.

14 ✝Nɨ akɨrim ragh arazir kurabagh asaragh, egh arazir aghuibara damu.

Egh navir amɨrizimɨn gumazamizir igharaziba ko ikɨsɨ

gavgavigh mamaghɨra ikɨ.

31 Gumazamiziba, gumazir ghuribar dapanir arɨzir ghurghuribar gari, me fo, gumazir ghuriba me arazir aghuibar gɨn ghua, dughiar ruarimɨn nguazimɨn iti. Kamaghɨn, me ziar ekiam me ganɨdi.

19 Gumazim dɨpamɨn aven gari, a uabɨ uan guamɨn gari. Ezɨ gumazim deravɨra uan nɨghnɨziba ko arazibagh nɨghnɨsi, a fo, a manmaghɨn garir gumazim.