1 Lon do rɔ, Isa tɛrɛ ye Alla matarala yɔrɔ do rɔ. A banni, a la karanden do ka a fɔ a yɛ ko: «Maari, i ye an karan Alla matara la, ikomin Yaya ka a la karandenilu karan ɲa mɛn ma.» 2 Isa ka a jabi: «Ai wa kɛ Alla matarala, ai ye a fɔ ko:

An Fa, i tɔɔ sɛniman ye bonya.

I ye i la mansaya labɔ gbɛ rɔ.

3 I ye dɔɔnnin di an ma lon lon.

4 I ye an makoto an na kojuuilu ma,

baa mɛnilu ra kojuu kɛ an na, an da woilu makoto.

I kana an to an na miriya juuilu sila kan.»

5 A ka a fɔ a la karandenilu yɛ ko: «Ni ai do wara i duɲɔɔ wara duu tala ma, ka a la da makonkon ka i kan nabɔ ko: ‹N duɲɔɔ, i wuli. I ye buru kala sawa di n ma. 6 N duɲɔɔ cɛɛ bɔtɔla le taama rɔ ka na jiya n wara sisɛn sisɛn. Damunin fen si tɛ n bolo ka a sii a kɔrɔ.› 7 I duɲɔɔ ri to bon kɔndɔ ka jabili kɛ ko: ‹Ɛɛ, cɛɛ, i kana na n tɔrɔ. N da n na da tuun ka a sɔɔ. N ni n na denilu bɛɛ ra ban an lala. N ti sɔn ka foyi di i ma sisɛn.› 8 Hali a ti nala sɔnna ka buru di i ma ai la duɲɔɔya kosɔn, i wa to a la da makonkon na fɔɔ ka a ɲagba, a ri wuli ka i mako bɛɛ ɲa jɔ! Baa, i ma sɔn ka a matara boloka.

9 «Wo rɔ, n ye a fɔla ai yɛ ai wa matara foyi la, ai ri wo sɔrɔn; ai wa a ɲinin, a ri a sɔrɔn; ai ye da makonkon, a ri laka ai yɛ. 10 Ka a masɔrɔn mɔɔ si wa a matara a ri a sɔrɔn; mɔɔ wa fen ɲinin, a ri a sɔrɔn; mɔɔ wa da makonkon, a ri laka a yɛ.

11 «Yon ye ai tɛma yan, ni i dencɛ ka i matara jɛɛ la, i ri sa don a bolo wa? 12 Wala, ni i dencɛ ka i matara sisɛkili la, i ri kɔsɔn don a bolo wa? 13 Nba, ni aile, adamadenilu mɛn ka juu, ai kusan fen ɲuma dila ai denilu ma, wo gbɛnin de an Fa Alla mɛn ye sankolo rɔ wo ri se Nii Sɛniman dila a tarabailu bɛɛ ma.»

14 Lon do rɔ, Isa ka jena gbɛn ka a bɔ bobo cɛɛ do fɛ. Jena bɔ mɛn kɛni a fɛ, cɛɛ ka kuma damira. Wo ka jama kabannakoya kosɛbɛ. 15 Kɔni doilu ka a fɔ ko Isa tɛrɛ ye jenailu gbɛnna *Ibulusa baraka le rɔ, mɛn ye jenailu la kuntii ba ri. 16 Doilu ka Isa kɔrɔbɔ, ko a ye tɔɔmasere do kɛ ii ɲana, mɛn di a yiraka ii la ko a la sebaya bɔni Alla le rɔ.

17 Kɔni Isa ka ii bɛɛ miriya lɔn. Wo rɔ, a ka a fɔ ii yɛ ko: «Mansaya kelen wa rafara fila ri ka i ɲɔɔn kɛlɛ, mansaya wo tiɲantɔ le. Bon kelen wa rafara fila ri ka i ɲɔɔn kɛlɛ, bon wo ri be. 18 A ye di wo rɔ? Ni Setana la baaradenilu rafarara fila ri ka i ɲɔɔn kɛlɛ, a la mansaya tɛ tiɲan wa? Ai ka a fɔ ko n ye jenailu gbɛnna jena kuntii ba Ibulusa le baraka rɔ. 19 A ye di? Ni n ye jenailu gbɛnna Ibulusa baraka le rɔ, ai la karandenilu ye jenailu gbɛnna yon baraka rɔ? Ai la karandenilu ri ai la kiti tɛɛ, ko ai jo tɛ wo rɔ. 20 Ni wo tɛ, ni n ye jenailu gbɛnna Alla baraka le rɔ, wo ra a yiraka ko Alla la mansaya ra se ai tɛma.

21 «Ai ɲa lɔ! Fankama wa a rabɛn kɛlɛ kɛ muranilu la, ko ka a la bon kandan, wo bolofenilu kandannin a ɲuma la. 22 Kɔni ni fankama dogbɛrɛ bera a kan, mɛn fanka ka bon a ta ri, wo ri se a la. Wo ri a la kɛlɛkɛ fen bɛɛ ta, a jii lani tɛrɛ mɛnilu rɔ kɔnin, ka ban ka a bolofen bɛɛ rafara mɔɔilu tɛma.»

23 Isa banda misali yirakala ka a fɔ ii yɛ ko: «Mɔɔ mɛn tɛ n fɛ, wo ye n juu le ri. Mɔɔ mɛn tɛ n dɛmɛnna ka mɔɔilu ladɛn, wo ye baarala ka mɔɔilu lajɛnsɛn.»

24 Isa ka a fɔ ko: «Jena wa gbɛn ka bɔ cɛɛ do fɛ, a ri wa ɲɔɲɔ diya ɲinin fɔɔ kiɲɛ fufu ka kaɲa, ka ban ka a fɔ ko: ‹N di n kosɛ ka wa n bɔ diya rɔ.› 25 A wa a kosɛ cɛɛ jenatɔ kɔrɔ ma, a ri a tɛrɛn ko wo ra sɛninya, ikomin bon mɛn firanni ka a kɔndɔ rabɛn koɲuma. 26 Wo rɔ, jena ri wa ka jena wɔrɔnwula ladɛn, mɛnilu ka juu a jɛrɛ ri. Ii bɛɛ ri na ka to cɛɛ wo fɛ. A laban, jenatɔ la ko ri juuya ka tamin a fɔlɔma kan.»

27 Ka Isa to kuma la, muso do tora jama tɛma ka a kan nabɔ ko: «Muso mɛn ka i kɔnɔ ta ka i sɔrɔn, ka ban ka a sin di i ma, muso wo kunnadiyani.» 28 Isa ka a jabi: «Kɔni mɔɔ mɛnilu ri ii tolo malɔ Alla la kuma la ka wo mira, woilu le mɔɔ kunnadiyani bailu ri.»

29 Ka a tɛrɛn jama waratɔ le Isa laminin dɔ, a ka ii karan ko: «Bi mɔɔilu kɛwali ka juu. Ai ye kabannako ko rɔ, mɛn di kɛ tɔɔmasere ri, kɔni kabannako gbɛrɛ si tɛ kɛ ai ɲana, fɔɔ Junusa ta ɲɔɔn. 30 Junusa jɛrɛ kɛra tɔɔmasere ri Ninibekailu bɛɛ ɲana ɲa mɛn ma, Mɔɔ Dencɛ fanan natɔ kɛla tɔɔmasere ri bi mɔɔilu ɲana wo ɲa le ma. 31 Nba, kiti lon wa se, Seba jamana mansa muso ri wuli ka i lɔ ai tɔrɔfɛ ka ai jalaki, baa ale bɔra fɔɔ yɔrɔ jan ka na a tolo malɔ Mansa Sulemani la hankilimaya kuma la. Do ye yan bi, mɛn ka bon Mansa Sulemani ri. 32 Kiti lon wo, Ninibekailu fanan di wuli ka i lɔ ai tɔrɔfɛ ka ai jalaki, baa Junusa wara ii kawandi lon mɛn, ii tubira. Do ye yan bi, mɛn ka bon Junusa ri.»

33 Isa ka a fɔ ikɔ tuunni ko: «Mɔɔ si tɛ fitinna lamɛlɛn ka a dokon, wala ka see do birin a kun na. Wo kuma tɛ! Mɔɔ wa a lamɛlɛn, a ri a sii fitinnasiifen kan, kosa mɛnilu wa don bon kɔndɔ wo ri a mɛlɛn yen. 34 Mɔɔ ɲa kisɛ le a faribanku fitinna ri. Ni i ɲa kisɛ ka ɲin, kɛnɛ ri don a la, ka i kɔndɔ gbɛ. Ni i ɲa kisɛ ma ɲin, foyi si tɛ don fɔɔ dibi. 35 Wo le kosɔn, ai ye ai jɛrɛ lakɔrɔsi. Ai kana i ban kɛnɛ rɔ, ka sɔn dibi rɔ. 36 Ni i kɔndɔ gbɛra kɛnɛ bolo, ka a tɛrɛn dibi tɛ a yɔrɔ si rɔ, i ra kɛ kɛnɛ rɔ fasayi. A ye ikomin fitinna ra lamɛlɛn ka i bila kɛnɛ rɔ.»

37 Isa banni kumala, Farisi cɛɛ do ka a kili ko a ye wa dɔɔnnin kɛ a wara. Ii wara don a wara, ka i sii dɔɔnnin diya. 38 Isa ma a bolo ko fɔlɔ ikomin Farisiilu ye a kɛla ɲa mɛn ma. Wo ka Farisi cɛɛ kabannakoya kosɛbɛ. 39 Maari Isa ka a fɔ a yɛ ko: «Ai Farisiilu ye daailu ni muranilu kɔkanna makola ka a gbɛ, ka ai kɔndɔ nɔɔni to natabaya ni kojuu su bɛɛ la. 40 Ai hankilitanilu! Mɛn ka kokan ladan, wo le ma a kɔndɔla fanan dan wa? 41 Ai ye ai kɔndɔ rɔ di fantanilu ma, wo wa kɛ bɛɛ ri daha.

42 «Gbalo ye ai Farisiilu yɛ! Ai ye i rajala ka jaka bɔ, hali ai la suma fira kelen kelenna bɛɛ rɔ. Ai ra telenbaya a ni Alla la kaninteya la bilanin to. Ai ka kan ka wo kɛ fɔlɔ ka a tɔ bɛɛ ladɛnnin kɛ. 43 Gbalo ye ai Farisiilu yɛ! Ka a masɔrɔn ai wa don salibon kɔndɔ, ai ye ɲɛmɔɔ sii diya ɲininna. Ai wa kɛ so kɔndɔ, ai ye a fɛ mɔɔilu ye ai bonya ka ai fo. 44 Gbalo ye ai Farisiilu yɛ! Ka a masɔrɔn ai ye ikomin kaburu, mɛn ni duu bɛɛ ra kɛ kelen di. Mɔɔilu ye taminna wo kan, kɔni ii ma a lɔn ko kaburu le.»

45 Sariya karanmɔɔ do ka Isa jabi: «Karanmɔɔ, i la kuma ma dan Farisiilu kelen ma dɛ! I ye andeilu fanan dɔɔyala kosɛbɛ!» 46 Isa ka a jabi: «Gbalo ye ai sariya karanmɔɔilu fanan yɛ! Ai ye donin ba siila mɔɔilu kun ma, donin mɛn ta gbɛlɛnman kojuuya. Kɔni ai ti nala sɔnna muumɛ ka ii dɛmɛn wo donin tala! 47 Gbalo ye ai yɛ, ka a masɔrɔn ai benbailu ka keladen fisamante mɛnilu faa, ai ye woilu kaburuilu masidila. 48 Ai ra sɔn ai benbailu la baara juu ma, ka a masɔrɔn ii ka kelalaselailu faa ka kaburu masidi ko to ai ma. 49 Wo le kosɔn, Alla ka a fɔ a la hankilimaya rɔ ko: ‹N di kelalaselailu lawa ii ma, a ni talibidenbailu. Ii ri doilu faa ka doilu jakankata.› 50 Wo rɔ, mɔɔilu ra keladen fisamante fen fen faa kɛbi dunuɲa dan waati, Alla ri bi mɔɔilu ɲininka wo kelen kelenna bɛɛ saya ko ma. 51 A ri damira Abila la saya ma, haan ka wa Sakariya la saya ma, mɛn sara saraka bɔ diya a ni Alla la bon tɛma. N di a fɔ ai yɛ, Alla ri bi mɔɔilu ɲininka wo bɛɛ ma kiti lon. 52 Gbalo ye ai yɛ, ai sariya karanmɔɔilu! Ai ra i ban lɔnnin bɛrɛ rɔ, ka wo da tuun ka a sɔɔ. Ai jɛrɛ ti don a rɔ. Ai ye mɔɔilu labanna fanan, mɔɔ mɛnilu ye don ko rɔ.»

53 Isa bɔ mɛn kɛni yɔrɔ wo rɔ, sariya karanmɔɔilu ni Farisiilu ka a laɲinin ɲininkali siyaman na. 54 Ii ye a fɛ a ye jabili bɛnbali do kɛ, mɛn di kɛ a mira sababu ri.