João 11

1 Og det var en syk mann, Lasarus fra Betania, den by som Maria og hennes søster Marta bodde i. 2 Det var Maria som salvet Herren med salve og tørket hans føtter med sitt hår; det var hennes bror Lasarus som var syk. 3 Søstrene sendte da bud til ham og lot si: Herre! se, han som du elsker, er syk. 4 Da Jesus hørte det, sa han: Denne sykdom er ikke til døden, men til Guds ære, forat Guds Sønn skal bli æret ved den. 5 Men Jesus elsket Marta og hennes søster og Lasarus. 6 Da han nu hørte at han var syk, blev han ennu to dager på det sted hvor han var; 7 da først sa han til disiplene: La oss dra til Judea igjen! 8 Disiplene sa til ham: Rabbi! nu nettop søkte jødene å stene dig, og du går atter dit? 9 Jesus svarte: Er det ikke tolv timer i en dag? Den som vandrer om dagen, støter sig ikke, fordi han ser denne verdens lys; 10 men den som vandrer om natten, han støter sig, fordi lyset ikke er i ham. 11 Dette talte han; og derefter sier han til dem: Lasarus, vår venn, er sovnet inn; men jeg går for å vekke ham. 12 Disiplene sa da til ham: Herre! er han sovnet inn, da blir han frisk igjen. 13 Jesus hadde talt om hans død; men de tenkte at han talte om almindelig søvn. 14 Da sa Jesus rent ut til dem: Lasarus er død, 15 og for eders skyld er jeg glad over at jeg ikke var der, forat I skal tro; men la oss gå til ham! 16 Tomas, det er tvilling, sa da til sine meddisipler: La oss gå med, forat vi kan dø sammen med ham!

17 Da nu Jesus kom, fant han at han allerede hadde ligget fire dager i graven. 18 Men Betania lå nær ved Jerusalem, omkring femten stadier derfra, 19 og mange av jødene var kommet til Marta og Maria for å trøste dem i sorgen over deres bror. 20 Da nu Marta fikk høre at Jesus kom, gikk hun ham i møte; men Maria satt hjemme i huset. 21 Marta sa da til Jesus: Herre! hadde du vært her, da var min bror ikke død; 22 men også nu vet jeg at alt det du beder Gud om, vil Gud gi dig. 23 Jesus sier til henne: Din bror skal opstå. 24 Marta sier til ham: Jeg vet at han skal opstå i opstandelsen på den ytterste dag. 25 Jesus sa til henne: Jeg er opstandelsen og livet; den som tror på mig, om han enn dør, skal han dog leve, 26 og hver den som lever og tror på mig, skal aldri i evighet dø. Tror du dette? 27 Hun sier til ham: Ja, Herre! jeg tror at du er Messias, Guds Sønn, han som skal komme til verden. 28 Og da hun hadde sagt dette, gikk hun bort og kalte i stillhet på sin søster Maria og sa: Mesteren er her og kaller på dig. 29 Da hun hørte det, stod hun hastig op og gikk til ham; 30 men Jesus var ennu ikke kommet inn i byen, han var på det sted hvor Marta hadde møtt ham. 31 Da nu de jøder som var hos henne i huset og trøstet henne, så at Maria stod hastig op og gikk ut, fulgte de med henne; de tenkte at hun gikk bort til graven for å gråte der. 32 Da nu Maria kom dit hvor Jesus var, og så ham, falt hun ned for hans føtter og sa til ham: Herre! hadde du vært her, da var min bror ikke død.

33 Da nu Jesus så henne gråte, og så de jøder gråte som var kommet med henne, blev han oprørt i sin ånd og rystet og sa: 34 Hvor har I lagt ham? De sa til ham: Herre, kom og se! 35 Jesus gråt. 36 Jødene sa da: Se hvor han elsket ham! 37 Men nogen av dem sa: kunde ikke han som har åpnet den blindes øine, også ha gjort at denne ikke var død? 38 Jesus blev da atter oprørt i sin sjel, og kom til graven; det var en hule, og det lå en sten over den. 39 Jesus sier: Ta stenen bort! Marta, den dødes søster, sier til ham: Herre! han stinker allerede, for han har ligget fire dager. 40 Jesus sier til henne: Sa jeg dig ikke at dersom du tror, skal du se Guds herlighet? 41 De tok da stenen bort. Men Jesus løftet sine øine mot himmelen og sa: Fader! jeg takker dig fordi du har hørt mig. 42 Jeg visste jo at du alltid hører mig, men for folkets skyld som står omkring, sa jeg det, forat de skal tro at du har utsendt mig. 43 Og da han hadde sagt dette, ropte han med høi røst: Lasarus, kom ut! 44 Da kom den døde ut, bundet med liksvøp på føtter og hender, og om hans ansikt var bundet en svededuk. Jesus sier til dem: Løs ham og la ham gå!

45 Mange av jødene, som var kommet til Maria og hadde sett det han gjorde, trodde da på ham; 46 men nogen av dem gikk avsted til fariseerne og sa dem hvad Jesus hadde gjort. 47 Yppersteprestene og fariseerne kalte da rådet sammen til møte og sa: Hvad skal vi gjøre? for dette menneske gjør mange tegn.

48 Lar vi ham holde ved således, da vil alle tro på ham, og romerne vil komme og ta både vårt sted og vårt folk. 49 Men en av dem, Kaifas, som var yppersteprest det år, sa til dem: 50 I forstår ingenting, heller ikke tenker I på at det er til gagn for eder at ett menneske dør for folket og ikke hele folket går til grunne. 51 Dette sa han ikke av sig selv, men da han var yppersteprest det år, spådde han at Jesus skulde dø for folket, 52 og ikke for folket alene, men for også å samle til ett de Guds barn som er spredt omkring. 53 Fra den dag av la de råd op om å slå ham ihjel. 54 Jesus gikk derfor ikke lenger åpenlyst omkring blandt jødene, men drog derfra til landet nær ved ørkenen, til en by som heter Efraim, og han blev der med sine disipler. 55 Men jødenes påske var nær, og mange drog før påsken fra landet op til Jerusalem for å rense sig.

56 De lette da efter Jesus, og talte sig imellem mens de stod i templet: Hvad tror I? kommer han slett ikke til høitiden? 57 Men yppersteprestene og fariseerne hadde påbudt at om nogen fikk vite hvor han var, skulde han melde det, så de kunde gripe ham.

1 Er was iemand ziek: Lazarus van Betanië, de woonplaats van Maria en haar zuster Marta. 2 Dit was de Maria die de Heer met nardusolie zou zalven en die zijn voeten met haar haren zou drogen. Het was haar broer Lazarus die ziek was. 3 De zussen stuurden iemand naar Jezus toe om te zeggen: "Heer, uw goede vriend is ziek." 4 Toen Jezus dat hoorde, zei Hij: "Deze ziekte zal niet eindigen in de dood, maar in eer voor God: hierdoor zal de grootheid van de Zoon van God zichtbaar worden." 5 Jezus was goed bevriend met Marta en haar zus, en met Lazarus. 6 Nadat Hij had gehoord dat Lazarus ziek was, bleef Hij nog twee dagen waar Hij was. 7 Daarna zei Hij tegen zijn leerlingen: "Laten we weer naar Judea gaan." 8 De leerlingen zeiden tegen Hem: "Rabbi, de mensen in Judea hebben onlangs nog geprobeerd U te stenigen, en U wilt weer daarnaartoe?" 9 Jezus antwoordde: "Duurt de dag geen twaalf uur? Wie overdag wandelt, struikelt niet, omdat hij ziet door het daglicht. 10 Maar wie 's nachts wandelt, struikelt omdat hij niet over licht beschikt." 11 Nadat Hij dat gezegd had, zei Hij tegen hen: "Onze vriend Lazarus is ingeslapen, maar Ik ga hem wakker maken." 12 De leerlingen zeiden tegen Hem: "Heer, als hij is ingeslapen, zal hij genezen." 13 Jezus bedoelde dat Lazarus dood was, maar zij dachten dat Hij het had over de gewone slaap. 14 Toen zei Jezus onomwonden tegen hen: "Lazarus is dood. 15 Maar Ik ben blij voor jullie dat Ik er niet bij was, want nu kunnen jullie leren geloven. Laten we naar hem toe gaan." 16 Tomas, die ook Didymus wordt genoemd, zei tegen de andere leerlingen: "Laten wij ook maar gaan, dan kunnen we met Hem sterven."

17 Toen Jezus aankwam, ontdekte Hij dat Lazarus al vier dagen in het graf lag. 18 Betanië ligt dicht bij Jeruzalem, op ongeveer drie kilometer afstand. 19 Er waren veel Joodse mensen naar Marta en Maria toe gekomen om hen te troosten na het overlijden van hun broer. 20 Toen Marta hoorde dat Jezus eraan kwam, ging ze Hem tegemoet. Maria bleef thuis. 21 Marta zei tegen Jezus: "Heer, als U hier was geweest, zou mijn broer niet zijn gestorven. 22 Maar zelfs nu weet ik dat God U alles zal geven wat U van Hem vraagt." 23 Jezus antwoordde: "Je broer zal verrijzen." 24 Marta zei: "Ik weet dat hij zal verrijzen, bij de verrijzenis op de Laatste Dag." 25 Jezus antwoordde: "Ik ben de verrijzenis en het leven; wie in Mij gelooft zal leven, ook als hij sterft. 26 En ieder die leeft en in Mij gelooft, zal nooit sterven. Geloof je dat?" 27 Ze zei: "Ja, Heer, ik geloof dat U de Messias bent, de Zoon van God die naar de wereld zou komen."

28 Nadat ze dat had gezegd, ging ze terug om haar zus Maria te halen. Ze vertelde haar onder vier ogen: "De Leraar is hier en Hij wil je spreken." 29 Toen Maria dat hoorde, stond ze snel op om Jezus tegemoet te gaan. 30 Jezus was hun woonplaats nog niet binnengekomen, maar Hij bevond zich nog op de plaats waar Marta Hem had ontmoet. 31 De Joodse mensen die bij haar thuis waren om haar te troosten, zagen dat Maria snel opstond en naar buiten ging. Daarom volgden ze haar, in de veronderstelling dat ze naar het graf ging om daar te wenen. 32 Toen Maria op de plaats kwam waar Jezus was en Hem zag, viel ze aan zijn voeten neer en zei: "Heer, als U hier was geweest, zou mijn broer niet zijn gestorven." 33 Toen Jezus zag hoe ze weende en hoe ook de Joodse mensen die met haar waren meegekomen aan het wenen waren, raakte Hij zwaar misnoegd en ontsteld. 34 Hij vroeg: "Waar hebben jullie Hem neergelegd?" Ze zeiden tegen Hem: "Kom maar kijken, Heer." 35 Toen begon Jezus te wenen. 36 De Joodse mensen zeiden: "Kijk eens hoe goed Hij met hem bevriend was!" 37 Maar sommigen van hen zeiden: "Die Man heeft een blinde genezen; had Hij niet kunnen voorkomen dat Lazarus stierf?"

38 Toen Jezus bij het graf kwam – een grot die met een steen was afgesloten – raakte Hij opnieuw zwaar misnoegd. 39 Jezus zei: "Neem die steen weg." Marta, de zus van de overledene, zei: "Maar Heer, de stank! Het is al de vierde dag dat hij er ligt." 40 Jezus zei: "Heb Ik je niet verteld dat je Gods grootheid zal zien als je gelooft?" 41 Toen namen ze de steen weg. Jezus keek omhoog en zei: "Vader, Ik dank U dat U mijn gebed heeft verhoord. 42 Ik weet dat U mijn gebed altijd verhoort, maar Ik zeg dit omwille van de mensen die hier staan, opdat ze zullen geloven dat U Mij heeft gezonden." 43 Nadat Jezus dit had gezegd, riep Hij luid: "Lazarus, kom naar buiten!" 44 De dode kwam naar buiten; zijn handen en voeten waren nog in lijkdoeken gewikkeld en zijn gezicht met een doek omwonden. Jezus zei: "Maak hem uit de doeken los en laat hem gaan."

45 Veel van de Joodse mensen die met Maria waren meegekomen en hadden gezien wat Jezus had gedaan, kwamen tot geloof in Hem. 46 Maar anderen gingen naar de farizeeën en vertelden hun wat Jezus had gedaan. 47 Daarom riepen de hoofdpriesters en de farizeeën de Joodse Raad bijeen. Ze vroegen: "Wat zullen we doen nu deze Man zoveel wonderlijke tekenen verricht? 48 Als we Hem zo laten voortdoen, zal iedereen in Hem geloven. En dan zullen de Romeinen ingrijpen door ons heiligdom en ons volk van ons af te nemen." 49 Maar één van hen – Kajafas; hij was dat jaar hogepriester – zei tegen hen: "Jullie begrijpen het echt niet! 50 Beseffen jullie niet dat het beter is dat één mens sterft voor het volk dan dat de hele natie te gronde gaat?" 51 Deze woorden kwamen niet van hemzelf, maar als de hogepriester van dat jaar profeteerde hij dat Jezus voor het Joodse volk zou sterven. 52 En niet alleen voor het Joodse volk, maar ook om Gods kinderen die verspreid over de wereld wonen, tot één volk samen te voegen. 53 Vanaf die dag maakten de Joodse leiders plannen om Hem te doden. 54 Daarom begaf Jezus zich niet langer in het openbaar onder de Joodse mensen. Hij vertrok daarvandaan naar de rand van de wildernis, naar een stadje dat Efraïm heette. Daar verbleef Hij met zijn leerlingen.

55 Het Joodse Pesachfeest was bijna aangebroken en veel mensen reisden vóór het Pesachfeest vanuit het hele land naar Jeruzalem, om daar de reinigingsceremonie te ondergaan. 56 Ze zochten naar Jezus en wanneer ze op het tempelterrein stonden vroegen ze elkaar: "Wat denken jullie? Zou Hij naar het feest komen?" 57 De hoofdpriesters en de farizeeën hadden bevolen dat als iemand wist waar Jezus was, hij hen moest verwittigen, zodat ze Hem zouden kunnen arresteren.