1 Μετὰ ταῦτα ἀπῆλθεν ὁ Ἰησοῦς πέραν τῆς θαλάσσης τῆς Γαλιλαίας, τῆς Τιβεριάδος. 2 Καὶ ἠκολούθει*35 A [97%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ∼ 2 δε 𝕻66,75vℵB,D,N,W [3%] NU αὐτῷ ὄχλος πολύς, ὅτι ἑώρων*35 𝕻66ℵ (94%) CP,HF,RP,OC,TR ¦ εωρουν (1.5%) ¦ εθεωρουν B,D,N (2.6%) NU ¦ εθεωρων 𝕻75A (0.5%) ¦ εωρακεν (1.1%) ¦ θεωρουντες W (0.1%) ¦ three other variants (0.2%) αὐτοῦ*35 N [80%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- 𝕻66ℵA,B,D,W [20%] NU τὰ σημεῖα ἃ ἐποίει ἐπὶ τῶν ἀσθενούντων. 3 Ἀνῆλθεν δὲ εἰς τὸ ὄρος ὁ*35 A,N [99%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- 𝕻66ℵB,D,W [1%] NU Ἰησοῦς καὶ ἐκεῖ ἐκάθητο μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ. 4 (Ἦν δὲ ἐγγὺς τὸ Πάσχα, ἡ ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων.)

5 Ἐπάρας οὖν ὁ Ἰησοῦς τοὺς ὀφθαλμούς,*35 [90%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ∼ 3412 𝕻66A,B,D,N,W [9%] NU ¦ ∼ 342 ℵ ¦ 34 [1%] καὶ θεασάμενος ὅτι πολὺς ὄχλος ἔρχεται πρὸς αὐτόν, λέγει πρὸς τὸν*35 A [99%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- 𝕻66ℵB,D,N,W [1%] NU Φίλιππον, «Πόθεν ἀγοράσομεν*35 [60%] CP,HF,RP,TR ¦ αγορασωμεν 𝕻66ℵA,B,D,N,W [40%] OC,NU ἄρτους ἵνα φάγωσιν οὗτοι;» 6 Τοῦτο δὲ ἔλεγεν πειράζων αὐτόν, αὐτὸς γὰρ ᾔδει τί ἤμελλεν*35 𝕻66D [50%] CP ¦ εμελλεν 𝕻75ℵA,B,N,W [50%] HF,RP,OC,TR,NU ποιεῖν. 7 Ἀπεκρίθη αὐτῷ*35 𝕻75A,B,D [99.5%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ 1 ο 𝕻66ℵN,W [0.5%] [NU] Φίλιππος, «Διακοσίων δηναρίων ἄρτοι οὐκ ἀρκοῦσιν αὐτοῖς, ἵνα ἕκαστος αὐτῶν*35 D [97%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- 𝕻66,75ℵA,B,N,W [3%] NU βραχύ τι*35 𝕻66ℵA,N,W [99.7%] CP,HF,RP,OC,TR[NU] ¦ --- 𝕻75B,D [0.3%] λάβῃ.» 8 Λέγει αὐτῷ εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, Ἀνδρέας, ὁ* ¦ --- [1%] CP ἀδελφὸς Σίμωνος Πέτρου, 9 «Ἔστιν παιδάριον ἓν*35 A [97%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- 𝕻66,75ℵB,D,N,W [3%] NU ὧδε* ¦ ὦδε f35 (I include this information for the record and so as not to lose sight of it, but since there is apparently no difference in meaning, I stay with the conventional pointing. However, in most manuscripts the difference between ὧδε and ᾧ δε is not clear, and the expedient adopted by f35 removes the ambiguity. A similar statement obtains wherever the word occurs.) ὃ*35 ℵN [97%] CP,HF,RP,TR ¦ ος 𝕻66A,B,D,W [3%] OC,NU ¦ two other readings ἔχει πέντε ἄρτους κριθίνους καὶ δύο ὀψάρια, ἀλλὰ ταῦτα τί ἐστιν εἰς τοσούτους;»

10 Εἶπεν δὲ*35 A,N,W [99%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ουν 𝕻66D [0.5%] ¦ --- 𝕻75vℵB [0.5%] NU ὁ Ἰησοῦς, «Ποιήσατε τοὺς ἀνθρώπους ἀναπεσεῖν.» Ἦν δὲ χόρτος πολὺς ἐν τῷ τόπῳ· ἀνέπεσον*35 [70%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ανεπεσαν 𝕻66ℵA,B,D,N,W [30%] NU οὖν* ¦ --- [30%] οἱ ἄνδρες,*35 ℵB (83.5%) CP,HF,RP,OC,TR,NU ¦ 2 𝕻66,75D,W (8.1%) ¦ 1 ανθρωποι 2 A (8.1%) ¦ 1 ανθρωποι (0.3%) ¦ ∼ τον αριθμον 2 N τὸν ἀριθμὸν ὡσεὶ*35 𝕻66A [99%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ως 𝕻75ℵB,D,N,W [1%] NU πεντακισχίλιοι. 11 Ἔλαβεν δὲ*35 ℵN [97%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ουν 𝕻28,66A,B,D,W [1%] NU ¦ ∼ και [2%] τοὺς ἄρτους ὁ Ἰησοῦς, καὶ εὐχαριστήσας διέδωκεν*35 𝕻75A,B,W (83.4%) CP,HF,RP,OC,TR,NU ¦ δεδωκεν (7.2%) ¦ εδωκεν 𝕻28,66(ℵD)N (8.9%) ¦ διαδεδωκε (0.3%) ¦ three other variants (0.2%) τοῖς μαθηταῖς, οἱ δὲ μαθηταὶ*35 D [97%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- 𝕻66,75vℵA,B,N,W [3%] NU [an easy case of homoioarcton] τοῖς ἀνακειμένοις· ὁμοίως καὶ ἐκ τῶν ὀψαρίων, ὅσον ἤθελον. 12 Ὡς δὲ ἐνεπλήσθησαν λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, «Συναγάγετε τὰ περισσεύσαντα τῶν κλασμάτων,*35 N [25%] ¦ κλασματα 𝕻75ℵA,B [75%] CP,HF,RP,OC,TR,NU ἵνα μή τι ἀπόληται.» 13 Συνήγαγον οὖν καὶ ἐγέμισαν δώδεκα κοφίνους κλασμάτων ἐκ τῶν πέντε ἄρτων τῶν κριθίνων ἃ ἐπερίσσευσεν*35 ℵA [99.5%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ επερισσευσαν 𝕻75B,D,W [0.5%] NU ¦ επεριεσευσεν N τοῖς βεβρωκόσιν.

14 Οἱ οὖν ἄνθρωποι, ἰδόντες ὃ ἐποίησεν σημεῖον ὁ Ἰησοῦς,*35 A(N) (89.4%) CP,HF,RP,OC,TR ¦ ∼ 13245 (1.6%) ¦ ∼ 12453 (1%) ¦ ∼ 31245 (0.8%) ¦ ∼ το 31245 (5.7%) ¦ 1245 (0.3%) ¦ α 2 σημεια 45 (0.3%) ¦ 123 ℵD,W (0.5%) NU ¦ α 2 σημεια 𝕻75B (0.3%) ¦ two other variants (0.1%) ἔλεγον ὅτι «Οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ Προφήτης ὁ ἐρχόμενος εἰς τὸν κόσμον.» 15 Ἰησοῦς οὖν, γνοὺς ὅτι μέλλουσιν ἔρχεσθαι καὶ ἁρπάζειν αὐτὸν ἵνα ποιήσωσιν αὐτὸν*35 D(N) [97%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- 𝕻75ℵA,B,W [3%] NU βασιλέα, ἀνεχώρησεν πάλιν*35 𝕻75ℵA,B,D,N [50%] OC,TR,NU ¦ --- W [50%] HF,RP ¦ ∼ παλιν ανεχωρησεν CP εἰς τὸ ὄρος αὐτὸς μόνος.

16 Ὡς δὲ ὀψία ἐγένετο, κατέβησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπὶ τὴν θάλασσαν, 17 καὶ ἐμβάντες εἰς τὸ*35 A,D,N,W [99%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- 𝕻75ℵB [1%] NU πλοῖον ἤρχοντο πέραν τῆς θαλάσσης εἰς Καπερναούμ.*35 A [99%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ καφαρναουμ 𝕻75ℵB,D,N,W [1%] NU Καὶ σκοτία ἤδη ἐγεγόνει, καὶ οὐκ*35 A [97%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ουπω 𝕻75ℵB,D,N,W [3%] NU ἐληλύθει πρὸς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς. 18 Ἥ τε θάλασσα ἀνέμου μεγάλου πνέοντος διηγείρετο.*35 ℵA,D,N,W [98%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ διεγειρετο 𝕻28B [2%] NU 19 Ἐληλακότες οὖν ὡς σταδίους εἴκοσι πέντε ἢ τριάκοντα, θεωροῦσιν τὸν Ἰησοῦν περιπατοῦντα ἐπὶ τῆς θαλάσσης καὶ ἐγγὺς τοῦ πλοίου γινόμενον, καὶ ἐφοβήθησαν. 20 Ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς, «Ἐγώ εἰμι· μὴ φοβεῖσθε.» 21 Ἤθελον οὖν λαβεῖν αὐτὸν εἰς τὸ πλοῖον, καὶ εὐθέως τὸ πλοῖον ἐγένετο*35 ℵ(D) [95%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ∼ 312 𝕻75A,B,N,W [5%] NU ἐπὶ τῆς γῆς εἰς ἣν ὑπῆγον.

22 Τῇ ἐπαύριον ὁ ὄχλος ὁ ἑστηκὼς πέραν τῆς θαλάσσης, ἰδὼν*35 [98%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ειδον 𝕻75A,B [1%] NU ¦ ειδεν 𝕻28ℵD [0.5%] ¦ ιδον N,W [0.5%] ὅτι πλοιάριον ἄλλο οὐκ ἦν ἐκεῖ εἰ μὴ ἕν, ἐκεῖνο εἰς ὃ ἐνέβησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ,*35 (77.2%) CP,HF,RP,OC,TR ¦ 234567 D (1.9%) ¦ 134567 (0.7%) ¦ 12 ον 4567 (2%) ¦ 123 ανεβησαν 567 (12.9%) ¦ 123456 του ιησου ℵ (0.9%) ¦ --- 𝕻75A,B,N,W (4.2%) NU ¦ long omissions (0.2%) [homoioteleuton] καὶ ὅτι οὐ συνεισῆλθεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ πλοιάριον*35 [95%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ πλοιον 𝕻75A,B,D,N,W [5%] NU ¦ πλοιαν ℵ ἀλλὰ μόνοι οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἀπῆλθον— 23 ἄλλα δὲ*35 A(N)W (98.9%) CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- 𝕻75B(D) (0.7%) NU ¦ ουν ℵ (alone) ¦ two other readings (0.4%) ἦλθεν*35 𝕻75A,B,W (84.7%) CP,HF,RP,OC,TR,NU ¦ ηλθον N (13.8%) ¦ ην (0.4%) ¦ --- (0.5%) ¦ ελθοντων D (alone) ¦ απελθοντων ℵ (alone) ¦ four other variants (0.5%) πλοιάρια*35 A,N (98.5%) CP,HF,RP,OC,TR[NU] ¦ πλοια 𝕻75B,W (1.4%) ¦ πλοιων ℵ (alone) ¦ πλοιαρειων D (alone) ἐκ Τιβεριάδος ἐγγὺς τοῦ τόπου ὅπου ἔφαγον τὸν ἄρτον, εὐχαριστήσαντος τοῦ Κυρίου— 24 ὅτε οὖν εἶδεν ὁ ὄχλος ὅτι Ἰησοῦς οὐκ ἔστιν ἐκεῖ οὐδὲ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, ἐνέβησαν*35 A,B,N,W (79.5%) CP,HF,RP,OC,NU ¦ 1 και (4.9%) TR ¦ ανεβησαν 𝕻75ℵ (13.1%) ¦ ανεβησαν και (1.8%) ¦ ελαβον D (0.6%) (ℵ 4.3% omit αυτοι) αὐτοὶ εἰς τὰ πλοῖα*35 A [98%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ 1 πλοιαρια 𝕻75B(D)N,W [2%] NU ¦ το πλοιον ℵ καὶ ἦλθον εἰς Καπερναούμ, ζητοῦντες τὸν Ἰησοῦν. 25 Καὶ εὑρόντες αὐτὸν πέραν τῆς θαλάσσης, εἶπον αὐτῷ, «Ῥαββί, πότε ὧδε γέγονας;»

26 Ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν· «Ἀμήν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ζητεῖτέ με, οὐχ ὅτι εἴδετε* ¦ ιδετε A,N [25%] ¦ ειδατε D σημεῖα, ἀλλ᾿ ὅτι ἐφάγετε ἐκ τῶν ἄρτων καὶ ἐχορτάσθητε. 27 Ἐργάζεσθε μὴ τὴν βρῶσιν τὴν ἀπολλυμένην ἀλλὰ τὴν βρῶσιν τὴν μένουσαν εἰς ζωὴν αἰώνιον, ἣν ὁ Υἱὸς τοῦ Ἀνθρώπου ὑμῖν δώσει· τοῦτον γὰρ ὁ Πατὴρ ἐσφράγισεν ὁ Θεός.» 28 Εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν, «Τί ποιῶμεν* ¦ ποιουμεν [3%] some TRs ¦ ποιησωμεν W [1%] ¦ two other readings ἵνα ἐργαζώμεθα τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ;» 29 Ἀπεκρίθη*35 𝕻75ℵW [70%] CP,HF,RP,OC ¦ 1 ο A,B,D,N [30%] TR[NU] Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς, «Τοῦτό ἐστιν τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ, ἵνα πιστεύσητε*35 [98.5%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ πιστευητε 𝕻75A,B,N [1%] NU ¦ πιστευσηται D,W ¦ πιστευηται ℵ εἰς ὃν ἀπέστειλεν ἐκεῖνος.» 30 Εἶπον οὖν αὐτῷ· «Τί οὖν ποιεῖς σὺ* ¦ --- W [10%] ¦ σοι D σημεῖον ἵνα ἴδωμεν καὶ πιστεύσωμέν σοι; Τί ἐργάζῃ; 31 Οἱ πατέρες ἡμῶν τὸ μάννα ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ, καθώς ἐστιν γεγραμμένον· ‹Ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς φαγεῖν.› »

32 Εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· «Ἀμήν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ Μωσῆς*35 A [50%] CP,RP,TR ¦ μωυσης 𝕻75ℵB,W [50%] HF,OC,NU δέδωκεν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλ᾿ ὁ Πατήρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν. 33 Ὁ γὰρ ἄρτος τοῦ Θεοῦ ἐστιν ὁ καταβαίνων ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ.» 34 Εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν, «Κύριε, πάντοτε δὸς ἡμῖν τὸν ἄρτον τοῦτον.» 35 Εἶπεν δὲ*35 A [99%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- B,W [0.5%] NU ¦ ουν ℵD [0.5%] αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· «Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς. Ὁ ἐρχόμενος πρός με*35 A,D,W [99.8%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ εμε 𝕻75ℵB [0.2%] NU οὐ μὴ πεινάσῃ, καὶ ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ διψήσῃ*35 [95%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ διψησει 𝕻66ℵA,B,W [5%] NU ¦ διψασει D πώποτε. 36 Ἀλλ᾿ εἶπον ὑμῖν ὅτι καὶ ἑωράκατέ με,*35 𝕻66B,D,W [99.9%] CP,HF,RP,OC,TR[NU] ¦ --- ℵA [alone] καὶ οὐ πιστεύετε. 37 Πᾶν ὃ δίδωσίν μοι ὁ Πατὴρ πρὸς ἐμὲ ἥξει, καὶ τὸν ἐρχόμενον πρός με*35 A,B,D,W [97%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ εμε 𝕻66,75ℵ [3%] NU οὐ μὴ ἐκβάλω* ¦ εκβαλλω [2%] CP ἔξω. 38 Ὅτι καταβέβηκα ἐκ*35 ℵD [98%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ απο 𝕻66A,B,W [2%] NU τοῦ οὐρανοῦ, οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με. 39 Τοῦτο δέ ἐστιν τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με Πατρός,*35 [98%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- 𝕻66,75(ℵ)A,B(C)D,W [2%] NU ἵνα πᾶν ὃ δέδωκέν μοι μὴ ἀπολέσω ἐξ αὐτοῦ, ἀλλὰ* ¦ αλλ D [10%] CP ἀναστήσω αὐτὸ*35 𝕻66,75ℵA,B,C,D [50%] CP,RP,OC,TR,NU ¦ αυτον N,W [50%] HF ἐν*35 ℵA,D,N [60%] CP,OC,TR[NU] ¦ --- 𝕻66,75B,C,W [40%] HF,RP τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. 40 Τοῦτο δέ*35 [85%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ γαρ ℵA,B,C,D,N,W [13%] NU ¦ --- 𝕻(66)75 [2%] ἐστιν τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με,*35 A [90%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ πατρος μου 𝕻66,75ℵB,C,D,N,W [6%] NU ¦ --- [2%] ¦ 12 πατρος [2%] ἵνα πᾶς ὁ θεωρῶν τὸν Υἱὸν καὶ πιστεύων εἰς αὐτὸν ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον, καὶ ἀναστήσω αὐτὸν ἐγὼ*35 𝕻75B,C,W [80%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ 1 εν ℵN [18%] [NU] ¦ εν 𝕻66A,D [1%] ¦ --- [1%] τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.»

41 Ἐγόγγυζον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι περὶ αὐτοῦ ὅτι εἶπεν, «Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ καταβὰς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ.» 42 Καὶ ἔλεγον· «Οὐχ οὗτός ἐστιν Ἰησοῦς ὁ υἱὸς Ἰωσήφ, οὗ ἡμεῖς οἴδαμεν τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα; Πῶς οὖν*35 𝕻66ℵA,D,N (98.9%) CP,HF,RP,OC,TR ¦ νυν 𝕻75B,C,T,W (0.6%) NU ¦ --- (0.3%) ¦ three other variants (0.2%) λέγει οὗτος*35 A(W) (93.1%) CP,HF,RP,OC,TR ¦ 1 ουτως (0.9%) ¦ 1 αυτος (0.8%) ¦ ∼ 21 ℵN (0.4%) ¦ 1 𝕻66,75B,C,T (4.8%) NU ¦ 1 εαυτον D (alone) ὅτι ‹Ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβέβηκα;› »

43 Ἀπεκρίθη οὖν*35 ℵA,D,N,W [97%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- 𝕻66,75B,C [3%] NU ὁ*35 𝕻66A,C,D,N,W [98%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- 𝕻75ℵB [2%] NU Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς· «Μὴ γογγύζετε μετ᾿ ἀλλήλων. 44 Οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός με ἐὰν μὴ ὁ Πατὴρ ὁ πέμψας με ἑλκύσῃ αὐτόν, καὶ ἐγὼ*35 A [97%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ καγω 𝕻66,75ℵB,C,D,N(W) [3%] NU ἀναστήσω αὐτὸν ἐν*35 𝕻66A,B,C,D,N,W [90%] HF,RP,NU ¦ --- 𝕻75ℵ [10%] CP,OC,TR τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. 45 Ἔστιν γεγραμμένον ἐν τοῖς Προφήταις, ‹Καὶ ἔσονται πάντες διδακτοὶ* ¦ 1 του [10%] TR Θεοῦ.› Πᾶς οὖν*35 A [98%] CP,HF,RP,TR ¦ --- 𝕻66,75ℵB,C,D,N,W [2%] OC,NU ὁ ἀκούων*35 D [85%] CP,HF,RP,OC ¦ ακουσας 𝕻66,75ℵA,B,C,N,W [15%] TR,NU παρὰ τοῦ Πατρὸς καὶ μαθὼν ἔρχεται πρός με.*35 𝕻66A,C,D,N,W [99.5%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ εμε 𝕻75ℵB [0.5%] NU 46 (Οὐχ ὅτι τὸν Πατέρα τις ἑώρακεν,*35 A [99%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ∼ 21 𝕻66ℵ(B)C,D(N)(W) [1%] NU εἰ μὴ ὁ ὢν παρὰ τοῦ Θεοῦ—οὗτος ἑώρακεν τὸν Πατέρα.) 47 Ἀμήν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν· ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ*35 A,C,D,N (99.5%) CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- 𝕻66ℵB,T,W (0.5%) NU ἔχει ζωὴν αἰώνιον.

48 »Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς. 49 Οἱ πατέρες ὑμῶν ἔφαγον τὸ μάννα ἐν τῇ ἐρήμῳ,*35 𝕻66ℵA [99.5%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ∼ 34512 B,C,D,W [0.5%] NU καὶ ἀπέθανον. 50 Οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνων, ἵνα τις ἐξ αὐτοῦ φάγῃ καὶ μὴ ἀποθάνῃ. 51 Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς. Ἐάν τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου, ζήσεται*35 𝕻66B,C [99%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ζησει ℵD,W [1%] NU εἰς τὸν αἰῶνα. Καί, ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω ἡ σάρξ μού ἐστιν, ἣν ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς.»*35 [99%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ 1 4,8 12 𝕻66,75vB,C,D,W [1%] NU ¦ ∼ 8-12,1-4 ℵ

52 Ἐμάχοντο οὖν πρὸς ἀλλήλους οἱ Ἰουδαῖοι* ¦ ∼ 3412 C,D [3%] CP λέγοντες, «Πῶς δύναται οὗτος ἡμῖν δοῦναι τὴν σάρκα*35 ℵC,D,W [99.7%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ 1 αυτου 𝕻66B [0.3%] [NU] φαγεῖν;» 53 Εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· «Ἀμήν, ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ Υἱοῦ τοῦ Ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς. 54 Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον, καὶ ἐγὼ*35 [95%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ καγω 𝕻66,75ℵA,B,C,D,W [5%] NU ἀναστήσω αὐτὸν*35 𝕻66,75ℵA,B,D,W [75%] CP,HF,RP,TR,NU ¦ 1 εν C [25%] OC τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. 55 Ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθῶς*35 𝕻66(ℵ)(D) (74.3%) CP,HF,RP,OC,TR ¦ αληθης 𝕻75B,C,T,W (24.5%) NU ¦ long omissions (1.2%) [homoioteleuton] ἐστιν βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθῶς*35 𝕻66 (74.7%) CP,HF,RP,OC,TR ¦ αληθης 𝕻75B,C,T,W (22.9%) NU ¦ --- (ℵ)(D) (1.2%) ¦ long omissions (1.2%) [homoioteleuton] ἐστιν πόσις. 56 Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ. 57 Καθὼς ἀπέστειλέν με ὁ ζῶν Πατὴρ κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν Πατέρα, καὶ ὁ τρώγων με, κἀκεῖνος ζήσεται*35 𝕻66 W [90%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ζησει 𝕻75ℵB,N [10%] NU ¦ ζη C,D δι᾿ ἐμέ. 58 Οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ*35 𝕻66ℵD,N,W (99.6%) CP,HF,RP,OC,TR ¦ εξ 𝕻75B,C,T (0.4%) NU οὐρανοῦ καταβάς—οὐ καθὼς ἔφαγον οἱ πατέρες ὑμῶν*35 ℵD,N (94%) CP,HF,RP,OC,TR ¦ ημων (5.4%) ¦ --- 𝕻66,75B,C,T,W (0.6%) NU τὸ μάννα*35 N (92.3%) CP,HF,RP,OC,TR ¦ 12 εν τη ερημω (6.7%) ¦ --- 𝕻66,75ℵB,C,D,T,W (1%) NU καὶ ἀπέθανον· ὁ τρώγων μου*35 [30%] CP ¦ --- 𝕻66,75ℵA,B,C,D,N,W [70%] HF,RP,OC,TR,NU τοῦτον τὸν ἄρτον ζήσεται*35 𝕻66 D [85%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ζησει 𝕻75ℵB,C,N [15%] NU ¦ ζηση (W) εἰς τὸν αἰῶνα.» 59 Ταῦτα εἶπεν ἐν συναγωγῇ διδάσκων ἐν Καπερναούμ.*35 N [99%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ καφαρναουμ 𝕻66,75ℵA,B,C(D)W [1%] NU

60 Πολλοὶ οὖν ἀκούσαντες ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἶπον·* ¦ ειπαν (D) NU «Σκληρός ἐστιν οὗτος ὁ λόγος·*35 𝕻75 [95%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ ∼ 231 𝕻66ℵB,C,D,N,W [5%] NU τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν;» 61 Εἰδὼς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐν ἑαυτῷ ὅτι γογγύζουσιν περὶ τούτου οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, εἶπεν αὐτοῖς· «Τοῦτο ὑμᾶς σκανδαλίζει; 62 Ἐὰν οὖν θεωρῆτε* ¦ θεωρειτε [30%] ¦ θεωρησηται 𝕻66 ¦ ειδηται W ¦ θεωρηται N τὸν Υἱὸν τοῦ Ἀνθρώπου ἀναβαίνοντα ὅπου ἦν τὸ πρότερον; 63 Τὸ Πνεῦμά ἐστιν τὸ ζωοποιοῦν· ἡ σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν. Τὰ ῥήματα ἃ ἐγὼ λαλῶ*35 [90%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ λελαληκα ℵB,C,D,N,W [10%] NU ὑμῖν πνεῦμά ἐστιν, καὶ ζωή ἐστιν. 64 Ἀλλ᾿ εἰσὶν ἐξ ὑμῶν τινες οἳ οὐ πιστεύουσιν.» (ᾜδει γὰρ ἐξ ἀρχῆς ὁ Ἰησοῦς τίνες εἰσὶν οἱ μὴ πιστεύοντες, καὶ τίς ἐστιν ὁ παραδώσων αὐτόν.) 65 Καὶ ἔλεγεν, «Διὰ τοῦτο εἴρηκα ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός με ἐὰν μὴ ᾖ δεδομένον αὐτῷ ἐκ τοῦ Πατρός μου.»*35 N [99%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- 𝕻66ℵB,C,D,W [1%] NU

66 Ἐκ τούτου πολλοὶ ἀπῆλθον τῶν μαθητῶν αὐτοῦ*35 [90%] CP,HF,RP,TR ¦ 1 εκ 234 OC [4%] ¦ ∼ 2341 C,D,N,W [5%] ¦ ∼ 231 ℵ ¦ ∼ εκ 2341 𝕻66B,T [1%] [NU] (According to TuT 4.6% have εκ, 95.4% do not, but the order of the surrounding words is not given.) εἰς τὰ ὀπίσω καὶ οὐκέτι μετ᾿ αὐτοῦ περιεπάτουν. 67 Εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς τοῖς δώδεκα, «Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν;» 68 Ἀπεκρίθη οὖν*35 [90%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- 𝕻66ℵB,C,N,W [10%] NU ¦ δε D αὐτῷ Σίμων Πέτρος· «Κύριε, πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; Ῥήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις. 69 Καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν καὶ ἐγνώκαμεν ὅτι σὺ εἶ ὁ Χριστός, ὁ Υἱὸς*35 N (99.5%) CP,HF,RP,OC,TR ¦ 123 αγιος 𝕻66 ¦ 3 αγιος 𝕻75vℵB,C,D,W (0.5%) NU τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος.»*35 N (97.7%) CP,HF,RP,OC,TR ¦ 12 𝕻66,75ℵB,C,D,W (1.8%) NU ¦ 34 (0.5%) 70 Ἀπεκρίθη αὐτοῖς·*35 [70%] CP,HF ¦ 1 ο ιησους 𝕻75B,C,N [30%] RP,OC,TR,NU ¦ 1 ιησους 𝕻66 ¦ ιησους και ειπεν 1 ℵ ¦ ο ιησους λεγων D «Οὐκ ἐγὼ ὑμᾶς τοὺς δώδεκα ἐξελεξάμην; Καὶ ἐξ ὑμῶν εἷς διάβολός ἐστιν.» 71 Ἔλεγεν δὲ τὸν Ἰούδαν Σίμωνος Ἰσκαριώτην,*35 N (96.3%) CP,HF,RP,OC,TR ¦ ισκαριωτου 𝕻66,75B,C,W (2.8%) NU ¦ απο καρυωτου ℵ (0.6%) ¦ ισκαριωτ (0.2%) ¦ σκαριωθ D οὗτος γὰρ ἔμελλεν αὐτὸν παραδιδόναι,*35 (ℵ) (80.2%) CP,HF,RP,OC ¦ ημελλεν 23 𝕻66 (14.8%) TR ¦ ∼ 132 𝕻75B,C,N,W (3%) NU ¦ ∼ 213 (0.7%) ¦ ∼ ημελλεν 32 D (0.7%) ¦ ∼ 2 ημελλεν 3 (0.4%) ¦ two other variants (0.2%) εἷς ὢν*35 𝕻66ℵN,W [99.5%] CP,HF,RP,OC,TR ¦ --- B,C,D [0.5%] NU ἐκ τῶν δώδεκα.