Proverbes 23

Sobriété, et autres instructions.

1 Quand tu seras assis pour manger avec quelque Seigneur, considère attentivement ce qui sera devant toi. 2 Autrement tu te mettras le couteau à la gorge, si ton appétit te domine. 3 Ne désire point ses friandises, car c’est une viande trompeuse. 4 Ne travaille point à t’enrichir ; et désiste-toi de la résolution que tu en as prise. 5 Jetteras-tu tes yeux sur ce qui bientôt n’est plus ? car certainement il se fera des ailes ; il s’envolera, comme un aigle dans les cieux. 6 Ne mange point la viande de celui qui a l’oeil malin, et ne désire point ses friandises. 7 Car selon qu’il a pensé en son âme, tel est-il. Il te dira bien : mange et bois, mais son coeur n’est point avec toi. 8 Ton morceau, que tu auras mangé, tu le voudrais rendre, et tu auras perdu tes paroles agréables. 9 Ne parle point, le fou t’écoutant ; car il méprisera la prudence de ton discours. 10 Ne recule point la borne ancienne, et n’entre point dans les champs des orphelins : 11 Car leur garant est puissant ; il défendra leur cause contre toi. 12 Applique ton coeur à l’instruction, et tes oreilles aux paroles de science. 13 N’écarte point du jeune enfant la correction ; quand tu l’auras frappé de la verge, il n’en mourra point. 14 Tu le frapperas avec la verge, mais tu délivreras son âme du sépulcre. 15 Mon fils, si ton coeur est sage, mon coeur s’en réjouira, oui, moi-même. 16 Certes mes reins tressailliront de joie, quand tes lèvres proféreront des choses droites. 17 Que ton coeur ne porte point d’envie aux pécheurs ; mais adonne-toi à la crainte de l’Eternel tout le jour. 18 Car véritablement il y aura bonne issue, et ton attente ne sera point retranchée. 19 Toi, mon fils, écoute, et sois sage ; et fais marcher ton coeur dans cette voie. 20 Ne fréquente point les ivrognes, ni les gourmands. 21 Car l’ivrogne et le gourmand seront appauvris ; et le long dormir fait vêtir des robes déchirées. 22 Ecoute ton père, comme étant celui qui t’a engendré ; et ne méprise point ta mère, quand elle sera devenue vieille. 23 Achète la vérité, et ne la vends point ; achète la sagesse, l’instruction et la prudence. 24 Le père du juste s’égayera extrêmement ; et celui qui aura engendré le sage, en aura de la joie. 25 Que ton père et ta mère se réjouissent, et que celle qui t’a enfanté s’égaye. 26 Mon fils, donne-moi ton coeur, et que tes yeux prennent garde à mes voies. 27 Car la femme débauchée est une fosse profonde, et l’étrangère est un puits de détresse ; 28 Aussi se tient-elle en embûche, comme après la proie : et elle multipliera les transgresseurs entre les hommes. 29 A qui est : malheur à moi ? à qui est : hélas ? à qui les débats ? à qui le bruit ? à qui les blessures sans cause ? à qui la rougeur des yeux ? 30 A ceux qui s’arrêtent auprès du vin, et qui vont chercher le vin mixtionné. 31 Ne regarde point le vin quand il se montre rouge, et quand il donne sa couleur dans la coupe, et qu’il coule droit. 32 Il mord par derrière comme un serpent, et il pique comme un basilic. 33 Puis tes yeux regarderont les femmes étrangères, et ton coeur parlera en insensé. 34 Et tu seras comme celui qui dort au coeur de la mer, et comme celui qui dort au sommet du mât. 35 On m’a battu, diras-tu, et je n’en ai point été malade ; on m’a moulu de coups, et je ne l’ai point senti ; quand me réveillerai-je ? Je me remettrai encore à le chercher.

1 Khi con ngồi ăn bữa với một quan trưởng, Hãy xét kỹ người ở trước mặt con; 2 Nếu con có láu ăn, Khá để con dao nơi họng con. 3 Chớ thèm món ngon của người, Vì là vật thực phỉnh gạt. 4 Con chớ chịu vật vã đặng làm giàu; Khá thôi nhờ cậy khôn ngoan riêng của con. 5 Con há liếc mắt vào sự giàu có sao? Nó đã chẳng còn nữa rồi; Vì nó quả hẳn có mọc cánh, Và bay lên trên trời như chim ưng vậy. 6 Chớ ăn bánh của kẻ có mắt gian ác, Và đừng tham muốn những món ngon của hắn. 7 Vì hắn tưởng trong lòng thể nào, thì hắn quả thể ấy. Hắn nói với con rằng: Hãy ăn uống đi; Nhưng trong lòng hắn chẳng hiệp cùng con. 8 Miếng con đã ăn, con sẽ mửa ra, Và mất những lời hòa mĩ của con. 9 Chớ nói vào lỗ tai kẻ ngu muội; Vì nó sẽ khinh dể sự khôn ngoan của các lời con. 10 Chớ dời đi mộc giới cũ, Đừng vào trong đồng ruộng của kẻ mồ côi; 11 Vì Đấng cứu chuộc của họ vốn quyền năng, Sẽ binh vực sự cáo tụng của chúng nó nghịch với con. 12 Hãy chuyên lòng về sự khuyên dạy, Và lắng tai nghe các lời tri thức. 13 Chớ tha sửa phạt trẻ thơ; Dầu đánh nó bằng roi vọt, nó chẳng chết đâu. Khi con đánh nó bằng roi vọt, 14 Aét giải cứu linh hồn nó khỏi âm phủ. 15 Hỡi con, nếu lòng con khôn ngoan, Thì lòng ta cũng sẽ được vui mừng; 16 Phải, chính ruột gan ta sẽ hớn hở Khi miệng con nói điều ngay thẳng. 17 Lòng con chớ phân bì với kẻ hung ác; Nhưng hằng ngày hãy kính sợ Đức Giê-hô-va. 18 Vì quả hẳn có sự thưởng thiện, Và sự trông đợi của con sẽ chẳng thành ra luống công. 19 Hỡi con, hãy nghe và trở nên khôn ngoan, Khá dẫn lòng con vào đường chánh. 20 Chớ đồng bọn cùng những bợm rượu, Hoặc với những kẻ láu ăn; 21 Vì bợm rượu và kẻ láu ăn sẽ trở nên nghèo; Còn kẻ ham ngủ sẽ mặc rách rưới. 22 Hãy nghe lời cha đã sanh ra con, Chớ khinh bỉ mẹ con khi người trở nên già yếu. 23 Hãy mua chân lý, Sự khôn ngoan, sự khuyên dạy, và sự thông sáng; chớ hề bán đi. 24 Cha người công bình sẽ có sự vui vẻ lớn, Và người nào sanh con khôn ngoan sẽ khoái lạc nơi nó. 25 Ước gì cha và mẹ con được hớn hở, Và người đã sanh con lấy làm vui mừng. 26 Hỡi con, hãy dâng lòng con cho cha, Và mắt con khá ưng đẹp đường lối của cha. 27 Vì kỵ nữ vốn là một cái hố sâu, Và dâm phụ là một cái hầm hẹp. 28 Nàng đứng rình như một kẻ trộm, Làm cho thêm nhiều kẻ gian tà trong bọn loài người. 29 Ai bị sự hoạn nạn? Ai phải buồn thảm? Ai có sự tranh cạnh? Ai than xiết? Ai bị thương tích vô cớ? Ai có con mắt đỏ? 30 Tất những kẻ nán trễ bên rượu, Đi nếm thứ rượu pha. 31 Chớ xem ngó rượu khi nó đỏ hồng, Lúc nó chiếu sao trong ly, Và tuôn chảy dễ dàng; 32 Rốt lại, nó cắn như rắn, Chít như rắn lục; 33 Hai mắt con sẽ nhìn người dâm phụ, Và lòng con sẽ nói điều gian tà; 34 Thật, con sẽ như người nằm giữa đáy biển, Khác nào kẻ nằm trên chót cột buồm vậy. 35 Con sẽ nói rằng: Người ta đập tôi, nhưng tôi không đau; Người ta đánh tôi, song tôi không nghe biết: Khi tôi tỉnh dậy, tôi sẽ trở lại tìm uống nó nữa.