Lucas 1

Giriş

1 Birçok kişi aramızda geçen olaylar hakkındaki bilgileri bir araya getirmeye çalışmıştı. 2 Bu olayları başlangıçtan beri gözleriyle görenler ve Allahʼın sözüne hizmet edenler bize anlattılar. 3 Ben de her şeyi en baştan dikkatle araştıran biriyim. Buna göre, ey saygıdeğer Teofilos,*1:3 Teofilos Bu kişi, Luka kitabının yayılmasına yardımcı olan önemli bir Romalı lider olabilir. Teofilos, "Allahʼı seven, Allah tarafından sevilen" anlamına gelir. bunları sana düzenli bir şekilde yazmayı uygun gördüm. 4 Öyle ki, bilgi aldığın konuların doğruluğunu kesinlikle bilesin.

Yahyaʼnın doğumu önceden bildiriliyor

5 Yahudiye kralı Hirodesʼin günlerinde Zekeriya adında bir rahip vardı. Rahiplerin Aviya denilen hizmet grubuna*1:5 Rahiplerin Aviya denilen hizmet grubuna Yeruşalim yani Kudüsʼteki tapınakta günlük hizmetin yerine getirilmesi için rahiplerin bölündüğü 24 bölümden biri, bakın 1. Tarihler 24.1-19. Her bölüm bir hafta görev yapardı. bağlıydı. Onun bir de Harun soyundan karısı vardı. Adı Elizabetʼti. 6 İkisi de Allahʼın gözünde iyi insanlardı. Rabbin bütün buyruklarını ve kurallarını kusursuzca yerine getirirlerdi. 7 Ama çocukları yoktu. Çünkü ikisi de çok yaşlıydı ve Elizabet kısırdı.

8 Bir gün hizmet sırası Zekeriyaʼnın grubuna gelmişti. Zekeriya da Allahʼa rahip olarak hizmet ediyordu. 9 Rabbin tapınağına girip hoş kokulu tütsü yakmak için seçilmişti. Rahiplerin adetine göre bu ibadet görevini yapacak rahip kura çekilerek seçilirdi. 10 Tütsü yakma zamanı geldiğinde büyük bir kalabalık dışarda toplanmış dua ediyordu.

11 O sırada Rabbin bir meleği tütsü masasının sağında durup Zekeriyaʼya göründü. 12 Meleği görünce Zekeriya ürktü, korkuya kapıldı. 13 Ama melek ona şöyle dedi: "Korkma Zekeriya! Çünkü duan kabul edildi. Karın Elizabet sana bir oğul doğuracak. Adını Yahya koyacaksın. 14 Sevinip coşacaksın. Birçok kişi de onun doğuşuna sevinecek. 15 Çünkü o, Rabbin gözünde büyük adam olacak. Hiç şarap ya da başka alkollü içki içmeyecek. Daha annesinin karnındayken Kutsal Ruhʼla dolu olacak. 16 İsrailoğullarından birçoğunu Allahları olan Rabbe geri döndürecek. 17 İlyasʼın ruhu ve gücüyle Rabbin önünden gidecek. Babaların yüreklerini yeniden çocuklarına döndürecek. İtaatsizleri de doğru kişilerin anlayışına çevirecek. Böylece Rabbe hazırlanmış bir halk yetiştirecek."

18 Zekeriya da meleğe şöyle dedi: "Peki, bundan nasıl emin olabilirim? Çünkü ben yaşlı bir adamım, karım da çok yaşlı."

19 Melek ona şöyle cevap verdi: "Ben Cebrailʼim. Allahʼın huzurunda hizmet ederim. Seninle konuşmaya ve sana bu müjdeyi vermeye gönderildim. 20 Zamanında gerçekleşecek sözlerime inanmadığın için dilin tutulacak. Bu şeylerin yerine geleceği güne kadar konuşamayacaksın."

21 Zekeriyaʼyı bekleyen halk, tapınakta neden geciktiğini merak etti. 22 Zekeriya dışarı çıktığı zaman, onlarla konuşamadı. Tapınakta olağanüstü bir görüntü gördüğünü anladılar. Eliyle işaretler yapan Zekeriya hâlâ konuşamıyordu.

23 Tapınaktaki hizmet günleri bitince, Zekeriya kendi evine döndü. 24 Bir süre sonra karısı Elizabet hamile kaldı ve beş ay evine kapandı. 25 "Rab bunu benim için yaptı!" dedi. "Bu günlerde benimle ilgilendi, halkın gözünde utancımı ortadan kaldırdı."

İsaʼnın doğumu önceden bildiriliyor

26 Elizabetʼin hamileliğinin altıncı ayında melek Cebrail Allah tarafından Celileʼdeki Nasıra kasabasına gönderildi. 27 Orada Meryem adında bakire bir kız vardı. O da Davudʼun soyundan olan Yusuf adında bir adamla nişanlıydı. 28 Melek içeri girip Meryemʼe şöyle dedi: "Selam, ey Allahʼın lütfuna kavuşan kız! Rab seninle."

29 Ama Meryem bu söze şaşırdı. Bu selamın ne anlama geldiğini düşünüp durdu. 30 Melek ona "Korkma Meryem" dedi. "Çünkü Allahʼın lütfuna kavuştun. 31 Hamile kalıp bir oğul dünyaya getireceksin. Adını İsa koyacaksın. 32 O büyük olacak. Oʼna ‘Yüce Allahʼın Oğlu’ denecek. Rab Allah Oʼna atası kral Davudʼun tahtını verecek. 33 O Yakub soyu*1:33 Yakub soyu İsrail halkı. üzerinde sonsuza kadar hüküm sürecek ve Krallığıʼnın sonu hiç gelmeyecek."

34 Meryem meleğe şöyle dedi: "Bu nasıl olur? Hiçbir erkekle ilişkim olmadı."

35 Melek ona şöyle cevap verdi: "Kutsal Ruh senin üzerine gelecek. Yüce Allahʼın gücü, senin üzerine gölge yapacak. Bunun için doğacak kutsal çocuğa ‘Allahʼın Oğlu’ denecek. 36 Bak, senin akrabalarından Elizabet bile çok yaşlı olduğu halde hamile kaldı ve bir oğlu olacak. Kısır dedikleri bu kadın şimdi altıncı ayındadır. 37 Çünkü Allah için imkansız bir şey yoktur."

38 Meryem de şöyle dedi: "Ben Rabbin hizmetkârıyım. Bana söylediğin gibi olsun." Melek de onun yanından ayrıldı.

Meryem Elizabetʼi ziyaret ediyor

39 O günlerde Meryem aceleyle hazırlanıp Yahuda dağlık bölgesinde bulunan bir kasabaya gitti. 40 Zekeriyaʼnın evine girip Elizabetʼe selam verdi. 41 Elizabet Meryemʼin selamını işitince, onun karnındaki bebek hopladı. Elizabet de Kutsal Ruhʼla doldu. 42 Yüksek sesle şöyle dedi: "Sen kadınlar arasında kutsanmış olansın, karnındaki bebek de kutsanmıştır. 43 Bu nasıl oldu da, Efendimʼin annesi bana kadar geldi? 44 Çünkü selamını işittiğim an bebek karnımda sevinçle hopladı. 45 Ne mutlu o kadına ki, Rabbin ona söylediği şeylerin gerçekleşeceğine inandı!"

Meryem Allahʼı övüyor

46 Meryem de şöyle dedi:

"Rabbi candan yüceltirim.

47 Allah beni kurtardığı için ruhum coştu.

48 Çünkü O, benim gibi sıradan bir hizmetkârına ilgi gösterdi.

Bundan böyle bütün kuşaklar beni mutlu sayacak.

49 Çünkü kudretli Allah benim için büyük işler yaptı.

Kutsaldır Oʼnun adı.

50 Kuşaktan kuşağa

kendisinden korkanlara merhamet eder.

51 O, kendi koluyla gücünü gösterdi.

Gururlu insanları yüreklerindeki fikirleriyle darmadağın etti.

52 Güçlü liderleri tahtlarından aşağı attı

ve sıradan insanları yükseltti.

53 Aç olanları iyiliklerle doyurdu,

zenginleri ise boş ellerle geri çevirdi.

54 Kendi merhametini anıp

hizmetkârı olan İsrail halkına yardım etti.

55 Atalarımıza söz verdiği gibi,

İbrahimʼe ve soyuna sonsuza kadar merhamet edecek."

56 Meryem üç ay kadar Elizabetʼin yanında kaldı. Sonra evine döndü.

Yahyaʼnın doğumu

57 Elizabetʼin doğurma vakti gelince, bir oğul dünyaya getirdi. 58 Elizabetʼin komşuları ve akrabaları Rabbin ona ne kadar büyük merhamet gösterdiğini duydular. Onunla beraber sevindiler.

59 Bebek sekiz günlükken sünnetine geldiler. Ona babası Zekeriyaʼnın adını vereceklerdi. 60 Fakat Annesi söz alıp, "Hayır, olamaz!" dedi. "Adı Yahya olacak."

61 Ona şöyle dediler: "Senin akrabalarının arasında bu adı taşıyan kimse yok."

62 Çocuğun babasına el işaretleriyle, adını ne koymak istediğini sordular. 63 O da bir yazı tahtası istedi. Üzerinde şöyle yazdı: "Adı Yahya." Herkes de şaşırıp kaldı. 64 O anda Zekeriyaʼnın ağzı açıldı ve dili çözüldü. Allahʼı överek konuşmaya başladı. 65 Komşuların hepsi korkuya kapıldı. Yahudiyeʼnin dağlık bölgesinin her tarafında bu olaylar konuşuluyordu. 66 Bunu işiten herkes olup bitenleri yüreklerinde sakladı. "Acaba bu çocuk nasıl biri olacak?" dediler. Çünkü Rabbin eli çocuğun üzerindeydi.

Zekeriya Allahʼı övüyor

67 Yahyaʼnın babası Zekeriya Kutsal Ruhʼla dolup şöyle peygamberlik etti:

68 "İsrailoğullarının Allahʼı Rabbe övgüler olsun.

Çünkü kendi halkının yardımına geldi, onları esirlikten kurtardı.

69 Hizmetkârı Davudʼun soyundan

bizim için güçlü bir Kurtarıcı ortaya çıkardı.

70 Bunu yapacağını uzun zaman önce kutsal peygamberlerinin ağzından bildirdi.

71 Allah, bizi düşmanlarımızdan koruyacağına,

bizden nefret edenlerin elinden kurtaracağına söz verdi.

72 Böylece Allah atalarımıza merhamet gösterdi,

ve kutsal antlaşmasını anmış oldu.

73 Bu antlaşma atamız İbrahimʼe yemin ederek verdiği sözdür.

74,75 Bu söze göre Allah, bizi düşmanlarımızın elinden kurtaracak.

Bu sayede hayatımız boyunca pak ve doğru kişiler olarak,

korkusuzca Oʼna hizmet edebileceğiz.

76 Sen de, ey çocuk, Yüce Allahʼın peygamberi olarak tanınacaksın.

Çünkü Rabbin yolunu hazırlamak için Oʼnun önünden gideceksin.

77 Oʼnun halkına günahlarının bağışlanmasıyla

kurtulacaklarını bildireceksin.

78 Çünkü Allahımızʼın yüreği merhametle doludur.

Bu sayede Mesih yücelerden doğan Güneş olarak yardımımıza gelecek.

79 Karanlıkta ve ölüm gölgesinde oturanların üzerine parlayacak,

ayaklarımızı esenlik yoluna yöneltecek."

80 Çocuk büyüyor, ruhça güçleniyordu. İsrail halkının önüne çıkacaktı; ama o gün gelinceye kadar ıssız yerlerde yaşadı.

Brangus Dievą mylintis drauge!

1,2 Jau parašyta keletas Kristaus biografijų, kurių šaltinis – pasakojimai, paplitę tarp mūsų iš pirmųjų mokinių ir kitų liudininkų, mačiusių Kristų, lūpų, 3 Tačiau man pasirodė, kad gerai būtų patikrinti visus iki vieno aprašymus ir, kruopščiai patyrinėjus, pateikti tau santrauką, 4 kad įtikėtum tiesa, kurios buvai mokomas.

Išpranašautas Jono Krikštytojo gimimas

5 Savo pasakojimą pradėsiu nuo žydų kunigo Zacharijo. Jis gyveno tada, kai Judėją valdė Erodas, Zacharijas buvo šventyklos tarnų Abijo skyriaus narys. Jo žmona Elzbieta buvo kilusi iš Aarono palikuonių, ir taip pat kaip Zacharijas priklausė žydų kunigų luomui. 6 Jie buvo dievobaimingi žmonės, ir stropiai laikėsi visų Dievo įsakymų. 7 Tačiau jie neturėjo vaikų, nes Elzbieta buvo nevaisinga, ir abu jau buvo labai seni.

8,9 Vieną budėjimo savaitės dieną, kai Zacharijas šventykloje vykdė savo pareigas, burtų keliu jam teko garbė smilkyti Dievo šlovei šventyklos viduje. 10 Tuo tarpu didelė minia meldėsi šventyklos kieme, kaip buvo įprasta smilkymo metu, 11,12 Zacharijas buvo šventykloje, kai staiga smilkalų altoriaus dešinėje pasirodė angelas! Zacharijas apstulbo ir išsigando, 13 Tačiau angelas pasakė: „Nebijok, Zacharijau, aš atėjau pranešti, kad Dievas išklausė jūsų maldą, ir tavo žmona Elzbieta pagimdys sūnų. Pavadink jį Jonu. 14 Jūs abu turėsite daug džiaugsmo ir malonumų jam gimus, ir daugelis džiaugsis kartu su jumis. 15 Jis bus vienas iš didžiųjų Dievo žmonių. Jam nebus galima gerti vyno ar kurio kito svaiginančio gėrimo – jis bus kupinas Šventosios Dvasios dar savo motinos įsčiose. 16 Jis įkalbės daugelį žydų grįžti prie Dievo. 17 Jis bus tvirtos dvasios ir galingas vyras kaip Elijas, senovės pranašas, ir paruoš kelią Mesijui, parengs žmones Jo atėjimui. Jis sušvelnins suaugusiųjų širdis, kad jos taptų panašios į mažų vaikų širdeles, o neklusniųjų mintis pakeis į tikėjimo išmintį." 18 Zacharijas tarė angelui: „Bet tai neįmanoma. Aš jau senas, o mano žmona irgi metuose." 19 Atsakydamas angelas jam tarė: „Aš esu Gabrielius. Aš stoviu Dievo akivaizdoje. Tai Jis mane pasiuntė tau pranešti gerąją žinią! 20 O dabar, kadangi tu nepatikėjai, neteksi kalbos, kol gims kūdikis, Mano žodžiai išsipildys reikiamu laiku."

21 Tuo tarpu minios žmonių laukė, kada pasirodys Zacharijas, ir stebėjosi, kodėl jis taip ilgai užtruko. 22 Kai jis pagaliau išėjo, negalėjo kalbėti. Iš Zacharijo judesių žmonės suprato, kad jis matė šventykloje regėjimą.

23 Likusias budėjimo dienas jis ėjo savo pareigas šventykloje, o po to grįžo namo. 24 Netrukus jo žmona Elzbieta tapo nėščia ir slėpėsi penkis mėnesius. 25 „Koks geras Viešpats, – sakė ji, – kad panaikino tą mano negarbę!"

Išpranašautas Jėzaus gimimas

26 Kitą mėnesį Dievas pasiuntė angelą Gabrielių į Nazaretą, kaimą Galilėjoje, 27 pas mergelę Mariją, susižiedavusią su Juozapu, vyru iš karaliaus Dovydo giminės. 28 Gabrielius, pasirodęs jai, tarė: „Sveika, malonėmis apdovanotoji, Dievas su tavimi!" 29 Tai išgirdusi, Marija sutriko ir nusigando, Ji stengėsi suprasti, kas slypi angelo žodžiuose. 30 „Nebijok, Marija, – pasakė jai angelas, – Dievas nusprendė tave nuostabiai palaiminti. 31 Labai greitai tu tapsi nėščia ir pagimdysi Sūnų. Tu Jį pavadinsi Jėzumi. 32 Jis bus didis žmogus ir vadins Jį Dievo Sūnumi. 33 Visagalis Dievas suteiks tavo Sūnui Jo tėvo Dovydo sostą, Jis amžinai valdys Izraelį, ir Jo karalystė niekada nesibaigs!"

34 Marija paklausė angelą: „Kaip aš galiu pagimdyti kūdikį? Aš esu mergaitė ir nepažįstu vyro." 35 Angelas atsakė: „Šventoji Dvasia aplankys tave, ir Dievo galybė pridengs tave Savo šešėliu, todėl gimęs berniukas bus visiškai šventas ir vadinsis Dievo Sūnumi. 36 Štai tavo teta Elzbieta – „nevaisingoji", kaip ją vadino, prieš pusmetį tapo nėščia senyvame amžiuje. 37 Dievas išpildo kiekvieną Savo pažadą." 38 Marija pasakė: „Štai aš – Viešpaties tarnaitė, trokštu tarnauti Jam taip, kaip Jis to nori. Tegul viskas, ką pasakei, išsipildo." Ir tada angelas pranyko.

Marijos apsilankymas pas Elzbietą

39,40 Po kelių dienų Marija išskubėjo į Judėjos kalnus, miestelį, kur gyveno Zacharijas, aplankyti Elzbietos. 41 Kai Marija pasveikino Elzbietą, suspurdėjo kūdikis Elzbietos įsčiose, ir ją aplankė Šventoji Dvasia. 42 Ji džiugiai sušuko Marijai: „Tu labiausiai palaiminta iš visų moterų – tavo Sūnus vertas Dievo išaukštinimo. 43 Iš kur man ta garbė, kad Viešpaties motina aplanko mane? 44 Kai tu įėjai ir pasveikinai mane, kai aš išgirdau tavo balsą, iš džiaugsmo suspurdėjo kūdikis mano įsčiose! 45 Tu įtikėjai, kad Viešpats tesės Savo pažadą, todėl Jis nuostabiai palaimino tave."

Marijos giesmė

46 Marija atsakė:

„Kaip aš šlovinu Viešpatį!

47 Aš džiaugiuosi Viešpačiu, savo Gelbėtoju,

48 nes Jis pažvelgė į Savo nuolankią tarnaitę.

Štai nuo dabar visos kartos vadins mane Dievo palaimintąja,

49 nes didžiais dalykais apdovanojo mane Visagalis.

50 Jo gailestingumas neaplenkia nė vieno, kuris Jam paklūsta.

51 Kokia galinga Jo ranka!

Jis išblaško išdidžiuosius išpuikėlius,

52 nuverčia nuo sostų galiūnus ir

išaukština žemesniuosius.

53 Jis pasotina išalkusias širdis,

o turtuolius tuščiomis paleidžia.

54 O kaip Jis padėjo Savo tarnui Izraeliui! Jis neužmiršo Savo pažado,

55 nes pažadėjo mūsų tėvams – Abraomui ir jo vaikams – amžiną gailestingumą."

56 Marija paviešėjo pas Elzbietą apie tris mėnesius ir grįžo į savo namus.

Jono Krikštytojo gimimas

57 Tuo metu atėjo laikas gimti Elzbietos kūdikiui, ir ji pagimdė sūnų. 58 Žinia, koks Viešpats jai gailestingas, greitai pasklido po kaimynus ir gimines, ir visi sveikino ją.

59 Kai kūdikiui suėjo aštuonios dienos, visi giminės ir draugai susirinko į apipjaustymo ceremoniją. Jie visi nusprendė, kad berniuko vardas bus Zacharijas, kaip ir jo tėvo. 60 Bet Elzbieta pasakė: „Visai ne! Jis turi būti pavadintas Jonu!" 61 „Kaip? – stebėjosi šie. – Juk visoje jūsų giminėje nerasi vyro tokiu vardu." 62 Tada jie ženklais paklausė kūdikio tėvą, kokį vardą jis nori duoti berniukui. 63 Tasai pasiekė skiautę popieriaus ir visų nustebimui užrašė: „Jo vardas Jonas!" 64 Tuojau pat Zacharijas atgavo kalbą ir ėmė garbinti Dievą. 65 Žinia apie stebuklą pasklido ne tik po visą kaimyninę apylinkę, bet ir Judėjoje. 66 Visi, kas girdėjo šią naujieną, ilgai svarstė: „Įdomu, kuo taps šis vaikas, kadangi Viešpats jį globoja ypatingai."

Zacharijo giesmė

67 Tada jo tėvą Zachariją aplankė Šventoji Dvasia ir jis pranašavo:

68 „Šlovinkite Viešpatį, Izraelio Dievą, kadangi Jis aplankė Savo tautą ir atnešė jai išgelbėjimą.

69 Jis siunčia mums galingą Gelbėtoją iš Savo tarno Dovydo karališkosios giminės,

70 kaip seniau buvo žadėjęs

per šventuosius pranašus,

71 Kuris išgelbės mus nuo priešų, nuo visų, kas mūsų nekenčia.

72,73 Jis buvo gailestingas mūsų protėviams, pačiam Abraomui,

prisimindamas jam duotą šventą pažadą, jog leis mums,

74 išvaduotiems iš priešų rankos, tarnauti Dievui be baimės

75 per visą gyvenimą šventumu ir teisumu Jo akivaizdoje.

76 O tu, sūneli, vadinsiesi Aukščiausiojo pranašu, nes eisi paruošti kelią Mesijui.

77 Tu mokysi žmones pažinti išgelbėjimą iš nuodėmių atleidimo.

78 Tai įvyks dėl mūsų gailestingojo Dievo malonės,

ir jau netruks nušvisti dangaus aušra,

79 kad paliestų sėdinčius tamsybėse ir mirties ūksmėje, kad palydėtų mus į ramybės kelią."

80 Mažasis berniukas labai mylėjo Dievą.

Kai jis užaugo, atsiskyręs gyveno dykumoje, kol pradėjo tarnauti Izraeliui.