Casamento
O casamento é aliança sagrada instituída por Deus. Ele une marido e mulher em uma só carne — pacto de amor, fidelidade e companheirismo que reflete o amor de Cristo pela Igreja.
Fundamento divino
Não é bom que o homem esteja só. Deus criou o casamento como aliança de companheirismo, amor e fecundidade.
Mtuwa Mlungu kalonga, "Iherepa ndiri mpalu ayu kuwera gweka yakuwi, hanimtenderi muyaguwi gwa kumfaa."
Su Mtuwa Mlungu katenditi mpalu ayu kagonji mpota nkulu na pakaweriti mumpota, Mlungu katola luwavu lumu lwa muntu ayu na pahala palii pawawusiyiti luwavu kapagubika kwa shinofu. Shakapanu Mtuwa Mlungu kamuwumba mdala kulawa muluwavu lyalulaviyitwi kwa mpalu ulii, kamjega kwa mpalu ulii. Su mpalu ulii kalikangasha na kalonga,
"Yina, ayu ndo shifupa kulawa mumafupa ganeni,
na shinofu kulawa muvinofu mwaneni.
Na ayu hakashemwi mdala.
Toziya kalaviyitwi kulawa kwa mpalu." Toziya ayi mpalu hakawaleki tati gwakuyi na mawu gwakuyi na hakalimamatiri na mdala gwakuyi na womberi wawili hawaweri nshimba yimu.
Toziya ayi mpalu hakawaleki tati gwakuyi na mawu gwakuyi na hakalimamatiri na mdala gwakuyi na womberi wawili hawaweri nshimba yimu. Mpalu na mdala gwakuyi woseri waweriti shivula hera kumbiti wawoniti ndiri soni.
Toziya ayi mpalu hakawaleki tati gwakuyi na mawu gwakuyi na hakalimamatiri na mdala gwakuyi na womberi wawili hawaweri nshimba yimu.
Shakapanu Mtuwa Mlungu kamuwumba mdala kulawa muluwavu lyalulaviyitwi kwa mpalu ulii, kamjega kwa mpalu ulii. Su mpalu ulii kalikangasha na kalonga,
"Yina, ayu ndo shifupa kulawa mumafupa ganeni,
na shinofu kulawa muvinofu mwaneni.
Na ayu hakashemwi mdala.
Toziya kalaviyitwi kulawa kwa mpalu." Toziya ayi mpalu hakawaleki tati gwakuyi na mawu gwakuyi na hakalimamatiri na mdala gwakuyi na womberi wawili hawaweri nshimba yimu.
Mlungu kutakula, "Tuwaumbi wantu kwa mfanu gwetu na kwa sheni shetu, wakakolimlima wasomba mubahari na wampongu wa kulyera na wankanyama wa kulolerwa, pasipanu poseri na viumbi vyoseri vyavikwawakwawa mulitapaka." Su Mlungu kamuwumba muntu kwa mfanu gwakuyi mweni, kwa mfanu gwa Mlungu kamuwumbiti mpalu na mdala. Mlungu kawatekelera na kawagambira, "Mleri na mwongereki, mwakaimemiziyi isi na kuikolamlima; muwakolimlima wasomba wa mubahari na wampongu wa kulyera na kila shiwumbi shikomu shashigendagenda pasipanu.
Kaini na Abeli
Adamu kamumana Hawa mdala gwakuyi na yomberi kapata yinda kamlera Kaini. Hawa kalonga, "Mpata mwana mpalu kwa utanga wa Mtuwa Mlungu!"
Seti na Enoshi
Adamu kamumana kayi Hawa mdala gwakuyi, na Hawa kamwiwula mwana mpalu, kamshema Seti pakalonga, "Mlungu kampanana mwana pahala pa Abeli yakalagitwi na Kaini."
Fidelidade conjugal
O que Deus ajuntou não separe o homem. O casamento deve ser honrado e o leito matrimonial preservado sem impureza.
Su womberi hawaweri ndiri wawili, kumbiti hawaweri yumu. Shakalemetiziyiti Mlungu, muntu nakashitula gweka."
Yesu kawawankula, "Hashi, hamwenibetuli Mumalembu Mananagala handa Mlungu pakanjiti kumuumba muntu mpalu na mdala? Su Mlungu kalonga, ‘Toziya ayi hakamleki mawu na tati gwakuwi, hakagendi na mdala gwakuwi, woseri wawili hawaweri yumu.’ Su womberi hawaweri ndiri wawili, kumbiti hawaweri yumu. Shakalemetiziyiti Mlungu, muntu nakashitula gweka."
Su Mlungu kalonga, ‘Toziya ayi hakamleki mawu na tati gwakuwi, hakagendi na mdala gwakuwi, woseri wawili hawaweri yumu.’ Su womberi hawaweri ndiri wawili, kumbiti hawaweri yumu. Shakalemetiziyiti Mlungu, muntu nakashitula gweka."
Mafundu yagausu kulekana
"Itakulitwi kala viraa, ‘Yakamleka mdala gwakuwi ifiruwa kampanani malembu ga kumleka.’ Kumbiti neni nukugambirani, yakamupanana mdala gwakuwi malembu ga kumleka, tembera ndiri kwa shitwatira, kamtenda kaweri mndiyandiya, na muntu pakamyuga mdala yawampananiti malembu ga kumleka, katenda uhumba."
Mafundu gawusu undiyandiya
"Mpikanira handa wantu wawagambiriti, ‘Nagutenda uhumba!’ Su vinu neni nukugambirani, yoseri yakamlola mdala kwa kufira kutenda nayu undiyandiya, muntu ayu katenda kala uhumba mumoyu mwakuwi.
Nawombeli watakula, "Musa kalagaliriti mpalu kumpanani mdala gwakuwi lilembu lya kuleka na kamleki." Yesu kawagambira, "Musa kawalembiriti lilagaliru ali toziya ya kukamala kwa myoyu yenu. Kwa njira kwanja Mlungu pakayiwumbiti Isi, kawawumbiti mwana mpalu na mdala. Gambira malembu ntambu yagatakuliti, Su, mpalu hakawaleki tati gwakuwi na mawu gwakuwi, hawaweri pamuhera na mdala gwakuwi, woseri wawili hawaweri yumu. Kwa hangu womberi hawaweri kayi ndiri wawili ira yumu. Su shakalemetiziyiti Mlungu, muntu nakashilekeniziya."
Viraa mdala yakamleka mpalu gwakuwi na kuyugwa na gwingi, kankuhumba."
Ndowa ifiruwa kupananwa ligoya na wantu woseri, mpalu pamuhera na mdala wafiruwa kuwera waminika. Mlungu hakawatozi wandiyandiya na wahumba.
Ndowa ifiruwa kupananwa ligoya na wantu woseri, mpalu pamuhera na mdala wafiruwa kuwera waminika. Mlungu hakawatozi wandiyandiya na wahumba.
Ndowa ifiruwa kupananwa ligoya na wantu woseri, mpalu pamuhera na mdala wafiruwa kuwera waminika. Mlungu hakawatozi wandiyandiya na wahumba.
Amor como Cristo
Maridos, amai vossas mulheres como Cristo amou a igreja. O amor conjugal reflete o evangelho em ação.
Na mwenga wapalu, muwafiri wadala wenu handa Kristu ntambu yakashifiriti shipinga shakuwi, kaliraviya mweni kwajili yawu. Kawatenditi waweri wananagala kwa kuwagulula kwa mashi na shisoweru.
Na mwenga wapalu, muwafiri wadala wenu handa Kristu ntambu yakashifiriti shipinga shakuwi, kaliraviya mweni kwajili yawu. Kawatenditi waweri wananagala kwa kuwagulula kwa mashi na shisoweru. Su katenditi hangu kuwajojinira wantu woseri yawamjimira mweni, yawawera wananagala na wahera ukondola gambira mdala gwa ndowa pakajegwa kwa mpalu gwa ndowa, kawera kaherepa nentu na kahera lidowa ama shidoda shoseri.
Na mwenga wapalu, muwafiri wadala wenu handa Kristu ntambu yakashifiriti shipinga shakuwi, kaliraviya mweni kwajili yawu. Kawatenditi waweri wananagala kwa kuwagulula kwa mashi na shisoweru. Su katenditi hangu kuwajojinira wantu woseri yawamjimira mweni, yawawera wananagala na wahera ukondola gambira mdala gwa ndowa pakajegwa kwa mpalu gwa ndowa, kawera kaherepa nentu na kahera lidowa ama shidoda shoseri. Wapalu wafiruwa kuwafira wadala wawu handa nshimba zyawu weni. Yomberi yakamfira mdala gwakuwi, kalifira mweni. Kwahera muntu yoseri yakayilema nshimba yakuwi mweni, kumbiti kakuliyiziya na kuyivalasiya gambira Kristu ntambu yakashilolera shipinga sha wantu yawamjimira. Toziya twenga twa viwungiru vya nshimba yakuwi.
Wapalu wafiruwa kuwafira wadala wawu handa nshimba zyawu weni. Yomberi yakamfira mdala gwakuwi, kalifira mweni.
Wapalu wafiruwa kuwafira wadala wawu handa nshimba zyawu weni. Yomberi yakamfira mdala gwakuwi, kalifira mweni. Kwahera muntu yoseri yakayilema nshimba yakuwi mweni, kumbiti kakuliyiziya na kuyivalasiya gambira Kristu ntambu yakashilolera shipinga sha wantu yawamjimira. Toziya twenga twa viwungiru vya nshimba yakuwi.
Wadala wawamani wapalu wawu handa kummana Mtuwa. Toziya mpalu kanawu ukolamlima kwa mdala gwakuwi gambira Kristu ntambu yakawera na ukolamlima kwa shipinga wantu woseri yawamjimira Yesu na Kristu mweni kawaponiziya wantu yawamjimira, womberi ndo nshimba yakuwi. Handa shipinga sha wantu yawamjimira Yesu, ntambu yawammana Kristu ntambu iraa ayi wadala wawamani wapalu wawu muvitwatira vyoseri.
Wadala wawamani wapalu wawu handa kummana Mtuwa. Toziya mpalu kanawu ukolamlima kwa mdala gwakuwi gambira Kristu ntambu yakawera na ukolamlima kwa shipinga wantu woseri yawamjimira Yesu na Kristu mweni kawaponiziya wantu yawamjimira, womberi ndo nshimba yakuwi.
Wadala wawamani wapalu wawu handa kummana Mtuwa. Toziya mpalu kanawu ukolamlima kwa mdala gwakuwi gambira Kristu ntambu yakawera na ukolamlima kwa shipinga wantu woseri yawamjimira Yesu na Kristu mweni kawaponiziya wantu yawamjimira, womberi ndo nshimba yakuwi. Handa shipinga sha wantu yawamjimira Yesu, ntambu yawammana Kristu ntambu iraa ayi wadala wawamani wapalu wawu muvitwatira vyoseri.
Na mwenga wapalu, muwafiri wadala wenu handa Kristu ntambu yakashifiriti shipinga shakuwi, kaliraviya mweni kwajili yawu. Kawatenditi waweri wananagala kwa kuwagulula kwa mashi na shisoweru. Su katenditi hangu kuwajojinira wantu woseri yawamjimira mweni, yawawera wananagala na wahera ukondola gambira mdala gwa ndowa pakajegwa kwa mpalu gwa ndowa, kawera kaherepa nentu na kahera lidowa ama shidoda shoseri. Wapalu wafiruwa kuwafira wadala wawu handa nshimba zyawu weni. Yomberi yakamfira mdala gwakuwi, kalifira mweni. Kwahera muntu yoseri yakayilema nshimba yakuwi mweni, kumbiti kakuliyiziya na kuyivalasiya gambira Kristu ntambu yakashilolera shipinga sha wantu yawamjimira. Toziya twenga twa viwungiru vya nshimba yakuwi. Ntambu Malembu Mananagala ntambu yagalonga, "Toziya ayi, mpalu hakamleki tati na mawu gwakuwi, hakaweri pamuhera na mdala gwakuwi na womberi wawili hawaweri shintu shimu." Kwana unakaka yawufifikiti muvisoweru avi, naneni mona handa vimuwusu Kristu na shipinga shakuwi Kumbiti gawawusu mwenga viraa, kila mpalu mpaka kamfiri mdala handa ntambu yakalifira mweni na mdala kafiruwa kamsheri mpalu gwakuwi.
Ntambu Malembu Mananagala ntambu yagalonga, "Toziya ayi, mpalu hakamleki tati na mawu gwakuwi, hakaweri pamuhera na mdala gwakuwi na womberi wawili hawaweri shintu shimu."
Kumbiti gawawusu mwenga viraa, kila mpalu mpaka kamfiri mdala handa ntambu yakalifira mweni na mdala kafiruwa kamsheri mpalu gwakuwi.
Kumbiti gawawusu mwenga viraa, kila mpalu mpaka kamfiri mdala handa ntambu yakalifira mweni na mdala kafiruwa kamsheri mpalu gwakuwi.
Toziya mwenga mwawantu wa Mlungu, uhumba na uhakata woseri ama shapa navikandwa nakamu kwamwenga.
Submissão e respeito
Mulheres, sujeitem-se aos próprios maridos. Maridos, convivam com as esposas com conhecimento e honra.
Malagaliru mumakaliru gasyayi
Mwenga wadala, muwapikaniri wapalu wenu, ntambu yaimuherepeziya Mtuwa.
Namwenga wapalu muwafiri wadala wenu, namuwera wakalipa kwa womberi.
Kwa goseri aga ganongoleriti kulonga, muwongeri mafiliru, toziya mafiliru ganamataziya vintu vyoseri muwumu wawuwera mkamilika. Na ponga ya Kristu iyingira mumioyu mwenu, toziya ya aga mwenga mshemitwi munshimba yimu ayi. Kayi mlongi mayagashii! Ujumbi wa Kristu ulikali mngati mwenu. Pamuhera na ulunda wakuwi woseri. Mulifundi na kalitakuziana kwa luhala loseri, mwimbi zaburi, na lwimbu za shirohu, mumwimbili Mlungu mumioyu kwa kulonga mayagashii. Na shoseri shamtenda ama shamtakula, mshitendi kwa litawu lya Mtuwa Yesu na kulonga mayagashii Mlungu Tati kupitira yomberi.
Kwa goseri aga ganongoleriti kulonga, muwongeri mafiliru, toziya mafiliru ganamataziya vintu vyoseri muwumu wawuwera mkamilika.
Makaliru ga makashu na makaliru ga syayi
Hangu mshilagi kila shintu shikondola shashiwera mngati mwenu, uhumba na uhakata na lumatamata ludoda na shamata na maholu madoda aga galifana na kuguwira shinyagu.
Ntambu iraa ayi mwenga wapalu, mulikali na wadala wenu kwa mahala, muwapanani ligoya pamuvimana kuwera womberi wawera legilegi na ntambu yawawera wahala pamuhera na mwenga manemu ga ukomu, mtendi hangu su kwahera shintu hashileweleri maluwa genu kwa Mlungu.
Ntambu iraa ayi mwenga wapalu, mulikali na wadala wenu kwa mahala, muwapanani ligoya pamuvimana kuwera womberi wawera legilegi na ntambu yawawera wahala pamuhera na mwenga manemu ga ukomu, mtendi hangu su kwahera shintu hashileweleri maluwa genu kwa Mlungu.
Pureza no casamento
Não adulterarás. A impureza sexual destrói alianças e famílias. Deus chama à santidade no matrimônio.
"Naguwumba."
"Naguwera na matamata na shintu shoseri sha wapakwegera gwaku ama mdala gwa muntu yoseri ama mpalu gwa muntu yoseri ama mmanda mdala ama mpalu gwa muntu yoseri ama wankanyama wa muntu yoseri ama wankanyama punda wa muntu yoseri ama shintu shoseri shilii sha wantu wamoga."
Toziya ya uhumba nentu, su kila mpalu kaweri na mdala gwakuwi mweni na kila mdala kaweri na mpalu gwakuwi mweni.
Mpalu katendi galii gagafiruwa na mdala gwakuwi na mdala katendi galii gagafiruwa na mpalu gwakuwi. Nshimba ya mdala, yakuwi mweni ndiri, kumbiti ya mpalu gwakuwi. Ntambu iraayi nshimba ya mpalu, yakuwi mweni ndiri, kumbiti ya mdala gwakuwi.
Mpalu katendi galii gagafiruwa na mdala gwakuwi na mdala katendi galii gagafiruwa na mpalu gwakuwi. Nshimba ya mdala, yakuwi mweni ndiri, kumbiti ya mpalu gwakuwi. Ntambu iraayi nshimba ya mpalu, yakuwi mweni ndiri, kumbiti ya mdala gwakuwi. Namuliyimana maweni, kumbiti mpatani kutenda hangu kwa shaka shididini hera, su muwezi kulikala kwa kumluwa Mlungu, shakapanu muliwuyiri kayi, su Shetani nakiza kuwajera toziya muweza ndiri kulilewelera.
Mpalu katendi galii gagafiruwa na mdala gwakuwi na mdala katendi galii gagafiruwa na mpalu gwakuwi. Nshimba ya mdala, yakuwi mweni ndiri, kumbiti ya mpalu gwakuwi. Ntambu iraayi nshimba ya mpalu, yakuwi mweni ndiri, kumbiti ya mdala gwakuwi. Namuliyimana maweni, kumbiti mpatani kutenda hangu kwa shaka shididini hera, su muwezi kulikala kwa kumluwa Mlungu, shakapanu muliwuyiri kayi, su Shetani nakiza kuwajera toziya muweza ndiri kulilewelera.
Vinu wantu walii yawayuga ndiri na walii yawawera wakenja nuwagambira hangu iherepa walikali gambira neni ntambu yanwera. Kumbiti muntu pakasinda kulilewelera, su kayugi mdala, mana membaka nentu kuyuga kuliku kuwera na lumatamata.
Kwa wantu yawayugiti na yawayugitwi nankuwapanani malagaliru, ganeni ndiri kumbiti ga Mtuwa, mdala nakalekana na mpalu gwakuwi, Kumbiti pakalekana nayomberi, kalikali pota na kuyugwa ama kakolaniziwi mawoku na mpalu gwakuwi na mpalu nakamleka mdala gwakuwi.
Toziya mpalu ayu yakamjimira ndiri Yesu hakapungwi na Mlungu kwa kulikolerana na mdala gwakuwi na mdala ayu yakamjimira ndiri Yesu hakajimirwi na Mlungu kwa kulikolerana na mpalu gwakuwi. Pamonga wana wawu mewaweri ndiri wa Mlungu, kumbiti vinu wajimirwa kuwera wana wa Mlungu.
Neni menfiriti mwenga namlishera. Muntu yakahera mdala kankuliholera lihengu lya Mtuwa, toziya yomberi kankujera kumfiriziya Mtuwa. Kumbiti mpalu yakayugiti kankuliholera lihengu lya pasipanu, su kamfiriziyi mdala gwakuwi, na yomberi maholu gakuwi galibagula. Mdala yakayugwa ndiri ama yakawera luyenja katenda lihengu lya Mtuwa, kapati kuwera mananagala gwa nshimba na rohu. Kumbiti mdala yakayugitwi katendaga lihengu lya pasipanu, su kamfiriziyi mpalu gwakuwi.
Mdala yakayugitwi kakolerana pamuhera na mpalu gwakuwi mushaka shoseri pamberi pa kuhowa. Kumbiti mpalu gwakuwi pakahowa, mdala ayu kawera mlekeru, na pakafira mweni kaweza kuyugwa na muntu yoseri, kumbiti mpalu ayu kaweri Mkristu.
Visoweru vya kuyuga
Su, kwa vitwatira vilii vyamunembiriti kuwera, iherepa kwa wantu pawayuga ndiri. Toziya ya uhumba nentu, su kila mpalu kaweri na mdala gwakuwi mweni na kila mdala kaweri na mpalu gwakuwi mweni.
Mulituli gweka na uhumba. Vidoda vimonga vyoseri vyavitendwa viitenduwa ndiri nshimba, kumbiti muhumba kavitendera vidoda nshimba yakuwi mweni. Hashi, muvimana ndiri kuwera nshimba zyenu ziwera Numba ya Rohu Mnanagala yakawera mngati mwenu, ulii yamumwankiti kulawa kwa Mlungu? Hangu mwenga mwawalunda ndiri yenu maweni, kumbiti wa Mlungu. Kawahemeriti mwenga kwa beyi nkulu. Su mumkwisi Mlungu kwa nshimba zyenu.
Muntu gwingi hakawezi kulonga, "Shiboga kwajili ya mtima na mtima kwajili ya shiboga." Yina, kumbiti Mlungu hakavyagamiziyi vyoseri viwili. Nshimba ya muntu kwajili ndiri ya uhumba, kumbiti kwajili ya kumtendera Mtuwa na Mtuwa ndo yakayilolera weri nshimba. Kwa makakala gakuwi, Mlungu kamzyukisiyiti Mtuwa na vilaa vilii hakatuzyukisiyi na twenga.
Hashi, muvimana ndiri kuwera wantu wadoda hapeni wauhali Ufalumi wa Mlungu? Namulipayira! Wantu yawawera wahumba hapeni wauhali Ufalumi wa Mlungu, ama yawaviguwira vinyagu ama yawatenda undiyandiya ama mpalu yakagonja na mpalu muyaguwi, ama wavimbegu ama walwaliya ama walowera ama wapweperu, ama yawapoka ama yawigilanga, woseri awa hapeni wingiri Muufalumi wa Mlungu.
Yakawera na mafiliru kahepelera na utanga na yakawera na mafiliru kahera weya, hapeni kaweri na malingisi ama kalitumba. Yakawera na mafiliru hapeni kakosi ligoya, hapeni kasakuli mota yakuwi mweni na hapeni kaweri na maya kanongola longola na hapeni katuli mumoyu vintu vidoda vyawamtendiriti. Mafiliru hapeni gasekeleri ukondola, kumbiti gasekelera unakaka. Muntu yakawera na mafiliru kahepelera goseri na kajimilira goseri na kakanka goseri.
Hashi, Kristu kabagulika? Hashi, Paulu ndo yawampingikiti kwajili ya Mwenga? Ama hashi, mbatizitwi gambira ntumintumi gwa Paulu?
Mayagashii Mlungu toziya numubatiziti ndiri muntu yoseri pakati penu, kumbiti hera Krisipu na Gayu. Su kwahera muntu yakaweza kutakula kuwera mwenga wakubatizeni kwa litawu lyaneni. Nulihola, vilaa numubatiziti Stefana na kaya yakuwi, kumbiti mani panumbatiziti muntu gwingi. Kristu kantumiti ndiri kubatiza, kumbiti nuwabweleri wantu Shisoweru Shiwagira, kayi nushibweri pota na kutendera luhala lwa mbweru za wantu, su makakala ga kuhowa kwa Kristu palupingika nagawoneki kuweri shintu ndiri.
Uhumba mushipinga sha wantu yawamjimira Yesu
Vinu kwana visoweru vyavipikanika kuwera kwana uhumba pakati pa mwenga, uhumba hawenilawiri ata kwa wantu yawammana ndiri Mlungu. Ng’ambirwa kuwera yumu gwenu kagonjaga na mdala gwa tati gwakuwi! Hashi, mwenga muweza kulitumba? Meyiweri mbaka kwa mwenga moyu guwatami na muntu ayu yakatenditi shitwatila ashi kawingwi pakati pamwenga.
Sabedoria conjugal
Acha esposa, acha o bem. Bebe água da tua própria cisterna. A fidelidade conjugal é fonte de bênção permanente.
Yakapata mdala kapata shintu shiheri, na yomberi kalipanana upenderewu kulawa kwa Mtuwa.
Yakapata mdala kapata shintu shiheri, na yomberi kalipanana upenderewu kulawa kwa Mtuwa.
Yakapata mdala kapata shintu shiheri, na yomberi kalipanana upenderewu kulawa kwa Mtuwa.
Numba na lunda ndo uhala wakapata muntu kwa walera wakuyi, kumbiti mdala yakana mahala kalawa kwa Mtuwa Mlungu.
Mbwiru yaku na itekelerwi, gumnemeleri mdala gwaku yagumhetiti paguweriti mntemba. Kaherepa handa mbalapi, kafiriziya handa mbawala. Maweri gakuyi gakufiriziyi mashaka goseri na ufiru wakuyi ukukisikiri mashaka goseri.
Mlomu gwa mdala mhumba gulaviya visoweru vinoga handa lwashi, visoweru vyakuyi vikwegeziya handa lipaki lya mzeyituni, kumbiti upeleru wakuyi ndo ukalipa handa shikalikali na ukalipa handa ligumba lyalilikitula koseri. Magulu gakuyi gagendera kumauti, maleka gakuyi gagenda pahala pa wantu yawahowiti. Yomberi kayisherandiri njira ya ukomu, njira zakuyi zakuyerayera pota kavimanandiri.
Vinu mwenga wanawangu mumpikaniri, pota namlyaluwa visoweru vyangu. Gulikali kutali nayomberi, pota nagusegelera ligomi lya numba yakuyi. Nagwiza kuwapanana wamonga makakala gaku, na vinja vyaku kwa wankesera,
Mlomu gwa mdala mhumba gulaviya visoweru vinoga handa lwashi, visoweru vyakuyi vikwegeziya handa lipaki lya mzeyituni, kumbiti upeleru wakuyi ndo ukalipa handa shikalikali na ukalipa handa ligumba lyalilikitula koseri. Magulu gakuyi gagendera kumauti, maleka gakuyi gagenda pahala pa wantu yawahowiti. Yomberi kayisherandiri njira ya ukomu, njira zakuyi zakuyerayera pota kavimanandiri.
Gulikali kutali nayomberi, pota nagusegelera ligomi lya numba yakuyi. Nagwiza kuwapanana wamonga makakala gaku, na vinja vyaku kwa wankesera, wahenga hawatoli lunda zaku, na livuki lyaku lipeleri kwa mhenga. Upeleru wa kulikala kwaku hagudayi shaka nshimba yaku pagwagamiziwa. Panu hagulongi, iweriti hashi nkalaliriti kufundwa, na kubeziya mabereziwu mumoyu gwangu? Niwapikaniritindiri wafunda wangu, pota kuwayambira likutu kwa wagambiziya wangu. Vinu napakwegera kwagamira nakamu, pakati pa shipinga shoseri sha wantu kusoniziwa.
Kaherepa handa mbalapi, kafiriziya handa mbawala. Maweri gakuyi gakufiriziyi mashaka goseri na ufiru wakuyi ukukisikiri mashaka goseri. Mwanagwangu, ntambu gaa gulopolwa na mdala muhumba? Ntambu gaa kumkisikira pashifuwa mdala yumonga?
Ndo ntambu yakawera mpalu yakagonja na mdala gwa myaguyi, yoseri yakamshinkula mdala ulii hapakalekwi kukomangwa.
Kumbiti mpalu yakagonja na mdala gwa muntu ayu kahera mahala nakamu, nayomberi kalyagamiziya mweni.
Kumbiti mpalu yakagonja na mdala gwa muntu ayu kahera mahala nakamu, nayomberi kalyagamiziya mweni. Hakapati vironda na hakabeziwi na soni yanakayipati hapeniimuwuki. Toziya weya wa mpalu umtenda kuwera kakalipi nakamu, shaka pakawuzilira hapenikaweri na lusungu. Hapenikajimiri malipu goseri, pota kunyamaziwa na mafupu goseri.
Mdala muheri kamnemiziya mpalu gwakuyi, kumbiti yakamsoniziya mpalu gwakuyi ndo handa shironda mumihonju mwakuyi.
Muntu kaweza kutenda mipangu gwakuyi mumoyu, kumbiti Mtuwa Mlungu ndo nakaka kapanga shilii shakafira kutenda muntu ulii.
Mbaka kulikala pambeku pampidi pa litala, kuliku kulikala numba yimu na mdala mndewi.
Mdala muheri
Mdala yakana zyuma ziherepa ndo gaa kaweza kumpata? Yomberi ndo gwa mana kuliku madini ga beyi nkula!
Bíblia e casamento
Deus abomina o divórcio. A aliança matrimonial é reflexo da aliança de Deus com seu povo — sagrada e eterna.
Kulitula gweka na udoda
Namtenda pamuhera na wantu yawamjimira ndiri Mlungu, hashi, maheri na madoda galikala pamuhera? Ulangala na nditi viweza hashi kulikala pamuhera?
Mlungu kafira mwenga muweri wananagala na mulituli gweka na makaliru ga uhumba. Kila mpalu katosheki na mdala gwakuwi kwa unanagala na ligoya, na namulikala kwa matamata gadoda gambira wantu yawammana ndiri Mlungu.
Mloli muntu yoseri nakamwuzilira muyaguwi vidoda kwa vidoda, kumbiti mashaka goseri muliholi kuwatendera gaherepa wantu woseri.
Malagaliru ga Musa gatulwa toziya ya wahumba na wapalu yawaligonja weni kwa weni na yawashuwuza wantu na yawapaya na yawalilapira kwa upaya ama yawatenda shoseri sha kugenderana ndiri na mafundu ga nakaka.
Su muntu yakafira kulonguziya shipinga sha wajimira wa Kristu yakalolera vitwatira vya wantu, kaweri muntu yakahera shidoda shoseri na kafiruwa kaweri mpalu yakawera na mdala yumu hera, yakalilewelera na yakagoheleka, kaweri muntu yakashemera wahenga na yakaweza kufunda.
Mtanga mushipinga sha yawamjimira Yesu, yomberi kafiruwa kaweri muntu yakawera na mdala yumu hera na yakaweza kuwalonguziya weri wananguta wakuwi na kaya yakuwi.
mzewi mlongoziya gwa shipinga sha wantu yawamjimila Yesu, kafiluwa kuwera muntu yakatakulwa madoda ndiri, yakawera na mdala yumu hera, na wananguta wakuwi wafiruwa kuwera wamjimira wa Kristu nawawera njuguluru na yawapikana ndiri.
Malagaliru gamonga
Mpalu yakaweriti mundowa ya syayi, nakagenda mungondu, viraa nakapananuwa lihengu lyoseri. Yomberi kaweri mlekeru kwa shaka sha shinja shimu, su kalikali ukaya na kunemelera na mdala gwakuwi yakamuyugiti.
Kuleka na kuyuga kayi
Payiwera mpalu kamyuga mdala na shakapanu kafiliziwa ndiri na yomberi toziya kawona kwakuwi shintu shifaa ndiri. Su mpalu ayu kamlembera malembu ga kumleka na kumpanana na kumuwusiya ukaya kwakuwi.
Malagaliru kuusu vitwatira vya mpalu na mdala
Mpalu pakayuga mdala, shakapanu pakafira kumleka, pakayowera vitwatira vya upayira, kuwera mdala ulii kaweriti ndiri luyenja pakamuyugiti,
Su walera wa mdala ulii hawatoli lishuka lyawayaliti mulisaga pawagonjiti shaka sha ndowa na kugenda nalu kwa wazewi palugomi likulu lwa mji, na kuwagambira, tumyugiziyiti muhinga gwenu kwa muntu ayu, kumbiti vinu kamfira ndiri kayi. Yomberi katakuliti masitaka ga upayira kuusu muhinga gwenu pakalonga yomberi kaweriti ndiri luyenja pakamuyugiti. Kumbiti guloli! Avi ndo virii vyankulanguziya kuwera muhinga gwangu kaweriti luyenja! Guloli matoni ga mwazi mulishuka lyawatandiziyiti pawagonjiti pashiru lishaka pawamuyugiti!
Nagugonja na mdala yoseri gwa tati gwaku toziya hagumsoniziyi tati gwaku.
Nagugonja na mdala gwa wapakwegera gwaku, pagutenda hangu hagulitendi muhumba gamweni.
Handa mpalu pakahumba na mdala gwa wapakwegera gwakuyi, woseri wawili hawalagwi.
Handa mpalu yoseri pakagonja na mpalu muyaguwi ntambu yakagonja na madala, woseri wawili hawalagwi toziya watenda shitwatira shashiwera shikalaliru. Shilii shashiwalawira hashiweri shawu weni kwa shilii shawatenditi.
Mtambika kafiruwa ndiri kayugi mdala yakawera mndiyandiya ama mdala yakawera ndiri luyenja ama mdala yakalekitwi na mpalu, toziya mweni kawera mnanagala.
Mtambika Mkulu kamuyugi mdala luyenja. Yomberi kalekiziwa ndiri kumuyuga mdala mkenja ama mdala yakalekitwi na mpalu ama mdala mndiyandiya, kumbiti kafiruwa kayugi mdala luyenja kulawa kwa wantu wakuyi mweni,
Exemplos bíblicos
O Cântico dos Cânticos celebra o amor conjugal. A Bíblia honra o casamento em toda a sua beleza e profundidade.
Guntuli pakwegera na gwenga handa shimaniziwu mumoyu gwaku,
yina handa shimaniziwu mumawoku mwaku.
Toziya ufiru wana makakala handa kufuwa,
weya viraa unaunkesera handa lisembi.
Ufiru ulunguziya handa motu
na gwaka handa mlipulipu gwa motu.
Malawa hapeni gatendi ufiru uperi,
pota nshemba ziwezandiri kuwudibiziya.
Handa muntu mekalaviyi lunda yoseri ya ukaya kwakuyi toziya ya ufiru,
mekabeziwi nakamu.
Walongu wa mdala
Malawa hapeni gatendi ufiru uperi,
pota nshemba ziwezandiri kuwudibiziya.
Handa muntu mekalaviyi lunda yoseri ya ukaya kwakuyi toziya ya ufiru,
mekabeziwi nakamu.
Walongu wa mdala
Guloli ntambu yaguherepa gwee mfiru gwangu,
gwenga gwahera shidoda shoseri.
Maweri gaku gaherepa handa vinjapuli wawili,
yawaliyiziwa pa uluwa wa yungiyungi.
Gwee mfiru gwangu na mdala gwangu, yanikufira nentu
neni mbezandiri kukuleka,
mana pagundola hera mona ukufu musingu yaku.
Mtuyi gwangu gugonjera liwoku lyakuyi lya kumshigi lya mfiru gwangu liweriti msagamu gwa mtuwi gwangu,
na liwoku lyakuyi lya kumliwu linkisikira.
Shondi gunoneri kwa mlomu gwaku,
mana ufiru waku unemiziya kuliku divayi.
Makaliru ndo madidi, gunemeleri pamuhera na mdala gwaku yagumfira shaka shoseri sha makaliru gaku, Mana ashi ndo shagupangiritwi na Mlungu mumakaliru gaku na lihengu lyaku lya ntabiku pasipanu.
Makaliru ndo madidi, gunemeleri pamuhera na mdala gwaku yagumfira shaka shoseri sha makaliru gaku, Mana ashi ndo shagupangiritwi na Mlungu mumakaliru gaku na lihengu lyaku lya ntabiku pasipanu.
Mbaka wantu wawili yawatenda lihengu pamuhera kuliku muntu gwekayakuyi. Toziya hawalitangi kutenda lihengu weri. Handa yumu pakaguwa, myaguwi hakamgolusiyi. Kumbiti ndo mlandu gwa kuhinginiziya muntu pakaguwa pakawera gwekayakuyi na kahera gwa kumgolosiya. Viraa, wantu wawili pawagonja pamuhera hawahemuki, kumbiti muntu pakawera gweka yakuyi hakahemuki hashi? Mnkondu kaweza kumkanka muntu pakawera gweka yakuyi, kumbiti pawawera wawili waweza kumkomanga mnkondu na kumkanka. Handa ngoyi ntatu pazipotwa pamuhera hapeni zidumuki kalongola.
Juízo e restauração
O Senhor é testemunha do pacto conjugal. Casamentos quebrados podem ser restaurados pelo poder e graça de Deus.
Kumbiti Mtuwa Mlungu kamtabisiyiti Farao na wantu woseri wa kaya yakuwi kwa makomangu gakalipa toziya ya Sarai mdala gwa Abramu. Farao kamshemiti Abramu kamkosiya, "Shintu gaa ashi shaguntenditi? Iwera ashi gung’ambiliti ndiri kuwera Sarai mdala gwaku?
Hagali na Ishimaeli
Sarai mdala gwa Abramu, kaweriti hakenimwiwuliri mpalu gwakuyi mwana. Kumbiti kaweriti na yaya mdala yakashemitwi Hagali, kulawa Misri. Su Sarai kamgambiriti Abramu, "Guvimana kuwera Mlungu hakenintendi kupata wana. Gumtoli Hagali yaya gwangu mdala, pamonga hampati mwana kwakuyi." Abramu kavijimiriti visoweru vya Sarai. Pa Abramu kulikala muisi ya Kanaani kwa shaka sha mivinja lilongu, Sarai mdala gwakuyi kamtoliti Hagali mumanda gwakuyi na kampananiti Abramu mpalu gwakuyi, kaweri mdala gwakuyi.
"Yumu gwawu yakaweriti mkulu kalongiti, nakaka hambuyi shaka gambira ashi mushinja shashiza na mdala gwaku hakaweri na mwana mpalu.
Sara kaweriti kakuzyetu paligomi lwa liringu pakapikanira." Abrahamu na Sara waweriti wagogolu na Sara kwa vitwatira vya shidala kaweziti ndiri kupata mwana. Su Sara kasekiti shimoyumoyu pakalihola, "Neni pamuhera na mpalu gwangu twawagogolu. Hashi, neni pawera mgogolu ntambu ayi, hanemeleri pang’onja na mpalu gwangu?"
Kumbiti Onani kavimaniti kuwera wana awa mewaweri ndiri wakuyi, su pakagonjiti na mdala gwa mlongu gwakuyi, kitiki ulenji wakuyi kunja nakiza kumpanana wana mlongu gwakuyi. Shitwatira ashi shakatenditi yomberi shimkalaziyiti Mtuwa, su Mtuwa Mlungu kamlagiti Onani vilaa.
Kwiwuka kwa Selemani
Shakapanu Dawudi kamzyangazyanga Betisheba mdala gwakuyi. Kagonja nayu na yomberi kapata yida na kulera mwana mpalu, mweni Dawudi kamshemiti Selemani. Mtuwa Mlungu kamfiliti mwana ayu,
Kumbiti Abiya kendereyiti kuwera na makakala. Kayuga wadala lilongu na msheshi, kapatiti wana wapalu ishilini na wawili na wana wadala lilongu na sita.
Su aga ndo malagaliru ga weya payiwera mdala kagonja na mpalu yakawera ndiri gwakuyi na kajimilika ndiri kulongolu kwa Mlungu, uganu kayugitwi kala, su yomberi hakalituli mweni uhakata kulongolu kwa Mlungu, ama shaka mpalu pakawera na weya na kumuhola mdala gwakuyi kuwera na kagonja na mpalu gwingi. Yomberi hakamgolosiyi mdala ulii kulongolu kwa Mtuwa Mlungu, mtambika hakagatendi malagaliru goseri galii.
Palii kuweriti na mdala mbuyi gwa Mlungu, litawu lyakuwi Ana, mwana gwa Fanueli gwa likabila la Asheri.
"Muntu yoseri pakakushemerani mumsambu gwa ndowa, namulivaga pahala paherepa nentu. Mana pamonga kwana muntu yakawera mkulu kuliku gwenga wamshemera,
"Muntu yoseri pakamleka mdala gwakuwi na kuyuga mdala gwingi katenda uhumba, na muntu pakamuyuga mdala yawamlekiti viraa katenda uhumba.
Wantu wendereyiti kuliya na kulanda, na wapalu hawayugi na wadala kuyugwa mpaka shaka shilii Nuhu pakayingiliti musafina. Mafuliku galawiti na kuwalaga woseri.
Yesu kaligolosiya kamkosiyiti mdala ayu, "Wakoshi wantu walii? Hashi kwahera hata yumu yakakutoziti?"
"Kwahera hata yumu!" Mdala, kamwankula.
Yesu kamgambira, "Iherepa, wala neni hapeni nukutozi. Gugendi zyaku na kwanjira vinu nagutenda vidoda kayi."
Na yoseri yakalekiti numba ama mlongu ama mhasha ama tati ama mawu ama wana ama malambu toziya yaneni, hakapati mala miya nentu ya vilii yakavilekiti na hakalikali muukomu wa mashaka goseri.
Su wamgambira, "Mfunda, Musa katakuriti kuwera muntu yakayugiti pakahowa pota kuleka mwana, ndo mlongu gwakuwi kamyugi mdala mkenja uliya, su kamleleri wana mlongu gwakuwi yakahowiti.
Toziya yawahowiti pawazyuka, hawalifani gambira wantumintumi wa kumpindi kwa Mlungu na wantu hapeni wayugi ama kuyugwa.
Toziya mumoyu mlawa maholu gadoda ga ulagaji na uhumba na shimbegu na upitawu wa mpayu na mayigilangu.
Matendu yagalawirana na matamata zya vidoda vyaziwera mngati mwenu gamanikana paweru, matendu geni ndo uhumba na matendu madoda na undiyandiya, na kuviguwira vinyagu na uhawi na ungondu na mashowanganu na weya na maya na ubinafsi na malekaniru na vipinga vya masinganu na husuda na ukologeru na misambu ya ukologeru, nkalaliru na vitwatira vyamonga vyavilifana na avi. Nankuwabereziya mwenga ntambu yanuwabereziyiti pamberi, woseri yawatenda vitwatira gambira avi hapeni wawuhali Ufalumi wa Mlungu.
Mdala gwaku hakaleri nentu ukaya kwaku handa mzyabibu yagulera mabwajubwaju gavuwa,
wana waku hawaweri handa ntomolu za mizeyituni hawazyengeti meza yaku.
Mfanu, mdala yakayugitwi katatirwa na malagaliru shaka shoseri mpalu gwakuwi pakawera mkomu, kumbiti yomberi pakahowa, shakapanu mdala ulii kalekeziwa kulawa mumalagaliru ga kuyugwa. Su mdala ayu pakalikala na mpalu yumonga shaka mpalu gwakuwi kankali mkomu, mdala ayu hawamshemi mundiyandiya. Kumbiti handa mpalu gwakuwi pakahowa, mdala ayu hapeni katatilwi mulilagalliru lya ndowa. Nayomberi pakayugwa na mpalu gwingi hapeni kashemwi mundiyandiya.
Kumbiti nanashi shitwatira shimu kwa gwenga shiherepa ndiri. Gwenga gulijimilirana ndiri na mdala ulii Yezeberi yakalishema mbuyi gwa Mlungu, yakafunda na kuwapotuziya wantumintumi waneni watendi uhumba na kuliya viboga vyavitambikilitwi vinyagu.
Ama womberi walekiti ndiri vidoda vyawatenditi na kuleka kulaga na uganga na uhumba na umpeku.
"Utoza wakuwi ndo wanakaka na wateratera. Kamtoza mndiyandiya mkulu ulii yakapapotoziyiti pasipanu kwa uhumba wakuwi. Mlungu kamtoza toziya ya kwita mwazi gwa wantumintumi wakuwi!"