Contentamento
O contentamento é a arte de estar satisfeito com o que Deus provê. Não é conformismo, mas confiança de que Deus supre toda necessidade segundo suas riquezas.
Aprender a estar contente
Aprendi a viver contente em toda situação. O contentamento com a piedade é grande fonte de lucro.
N ji sha ɓanɛ aru n ɓa vigbete n kasiyɛni ɓa, n mati nɔgbete n yɛ ɔ̃ yɛ tɛttɔ a vigbete n kɛ kpang yuunɛ ɗɔniyɛ.
N zɛnɔɔ ɔ̃nɛtɛ aɗagbete n vi ɓa naani ɓayɛ, n zɛnɔɔ ɔ̃nɛ sɔ̃ntɛ aɗagbete n vi a naaniyɛ. N zɛu vaatɛ, nɔgbete kopiɗɔpiya, a kopiɗaviya, pɛlintɛ, ko vi teesintɛ ko vi ji teesin ɓa, ko n awuni bang ko fẽe.
Ama pɛ vitɔ̃vɨng au ɗɔbiini u pɛli vigbete Ɗalapa ɔriyɛ, naa vigbete ãuyɛ teesiutɛ.
Aruviya u ji to kotipi ɓa viwɔɔni ɓa, naa u kɛ vɔnɛ u tuu viwɔɔ ɓa naani ɓa! Aru nankɔ u kɛ ɔ̃nɛ a vishaanɛ a fãrãyini, teesi tɛttɔ.
Livre da avareza
Guardai-vos da ganância. Seja o viver sem cobiça, contentando-vos com o que tendes. Deus nunca nos desamparará.
Yɛ ɗekɨn a shanɛni nɛ, <<Ɔ kɔyuutɔ ɔkɔɔ ɔ̃nɛ shɔ mang pɛlinɛ, shɔzɛ suru tɔ̃vɨn ɔ̃nɛ a koo ɓa ukɔ ɔ̃rɛ vinaa gbete u awuni ɓa, ko u vinaa u ɔ̃ waanɛ pikoviya.>>
Kɛɗɔn moo lazɔrɔ waanɛ i toli nya, i ɗɔzɔɔ nalinɛ a dɔɔ, Yesɔ gaa u jaɗɔyi ruu geli a shanɛ: <<Ɔ kɔyuutɔ aru ɔkɔɔ ɔ̃nɛ vuru Farasiyayi ukɔ ɔ̃rɛ shɔ ɗakinɛ, i vikɔ̃linɛ raa shɔ ɗɔbii weze mɛɛli naa vuru. Vigbete shɔkɛ kuki u nyanɛ shɔyɛ ɓɛlitɔ piti kpai, toti vigbete shɔkɛ ɓusinɛ dɔdɔrim shɔyɛ shɛshi ɓili sɔ̃ntɔ. Vigbete akɛ shanɛ dɔkɨnri shɔyɛ ntatɔ ɗɔsẽsẽni piti kpai. vigbete ɔkɛ shanɛ a ɓusɨn jaa ɔ kuki nya jaatɔ, shɔyɛ shi sɔ̃n yujàá lapa a sharɛ.>>
N gelɔɔtɛ, masayi, ɔkɔɔ nta seti shɔ gbete i nyɔ jazɛ binɛ ama i kɛ nyɔnɛ i zɛnɔɔ viwɔɔ pɛlinɛ toti ɓa. N yɛn tasɔɔ shɔgbete ɔ yɛ nta setitɔ: Ɔ nta seti Ɗalapa, shɔgbete akɨnti bi nyɔnɛ u kaka aɗɔn u lɔkaa a wɛrɛ yaa a suruni. Ã sisɨn nɛ ang nyani, ukɔ ɔ̃rɛ shɔ gbete ɔ ntau seti yɛ! Shɔ mɛli jajjanɔ ɓa maani kobo ziti ɓaya? Piti kpai a shomni Ɗalapa ji suki ɓa yini niɓa. Ko ɔ shɛnti yuu ma Ɗalapa gai tɛtɔ piti kpai. Ɔ kɔɔ nta setinɛ aru ɔ tɛɛ mashigãmɓolo tɛttɔ kiririni.
N gelɔɔtɛ shɔ gbete kɛ pɔ̃naanɛ a shɔ ɗekɨn nɛ ipɛ n maa, shɔzɛja yɛ pɔ̃naa ji a Ɗa jashonɛyi lapa a Ɗalapa ɗekɨn nɛ i pɛng ɓɛɛ. Ama shɔ gbete kɛ bɛ̃ɛ̃ n ruubiinɛ a shɔ ɗekɨn n yɛn bɛ̃ɛ̃yi i ruubii jo a Ɗa jashonɛyi lapa ɗekɨn. Shɔ gbete kɛ nwaanyanɛ kɔ̃linɛ a shɔzɛja yuu Ɗalapa yɛ yasiu ruuvinitɔ, ama shɔgbete kɛ nwaanya kɔ̃linɛ nɛ aru Ɗa suru Ɗalapa yɛ yasiu ruuvini ɓa.
Naa shɔkɛ n-tɔɔ nɛ a shɔ ɗekɨn aɗɔgbete Yahudawayi i toli nya aɗɔn, ko kpatiyi a shɔ yupɛ̃ni ɗekɨn ɔkɔɔ nta setinɛ nɔgbete ɔ yɛ raa ɔ yuunɛ, ko vigbete ɔ yɛ shayɛni, aru Ɗa Suru yɛ matɔɔ vigbete ɔ yɛ shayɛ ɓɛjitɔ ko piɗaviya.
Jawɔɔ atette mɔɔyi geli Yesɔ nɛ,<<Shɔmala, geli mazɔ̃ pɛ u vɔsiu vivɔ gbete uɓeye vɔrɛ yasiu yɛ pɛ.>>
Yesɔ kasiunya nɛ, masa, pi ang naa pi nɛn ɔ̃ shɔ ruu yenɛ, ko nɛn vɔsi ɔ vivɔ gbete meyeu vɔrɛ yasɔɔ zitim piya? Yɛ ɗekɨn a shanɛni nɛ, <<Ɔ kɔyuutɔ ɔkɔɔ ɔ̃nɛ shɔ mang pɛlinɛ, shɔzɛ suru tɔ̃vɨn ɔ̃nɛ a koo ɓa ukɔ ɔ̃rɛ vinaa gbete u awuni ɓa, ko u vinaa u ɔ̃ waanɛ pikoviya.>>
Kɛɗɔn Yesɔ geliyi kɛ ruɓusinɛm: Shɔwɔɔ siɗɔn shɔ vinaa u vishaanɛ ntɔtɔ a jaa waanɛ. A geliu yuunɛ, n ji zɛ vigbete n yɛn pɛliyɛ ɓa, aru n mbuntɛ vishaamiyi tɛ̃nɛ ɓa.
Kɛɗɔn a shanɛ, <<N zɛ vi pɛlinɛtɛ, n yɛn zɨngli mbuntɛyi gbete a wɛrɛm kpai, n maa wɔɔ sɔɔ pẽniɓa-pẽniɓa, n tɛ̃ɛ̃ n visha gbete n kpaa a jaa ang vinaa ni kpai a ɓuzɨn. Kɛɗɔn n yɛn gelin yuu kɛnɛ, Ɗa shaarintɛ n vi aɗɔn gbete n yɛ shaa saa waanɛ, n yɛn ɔ̃ saa waanɛ n kpaa yukɔnɛ ɓa n shaarɛ n ɓoorɛ n pɛli vigbete n kasi pɛlinɛyɛ.>>
Ama Ɗalapa geliunɛ, apɛ shokɔ! a zɨmbangkɔ a yɛ vɔrɛ, dɔdɔrim vigbete a tolaa yuu ɓam yɛ ɔ̃kɛ shɔwɔɔ ɓɛɛ, toti a ɓɛɛ ɓa.
Kɛɗɔn Yesɔ geli u jaɗɔyi nɛ, <<Shɔmpɛ vigbete yɛ kpaa shɔyi toli vinaa aru i yuu, ama a Ɗalapa ɗekɨn i vinaa ɓa ɗɔmɓa.>>
Kɛɗɔn Yesɔ geli u jaɗɔyi nɛ: <<Aru nankɔ n gelɔɔtɛ ɔ yɔri yuu ɓa aru vishaanɛ gbete ɔ shaarɛ ɔ ɔ̃ a suru ni ko aru fãrã gbete ɔ kasi tosinɛ abi yɛ ɓa.>> Suru tɛɛ vishaanɛ tɛttɔ, bi maa tɛɛ fãrãyi tɛttɔ. Kɨnnɔɔ pɛ a janɔyi: I ji ɓaa visha ɓa i ji yee visha ɓa, i jàá ɓa ko mbuntɛ gbete i pɔ̃ visha a ɗɔnni ɓa; Ɗalapa shaaritɔ! Ama tɛɛ janɔyi ɓa ya? Pi awɔ tetteni pi kɛ yɔriyuunɛ yɛ zɛnɔɔtɔ u gesi dɔɔɗa a ɗekɨn a dɔɔɗa gbete yɛ ɔ̃ a suruni a koo piya? Ɔ ji zɛnɔɔ vishonɛ ɓa a vi pɛ̃tɛ̃rɛ̃ ni ɓa, ɔ yɔri yuu kɛnɛ aru gãsini viya?
Kɨnnɔɔ pɛ a kowa laayi nɔgbete i bayɛ: i shovi ɓa ko i fãrã i tɔ̃ri ɓa, ama n gelɔɔtɛ kpati Sulemanu au vinaa ni kpai u fãrã wɔ ji yɛ kowa laa ɓa a kɔrinɛ niɓa. Pɛ Ɗalapa kɔ barɛki wisi birɛ gbete shɔ kpaa nem ɗɔm ɓuru shɔ too a yaa. A ntasɛrɛ pɛ ɔkɔɔ ya? Ɔ shɔgbete ɔ ɔ̃ a koo u tɛɛ wisi tɛttɔ a saani, aru ivi ɔ sisɨn ãnɛ kɛ pẽtẽrẽ viya!
Ɔkɔɔ pɔ̃ sisɨn nɛ aru vigbete ɔ yɛ shaayɛ a vigbete ɔ yɛ ɓooyɛni. (Aru shɔgbete i gɨn Ɗalapa ɓa a koo(pegan), i sɨn sisɨn jo a vishaanɛ a ɓoonɛ lee-lee) meyeu kolapa zɛ tɛttɔ nɛ ɔ kasitɔ. Ɔ kã ɓɛjo Ɗa kpati roonɛ, Ɗalapa yɛ ãwɔ vimiyitɔ piti kpai.
N jàá vivaa pẽtẽrẽm ɔkɔɔ nta setinɛ, meyeu nta sisɨn purutɔ naa ɔkɛ kpaa tonɛnɛ a ɗɔgbeteu roo kpati aɗɔn. Mɛli vi gbete awuni kpai a ã saa u kɛ shɔ raayi. Ɔ kãri ɔ yuu vi pɔ̃nɛ gbete yɛ lɛsi ɓa, ɔ pɔ̃ vinaa a kolapa, a ɗɔgbete shɔyɛ sẽu nɔɔ ɓa, aru ɓɔɔ yɛ zɛnɔɔ tunɛ ɓa, páà zɛnɔɔ lɛsinɛ ɓa. Aru ɗɔgbete a vinaa aɗɔn a sisɨn ji a ɗɔwakɔ.
<<Ɔ ma ɔ ɔ̃ nokãkãri aru vigbete yɛ a sɔɔ yɛ kpai, ko pi lee piya, ɔ yaa ɔ pitila ɗɔɔ shaanɛ. Naa Jawɛrɛ gbete u ɗɔɔ ɓɛɛ shɔwɛrɛ ganɛ nɛu sɔɔ wɛrɛ a ɗɔɔ yumusinɛ so tɛnɛ. Naa kanɛ kɛ waa nyejaanɛ, tɛ̃ɛ̃ti i yɛ ɓɛliu nyabatɔ. Yɛ ɔ̃pɛ vibii nyantonɛ a jawɛrɛyi i ɗɔbiini naa i shɔwɛrɛ kɛ kpainɛ i ma rii sãn tɛ, n gelɔɔtɛ i shɔwɛrɛ yɛ zɔ̃ fãrã gbete hãyɛ, u geliyinɛ ɔ ɔ̃nɛ tipi, u ã ko pi gbete piya vishaanɛ. Shɔwɛrɛu yɛ nta bi nyantɔnɛtɔ kɛ kpaa jawɛrɛyi nɛ i ma rii sãntɛ ko a tete zɨmɓa ko a gadi! Ɔ zɛ tɛttɔ shɔwɛrɛ si tɔnɛn zɛ ɗagbete ɓɔɔ yɛ tou wɛrɛ yɛtɔ, si yɛ yaa ɓa nɛi torɛ i ɓɔɔ virɛ au wɛrɛni ɓa. Ɔkɔɔ maa ɔ̃rɔɔtɛ kaka jɨng akɔrɔ ɔ ɔ̃ abi manɛni, aru jashɔzɛ anɛ yɛ ɔ̃ a ɗagbete ɔji pɔ̃ ɓa sisɨn niɓa.>>
Bituru hɨnɛ, <<Uɓeyelapa, a sha ruuɓusinɛm ji au yuu ya, ko aru shɔzɛ piti kpai?>>
Uɓeyelapa kasinyanɛ,<<Pi jawɛrɛ shɔpiya gbete u sẽrẽ aɗɔn gɨn u shɔwɛrɛ nyatɔ piya? Ukɔ ɔ̃rɛ shɔgbete u shɔwɛrɛ yɛ pɔ̃u au wɛrɛ u zɛtɔ, u ã ɓɛzɔɔ jawɛrɛyi vishaanɛ a ɗagbete tɔ̃vɨn. Naa jawɛrɛ kɛ pɛli vishonɛm nɛ, ɓɛɛ shɔwɛrɛ kɛ sɔɔ wɛrɛnɛ kɛ kpaunɛ a ɗɔɔ pɛlinɛ yɛ nta yɛti puru waanɛǃ N gelɔɔ vimtɛ, shɔwɛrɛu yɛ ã jawɛrɛu u vinaa kɛ piti kpai nɛu zɛsintɔ. Ama naa jawɛrɛu kɛ shanɛ a sisɨn nɛn shɔwɛrɛ yɛtɛ kpɛlɛ nɛ yɛ a ɓa tɛ̃ɛ̃tini ɓa, u gaa ɓɛzɔɔ jawɛrɛyi wāānɛ, vɔshɔ a soro ni kpai, u gaa vishaanɛ shaanɛ a ɓoonɛni, gbete n-tiu sinɛ. Kɛɗɔn lewɔɔ shɔwɛrɛ yɛ a wɛrɛtɔ a lee gbete jawɛrɛu ji pɔ̃ ɓa au sisɨn niɓa, sɔ̃n a ɗagbete ji zɛɓa. Kɛɗɔn u shɔwɛrɛ yɛ koliu kɛra-kɛra, u pɔ̃urɛ aɗɔgbete shɔ tasi shɔ ruuviniyi raa. Jawɛrɛ au zɛ vigbete u shɔwɛrɛ kasinɛ u pɛliyɛ, ama ji mabii ɓa, ji pɛli vigbete u shɔwɛrɛ kasiyɛ ɓa, shɔ yɛ wau waanɛ. Ama jawɛrɛ gbete ji zɛ vigbete ɓɛɛ shɔwɛrɛ kasinɛu pɛlinyɛ ɓa, a pɛli vi gbete yɛtɛ nɔgbete shɔ wauyɛ, shɔ yɛ wau ɓa bang ɓa. Shɔ gbete shɔ kɛ ãu vinɛ a naa ɓang, shɔ kã sɔ̃njo ɓang au naani, shɔ gbete shɔ kɛ ãu vinɛ a naa ɓang mɛɛsẽ, shɔ kã sɔ̃njo au naa ɓang mɛɛsẽ.
<<N adɔɔ yaa ɗɔɔnɛ a koo, nɔgbete n kasiyɛ shɔ si dɔɔtɛtɔǃ>> N batizima aɗɔn gbete shɔ yɛ pɛling yɛ, n yɔri yuutɛ waanɛ setɛ n raaɓoonɛ yisi nyatɛ, si ɔ pɔ̃ sisɨn nɛ ang ruu anɛnkɔ, yɛ pɔ̃ shɔzɛrɛ i ɔ̃ ɔ̃nɛbiinyatɔnɛ a koo ya? ɓa, ɓa ɔ̃nɛ binyatɔ̃nɛ ɓa, ama yuu vɔsinɛ. Yunɛ dɔdɔrim yɛnɛ ɗekɨn wɛrɛ gbete shɔzɛ aɗɔn maani i yɛ vɔsikɛtɔ, shɔ taati i yɛ ɔ̃kɛ shɔnɔpɔ̃ a shɔ zitiyini, shɔ ziti ma i yɛ ɔ̃kɛ shɔnopɔ̃ a shɔ taatiyini. Jaa ɓeye yɛ ɔ̃ nɔpɔ̃ a ɓɛɛ javɔshɔyini, javɔshɔyi i yɛ ɔ̃ nɔpɔ̃ a ɓeyeni, jaa ɓini yɛ ɔ̃ nɔpɔ̃ a ɓɛɛ jasoroyini, jasoroyi i yɛ ɔ̃ nɔpɔ̃ a ɓini ni, jaa ɓini yɛ ɔ̃ nɔpɔ̃ a ɓɛkpɛni soroni, jaa ɓeso yɛ ɔ̃ sɔ̃nji nɔpɔ̃ a ɓɛkpɛni soroni.
Kɛɗɔn Yesɔ geli shɔ sɔ̃nɛ, Ɔ kɛ zɛnɛ kunyasi kɛ rinɛ ɓiti-ɓiti ɔ shanɛ mii ɓutɛ a paa, ɔ shanɛ mii kolapa yɛ atɔ, see mii arɛ. Ɔ kɛ ntanɛ sɔrɔ kɛ dusunɛ a ka nagang ɔ shanɛ, ɗɔɔ yɛ nwaatɔ ɔ̃rɛ nankɔ. Shɔ-shɔɗakinɛyiǃ Ɔ zɛnɔɔ nɔɔ kɨnnɛtɛ, ɔ sharɛ nɔgbete ɗɔ ɔ̃ a bi, tipi a kolapani; Ama aru ivi ɔ zɛnɔɔ vi shanɛ ɓa a vi gbete Ɗalapa pɛliyɛ a jakɨntimini ɓa?
Aru ivi ɔ yee ruu ɓa awɔ yuu aru vi tɔ̃vɨn gbete ɔ yɛ pɛli ɓa? Naa shɔwɔɔ kɛ n taanɛ shɔ ruu yeenɛyi i ɗekɨn, pɛli nɔgbete a yɛ pɛliyɛ ɔ ã zɔɔ naa siwɔ doo nyaɓa. A ji pɛliɓa yɛ n taa shɔ ruu yeenɛ ɗekɨn, shɔ ruu yeenɛwu yɛ ã yɛ ãã jadiyi manɛ a naa, jadiyi manɛ i lokaa a jaahm. A yɛ ɔ̃ a jaahm a ɗɔwakɔ, n gelaatɛ, setaa sho vi gbete shɔ yeraatɛ piti kpai.
Ɔ kɔyuutɔ aru saa kasinɛni, ɔkɔɔ kasi saa nɛ bang, aru Ɗalapa shanɛ, <<Dangdang n yɛn yawɔ ɓa akɨntini ɓa, ko fɛ̃ɛ̃ n yɛn yawɔ ɓa.>>
<<Aru nankɔ n gelɔɔtɛ, ɔkɔɔ yɔri yuunɛ awɔ ruu surubii ni, nɔgbete ɔ yɛ kpaa vishaanɛ a mii ɓoonɛ ni; ko visenɛbii gbete ɔ tosi yɛ. Surubii ji tɛ vishaanɛ ɓaya, bi ji tɛ visenɛbii gbete ɔ tosi yɛ ɓaya?
Ɔ ɔ̃ ɔ̃nɛ binyatɔ̃nɛ a zɔni, ɔkɛ ɔ̃nɛ shɔ yuu tunɛyi, ama ɔ shoji vigbete yɛ rawɔ yuu piti kpai yɛ. Ɔkɔ tasaɔ yuunɛ naa ɔpɛ shɔ sẽrẽẽyi.
Paz e confiança
Quando sou fraco, sou forte. Na presença de Deus encontramos contentamento que o mundo não pode oferecer.
Aru nankɔ n nta sisɨn purutɔ ang nwesinɛni, naa shɔ kɛ dãnnɛ, ko n kɛ ɓooranɛ, ratasinɛni a raɓoonɛni a Kirisi yuu. Naa n kaka ji ɔ̃ ɓa, a ɗaukɔ n kaka aɗɔn fɛ̃ɛm.
Filibu geliu nɛ,<<Uɓeyelapa, tasiu meye pɛ; Vigbete u kasiyɛ.>>