Corpo
O corpo é templo do Espírito Santo. A Bíblia ensina a cuidar do corpo com responsabilidade, moderação e respeito — honrando a Deus com nosso ser integral.
Templo do Espírito
Vosso corpo é templo do Espírito Santo. Glorificai a Deus no vosso corpo — ele não é vosso, foi comprado por preço.
Mbe, simun’tsela kuta mivili jenyu yo Nyumba ya Muhe wa Mulungu yo angikala mugati mwenyu, yo mupelitwe na Mulungu? Ihyo mivili si jenyu muvene, ila ja Mulungu, yo avagutsile kwa galama ngomi ndalahela. Ihyo lelo mumutsumitsaje Mulungu kwa mivili jenyu.
Ihyo ntsingugunanahitsa muvili gwangu gudite kota fyo ntsin’gana heni. Ntsin’dita ihyo ili hala honguva sintsile kuvavikulila vanu Ndongwa Nofu, Mulungu aleche kundema.
Manyi nawule chila chinu cho ntsinacho kwa vagayu, na kaha manyi ntsitawule muvili gwangu nyanywe moto na manyi ntsihela wugano, siyikufwaya chinu chochive.
Na yivaje vanu vamwe Vayawudi na vamwe siyo Vayawudi, vamwe vatantsi va vanu, na vayetu vanji vali wuhulu. Lechelelo hetwe tweka tukabatitswe na kung’weswa Muhe va Mulungu yuyo yumwe.
Kota hila muvili gumwe fyo guna filungo fyolofu, na chila chilungo chiditaga katsi yake. Hohihyo na hetwe kota fyo tuwolofu, ila tuli muvili gumwe kwa kula kihantsa na Chilisito, lechelelo chila munu ali chilungo kwa muyage.
Cuidar do corpo
O exercício físico é proveitoso, mas a piedade tem promessa para a vida presente e futura. Cuide do corpo com sabedoria.
Corpo e espírito
O espírito está pronto, mas a carne é fraca. Não vos preocupeis com o corpo — a vida é mais do que alimento.
Muvaje miho hamwe na kusala, muleche kwinjila mumajetso. Numbula yiganaga kudita, lechelelo muvili gulemwaga."
Ihyo manyi liho lyako lya kwilililo lingukwambutsa udite wubi, ulihetse na kulitaga kutali, kwasawuli yikuva chiba uve ulihela chilungo chimwe mu muvili gwako, kuliko muvili gwako gweka gutotswe mu Jehanamu ya moto.
Kwasawuli iyo ntsinguvalonjelani mulekaje kitindivasila kuta, tukulya chichi awu tukung’wa chichi na kaha mivili jenyu mukufwala chichi. Mbe, wumi wenyu sichiba kulutila chilyo, na mivili jenyu sichiba kulutila myenda?
Mulekaje kuwogopa vanu wovavetsa kuvakopola henye, lechelelo vanlemwa kuvakopola myuhe jenyu. Lechelelo chiba umwogope munu yula yo afuluche avakopole henye na myuhe jenyu mu moto go sigutsimikaga.
Luvala ulo lilugu lya vanu vavaga vakong’ine mbaka vakantsaje kikanyaga, Yesu akantsaje kulonga na vadahitswa vake, akalongaje, "Mwiyangalilaje muleche kuviga Mafwalisayo na uwo wupunganitsi. Chila lulongwa lolugubikitswe lukugubulwa, awu loluli mufiho lukugubulwa. Ihyo chila chinu chomulontsile mu gitsa chikuhulikwa hamunyi. Chila chochipwepwitwe kugati, chikuvikulwa helu.
"Ntsinguvalonjela henye vanu va habehi na heni, mulekaje kuva na muloto na vala wovankopola muvili, hovakuva vavakopwe sivafuluche vavadite chinu chinji. Lechelelo nguvalajila yula yomun’ganika kuva na muloto nayo, muvaje na muloto na yula yoafuluche akopole muvili na hambele ana wuvetso wa kuvadibula mu moto gosinambe kutsimiche siku tseka tsotsigaya wudugo. Ntsinguvalonjela nachene, muvaje na muloto na uyo! Mun’tsela kuta ng’unda tsihanu tsigutswaga kwa galama ndodo ndalahela, Lechelelo kuduhuli ng’unda yoyive yo yikusemwa na Mulungu. Mulekaje kuva na muloto henye yo muli chiba kulutila itso ng’unda ntsolofu, hata fwili tsenyu tsa mitwi jenyu tsivalilwe.
"Ntsinguvalonjela kuta, munu yoyuve yo akuvikula halutalo ha vanu kuta alihamwe na heni, Mwana va Munu nayo akumuvikula halutalo ha vatantsi va kilanga va Mulungu kuta munu uyo alihamwe na mwene. Lechelelo munu yoyuve yo akundema halutalo ha vanu, nayo Mwana va Munu akumukana halutalo ha vatantsi va kilanga va Mulungu. Chila munu yo akulonga lulongwa lubi kwa Mwana va Munu akuhulumilwa, lechelelo munu yoyuve yo akulonga lulongwa lwa kumuliga Muhe va Mulungu siakuhulumilwa. Hovakuvasindika mu nyumba tsa kitang’anila Vayawudi, na halutalo ha vavina na vantsajila, mulekaje kuhotsa chila cho mukujibula. Kwasawuli Muhe va Mulungu akuvadahitsa chila cho mukuganika kulonga."
Munu yumwe ha lilugu lya vanu akamulonjelaje Yesu, "Mudahitsi, umulonjele mung’olotsangu tugavane mali tso atuleche dada vetu" Yesu akamulonjelaje, "Muyangu, mbe, nani yoambisile heni kwimilila kugavasa mali tsenyu?" Kahi Yesu akavalonjelaje iwo vanu, "Mwiyangalilaje na chila wimi, kwasawuli wumi wa munu siwuli mu finu fyolofu fyo anafyo." Kaha akavalonjelaje muhwano guno, "Kwavaga na mufuchifu yumwe yo avaga na mugunda gwake go gwavaga na filyo fyolofu ndalahela. Mufuchifu uyo akahotsaje munumbula yake, ‘Mbe, nditaje ndawuli kwasawuli heni ntsihela hono ha kuvika filyo fyangu fyo mbetite?’ Akalongaje, ‘Ngudita hino, ngubomolanga kano tsangu na kutsenga ngomi ndalahela, na mumo mo nguvika filyo fyangu fyo mbetite na finu fyangu.’ Kaha ngidutsa hino, ‘Bee numbula yangu, unafyo finu fyolofu fyo wiviche kwa myaka myolofu. Lelo numbula yangu wesele, na ulye, na ung’we, na usangalale.’ " Lechelelo Mulungu akamulonjelaje, "Ulimpuva heve! Chilo chichinago um’bita kutajika. Na finu fyowiviche fikuva fya nani?" Yesu akasindaje kwa kulonga, "Ihyo fyo yivaga kwa munu yoangivichila finu, lechelelo valihela chinu chinofu cho anguchiwona Mulungu."
Kaha Yesu akavalonjelaje vadahitswa vake, "Kwasawuli iyo, mulekaje kitindilasila wumi wenyu, awu kuhotsa chomukulya, awu mivili jenyu kuta mukufwala chichi." Kwasawuli chiba wumi kuliko chilyo, na chiba muvili kuliko myenda. Mulolaje mibondwa, jo sijiyalaga, na sijibetaga na jilihela kano yoyive. Lechelelo Mulungu ajipelaga filyo. Henye muli chiba ndalahela kulutila ijo mideje! Mbe, nani yoali hagati henyu yo afuluche iwile myaka ja wumi wake nambe kwa lisala limwe hela? Ino manyi mulemwe kudita lulongwa ludodo kota ulo, kwasawuli ya chichi mungigatsa kwasawuli ya finu finji. Muhotse wuluva hila fyo wunkalagala, siwukolaga katsi wala siwibotaga. Lechelelo ntsinguvalonjela, nambe mwene Selemani yo avaga mufuchifu siafwisilwe finofu kota wuluva uwo. Manyi Mulungu awufwikaga ihyo wuluva wa mwivindi, wowufuluche wuve munyi guno na mitondo wuntagwa mumoto. Mbe siafuluche avaditile henye kulutila wuluva uwo, henye vagaya litumbilo!
Henye mulekaje kwitindilasa na kuhotsa kuta, Tukulya chichi awu tukung’wa chichi. Kwasawuli finu ifyo fyeka fivatindilivasaga vanu wo sinambe vamuhulikitse Mulungu, lechelelo Dada venyu va kilanga an’tsela kuta na henye mungufigana finu ifyo. Lechelelo mun’ganika muwusache tandi Wuntsajila wa Mulungu, na kaha finu ifi fyeka mukupelwa.
Mulekaje kuva na muloto henye yomuli chikundi chidodo, kwasawuli Dada venyu awene finofu kuvapela henye wuntsajila wake. Mugutse finu fyenyu mukavapele magobole vagayu. Mwiditile mifuko ja magobole jo sinambe jisakale, na mwivichile hachiba yo sinambe yisakale kilanga kwa Mulungu. Kwasawuli uko vahitsi sivahitsaga na mifukutsi si janangaga. Kwasawuli hala hoyili hachiba yako, hobaho hoyikuva numbula yako.
Yesu akalongaje, "Muvaje changani kukola katsi, na lusolola lwenyu luvaje lunkwaka. Muvaje kota vatantsi wo vangumutsindila mutwa vawo awuye kuhuma kulitsenjele ili vangufitse kumudindulila ho akuva ahoditse. Vatantsi vala vakuhechelela hala mutwa vawo hoakuvafika vangumutsindila. Ntsinguvalonjela nachene, akufwala myenda ja vatatsi na kuvalonjela mwikalise hanyi na heni nguvahudumila. Vatatsi vala vakuhechelela muntsajila vawo ho akuvafika valichang’ani na yivaje akuwuya hachilo na gati awu habehi na kwela. Lechelelo mutselaje lulongwa luno kuta, manyi munya kaye atsele muda gwachi go akutsa muhitsi, akakuva miho siakakuleka nyumba yake yibomolwe na muhitsi. Na henye mun’ganika kuva chang’ani, kwasawuli Mwana va Munu akutsa muda gula go sinambe gutselaniche."
Petulo akamulonjelaje, "Mutwa, muhwano guno ungutulonjela hetwe ng’ani awu na vanu veka?"
Mutwa akamulonjelaje, "Yo nani mutantsi vakihuvila na munya nyala, yo yula mutwa vake akumudita ave mwimilitsi va vatantsi vake veka, ili avapele chilyo chawo kwa luvala lolun’ganika? Akuva na wusangalo mutantsi uyo hala hoakuva kuwuya mutwa vake akumufika an’dita ihyo." Ntsinguvalonjela nachene, akumuvika imilile finu fyake fyeka. Lechelelo manyi mutantsi uyo ahotse mu numbula yake kuta, "Mutwa vangu anchelewa kuwuya, na kwantsa kuvatova vala vatantsi vanji yo anguvimilila valume na vadala, na kuno ankulya na ankungwa na an’gala, Ihyo mutwa va mutantsi uyo akutsa siku yo sinambe ayitsele, akumupela hatsabu ngomi ndalahela mutantsi uyo na kumuvika hamwe na vanu vabi. Mutantsi yula yoan’tsela finofu chila choan’gana mutwa vake, lechelelo anleka kudita kota fyo an’gana muvina uyo, akupelwa hatsabu ngomi ndalahela. Lechelelo munu yo yuve yo sinambe atsele chochin’ganika kudita manyi adite ndongwa tso nambe tsiganiche uyo akupelwa hatsabu ndodo. Munu yo yuve yo apelilwe finu fyolofu akudayilwa fyolofu, na munu yo yuve yo apelitwe wimilitsi wukomi na munu yunji akuputswa ndalahela.
"Ntsitsitse kwasa moto mu inyi, ntsingiwiniwa guka guve gwantsitse kwaka. Ntsinatso ng’odeko gomi tso latsima ng’odeche, ntsitifitswa ndalahela mbaka ho gakukwila. Munkuta ntsitsitse kuleta wusichimafu mu inyi? Ndaya! Si wusichimafu lechelelo ndetite wutelanifu. Kwasawuli luhuma sambi kukuva na vanu vahanu mu nyumba yimwe yo vantelana, vadatu kwa vavili, na vavili kwa vadatu. Dada akutelana na mwanage mukwamitsi, na mwana mukwamitsi akutelana na dade, yuvamunu akutelana na mwanahintsa, na mwanahintsa akutelana na yuve, mukwemulima akutelana na mukwive, na mukwive akutelana na mukwemulima."
Kaha Yesu akalongaje na lilugu lya vanu, "Manyi muliwone lifuluka linhumila ku wusotelo wa litsuva, luvalalulo mulongaga kuta, Ndonya yikutonya, nayo yitonyaga." Nanye manyi muyiwone ng’ala yin’wuga lubali lwa kusika mulongaga, "Kukuva na lifuche." Nayo yivaga hihyo. Henye mu vabuganitsi! Mufitselaga fipindi kwa kulola ndajilo tsa mu inyi na kilanga ku mafuluka. Mbe, kwasawuli yachi, nambe mutsele mana ya ndogwa tso tsihumila sambi?
Kwasawuli yachi munlemwa kulamula kudita lulongwa lugolofu? Manyi mutelani vako angukusindika ku wuhigo, wikangatsaje mupatane nayo mung’acha muli mung’asi, ili aleche kukusindika kwa ludali kwa muhigaji, na muhigaji akukusindika kwa mwimilitsi, nayo mwimilitsi akukusindika kwa mwimilitsi va nyumba ya vawopwa ili vakudindile. Nachene ntsingukulonjela, siukuhuma umo mbaka uhombe sendi ya wudugo.
União e harmonia
O corpo é um só, mas tem muitos membros. Cristo é a cabeça; a paz de Cristo governe em vossos corações.
Kuna muvili gumwe na Muhe va Mulungu yumwe hela, kota hila fyo mwachemilwe mu lihuvilo limwe hela.
Henye vadala muvahulikitsaje valume venyu kota hila fyo mungumuhulikitsa Mutwa. Mulume amulongotsaje mudala vake, kota hila Chilisito fyo anguchilongotsa chikundi cha vanu wo vangumutumba mwene. Nayo Chilisito yo mukulusi va chikundi chake, nacho cho muvili gwake.
Kwa ihyo sinambetugotsole. Nayivaje mivili jetu jinsakala, ila mugati mwetu tun’ditwa wupya chila siku.