Domínio próprio
O domínio próprio é fruto do Espírito e marca de maturidade espiritual. A Bíblia ensina que quem governa o próprio espírito é melhor do que quem conquista uma cidade.
Fruto do Espírito
O fruto do Espírito inclui domínio próprio. A graça de Deus nos ensina a viver de maneira sóbria e justa neste mundo.
Bɔŋ L̃yʉʉhəNyiikə nɔ kʉ́ʉnə ŋkʉ̂ʉ, tʉʉjyu, fyiighʉ́ənə, məyá fyii, nuʼ jyujyu, məfɔ̀ʼ bʉʉ, məgìe shʉəŋ, mbuɔnəbə leʼnə məyá ŋwɔŋ, ndəŋ nubə-ɔ̄ŋ nuʼ-Nyii kaa ghɔ ndə i tɛ́ŋ fɛ.
Bʉʼka Nyii nɔʼ dʉ̀ʼ buuŋjyu-i ndə ĩ gwè nə ŋkwaa tʉ bʉə bənchəŋ, kə́ dàhə bʉʼʉ ndə məfyúhə ŋwɔŋtə-ʉʼʉ ndə nubə ndə i gòʼ təmə kə́ kɔ́ kuŋhə tʉ Nyii fɛ ghɔŋbə ntɔ-kəwʉʉnəmbi-mə. Ɔ bɔŋ-kə́-leʼ dàhə bʉʼʉ mbɔ b̈ʉʼʉ kə́ chìi nubə nə ndaahə-ʉʼʉ, kə́ chí mbi ndyʉndyʉ bɔŋ-kə́-leʼ kɔ́ kuŋhə tʉ Nyii ndə mbi-ɔ̄ laa nɔ. Ndə bʉʼʉ tʉʼ chyìi chîmbi-ghɔ̄-kə ndə bʉʼʉ yʉ́əʼnə ndə ghɔ nə tʉʉjyu, chîkə ndə Jiso Klai fɔŋ Nyii-yʉʼʉ ndə ɔ bɛ Ŋkwaa-yʉʼʉ bu yi kɛ̀ʼ ŋwɔŋ-ɛŋ chɔ mu məgʉə-e.
bʉʼka Lyʉʉhəkə ndə Nyii kə kɔ́ tʉ bʉʼʉ kaa Lyʉʉhə-kəfaa-kwu-kə fɛ. Bɔŋ L̃yʉʉhəkə-i nɔ kɔ́ ghʉəʼkə, kɔ́ ŋkʉ̂ʉ leʼnə məyá ŋwɔŋ.
Bʉʼka yɔ̄ŋ-yə, b̈ii kɔ̀ɔtə shʉ́əshʉ́ə ndə məbìʼ məmɔʼfyiihə-ii ndəŋ Nyii nə nuʼ jyujyu, bìʼ nuʼ jyujyu nə ndaa, bìʼ ndaa nə məyá ŋwɔŋ, bìʼ məyá ŋwɔŋ nə məyá fyii, bìʼ məyá fyii nə məchímbi ndə ntɛ ndə i bu kə́ kɔ́ kuŋhə tʉ Nyii, bìʼ məchímbi ndə ntɛ ndə i bu kə́ kɔ́ kuŋhə tʉ Nyii nə məkʉ̀ʉ ŋwɔŋtə-ii nə bəliŋ leʼ bìʼ məkʉ̀ʉ ŋwɔŋtə-ii nə bəliŋ nə ŋkʉ̂ʉ tʉ bʉə bənchəŋ.
Governar a si mesmo
Melhor é o que domina o seu espírito do que o que toma uma cidade. A cidade sem muros é o homem sem domínio próprio.
Bii kínə mbɔ bə nyʉ́ʉ ndʉʉ nɔ, bʉə bənchəŋ nyʉ́ʉ, bɔŋ yi lʉ̀ mbyu wo-imɔʼ lʉ̀ lɔʼɔbə fe? Nɔ, b̈ii nyʉ́ʉ ndə ntɛ ndə bii bu yi lʉ̀ lɔʼɔbə. B̃ʉə ndə bɔ̂ŋ nyʉ́ʉ ndʉʉ, nɔ yá ŋwɔŋ-yʉə ndə nubə inchəŋ. Bɔ̂ŋ nɔ chìi mbɔ b̈ə fùɔ ŋgʉʼʉ kətʉ-bɔŋ ndə i bu nə mì, bʉʼʉ bɔŋ kə́ nyʉ́ʉ yʉʼʉ-yə ndʉʉ ndə məfùɔ ŋgʉʼʉ ndə i mə nə mì fɛ. Mbəŋ-ɔŋ tʉʼ nyʉ́ʉ ndʉʉ ndʉʉghɔfii njʉnjʉ fɛ, təmə kə́ kwɔ̀ŋ fʉəŋbə nə wo ndə ɔ tʉʼ kwɔ̀ŋ wʉʉnəmbikə fɛ. Mɔ tʉʼ gwúu bə mbʉə-ɔ, kə́ yá ɔ tʉ́ʼ ndə fʉə-ɔ, kaʼ byuunɔ, təmə mɔ bu lɔ̀ʼ ntəŋjyujyu tʉ bəbɛʼbʉə yi kəliʼ, bə mɛ̀ʼ mɔ bɔ̌ŋ nə mbəŋ-ɔŋ.
Bɔŋ kaʼ bɔ̂ŋ yá ŋwɔŋ-yʉə kəŋkaa, b̈ɔ̂ŋ kʉ́ʉ lɔŋ. Bʉʼka i nɔ bʉ̀ʉ daa ndə məkie lɔŋ hə ndə mədùʼ kə́ kwú nə ntɔmə.
Ntɛ-məntɔ ndə i bɛ fyii-bii ndə məchìi bʉ̂ʼʉ, nɔʼ nə bɛ haʼ fyii bəbɛʼbʉə. Nyii bɔŋ bɛ Nyii gìe shʉəŋ, ɔ kʉʉ mɛ̀ʼtə i gwè tʉ bii tə tíŋ ghʉəʼkə-ii fɛ, bɔŋ ndʉʉ ndə i gwè tʉ bii, ɔ bu dʉ̀ʼ fia tʉ bii ndə mənyʉ́ʉ fyú, bɔŋ ndə mə-leʼ-lyʉ̀ʉtə́nə.
Disciplina e vigilância
Sede sóbrios e vigilantes. O diabo anda em derredor como leão rugidor. A sobriedade nos protege e fortalece.
B̈ii yá ŋwɔŋ-yii, kə́ kíi dyʉʼbə. Wobàa-yii, Debulu, nɔ tʉʼ nyʉ́ʉ yə̀ŋ mbʉə-bii ndə bʉʼ kə́ lú, kə́ kʉ́ʉ wo ndə məsáatə ɔŋ. B̈ii kwɛ̀ŋhə tʉ ɔŋ, tə́nə shʉ́əshʉ́ə ndə məmɔ̀ʼfyii ndəŋ Nyii, kə́ kínə mbɔ ntɛ ŋgʉəʼ ndə bii tʉʼ nyíɛ, nɔ bɛ haʼ nɔ ndə bəbɛʼbəliŋ-bii ndə bɔ̂ŋ nɔʼ bɛ́ŋ Nyii mu kəwʉʉnəmbi inchəŋ tʉʼ lyʉ̀ʉtə́nə ndə mənyíɛ ŋgʉəʼ.
Ndʉʉ ndə nubə bu lìʼ chɔ inchəŋ nɔʼ kə́ŋhə, nɔ, b̈ii tʉ́ʼ ndaahə-ii isúunə bɔŋleʼ kə́ yá ŋwɔŋ-yii mbɔ bii chʉʼ gháaNyii jyujyu.
Bʉʼka Klai kə nyíɛ ŋgʉəʼ nə mbʉə-e, b̈ii shʉ̀tə ŋwɔŋ-yii haʼ nə ntɛ ŋkwɔʼtə-maa-ɔ̄ŋ ndə ɔ kə kie nɔ, bʉʼka wo ndə ɔ nɔʼ nyíɛ ŋgʉəʼ nə mbʉə-e, nɔʼ mìnə ghɔŋ bʉ̂ʼʉ. Lʉ̀ hə nduɔ gɛ̀ nə shʉbə, bii nɔ kie ndə mə-kə́-chí mbi bə ndə ntɛ ndə Nyii kʉ̀ʉ, kaa ndə ntɛ fia-bʉəbʉə-tə ndə woməsʉʉ kʉ̀ʉ fɛ. Bii nɔʼ kə lʉ̀ ŋgwɔʼmbi bəshʉ i kʉ̀ʼnə ndə məchìi nubə ndə bʉə ndə bɔ̂ŋ gòʼ təmə bɛ́ŋ Nyii fɛ kʉ̀ʉ ndə məfɔ̀ʼ. Məchimbi-yii nɔ kə bɛ ilə́ŋnə nə nu-nyàatəŋwɔŋ-bə, bii kə́ kie ntɔmə ndə nu-bʉəbʉə-bə, məbúu ndʉʼmə, mətʉ́ʼ kie-bəsəŋ-tə, məgɛ̀ mu njaa-məndʉʼ-hə, məgháa bənyii ndə nuʼ-Nyii bɛ́ŋ fɛ.
Nduɔ, i nɔ tʉʼ chàa bʉə ndə bɔ̂ŋ gòʼ təmə nɔʼ bɛ́ŋ Nyii fɛ ndə ndʉʉ ndə bɔ̂ŋ nyíɛ təmə bii fúu nuɔ bii bɔŋ ndə məbʉ́əhə ŋwɔŋ-yii yɔ́ŋyɔ́ŋ fɛ, ndʉʉmɛ bɔ̂ŋ kə́ chɛ̀ŋtə bii. Bɔ̂ŋ bɔŋ bu yi túu chu-yʉə tʉ ɔŋ ndə ɔ nɔʼ shʉ̀tə ŋwɔŋ-ɛŋ ndə məkwɛ̀ ŋkwɛ bʉə ndə bɔ̂ŋ bíe ŋɛnə ghɔŋbə bʉə ndə bɔ̂ŋ nɔʼ kwútə.
Ɔ nɔ kʉ̀ʉ mbɔ ẅo bii təmiyɔŋ kínə ntɛ ndə ɔ kie ndə mətʉ́ʼ ŋwɔŋ-ɛŋ bɛ ŋkʉʉ bɔŋleʼ kie kuŋhə chɔ. Ɔ kie ndə məkie ntɔmə fyii-ɔ yɔ́ŋyɔ́ŋ ndə məchí ghɔŋ ibɛʼ-yə wo ndə bʉə ndə bɔ̂ŋ gòʼ təmə bɛ bʉə-Juu fɛ təmə kínə Nyii fɛ.
O senhorio de Cristo
Todo domínio pertence a Cristo. Ele é Senhor dos senhores e Rei dos reis — e nos capacita a viver em santidade.
Nɔ bɛ mbəŋ-ɛŋ ndə ɔ nɔʼ kwáa tʉkə-ʉʼʉ ndə ghʉəʼ-mu-kənjəŋ-kə lʉ̀ bʉʼʉ kɔ́ mu sɔ́ʼ Vaa-ɛ ndə ɔ kʉ̀ʉ daa, ndə bʉʼʉ kie chʉʼ-kətʉ-bə kəghɔ-ɔ, kə́ bɛ məsʉ̀fyii hə ndəŋ bʉ̂ʼtə-ʉə.
nɔ bɛ ntɛ-kəghʉəʼ ndə ɔ kə bʉ̀nə kóʼhə Klai nə yɔŋ, ndʉʉ ndə ɔ kə kwú, dùʼhə ɔŋ kwiiləŋ Nyii mu njəŋ-yuo-hə, nɔ yəŋkə ndə Jiso Klai tʉʼ sɔ́ʼ bʉəkwɛʼtəŋ chɔ bənchəŋ ndə bɔ̂ŋ tʉʼ sɔ́ʼ njəŋ-yuo-hə, bʉəkwɛʼtəŋ leʼnə bʉə kəghʉəʼ leʼnə bətiekətʉ. Yetəkə-i nɔ chàa yetəbə inchəŋ ndə i bɛ kəchisê fɛ̄ŋ laa inchəŋ leʼnə mbi ndə i bɛ bəshʉ gwè.
Bɔŋ lɔʼɔ-yʉʼʉ nɔ bɛ yuo, bʉʼʉ kə́ chyìi Ŋkwaa-yʉʼʉ ndə məgwè hə chɔ, ndə ɔ bɛ Jiso Klai Tiekətʉ. Ɔ bu chìi ntɛ mbʉə-lʉ́ʉtə-ɔ̄ŋ ndə bʉʼʉ kie nɔ bə̀ŋ, mbɔ bʉʼʉ chʉʼ kie yi-yə ntɛ mbʉə ndə bɛ mbʉə məgʉ́ə, kə́ fɔ̀ʼ nə ntɛ-kəghʉəʼ ndə ɔ kie ndə məshúʼhə fɔbə chɔ sê inchəŋ kə́ gìe kətʉ-bɔŋ.
Bʉʼʉ nɔ kínə mbɔ Klai ndə ɔ nɔʼ kə kwú bʉ̀nə kóʼ, bieleʼ nə bìʼ kwú fɛ, təmə kwú bɔŋleʼ kie ghʉəʼkə ndə məgìe hə kətʉ-ɔ fɛ.
Bʉə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ yʉ́ ŋwɔŋ-yʉə kəghɔ-nubə ndə bʉəməsʉʉ kʉ̀ʉ mə chìi nubə ndə i bu kɔ́ tʉʉjyu tʉ Nyii fɛ.
Bɔŋ mbəŋ-yii tʉʼ yʉ́ hə kəghɔ-nubə ndə bʉəməsʉʉ kʉ̀ʉ fɛ. Bii nɔ tʉʼ yʉ́ hə kəghɔ-LyʉʉhəNyiikə, kaʼ leʼ bɛ shʉəŋ mbɔ LyʉʉhəNyiikə bɛ mu fyii-bii. Wotəmiyɔŋ ndə ɔ gòʼ təmə kie Lyʉʉhə-Klai-kə mu fyii-ɔ fɛ, bɛ tʉ ɔŋ fɛ.
Haʼ ndə kwú gwè kəwʉʉnəmbi tʉ bʉə bənchəŋ tíŋ hə bɔ̌ŋ Adaŋ, nɔ bɛ haʼ ndə bʉə bənchəŋ bu kie məchímbi tíŋ hə bɔ̌ŋ Klai. Bɔŋ wotəmiyɔŋ ndə yi-yə ndʉʉ. Klai nɔ kə bɛ fəŋ ndə məbʉ̀nə kóʼ hə mu bʉə bənchəŋ, ndʉʉmɛ, kʉ̂ʉ bɛ ndʉʉ ndə ɔ bu bʉ̀nə gwè nɔ, bʉə ndə bɔ̂ŋ bɛ yi-yə bʉə buŋ kóʼ. Ndʉʉmɛ, mbi bu lìʼ, ndʉʉ ndə ɔ bu byʉ̀hə Sɔ́ʼ-ɛ kɔ́ tʉ Nyii mbʉ Tie, ndʉʉ ndə ɔ nɔʼ fyʉ́ʼhə ghʉəʼkə təmiyɔŋ ndə i bɛ ghɔ ghɔŋbə wotəmiyɔŋ ndə ɔ tʉʼ sɔ́ʼ. Bʉʼka ɔ kie ndə mə-yaʼ-sɔ́ʼ tə ɔ mɔ̀ʼ fɔbə inchəŋ sê bəshʉ-ɔ.