Domínio próprio
O domínio próprio é fruto do Espírito e marca de maturidade espiritual. A Bíblia ensina que quem governa o próprio espírito é melhor do que quem conquista uma cidade.
Fruto do Espírito
O fruto do Espírito inclui domínio próprio. A graça de Deus nos ensina a viver de maneira sóbria e justa neste mundo.
Ka mimbutu mi Livupu ni litondo, kinya, hyenze, taasili a bana, mutima wu mubwe, kangimini, bulembo na uyaaba utuma linyutu. Mikele a mili mu ulwanisa mavaanga ma pila mo yiina ve.
Eye, Nzambi amweesi ma mabwe ma nde, mu tooni ati nde asooli nzila yi uyobolo baatu boosi. Liyobolo mo lili mu ulongese bisu mu uveletahuha na Nzambi, na ubisa linyungi. Bisu livaanga buuna mu taangu mo yiniiyi, bisu luuba na idingu hya tsiki, hya tsiitsa na hi likiinzu mu Nzambi. Ni buuna, bisu lafwana ukeele ilumbu hya kinya hi bisu lili mu usa hiitu. Ilumbu mo hina, Nzambi a bisu wu munene, wu uli Mufuhisi a bisu Yisu Kristo, sa amonehele hutso muyusu a nde.
Mu tooni ati, Livupu bibaayaka Nzambi hava bisu, a bibaayaka uba yombidi ve. Ka lo lili la kwadili, bibaayaka litondo na bibaayaka isusi.
Ni mu buuna, benu lafwana uva mifudi mya benu myosi, mu ubwese ŋa yulu imiinu hya benu, mbiili yimbwe; na ŋa yulu a mbiili yimbwe, nzaabili a Nzambi; ŋa yulu a nzaabili a Nzambi, ukuta hu linyutu; ŋa yulu ukuta hu linyutu, mukonono; ŋa yulu mukonono, ukangama hwa mu Nzambi; ŋa yulu a ukangama hwa benu mu Nzambi, litondo li bumwana bu bungu bwa mu Kristo; ŋa yulu litondo li bumwana bu bungu bwa mu Kristo, bwesaani litondo.
Governar a si mesmo
Melhor é o que domina o seu espírito do que o que toma uma cidade. A cidade sem muros é o homem sem domínio próprio.
Benu liyaabi ti baatu ba bali mu uvaangana mu tiinu, bali mu ubata tiinu bo boosi, ka ndulu muutu mumosi ubaabiinga. Ni mu buuna, benu kaka laafwana ubata tiinu mu iteesi hya mbiingili. Baatu boosi ba bubaabata tiinu bubaasalila mangidi ma malahi mu uhwadisa nyutu a bo, mu tooni ubaha mutata wu tsongo yuvelekwilala. Ka bisu a benu lili mu usaha mutata wu tsongo yukwilala. Ni mu buuna, me ndi mu umbata tiinu a miisu itsotsi, bu me afwana na mulwani makome, wu aveletete makome hyayuhu. Me ndi mu umweese nyutu a me pasi, me ndi mu utsundasa yo. Me ndi mu utsa buuna, mu tooni ati, humbisa ulongese Musamu wu Mubwe huli bakima, me mwakulu a hampinda mutata a mbingili.
Ka tso benu a litwali ukama mutima mu uba palaata ve, kwelaani: bubwe mu ukwele, mu uvelekwamisa nyutu mu manzala ma musunya.
Malobese ma maayiili benu ni ma mubaayiila mu baatu boosi. Ni mu buuna, Nzambi wu li ngetetee mu malahi ma nde, a husiingasa ve ti malobese mavyoho mifudi mya benu. Ka mu tangu a lobese, nde sa ava benu mifudi mi myayelemene, mu ukuunda lo na nzila yi upala hutso a lo.
Disciplina e vigilância
Sede sóbrios e vigilantes. O diabo anda em derredor como leão rugidor. A sobriedade nos protege e fortalece.
Kutaani linyutu! Baani likanda! Mu tooni ati muboho a benu, Mukuyi li mu uvyana we kosi, wu li mu usiinga na ubaasaha wu nde hu umbyasa. Telemenaani nde na kangamaani mu Nzambi. Yaabaani ti, mapasi mo maniima, bali mu umweese mo kaka huli baana ba ngu a benu mu tsi yoosi.
Tsukusu a tsi yika bebele. Ni mu buuna, baabaani na mbiili ya tsiki na likanda, mana benu libaatwala usambila.
Bu Kristo hamoni pasi mu musunya a nde, benu kaka, vangamaani bumosi we nde. Mu tooni ati, wu miimono pasi mu musunya a nde, miitahuha na masumu. Mu taangu yi yimiisaala benu ŋa toto, a hwafwana ti benu libaadyata we bu huli mapeyu ma musunya ve, ka dyataani we bu huli litondo la Nzambi. Hutsomi, benu laavyosi taangu yindahi, mu ubaasa mavaanga ma mu baava kinya huli ba baaveleyaba Nzambi. Benu laavahuli linyutu la benu mu bumbembo, mu mapeyu ma musunya, mu malaangi, mu mikungi mi udya na unywa, na ubaasambila bifwita. Bunuubu, ba baaveleyaba Nzambi, bali mu ukimuha bu benu laabwevelepfutana na bo hutso a mbiili bumbembo yi yalendolo iteesi. Isalu hya bo aka ubaatuha benu. Ka bo bu uva ikuumbu huli wu amiivangama mu utsundasa bamoonyi na babaakwa.
Pasi muutu ŋa hati la benu ayaaba ubaatuma nyutu a nde, we bu hwafwana mu ubaadyata mu bungidi na butsitu. A lisiinga ubwa mu mapeyu ma mavele lisuunga ve, we bu hubaasa bangoyi, ba baveleyaba Nzambi.
O senhorio de Cristo
Todo domínio pertence a Cristo. Ele é Senhor dos senhores e Rei dos reis — e nos capacita a viver em santidade.
Nde ayobolo bisu hu tsina matwala ma piipidi, na abita bisu hutso Ipfumu hya Mwana a nde wu litondo. Ni mu nde bisu laamiiyoboho mu ma mabi, na masumu ma bisu baamiinyahula.
ŋa nde haasuuli Kristo ŋa hati la babaakwa, na haatsahisi nde ŋa mbahala a nde hu mbuha a hu mayulu. Nzambi amiibyalisa Kristo ŋa yulu a pasi lituma, pasi matwala, pasi mifudi, pasi ipfumu na pasi nduhi kima yi buutwala utata, ndulu a ŋa tsi mo yiniiyi ve, ka naapa mu tsi yi yiuya.
Ka mu bisu, bisu baatu ba Ipfumu hi mayulu. Bisu lili mu usinzakeele nziili a Pfumu Yisu Kristo, mu uyayobolo bisu. Nde ukimbusa nyutu a bisu yi yaatsambama, mana yo yifwanina na nyutu a nde yi muyusu, mu matwala ma nde. Ni nde li na matwala ma ususa pasi muutu na pasi isiha hu tsina lituma la nde.
Bu liyaabi ti Kristo wu asuuhi ŋa hati la babakwa a hubwekwa ve, lipfu a lisaali na matwala ŋa yulu a nde ve.
Ni mu buuna, ba bali hu tsina lituma bibaayaka musunya, utwala umweese Nzambi kinya ve.
Ka benu, benu a lili mu udyata hu tsina lituma bibaayaka musunya ve. Benu lili mu udyata mu Livupu la Nzambi, mu tooni ati, Livupu la Nzambi lili mu benu. Muutu wu avele na Livupu la Kristo, a hali wa nde ve.
Baatu boosi bali mu ukwa mu tooni ati, bo baabaambana na Adami. Ni bumosi kaka, baatu boosi buuyaafutaha hu moonyi bu bo babaambana na Kristo. Ka bo busuuha ilandi-ilandi: Kristo ni watsomi mu boosi, titswene ba baambana na Kristo, mu tangu yi nde huyafutaha. Titswene, tsukusu sa yiya: Kristo sa asukasa pasi lituma, pasi matwala, pasi mifudi mi livupu, na nde sa afutala Ipfumu huli Taata Nzambi. Mu tooni ati, Kristo afwana utuma nate bu Nzambi husuusa baboho ba nde boosi hu tsina a miilu mya nde.