Maria
Maria, mãe de Jesus, é honrada nas Escrituras como a mulher escolhida por Deus para trazer ao mundo o Salvador. Sua fé, humildade e obediência são exemplo para todos os cristãos.
A escolhida de Deus
O anjo Gabriel anunciou a Maria que ela seria mãe do Filho do Altíssimo. Ela respondeu com fé: 'Faça-se em mim segundo a tua palavra.'
Zimi di Elizabeti bu dilungisa ngonda sambanu. Nzambi wufidisa mbazi Ngabileli ku mbanza mosi yi Ngalili yi bakwe tumisinanga ti Nazaleti, ku ndumba yimosi yi nkumbu Maliya yilembolo teka zaba babakala, yi bahaana nsilulu yi makwela ku bakala dimosi diba mu kanda di Davidi, nkumbu andi Yosefi. Mbazi yi yenda kota mu nzo andi na yi muteela ti: «Yangalala kwaku, ngeye tambudi mulemvo mpe Mfumu wu naku.»
Kansi, mbazi yi muteela ti: «Maliya, kubandi na bunkuta ko, mu dyambu ti Nzambi wu kuyangaladi. Wuna baka zimi mpe wuna buta mwana wu bakala na wuna muhaana nkumbu yi Yesu. Wuna ba muntu wumfunu na bamutumisina Mwana wu Nzambi Yihyokidi Kuzangama. Mfumu Nzambi wuna muhaana kintinu ki tata andi Davidi, wuna yaala mvimba nzo yi Yakobi na kimfumu kyandi kyaaba na nsukunu ko.»
Mbutukulu yi Yesu-Klisto ebu yi beela. Maliya, ngudi andi, wutambula nsilulu yi makwela ku Yosefi, kansi tekila bazakala nzo yimosi, wuyiza baka zimi mu lulendo lu Mpeve Yilongo.
O Magnificat
Maria cantou: 'Minha alma engrandece ao Senhor!' Seu cântico exalta a misericórdia, o poder e a fidelidade de Deus.
Buna Maliya wuta ebu:
«Mwela ani wuna siika Mfumu,
mpe mutima ani wufulukidi mu kyese
mu Nzambi, Muvuukisi ani,
mu dyambu ti wumbambukidi moyo, meno kisadi kyandi.
Ni hahoho, mbandu zimvimba zantumisinanga: mukento wu kyese,
mu dyambu ti Nzambi yi Lulendo wumpidikidi misamu mingitukulu,
nkumbu andi Yilongo yidi,
yandi wukwe lonkanga bumbote bwandi ku mbandu ka mbandu
ku bamvimba bakwe muvuminanga.
Wusidi misamu mingitukulu mu kooko kwandi ku lulendo
na wukumini bankwa mayama,
wukatudi zintinu ha byandu byawu bi kimfumu
na wuzangudi bantu bakuluka.
Yukutisi bantu bana nsatu,
kansi wuvutudi bamvwama moko mampamba.
Wusadisi kisadi kyandi Isaeli,
wumulonkidi bumbote bwandi,
bonso bu katoma sila nsilulu ku zinkaka zeto, mimvu ka mimvu,
ku Abalahami na nkuna andi.»
Yosefi mpe wukatuka ku Nazaleti, mbanza yi kizunga ki Ngalili na wuyenda ku kizunga ki Yuda, ku mbanza yi nkumbu Betelemi, mu dyambu ti, wuba mwisi kanda di Davidi, mwanki ka kisonikisa na Maliya, wu kasila nsilulu yi makwela, wuba na zimi. Buna bakidi ku Betelemi, ntangu yi Maliya ye buta yitula. Maliya wubuta mwana wubakala, ni mwana andi wuntete. Wumuzinga mulele na wumulambikisa mu kati di kidikulu ki bibulu, mu dyambu ti babaka kibuka mu nzo yi banzenza ko.
Maliya wulunda misamu bemyomyo mu mutima andi na wusosa muzaba mbangudulu.
Simeoni wubasakumuna na wuteela Maliya, ngudi yi Yesu ti: «Tala, mwana bewuwu waabwisa, mpe waazangula babingi mu Isaeli. Wuna ba kidimbu ki Nzambi na kyaatwala nkabani ha kati di bantu, na nge bende, mbele yi mvita ya tobola mutima aku, mpe mansweki ma bantu babingi mazabakana.»
Mu ntangu, tata andi na ngudi andi bu bamuyena bayituku, mboki ngudi andi wumuteela ti: «Ha mwana ani! Kadi nki sididi bobo e? Taleeti, meno na tata aku tuna kwe kusaki na kinkunku!» Wubavutudila ti: «Mu dyambu di nki lwena kwe nsakidi e? Yeno luzebi ko ti mfweti sadila tata ani e?» Kansi babakula misamu mi kedi bateela ko.
Yesu wuvutuka nawu ku Nazaleti. Wedi batumiminanga. Ngudi andi wedi lundanga mimvimba ku nsye mutima andi.
Mãe fiel até o fim
Maria acompanhou Jesus desde o nascimento até a cruz. Ela estava entre os discípulos no Pentecostes, fiel em oração.
Vinu bu diyiza hwa, ngudi yi Yesu wumuteela ti: «Basidi na vinu ko.» Kansi Yesu wumuvutudila ti: «Mama, nkye musamu ngeye na meno e? Ntangu ani yafweni ko.» Ngudi andi wuteela bisadi ti: «Sadileeno mimvimba mi kaaluteela.»
Ngudi andi, mpangi yi ngudi andi yi mukento, Maliya mukento wu Kolopase na Maliya mwisi-Mangadala baba batelama ha kulunsi di Yesu. Yesu bu kayena ngudi andi ha ntendo mulongoki wu kedi toma tyanga, wuteela ngudi andi ti: «Mama, ewu ni mwana aku.» Mboki wuta ku mulongoki bewowo ti: «Ewu ni ngudi aku.» Tuka kilokola bekyokyo, mulongoki wumutambula ku nzo andi.
Ngudi andi yiyiza na zimpangi zandi zi babakala, batelama ha mbazi na batambika muntu mu kwe tumisa Yesu. Mpumbu yi bantu yimuzungidila yiba yizakala na bamuteela ti: «Ngudi aku, na mpangi zaku zi babakala [na bibusi byaku] ha mbazi badi batelama, mpe bana kusosa.» Kansi Yesu wubavutudila ti: «Nani wuu ngudi ani, mpe banani baa zimpangi zani e?» Wuzungisa meso ku bantu baba bazakala bamuzungidila, mpe wuta ti: «Taleeno ngudi ani na zimpangi zani! Mu dyambu ti, yondowo kwe sadilanga luzolo lu Nzambi, yandi ni mpangi ani, kibusi kyani na ngudi ani.»
Wuwu kaa mwana wu kisadi ki mabaya ko e? Ngudi andi ka ni Maliya ko e? Zaki, Yosefi, Simoni na Yuda, ka zimpangi zandi ko e? Bibusi byandi, bakwe zakalanga neto ko e? Kwedi kabakidi lulendo lu mpila beyoyo e?»
Bamvimba, bedi vukananga ntangu ka ntangu mu sambila ha kimosi na bakento, na Maliya ngudi yi Yesu na mpangi zi Yesu.