27 Yësu ila bi nani ëdï ku atï’bë, vo komoköndu rïyö ayetonnï lö’bö ga ndï mo. Zë agbögbönnï hë nnï, iyannï henye, ï’dï mïyï mëyï re ze, "Asösu kö’du ze, Wisi 'ba Dawidi!" 28 Mati Yësu ödu loko, vo komoköndu rïyö ne ayinnï zi mo, mo ako’jo hë zë iya henye, "Oma’e ku zi matɔ’bɔ 'e kɔ’jɔ?" Zë aya’bannï da me’do, iyannï henye, "Ɔɔ Yere." 29 Yësu ise komo zë, iya henye, "Mo’dɔ rë nï kaa ma oma’e" 30 komo zë ayëhu rë nï gbɔ. Yësu ise gɔ mo zi zë iya henye, "Ayada’e kö’du nenye dë zi vïdï maako!" 31 Mora zë ï’bë a yëlënnï kö’du ne ta ga bi nani ti’de.

29 Mati Yësu vo lö’bö 'bënï ëtï ënyïnnï ku tï’bë 'de ta Yerïkö, vïdï kayo ënyïnnï ga ndï mo aba. 30 Here kora vo komoköndu rïyö mati ëdï alimannï dakapa gërï, owonnï Yësu ëdï alaga ta da kapa, ayetonnï hë nnï gbögbö, "Wisi 'ba Dawidi ï’dï mïyï mëyï re ze." 31 Here vïdï kayo ne’e o’dɔnnï sawiya zi zë ayadannï zi zë iyannï henye, alima’e ti. Mora here, zë agbögbö hë nnï ndra na kamo, iyannï henye, "Yere Wisi 'ba Dawidi, ï’dï mïyï mëyï re ze."

32 Yësu ɔrɔ ako’jo zë, ako’jo hë zë iya henye, "A’di ra omba’e zi ma zi ko’dɔ zi ye?" 33 Zë aya’bannï da me’do iyannï henye, "Yere, domba ze zi bi kongɔ." 34 Yësu na rasösu kö’du zë, ise komo zë kandi ongɔnnï bi, mora alö’bönnï gbɔ ga ndï mo.

22 Mati zë ɔkɔnnï mï Beteseyida, vïdï maako’e ikannï kora vo komoköndu maako zi Yësu, alenzennï mo zi rɔ mo kise. 23 Yësu ïrï kala kora vo komoköndu ne, akɔkɔ mo, yaga tëmï liŋɔ. Tapëtï mati o’bi oro komo mo ne, Yësu ï’dï kala nï dɔ mo, ako’jo hɔ mo, "Atɔ’bɔ waako kongɔ?" 24 Here kora ne ongɔ bi rïyë, iya henye, "Ɔɔ, mɔ’bɔ vïdï kongɔ, mora zë alayannï kaa kaga ra ëdïnnï alasi." 25 Yësu ï’dï kala nï kpa löhu da komo kora ne. Here kora ne obe komo nï kyedre. Komo mo akɔ’jɔ rë nï, mo ɔ’bɔ gbɔ zi wasisi kongɔ biya na laka. 26 Yësu iya zi mo, "Ï’bë liŋɔ, ï’bë dë mï gawo."

31 Yësu ënyï tëmï dakaŋo 'ba Tiyere ani, ï’bë nduwë kpuru tëmï Sidoni, kpa zi föfö 'ba Galilaya. Mo ï’bë ödu mï dakaŋo mati ëdï ako’jo Gawo 'Butë ne. 32 Kya vïdï maako’e ikannï kora vo mbili kïsï, mati ɔ’bɔ dë zi me’do, zë alenzennï Yësu zi kala nï kï’dï dɔ mo.

33 Yësu oba mo kölö na kɔwɔ ta ra vïdï kayo ne’e, ï’dï da wisi kala nï mï mbili kora ne, o’bi oro, ise ndende kora ne gbɔ. 34 Yësu ongɔ bi komorïyë alawo na kyembe, iya zi kora ne henye, "Epata!" Kö’du ya’ba aba henye, "Ayëhu rïyë." 35 Kandi kora ne ɔ’bɔ zi kö’du kowo. Mo ame’do kpa kazi riti.

36 Yësu ï’dï kö’du zi vïdï ne’e anza dë zi kö’du ne kiya zi vïdï ma kölö maako, mora zë nduwë kiya mo. 37 Vïdï biya mati owonnï kö’du ne, ëdïnnï na rakaga. Zë iyannï henye, "Hala mo o’dɔ wa biya na laka. Mo ï’dï vo mbili kïsï zi kö’du kowo, vïdï mati ɔ’bɔ dë zi me’do kpa ame’do."

46 Here zë ayinnï mï Yerïkö. Mati Yësu ila gawo vo lö’bö 'bënïye ëtï ehe vïdï kayo ëtï, vo komoköndu ru mo Baratamoya, Wisi 'ba Tomasi, ëdï alima da kapa gërï. 47 Mati mo owo henye Yësu 'ba Nazereta ra, mo ayeto hë nï gbögbö, "Yësu Wisi 'ba Dawidi akɔnyi ma." 48 Vïdï kayo ne’e ënyïnnï mo aba na kamo, iyannï zi mo zi lima ti. Mora mo agbögbö hë nï gbɔ ndra rïyë, "Wisi 'ba Dawidi akɔnyi ma."

49 Here Yësu ɔrɔ, iya henye, "Ako’jo mo." Here zë ako’jonnï kora vo komoköndu ne gbɔ. Zë iyannï henye, "Ëdï rakyenyi aba, ënyï rïyë, mo ëdï yï ko’jo." 50 Mo umë bɔngɔ 'bënï 'de, öfu rïyë, ayi zi Yësu. 51 Yësu ako’jo hɔ mo, "A’di ra omba zi ma zi ko’dɔ zi yï?" Kora vo komoköndu ne, aya’ba da me’do henye, "Vo komoyandi, momba zi bi kongɔ löhu." 52 Yësu iya zi mo, "Ï’bë, kö’du koma 'bëyï akɔ’jɔ yï ku." Kandi mo ɔ’bɔ zi bi kongɔ, alö’bö gbɔ ga Yësu da gërï.

1 Mati Yësu alasi na konda, mo ongɔ kora maako na komoköndu kyere mati o’jo. 2 Vo lö’böwë 'ba Yësu ako’jonnï henye, "Raboni, kö’du a’di ra kora nenye o’jo na komoköndu? Ëdï ga kö’du mo, mandere vo ko’jo mowe o’dɔnnï kö’du kyënyë?"

3 Yësu aya’ba dɔ mo iya henye, "E e, anza here dë. Mora ga kö’du komoköndu 'bɔmo, akonge Wïrï ako’dɔ kö’du koro zi mo. 4 Ëzë ëdï kadra, do’de wa mati vïdï ma utu ma omba ma zi ko’dɔ. Ëzë yɔndɔ ɔkɔ ku, vïdï maako ɔ’bɔ dë zi lɔɔ ko’dɔ. 5 Mati mëdï mï damöku, ma bikanyi ra zi damöku."

6 Tapëtï Yësu iya nenye, mo o’bi oro dakaŋo. Mo o’dɔ kɔrɔ ehe ora komo kora ne. 7 Here mo iya henye, "Ï’bë akaka kɔrɔ ne mï Kara Siliyɔma." Kora ne ï’bë ehe akaka mï Siliyɔma. Kö’du ya’ba aba, "Vïdï ma utu, akutu." Mati mo akaka kɔrɔ ne ku yaga mo ɔ’bɔ bi kongɔ.

2 Vo mönyu maako ayi alɔdrɔ, akaŋo komo Yësu, iya henye, "Yere, ëzë omba ku akɔ’jɔ ma ŋbala." 3 Yësu iza kala nï gbɔ ise ra vere nani, iya henye, "Momba dɔ mo ku." Mo iya henye, "Ëdï na ŋbala." Akɔ’jɔ yï ku, mora rakɔɔ ila vere nani gbɔ kandi. 4 Yësu ise gɔ mo zi mo, iya henye, "Ï’bë iya me’do nenye dë zi vïdï maako, ï’bë zi vo karasa 'e ma nyelinnï rë yï, ï’dï wakumu 'ba wa kɔ’jɔ ma Mosa ï’dï kö’du mo ne, zi yada yï zi vïdïye ti’de akɔ’jɔ yï ku."

2 Ani kya 'ba vïdï maako’e ikannï zi mo kora vo keŋe akaŋo ne ëdï ako’do da sora. Mati Yësu ongɔ hala kö’du koma 'bëzë ëdï, mo iya zi kora keŋe ne henye, "Akyigɔ rë yï, wisi ama, kö’du kyënyë 'bëyï ila ku." 3 Mora here, kya 'ba vo komoyandi 'ba vo kö’du kida’e ame’donnï na bi dë nnï, iyannï henye, "Kora nenye, ëdï me’do 'dasi ra kiya." 4 Mora here, Yësu ayɔlɔ kö’du sösu 'bëzë, ne a’ba iya henye, "Kö’du a’di ëdï 'e kö’du kyënyë mahere ne sösu mo? 5 Mavala ra zi kiya, ila yï ku ga kö’du kɔdɔ kyënyë 'bëyï, kɔdɔ zi kiya henye, ‘Ënyï rïyë alasi?’ 6 Mako’dɔ tïnyö zi ye yɔlɔ, Wisi a Vïdï ëdï kyigɔ aba dakaŋo zi kö’du kyënyë kila." Mora here, mo iya zi kora keŋe ne henye, "Ënyï rïyë, ïnjë sora 'bëyï ne, ï’bë liŋɔ!" 7 Kora ne ënyï rïyë ï’bë gbɔ liŋɔ.

10 Kora maako ëdï ani na vo kala keŋe. Kya 'ba vïdï maako’e ëdïnnï ani ombannï zi Yësu susu ga kö’du kyënyë ko’dɔ ako’jonnï hɔ mo iyannï henye, "Ëdï na kyënyë mï kö’du ki’di 'beze zi vïdï kɔ’jɔ mï ko’do 'ba ralawo?" 11 Yësu aya’ba da me’do iya henye, "A’di, ëzë vïdï ma kölö tëmï 'e ëdï tïmëlë aba alëpï mï wogo yöndu mï ko’do 'ba ralawo, akasösu kö’du mo dë zi kotɔ mo yaga? 12 Vïdï köndu ra laka ndra ta da tïmëlë! Here ne, kö’du kï’dï 'beze ila ze zi vïdï maako kɔnyi mï ko’do 'ba ralawo aba." 13 Here mo iya zi kora 'ba kala keŋe ne henye, "Iza ga kala yï yaga." Mo iza gɔ mo yaga, gbɔ na laka löhu kaa agamo ne.

30 Wese 'ba Simona ëdï na rakɔɔ mï sora rakyïtu aba, ehe kandi mati Yësu ɔkɔ, iyannï kö’du mo zi mo. 31 Mo ï’bë zi mo, ïrï kala mo ehe akɔnyi mo rïyë. Rakyïtu ne ila mo, ehe mo ayeto gbɔ lïtu zi zë.

40 Kora maako ëdï na riti kazi kɔɔ mönyu ayi zi Yësu, alɔmvɔ akaŋo ehe alenze mo kö’du wakɔnyi iya henye, "Ëzë omba ku, atɔ’bɔ ma ko’dɔ ŋbala." 41 Yësu kö’du sösu aba, ehe iza kala nï yaga ehe ise rɔ mo. Mo aya’ba da me’do henye, "Momba ku. Ëdï na ŋbala." 42 Kandi mönyu ila kora ne ehe rɔ mo gbɔ ŋbala.

3 Vïdï kora sowɔ ɔkɔnnï, ëdïnnï kora mati eŋe kyere akaŋo ne kïnjë kika mo zi Yësu. 4 Ga kö’du vïdï kayo, zë ɔ’bɔnnï dë zi kora ne kika mo zi mo. Here zë ïtïnnï bïngö ta komo lembe mbïyï bi mati Yësu ëdï. Mati ayëhunnï bi ne ku, zë izannï kora ne akaŋo, ëdï ako’do da laŋba. 5 Mati Yësu ongɔ hala ëdïnnï kö’du koma aba, iya zi kora keŋe ne henye, "Wisi ama, kö’du kyënyë 'bëyï ila ku."

6 Vo komoyandi 'ba kö’du kï’dï maako’e mati ëdï alimannï ani ne, asösunnï kö’du, 7 "Hala mo ame’do kaa nenye here?" Ne kö’du sawiya ra. Wïrï ra nje kölö atɔ’bɔ kila kö’du kyënyë.

8 Kandi Yësu ayɔlɔ kö’du mati zë ëdïnnï asösu ne, here mo iya zi zë, "Ëdïye kö’du mahere ne sösu ga a’di? 9 Ma vala ra anza na kyigɔ zi kiya zi vo keŋe ne, ‘Ila yï ku tëmï kö’du kyënyë 'bëyï,’ kɔdɔ zi kiya henye, ‘Ënyï, ïnjë laŋba 'bëyï ne, ï’bë’? 10 Here zi ye yɔlɔ laka Wisi a Vïdï ëdï kalakonda 'ba dakaŋo nenye aba zi vïdï kila tëmï kö’du kyënyë, miya zi vo keŋe ne, 11 ‘Mëdï kiya zi yï, ënyï, ïnjë laŋba 'bëyï ne, ï’bë liŋɔ.’" 12 Here mo ënyï ta da komo zë, ehe ïnjë laŋba ënï, ï’bë gbɔ. Zë biya na rakaga, zë ayetonnï Wïrï, iyannï henye, "Wa mahere ne, dongɔ dë gba kyere."

1 Kadra maako aba Yësu ï’bë bi 'ba mötu. Kora maako ëdï ani kala mo eŋe ku. 2 Vïdï maako’e ëdïnnï ani, zë ombannï zi Yësu susu ga kö’du lïtë ko’dɔ. Here zë alimannï mo kongɔ kara kɔdɔ mo akakɔ’jɔ kora ne ndö mï ko’do 'ba ralawo. 3 Yësu ame’do zi kora vo kala keŋe ne, "Ayi tɔrɔ komo ze kinye."

4 Here mo ako’jo ha vïdï ne’e iya henye, "A’di ra kö’du kï’dï 'beze ila ze zi ko’dɔ mï ko’do 'ba ralawo? Zi kɔnyi, kɔdɔ zi ko’dɔ na kyënyë? Zi dïdï vïdï yɔmɔ, kɔdɔ zi yaŋa mo?" Mora 'de iyannï kö’du ako dë. 5 Yësu na kamo mati mo ongɔ bi dë zë, ga kö’du kazi kö’du kowo. Here mo iya zi kora ne, "Iza ga kala yï ne yaga." Mo iza yaga, a’ba na laka löhu.

1 Tapëtï ma nenye, Yësu ï’bë mï Yerusalema, kö’du karama yënï 'ba Yude. 2 Kara Haresi kyedre 'ba tïmëlë mï Yerusalema, kara maako ëdï ani sënjë aba muyï, mï ha 'ba Hïbïru ako’jo Betesata. 3,4 Vïdï kayo 'ba rakɔɔ ëdïnnï ko’do ha kara ne, vo komoköndu, vo ka’bo, ehe vïdï vo keŋe. 5 Dakapa kara ne kora maako ëdï na rakɔɔ, kɔɔ 'butëwota dɔmomodɔmowota aba. 6 Mati Yësu ongɔ kora ne ehe ayɔlɔ henye mo ëdï ku na keŋe kyere kadra konda aba, mo ako’jo hɔ mo henye, "Omba zi yï kɔ’jɔ?"

7 Kora ne aya’ba dɔ mo iya henye, "Kyedre, manza dë vïdï maako aba zi kï’dï ma mï kara ne, ëzë wini ne ëdï rë nï kɔhɔ rïyë. Ma yɔnzɔ zi tödu mï mo, mora vïdï maako kpa 'duwï atödu ani dagba."

8 Yësu ayada zi mo henye, "Ënyï rïyë, oba agburuku 'bëyï ehe alasi!" 9 Kandi akɔ’jɔ kora ne gbɔ. Mo oba agburuku 'bënï rïyë ehe ayeto lasi toko. Ko’do mati kö’du ne o’dɔ rë nï mï mo ne kadra 'ba ko’do madɔmorïyö.

46 Mati Yësu a’ba zi Kana mï Galilaya, bi mati mo opi wini na a’ji. Vo mï turu maako ëdï ani wisi 'bɔmo na kɔɔ mï Kaparanamo. 47 Mati mo owo henye, Yësu ayi ku ta Yudiya zi Galilaya mo ï’bë zi mo ako’jo hɔ mo zi tï’bë Kaparanamo ehe zi kɔ’jɔ wisi 'bënï, mati mo ku kara zi koli. 48 Yësu iya zi mo henye, "Vïdï maako tëmï yë oma dë nje ëzë onge kyïnë 'ba kö’du korowe ehe rakage." 49 Kora vo mï turu ne aya’ba dɔ mo henye, "Yere, ayi gba kazi wisi ama koli."

50 Yësu iya zi mo henye, "Ï’bë wisi 'bëyï akadïdï."

Kora ne oma mï me’do 'ba Yësu, ehe ï’bë gbɔ. 51 Da gërï 'bɔmo liŋɔ vo lïtu 'bɔmowe andɔsi dë nnï mo aba kö’du kise aba zi mo. "Wisi 'bëyï ëdï ku zi tï’bë zi dïdï!"

52 Mo ako’jo hë zë iya henye, "Kadra vala ra mati wisi 'bënï ne na laka?" Zë aya’bannï henye, "Ëdï ndï kadra kölö mataganya tapëtï kadra kutë mati rakyïtu ne ila mo." 53 Here 'bu mo asösu ëdï mï kadra kölö nani mati Yësu ayada zi nï, "Wisi 'bëyï akadïdï." Here mo ehe biya vo dakota 'bënï ëtï omannï gbɔ. 54 Nenye kyïnë 'ba kö’du koro ma rïyö mati Yësu o’dɔ tapëtï tayi 'bɔmo ta Yudiya zi Galilaya.

20 Mbara maako ëdï na riti, kö’du yama ëdï taho ta rɔ mo kɔɔ 'butë dɔmorïyö, ayi ta kafo Yësu ise da ha bɔngɔ 'bɔmo gbɔ. 21 Mo iya na bi dënï henye, "Ëzë mise gbï le nje ra 'bɔngɔ ɔmo, akakɔ’jɔ ma." 22 Yësu opi rë nï ongɔ mo, iya henye, "Ëdï na kyigɔ wu’jë ama! Koma 'bëyï akɔ’jɔ yï ku." Tëmï kadra ne mbara ne akɔ’jɔ rë nï gbɔ na laka.

25 Here mbara maako ëdï ani, na riti ga kö’du yama ëdï taho ta rɔ mo kazi tɔrɔ kɔɔ 'butë dɔmorïyö. 26 Dakatörö kayo ëdïnnï le ɔwɔ kï’dï zi mo. Mo ayaŋa kɔhi 'bënï biya, mora here ne zi ta’ba na laka anza dë, ëdï wënï zɔ rë nï kidra dagba ta ga kadra biya. 27 Mo owo kö’du Yësu, ënyï ayi kafo mo mï kutë vïdï kayo ne. 28 Mo iya na bi dënï henye, "Ëzë mise gbï le nje bɔngɔ rɔ mo ne, matëdï na laka." 29 Mo ongɔ here ise bɔngɔ rɔ mo ne, kandi yama ɔrɔ, mo ayɔlɔ ku mï ida rë nï henye, na kɔ’jɔ rë nï ku tëmï riti kyedre 'bënï ne.

18 Mati Yësu ëdï kö’du nenye kiya, vïdï mï turu 'ba Yuda’e ayi zi mo alɔmvɔ akaŋo komo mo iya henye, "Wu’jë 'bama oli ku yaanya ayi ï’dï kala yï dɔ mo zi mo tëdï na dïdï." 19 Yësu ënyï rïyë alö’bö gbɔ gɔ mo mora vo lö’bö 'bɔmo’e ï’bënnï gbɔ mo aba.

23 Mati Yësu ödu mï loko 'ba turu kyedre ne, mo i’ja vïdï kayo ëdïnnï kyëzu 'ba da koli kome. 24 Mo iya zi zë henye, "Vïdï biya asiye yaga. Wu’jë tisi ne oli dë mo ëdï nje ako’do!" Here zë biya ogonnï mo gbɔ. 25 Kandi ma ti ore vïdï ne’e ku yaga, Yësu ï’bë mï loko ma yöku wu’jë dɔ mo ne, ïrï kala mo mo ënyï gbɔ rïyë.

22 Here vere maako ru mo ëdï Yayiro, mo ra na vo dagba 'ba bi 'ba mötu ani, mati mo ɔkɔ, ongɔ Yësu, mo umë rë nï akaŋo ndï mo, 23 alenze mo kö’du komba aba, iya henye, "Wu’jë tisi 'bama na rakɔɔ. Akɔ ayi, ï’dï kala yï dɔ mo, here zi mo tëdï na laka, na dïdï." 24 Yësu ënyï ï’bënnï mo aba.

Here vïdï kayo mati ëdïnnï atï’bë Yësu ëtï ne, ëdïnnï mo diri ta da kapa biya.

38 Mati zë ɔkɔnnï liŋɔ 'ba Yayiro, Yësu ongɔ bi apere rë nï ku na yawa, owo kuyë rïyë kudu rala’ba aba. 39 Mo ënyï ï’bë ödu loko, iya henye zi zë "Kö’du a’di bi apere rë nï gɔ mo na yawa here? Kö’du a’di ëdïye kudu gɔ mo? Wu’jë tisi ne oli dë, ëdï öŋbö ako’do."

40 Here zë ogonnï mo. Mora here mo ore zë biya yaga, oba 'bu 'ba wu’jë tisi ne, ma mo, vo lö’bö 'bënïye wota. Mo ënyï ï’bë ödu mï loko mati yöku wu’jë tisi ne o’ba 'dɔ mo.

41 Mo ïrï kala mo, iya zi mo henye, "Talita Kumu." Kö’du ya’ba aba henye, "Wu’jë tisi, miya zi yï, ënyï rïyë." 42 Here mo ënyï, alasi kpo. Kɔɔ 'bɔmo ëdï 'butë dɔmorïyö. Mati kö’du ne o’dɔ rë nï, zë biya na rakaga.

1 Kora maako ru mo Lazara alëpï na kɔɔ mï gawo 'ba Beteniya. Mo ëdï ëmï aba rïyö, Mariya ehe Marita. 2 Nenye kpa te Mariya mati yaa ope yënïngutru da Yere ehe akyitɔ burutu mo yëvu 'bënï aba. 3 Ëmïyë utunnï kö’du kise zi Yësu ehe ayadannï zi mo aboka laka 'bɔmo Lazara ëdï na rakɔɔ.

4 Mati Yësu owo kö’du nenye iya henye, "Kɔɔ 'bɔmo ne ndundu mo anza dë koli, mora ëdï zi kika wayeto zi Wïrï ehe Wisi ɔmo."

5 Yësu ɔwɔ Marita, ëmï mo ehe Lazara. 6 Here mati mo owo mo ëdï na kɔɔ alima bi mati mo ëdï 'dɔmo ko’do rïyö aba löhu. 7 Neene mo iya zi vo lö’bö 'bënïyë henye, "Yaanya aba dï’bëë hulëhu Yudiya."

8 Zë iyannï henye, "Raboni, vïdï naniye ombannï zi ku’du yï yïtö aba brua! Kö’du a’di omba zi tï’bë hulëhu?"

9 Yësu aya’ba henye, "Kadra anza dë 'butë dɔmorïyö mï ko’do kölö? Ëzë alasi mï kadra, bikanyi 'bëyï atëdï kazi kadra ehe otra ndï yï dë. 10 Mora ëzë alasi yɔndɔ aba, akotra ndï yë ga kö’du anza dë bikanyi maako aba." 11 Neene mo ayada zi zë henye, "Aboka ze Lazara ëdï ako’do, ehe mëdï tï’bë ani zi mo liro."

12 Zë aya’bannï henye, "Yere ëzë mo ëdï ako’do, mo atënyï na laka."

13 Yësu ëdï ame’do tïnyö kö’du koli 'ba Lazara, mora vo lö’böwë asösu 'bënnï mo ëdï nje ame’do kö’du 'ba ko’do. 14 Here Yësu ayada zi zë huwë, "Lazara oli ku.

23 Yësu ëkyï gbɔ mï töŋbö 'dö vo lö’bö gënï ëtï 24 tisi yaa buluku ënyï gbɔ aluku da föfö nani. Buluku alima ku töŋbö kɔhɔ zi likɔ kaŋo. Yësu ëdï ako’do. 25 Zë ï’bënnï alironnï mo, iyannï henye, "Yere, akɔnyi ze, dëdï ku kara zi koli." 26 Mo iya zi zë henye, "Ëdïye atere ga a’dï? Ëdïye koma tisi aba." Mo ënyï amo da buluku wini kagba aba, mati ɔrɔnnï ne, bi gbɔ liwo. 27 Zë ti’de na rakaga iyannï henye, "Vere ne, ëyï ra? Buluku 'e wini kagba aba owonnï dɔ mo."

15 Hutaga nani aba, vo lö’bö 'bɔmo ayinnï zi mo iyannï henye, "Bi ku ra hutaga bi nenye bi mbiya ra, utu vïdï ne’e liŋɔ mï’bënnï wakonyo kogo zi nnï." 16 Yësu aya’ba da me’do zi zë iya henye, "Zë mï’bënnï dë. 'E na bi de 'e, ï’dïye wakonyo zi zë konyo." 17 Zë aya’bannï da me’do, iyannï henye, "Wa biya ma dëdï mo aba kinye mangɔlɔ’bɔ muyï kyenze rïyö." 18 Yësu iya zi zë henye, "Ika’e zë zi ma kinye." 19 Mo ï’dï kö’du gbɔ zi vïdï ne’e limannï akaŋo da loma, mo oba mangɔlɔ’bɔ muyï kyenze rïyö ne aba, ongɔ bi rïyë o’dɔ öwö’dï zi Wïrï. Mo owe mï mangɔlɔ’bɔ ne’e ï’dï zë gbɔ zi vo lö’bö’e, vo lö’bö ï’dï zë gbɔ zi vïdïye. 20 Vïdï biya onyo ɔvɔnnï mora vo lö’bö obannï baga 'butë dɔmorïyö ndɔ na kɔsɔ wa ma ɔsɔ. 21 Watiti 'ba vïdï kora ma onyonnï wa ne, ëdï kpulukumuyï vïdï, mbara gisisi ëtï iti dë.

25 Tëmï kutë kadra wota, modaka aba mï da mïndö, Yësu ayi zi vo lö’bö’e lasi aba ta da wini.

32 Yësu ako’jo vo lö’bö 'bënïye zi nï iya zi zë henye, "Ma rasösu aba ga kö’du vïdï nenye’e, ga kö’du zë ëdïnnï ku ma aba, ko’do wota aba yaanya aba anzannï dë waako aba zi konyo. Momba dë zë kutu kazi wakonyo, ga kö’du atëdïnnï na riti ta da gërï 'bëzë liŋɔ." 33 Here vo lö’bö 'bɔmo ako’jonnï hɔ mo iyannï henye, "Da ki’ja ze wakonyo kyɔ mï da lëpï nenye zi kï’dï zi vïdï kayo nenye’e ta kila?" 34 Yësu ako’jo hë zë iya henye, "Ëdïye mangɔlɔ’bɔ aba ndö?" Aya’bannï dɔ mo iyannï henye, "Mangɔlɔ’bɔ madɔmorïyö nzoyi, kyenze ëdï tisiwa."

35 Yësu iya kö’du gbɔ zi vïdï kayo ne zi limannï akaŋo dakaŋo. 36 Mo oba mangɔlɔ’bɔ madɔmorïyö kyenze ne aba o’dɔ öwö’dï zi Wïrï, owe mï zë ï’dï zë zi vo lö’bö’e, vo lö’bö’e ï’dï zë zi vïdï ne’e. 37 Zë onyonnï mora ɔvɔnnï. Here vo lö’bö obannï koṛi madɔmorïyö ndɔndɔ na nzoyi ma ɔsɔ. 38 Watiti 'ba vïdï kora ma onyonnï ëdï 4,000 vïdï mbara gisisi ëtï iti dë.

24 Mati Yësu vo lö’bö 'bënï ëtï ayinnï mï Kaparanamo, vo 'be’bele kö’du 'ba yëkëlu ayi zi Petero ako’jo hɔ mo iya henye, "Vo komoyandi 'be’e ëdï 'be’bele loko 'ba Wïrï kopi?" 25 Petero aya’ba dɔ mo, iya henye "Ëdï here." Mati Petero ï’bë liŋɔ, Yësu ame’do dagba, "Simona, kö’du sösu 'bëyï a’di? Ëyï ra ëdïnnï 'be’bele kopi zi yeree 'ba dakaŋo nenye? Vo gisi 'ba dakaŋo’e ra kɔdɔ tu’dë maako’e?" 26 Petero aya’ba dɔ mo iya henye, "Vo leze’e ra." Yësu aya’ba dɔ mo iya laka, "Gisi 'ba dakaŋo’e opinnï dë. 27 Domba dë zi vo 'be’bele kö’du ne’e ko’dɔ mo zi tënyïnnï na kamo. Ï’bë mï föfö kyenze kïrï. Otɔ yaga dagba kyenze mati ïrï ku ne, ayëhu hɔ mo aki’ja kɔhi ŋbiriṛi kyɔ kö’du 'be’bele 'bama 'ba loko 'ba Wïrï 'bëyï aba. Oba zë opi na 'be’bele 'bama 'be’e aba."

18 Tabi ta’ba 'bɔmo hulëhu mï gawo kyedre ŋbɔ da mïndö vere aba, Yësu na o’bo. 19 Mo ongɔ kaga kyëlu dakapa gërï, ï’bë rɔ mo i’ja waako dë dɔ mo du yëyu mo. Mo iya zi kaga ne henye, "Ana lɔgɔ dekpe löhu." Kandi kaga kyëlu ne akyïtru gbɔ. 20 Vo lö’bö 'bɔmo ongɔnnï kö’du ne iyannï henye, "Kaga kyëlu ne akyitru kandi ga a’di?" 21 Yësu ënyï aya’ba dɔ mo zi zë iya henye, "Mayada zi ye tïnyö, ëzë oma’e awïrï de 'e dë, atɔ’bɔ’e ko’dɔ wa mati mo’dɔ zi kaga kyëlu ne. Anza nje ma ne dë, atɔ’bɔ’e kpa zi kiya zi lutu nenye, ‘Ënyï rïyë u’du rë yï mï ranga, ako’dɔ rë nï.’ 22 Ëzë oma’e, aki’ja’e wa mati akɔ’jɔ’e kö’du mo tëmï mötu."

37 Truku’du buluku kyigɔ aluku rïyë kagba 'ba wini, ayeto ku likɔ rïyë mï töŋbö, here omba ku kara zi koso wini aba. 38 Yësu ëdï 'de hulëhu mï töŋbö ako’do dë nï taka gara aba. Vo lö’bö 'bɔmo’e alironnï mo iyannï henye, "Vo komoyandi, asösu 'bëyï kö’du dë, ze hiya kara zi koli?"

39 Yësu ënyï rïyë, ame’do na kamo zi buluku, iya zi wini kagba ne henye, "Ɔrɔ, ti!" Buluku nnï wini kagba aba ɔrɔnnï, bi gbɔ liwo. 40 Yësu iya zi vo lö’bö 'bënïye henye, "Kö’du a’di ëdïye atere gɔ mo? Anza’e dë koma aba?" 41 Zë tere kyedre aba, ako’jo ha oka maako, "Kora nenye ëyï? Buluku wini kagba aba, ɔwɔnnï mo?"

35 Mati kadra omba ku zi loso, vo lö’bö 'bɔmo’e ayinnï zi mo iyannï henye, "Ongɔ te, kadra anza kpe bi nenye na möku. 36 Utu vïdï nenye’e zi zë tï’bënnï mï liŋɔ mati ëdïnnï kpoko kinye zi zë wakonyo kogo zi konyo."

37 Yësu aya’ba da me’do zi zë iya henye, "'E na bi de 'e, ï’dïye wakonyo zi zë zi konyo." Zë ako’jonnï ha Yësu, "Kɔhi ne vïdï ako’dɔ lɔɔ yehwe modɔmowota zi ki’ja. Omba zi ze tï’bë yaŋa kɔhi lamirïyö ne da mangɔlɔ’bɔ zi tɔ’bɔ zë?" 38 Yësu ako’jo hë zë iya henye, "Ëdïye mangɔlɔ’bɔ aba ndö? Ï’bë’e te kongɔ." Mati i’jannï, iyannï kö’du mo zi mo henye, "Mangɔlɔ’bɔ ëdï muyï, kyenze rïyö." 39 Yësu iya zi vo lïtu 'bënïye zi kiya zi vïdï ne’e biya zi rë nnï kinye na gbɔngo gbɔngo, ma limannï akaŋo da loma kyekpe ne. 40 Here vïdï ne’e biya alimannï na ratɔtɔ gbɔngo gbɔngo lamikölö maako’e 'butëmuyï.

41 Yësu oba mangɔlɔ’bɔ muyï ehe kyenze rïyö ne, ongɔ bi komorïyë, o’dɔ öwö’dï zi Wïrï. Mo owe mï mangɔlɔ’bɔ ne, ï’dï zi vo lö’bö 'bënïye zi yanya mo zi vïdïye. Mo inye mï kyenze rïyö ne kpa ta gë zë biya. 42 Vïdï biya onyonnï, ehe ɔvɔnnï gbɔ. 43 Vo lö’bö’e atɔtɔnnï kɔsɔ mangɔlɔ’bɔ kyenze aba mati ɔsɔ ne mï baga 'butë dɔmorïyö. 44 Watiti 'ba vïdï mati onyonnï wa ne kpulukumuyï.

48 Mo ongɔ vo lö’bö 'bënïye ëdïnnï ku rë nnï kï’dï zi ko’dɔ mo ngari aba, ga kö’du ëdïnnï akopi ta ga bi tayi 'ba buluku. Kutë yɔndɔ aba mo ï’bë zi zë, lasi aba ta da wini. Mo omba zi laga ta da kapa zë, 49 mora mati ongɔnnï mo ëdï alasi ta da wini ne, asösu 'bënnï iyannï wakoro ra, ehe a’bannï hë nnï gbögbö lörö aba. 50 Mati ongɔnnï mo ne, zë biya na tere. Mora Yësu ame’do zi zë kandi, iya henye, "Uku mï ye, ne ma ra. Ere’e dë." 51 Here mo ënyï ëkyï rë zë mï töŋbö ehe, buluku ɔrɔ. Vo lö’bö’e biya na rakaga,

1 Kadra ma agamo aba, vïdï kayo maako’e ënyï atɔtɔ rë nnï, ayinnï ga bi kölö. Mati vïdï anzannï wa mati ɔsɔ aba zi konyo, Yësu ako’jo vo lö’bö 'bënïye zi nï, iya zi zë henye, 2 "Manza dë rakyenyi aba ga kö’du vïdï ne’e, ga kö’du zë ëdïnnï ma aba ko’do wota aba, mora yaanya aba wa anza dë zi konyo. 3 Ëzë mutu zë liŋɔ kazi wakonyo kï’dï zi zë, akatëdïnnï kazi kyigɔ ta bi tï’bë, ga kö’du kya maako’e ayinnï ta bi kɔwɔ."

4 Vo lö’bö 'bɔmo’e ako’jonnï hɔ mo iyannï henye, "Ta kila mï da lïpï nenye, zi vïdï maako zi tɔ’bɔ wakonyo ki’ja kyɔ zi kï’dï zi vïdï nenye’e?" 5 Yësu ako’jo hë zë iya henye, "Ëdïye mangɔlɔ’bɔ aba ndö?" Zë aya’bannï da me’do iyannï henye, "Mangɔlɔ’bɔ ëdï madɔmorïyö."

6 Mo ï’dï kö’du zi vïdï ne’e zi limannï dakaŋo. Mo oba mangɔlɔ’bɔ madɔmorïyö ne’e, o’dɔ öwö’dï zi Wïrï, owe mï zë, ï’dï zi vo lö’bö 'bënïye zi yanya zi vïdï kayo ne’e. Vo lö’bö 'bɔmo’e o’dɔnnï gbɔ here. 7 Zë ëdïnnï kpa kyenze sisiye aba. Yësu o’dɔ öwö’dï ga kö’du ma nenye’e, ayada zi vo lö’bö’e zi kyenze ne’e yanya mo kpa. 8 Vïdï biya mati onyonnï, ɔvɔnnï. Here vo lö’bö obannï kɔsɔ mo mati ɔsɔ ne, baga madɔmorïyö ndɔndɔ. 9 Vïdï ne ëdïnnï ani kaa kpulukusowɔ here. Here Yësu utu vïdï ne’e liŋɔ,

12 Mï ko’do ma ta gɔ mo zë ëdïnnï ata’ba hulëhu tëmï Beteniya, Yësu na o’bo. 13 Mo ongɔ kaga kyëlu ta bi kɔwɔ ayöfu dɔ mo mbili yëyü aba. Here mo ï’bë akongɔ kɔdɔ na katɔ’bɔ ki’ja kɔlɔ dɔ mo. Mora mati mo ayi zi mo ani, mo i’ja nje mbili yëyu, ga kö’du anza kadra ma laka 'ba kyëlu zi tövu. 14 Yësu iya zi kaga kyëlu ne henye, "Vïdï kölö maako onyo kɔlɔ dekpe kazi yï löhu."

20 Mï da mïndö vere 'do ŋbɔ, zë ëdïnnï atï’bë ta da gërï, ongɔnnï kaga kyëlu ne, oli ku ta rïyë le ngara’da nï aba akaŋo. 21 Petero asösu kö’du mati o’dɔ rë nï ne, ehe iya zi Yësu henye, "Ongɔ te, vo komoyandi, kaga kyëlu mati asënë ne, oli ku." 22 Yësu aya’ba dɔ mo zi zë iya henye, "Ëdïye kö’du koma aba mï Wïrï. 23 Miya tïnyö zi ye henye, mo mati ayada kö’du zi lutu nenye tënyï rïyë ehe rë nï kumë mï ranga, dɔ mo anza dë jiri jiri, mora oma mï kö’du mati mo iya ne, ako’dɔ rë nï zi mo. 24 Ga kö’du ne mayada zi ye, ëzë amötu’e, ehe ako’jo’e kö’du wa, oma aki’ja, akï’dï wa mati ako’jo kö’du gɔ mo. 25,26 Ëzë ɔrɔ rïyë amötu, ila kö’du sisi mati ïrï ra vïdï maako, here 'Bu yï komorïyë akila kö’du kyënyë mati o’dɔ."

1 Ko’do wota aba yaa Mariya, ma 'ba Yësu ëdï mï karama 'ba rakoze mï gawo 'ba Kana mï Galilaya. 2 Yësu vo lö’bö 'bënïyë ëtï, ise zë kpa bi 'ba rakoze ne. 3 Mati a’ji inde rë nï ku biya, ma 'ba Yësu iya zi mo henye, "Zë anzannï kpe a’ji aba." 4 Yësu aya’ba dɔ mo iya henye, "Ma ma, ayada dë zi ma a’di ra zi ko’dɔ. Kadra 'bama gba ɔkɔ dë." 5 Ma 'ba Yësu ayada zi vo lïtuwë 'ba liŋɔ henye, "O’de wa mati mo ayada zi ye ko’dɔ."

6 Yude ëdïnnï kö’du kira 'ba wa kaka ŋbala aba ehe ga kö’du nenye, tele yïtö 'ba wini ëdï ani modaka ma kölö ëdï kyedre zi kïrï kaa lita lamikölö. 7 Yësu iya zi vo lïtuwë 'ba liŋɔ henye, "Osowe tele nenyee wini aba." Zë osonnï zë kpika 8 ehe mo ayada zi zë henye, "Yaanya aba oba kya 'ba wini ne yaga ehe ï’dï zi kora vo kyeti karama ne." Zë obannï wini ne zi mo 9 mati yaanya aba ofɔ rë nï ku na a’ji ehe mo anene. Mo ayɔlɔ dë a’ji nenye ayi ta kila, mora vo lïtuwë mati obannï a’ji nenye ayɔlɔnnï, here mo ako’jo 'bïyësï 10 ne ehe iya zi mo henye, "Vïdï biya uwënnï a’ji ma laka ra dagba, ehe tapëtï mo, mati yingɔ ëdïnnï ku kyɔ mo aba zi kuwë, mo ï’dï a’ji ma kɔɔ ne. Mora asesi wëyï a’ji ma laka ne le yaanya aba!"

11 Yësu o’dɔ dagba kyïnë 'ba kö’du koro nenye mï gawo 'ba Kana mï Galilaya. Ani mo ayada bikanyi kyedre 'bënï, ehe vo lö’bö 'bɔmowe omannï mï mo.

6 Mo iya nenye zi Pilipo yɔnzɔ. Mo ayɔlɔ ku nzɔ a’di ra mo ëdï tï’bë zi ko’dɔ.

7 Pilipo aya’ba dɔ mo iya henye, "Ayɔlɔ dë henye, akïrï kara kɔhi 'ba yehe modɔmowota nje zi kogo mangɔlɔ’bɔ tisi zi vïdï ma kölö nenyee?"

8 Anderiya, öndu 'ba Simona Petero, kölö tëmï vo lö’böwë, mo ame’do rïyë iya henye, 9 "Wisi maako ëdï kinye, mo ëdï mangɔlɔ’bɔ sisi aba muyï ehe kyenze rïyö. Mora a’di ra na laka ëdï zi vïdï biya nenyee?"

10 Dakaŋo ayöfu loma aba, ehe Yësu ayada zi vo lö’bö 'bënïyë zi yada zi vïdï biya lima akaŋo. Vïdï kora ëdï kaa kpulukumuyï mï vïdï kayo nenyee. 11 Yësu oba mangɔlɔ’bɔ ne mï kala nï ï’dï öwö’dï zi Wïrï. Here, mo idra mangɔlɔ’bɔ ne zi vïdïyë, mo o’dɔ kpa here kyenze ne aba, le vïdï ëdïnnï mo aba kyɔ zi konyo. 12 Vïdï onyonnï biya ma ombannï, ehe Yësu ayada zi vo lö’bö 'bënïyë zi tɔtɔ kɔsɔ mo ma ɔsɔ, here ma yaŋa dë. 13 Vo lö’böwë atɔtɔnnï dë zë bi kölö ehe oso koṛi 'butë dɔmorïyö wa mati ɔsɔ tëmï mangɔlɔ’bɔ muyï ne.

19 Mati vo lö’böwë opinnï ku kaa wiṛi wota mandere sowɔ, zë ongɔnnï Yësu lasi ta da wini. Mo asesi nduwë tayi kara ra töŋbö, zë gbɔ na tere. 20 Mora mo iya henye, "Ma Yësu ra! Ere dë!" 21 Vo lö’böwë ombannï zi mo koba mï töŋbö, kandi ɔkɔ gbɔ da götï bi mati ëdïnnï atï’bë zi mo.

1 Yësu yaa alaya zi vo lö’bö 'bënïyë da götï Föfö 'ba Tiberiyasi. O’dɔ rë nï mï gërï nenye. 2 Simona Petero, Toma ma ako’jo "vo loŋa," Natanëlë ta Kana mï Galilaya, gisi 'ba Zebedeyo ëdïnnï ani, bi kölö aga vo lö’bö maako ëtï rïyö. 3 Simona Petero iya henye, "Mëdï tï’bë kyenze kïrï!"

Maakowe iyannï henye, "Da tï’bë ze yï aba." Zë ï’bënnï yaga mï töŋbö 'bënnï. Mora du ïrïnnï wa maako dë yɔndɔ nani aba. 4 Ŋbɔ mï damïndö vere, Yësu ɔrɔ da götï, mora vo lö’böwë ayɔlɔnnï dë mo ëyï ra. 5 Yësu agbögbö hë nï, "Aboke, ïrïyë wa maako ndö?" Zë aya’bannï henye, "E e."

6 Here mo ayada zi zë henye, "Umëë öndu 'be ne akaŋo da kala tïrï 'ba töŋbö 'be, ehe akïrïyë kya 'ba kyenze maakowe." Zë o’dɔnnï here, ehe öndu gbɔ kyɔ na kyenze, here zë ɔ’bɔnnï dë zi kotɔ rïyë mï töŋbö.

7 Vo lö’bö mati Yësu ɔwɔ ne, iya zi Petero henye, "Nenye Yere ra." Mati Petero owo ne Yere ra, mo usu bɔngɔ mati mo otɔ, mati mo ëdï lɔɔ ko’dɔ ne. Here, mo öfu mï wini. 8 Töŋbö ëdï nje kaa lamikölö mitiri ta da götï. Here vo lö’bö maakowe alimannï mï töŋbö, ehe otɔnnï öndu mï mo kyɔ kyenze aba. 9 Mati vo lö’böwë asinnï yaga tëmï töŋbö, zë ongɔnnï mangɔlɔ’bɔ ehe wa’do 'ba kalïlï kyenze aba dɔ mo. 10 Yësu ayada zi vo lö’bö 'bënïyë henye, "Ike kya 'ba kyenze maakowe mati ïrïyë ne."

11 Simona Petero ï’bë hulëhu mï töŋbö ehe otɔ öndu da götï. Mï mo kyenze ma kyedre ëdïnnï lamikölö 'butëmuyï dɔmowota, mora öndu gba kazi liza.

5 Yësu ödu mï Kaparanamo kyedre 'ba vo da kanya maako 'ba Roma vo da wehe lamikölö ayi ako’jo ha Yësu ga kö’du wa kɔnyi. 6 Iya henye, "Yere, vo kalima 'bama ëdï rakɔɔ aba liŋɔ na keŋe na riti." 7 Yësu iya henye, "Ma tï’bë liŋɔ 'bëyï zi mo kɔ’jɔ."

8 Kyedre 'ba vo da kanya nani iya henye, "Yere, ɔ’bɔ dë zi yï tayi liŋɔ 'bama. Iya nje hë yï akakɔ’jɔ vo kalima 'bama ne, 9 ga kö’du mayɔlɔ kala konda 'bëyï ëdï gbï kaa 'bama, mëdï kala konda 'dö vo kanya ëtï hu ma. Ëzë ma me’do zi ma kölö, miya henye, ‘Ï’bë,’ mo ï’bë gbï. Ëzë ma me’do zi maako, miya henye, ‘Ayi,’ mo ayi gbï. Ëzë ma me’do zi vo kalima 'bama, o’dɔ wa nenye mo o’dɔ gbï."

10 Mati Yësu owo me’do 'ba vere ne ku, aga gbɔ rɔ mo. Mo iya zi vo gënïye iya henye, "Tïnyö miya zi ye, mi’ja vïdï maako dë 'de tëmï vïdï 'ba Yiserele, ma ëdï kö’du koma aba kaa vere ne. 11 Ëdï na laka mëdï kiya zi ye, ma kayo mo atayinnï tëmï dakaŋo kapa 'ba humïrë 'dö da lërë aba zi drɔkɔ rë nnï ra Abarayama, Yisika, Yakoba ëtï mï damöku 'ba Wïrï. 12 Gisi 'ba Yiserele ma kayo, ma akɔ’jɔ damöku ga kö’du zë aku’du zë mï bi köndu 'ba kudu ha konyo aba." 13 Yësu aya’ba dɔ mo iya zi vo da kanya nani, iya henye ï’bë liŋɔ ako’dɔ rë nï kaa wa ma oma ne. Mora vo kalima 'ba da vo kanya ne akɔ’jɔ gbɔ mï kadra nani.