Milagres
Os milagres manifestam o poder soberano de Deus. Desde a criação até os sinais de Jesus e dos apóstolos, Deus intervém sobrenaturalmente na história para revelar sua glória e amor.
O Deus dos milagres
Para Deus nada é impossível. Ele abriu o mar, fez cair fogo do céu e ressuscitou mortos. Seu poder não tem limites.
Yeso otal bɔ, bu alieel bɔ bubu: «Ãndɔɔ mɛn baal k’akoo k’asa wɛ, Nziã okoo k’asa mɔ̃ mbueel.»
Yeso otal bɔ, bu alieel bɔ bubu: «Ãndɔɔ mɛn baal k’akoo k’asa wɛ, Nziã okoo k’asa mɔ̃ mbueel.»
Ke ngwel wɛ, k’eli ye ndɔɔ yi ekwɛɛn Nziã osa wɛ.»
Milagres pela fé
Se tiverdes fé como um grão de mostarda, movereis montanhas. A fé é a chave que acessa o poder miraculoso de Deus.
Yeso obveel bɔ bubu: «Me ndɔɔ yɛn byɛ okiool oli otsi-tsiri. Taa-taa bam, mɛ̃ eyɛɛn byɛ wɛn, okɛɛn byɛ eli y’okiool bɛn onge esia li mutaade, byɛ ekoo k’eyɛɛn nkio yi wɛn: "Mbal ŋã, yi ku", yɔ èmbal. Ndɔɔ yi èkwɛɛn byɛ osa k’èkal wɛ.
Yeso obveel bɔ ndiri: «Taa-taa bam, m’eyɛɛn byɛ wɛn, ŋɛn byɛ eli y’okiool, bvool k’esi enkyam wɛ, byɛ k’esa kɛn a be nsi mɛ̃ m’ɔ̃ti a fig wu wɛ. Kɛn a ŋɛn byɛ hɛ̃ eyɛɛn nkio yi wɛn: "Mbal oŋɔ̃ y’atyal nzuru onse ãdza m’ɔ̃ngwa", ãndɔɔ ãbwel obobɔ.
Yeso obveel ndɛ bubu: «Yɛ yɛɛn wɛn "okɛɛn yɛ koo"? Akoo k’asa mbueel me mbuul wa y’okiool!»
Yeso otal bɔ bvool olieel bɔ bubu: «Ãndɔɔ mɛn baal k’akoo k’asa wɛ, Nziã asa mɔ̃, ke ngwel wɛ Nziã yi akwɛɛn pyɛ.»
Yeso obveel ndiri: «Ãndɔɔ mɛn baal k’akoo m’osa wɛ, Nziã asa mɔ̃.»
Ndɛ k’asi emvieel bibi ke Nadzalet wɛ, me ndɔɔ yɛn baal a bviil olɔ áywɛn a okiool.
Sinais e prodígios
Os apóstolos realizaram sinais e maravilhas em nome de Jesus. Os dons do Espírito incluem a operação de milagres e a fé sobrenatural.
Byɛ baal b’Isalayel, eyoo ãyɛɛn mã: Byɛ eyɛɛ ngesɛ wɛn Yeso wa Nadzalet oli mbuul wɛn me nkuul a ndɛ, Nziã osi emvieel, y’emwã y’eliĩ onse byɛ. Ãndɔɔ omɔ̃ ãsuo byɛ kwɛn Yeso ofi ola Nziã.
Ŋ’eman bɔ obuɛɛn, nsie ebvi nzuru onziool ke mboo yi éli bɔ, bɔ bam bueel aluul m’Ɔ̃fel wu Ɔ̃nsensal, bu atsal Nsia a Nziã y’ãŋã mbueel.
Baan a Sebva
Nziã ákesa emvieel bvi emwã me nkuul a Pool. M’emfa okyɛ, ákewal ekɔ wuo ɛ̃suaal mi énywɛn a nzuru a Pool, ákendɔɔl myɛ̃ nkal anga-ãluu, bɔ ákebvuul, bvool ɛ̃fel mi ɛ̃bi-ɛ̃bi ɛ̃kepal onse bɔ.
Eliĩ bvi esuo kwɛn mɛ̃ ndi ntam ola byɛ bvɛ bvi: Osɛ-mwiĩ o mɛ̃ bo bibi onse ɛ̃mbio, emvieel, y’emwã bvi emfa bwɛn emfa.
M’emfa okyɛ, onse Ebvɔɔn, ŋ’ɛ̃kwel, Nziã osuul antam, li mbuaal, ndɛ osuul aliaal-ɛ̃kiɛɛn, li atyel, ndɛ osuul ayiool. Ke mbee oŋɔ̃, ndɛ hɛ̃ osuul ba y’ãkab m’asa emvieel, m’aboo anga-ãluu, m’awuaal a bakyɛ, m’abiri baal, ye m’ayɛɛn ɛ̃nywã ɛ̃kyam.
Ke ngwel wɛ, ola mbuul ngɔmɔ̃, Ɔ̃fel owi kab li ayɛɛn y’ɔ̃nyiã. Ola mbuul wumɔ̃, Ɔ̃fel wuwu owi kab li ayɛɛn y’oyɛɛ. Ɔ̃fel wuwu hɛ̃ owi ola mbuul ɔ̃kyam kab li okiool, ola mbuul wukyɛ, Ɔ̃fel wuwu owi kab li aboo anga-ãluu. Ola mbuul wukyɛ, Ɔ̃fel owi mpɛn yi asa emvieel, ola wumɔ̃ ndɛ owi kab li aliaal ɛ̃kiɛɛn ɛ̃ Nziã, ola wukyɛ bvool, ndɛ owi kab li ayɛɛn ãndɔɔ m’ãfa ol’Ɔ̃fel wu Ɔ̃nsensal, ye mɛn k’ãfa ola ndɛ wɛ. Ola wukyɛ, ndɛ owi kab li ayɛɛn m’ɛ̃nywã ɛ̃kyam, ola mbuul bvool wukyɛ, ndɛ owi kab li akaal ɛ̃nywã omyɛ̃.
Yeso obveel ndiri: «Ebee ndɛ oluo k’asa obobɔ, ke ngwel wɛ k’eli ye mbuul wɛ wɛn ŋ’esi ndɛ emvieel me nkuũ a mɛ̃, kɛn alili oŋɔ̃, obvi obi-obi oyɛɛn me ndɔɔ a mɛ̃. Ke ngwel wɛ, mbuul wɛn k’abyal bia-byɛ wɛ, ŋ’ali wa bia-byɛ.
Milagres de cura e provisão
A oração da fé salvará o enfermo. Deus provê, cura e intervém quando clamamos a Ele com fé genuína.
Ebuɛɛn li y’okiool èbvuul nga-ãluu bvool Mfam àtɛɛl ndɛ. Okɛɛn ndɛ asi ãbi, àdzeel ndɛ mɔ̃. Oŋɔ̃ esɔɔ odzeel b’ãbi onse byam-a-byam, bvool ebuɛɛn me ndɔɔ a bakyɛ, kwɛn oŋɔ̃ byɛ ebvuul. Ebuɛɛn li mbuul wa dzu esal ye mpɛn ngamfɛn.
Eli wu ɔ̃liaal-ɛ̃kiɛɛn a Nziã áli mbuul wu emfa emɔ̃ ye bia-byɛ: Ndɛ ábuɛɛn y’ɔ̃tɛɛ̃ kwɛn mvel abee ondwɔɔ, bvool mvel k’andwɔɔ me nsie wɛ tiil mvel tyel y’etswel. Ndɛ bvool ábuɛɛn, obobɔ ywel ewi mvel bvool nsie eburu ekwɛn e yɔ.
Yeso bu awel amampa ange-ataan y’answi ange-buaal. Ndɛ oseel mviil ke ywel, obuɛɛn kwɛn Nziã andɔɔl bɔ kuɔɔl. Ndɛ otsiil bɔ, bu awi ayio bɔ, me ndɔɔ yi akab baal bɔ. Baal bam bueel bu adzi ayool. Bɔ abiri etswel-etswel bvi ésiil m’etsaka kuun ye bviaal.
Me tsoo li saba, Yeso obvuul ɔ̃kaal wa y’elyam
Me tsoo li saba, Yeso áketee onse nzɔ a ãbuɛɛn. Ŋ’esa oŋɔ̃, éli y’ɔ̃kaal ngɔmɔ̃ wɛn ɔ̃fel wu ɔ̃bi-ɔ̃bi áwi elyam ki émeesa ye ndɛ mvel kuun ye mpuɔ̃. Ndɛ ákekal kɛn ɔ̃nguo ebva, bvool k’ákekoo k’asiool dzu si m’etsi-tsiri wɛ. Ŋ’emwɛn Yeso ɔ̃kaal ondɛ, ndɛ oti ndɛ mbel, bvool oyɛɛn ndɛ ndiri: «Ngu, oluu o yɛ ŋ’ofi!» Obobɔ, ndɛ ondɔɔl ndɛ mviɔɔl. Kɛn a me lio olɔ, ɔ̃kaal ondɛ osiool dzu, bu abvi Nziã olweel. Ŋ’emwɛn mfam a nzɔ a ãbuɛɛn obobɔ, ndɛ oyoo nkyee bibi, me ndɔɔ yɛn Yeso obvuul mbuul me tsoo li saba. Kɛn a ndɛ osɔɔn embuul ki eli oŋɔ̃, bu ayɛɛn ndiri: «Eli y’ãtsoo ãsɛɛn m’ɔ̃sal, ebvaan kwɛn byɛ eya ãnzuru ã byɛ oboo m’ãtsoo omɔ̃, ke me tsoo li saba wɛ!» Kɛn a Mfam obveel ndɛ bubu: «Baal ba nzɛɛn-yuaal mpii byɛ! Me tsoo li saba, byɛ ndoo mbuul bwɛn a mbuul abenyiɔɔn ngwɛmbɛ wuo ane a ndɛ swɛ, me ndɔɔ yi abiri ndɛ ke mboo yi anywã ãdza, mfya? K’ɔ̃kaal wu, ndɛ mpii wa yam li Abalayam, bvool wu ésuul Ɔ̃pfu m’okuru fa mvel kuun ye mpuɔ̃. Bɛn kɛn k’ekeenyiɔɔn ndɛ me tsoo li saba wɛ?» Me lio li eyɛɛn Yeso obobɔ, ataal a ndɛ bam bueel opfuru obɔɔ bibi, kɛn embuul ki éli oŋɔ̃ eluul m’esɛ m’ãndɔɔ m’ɛ̃kam m’ékesa ndɛ.
Okyɛ emvieel ki ɛ̃kwel ki ési Yeso ke Kana ke nsie yi Ngalile. Ndɛ osuo omfam o ndɛ, ayio bu alɔ okiool onse ndɛ.
Ŋ’emwɛn baal emvieel bvi ési ndɛ, bɔ ayɛɛn ndiri: «Mbuul wu bam oli ɔ̃liaal-ɛ̃kiɛɛn a Nziã wu aya onse ɔ̃kiri.»
Yeso olieel ndɛ ndiri: «Yɛ ŋe kiool me ndɔɔ yɛn yɛ mwɛn mɛ̃? Esɛ ola baal bɛn k’amwɛn mɛ̃ wɛ, kɛn a bɔ akiool!»
Otsɛn b’ɔ̃nkaan wu
Yeso bvool ási emvieel bibi ke nkwel a ayio a ndɛ, bvɛn k’ákel onse ɔ̃nkaan wu wɛ. Kɛn bvi ákel bvi, ákel bvɛ kwɛn byɛ ekiool wɛn Yeso oli Mãsia, Muaan a Nziã. Ŋɛn byɛ ekiool ndɛ, byɛ ebɔɔ elaã me nkuũ a ndɛ.
Obobɔ, ɔ̃yio wukyɛ ondɛ, wu átɔ ke mpiɛɛn ɛ̃kwel, osam hɛ̃, ndɛ omwɛn bu akiool. Ke ngwel wɛ, ayio ále kɛn akwaal otsɛn o m’ákel onse Ɔ̃nkaan a Nziã ndiri Yeso akieel asiool onse b’ákwi-ákwi wɛ.
Discernimento nos sinais
A Bíblia alerta contra falsos milagres e sinais enganosos. Devemos provar os espíritos e não seguir sinais que desviam de Deus.
Mɛ̃ mwɛn k’epal ɛ̃fel mi ɛ̃bi-ɛ̃bi ɛ̃tyel, myɛn onge ãkwɔɔ. Myɛ̃ ɛ̃pal m’ɔ̃nywã a dalagɔ̃, m’ɔ̃nywã a nyam, m’ɔ̃nywã wu ɔ̃liaal-ɛ̃kiɛɛn wa mfya. Eli ɛ̃fel mi ɛ̃bi-ɛ̃bi mi ebesa emvieel, bvool ɛ̃beyi ol’akwɛn b’ɔ̃kiri a nsie wueel, me ndɔɔ yi abvool bɔ me ndɔɔ a mvel yi tsoo li nɛn e Nziã, Nziã-Nga-Waan.
Emvieel ki Yonas
Obobɔ, ayiool b’ãngel y’Afalisaye ke kwɛ alieel Yeso ndiri: «Ɔ̃tee, bee edzii k’emwɛn emvieel ki efa ola yɛ.» Ndɛ obveel bɔ ndiri: «Baal b’alio li ali baal b’abi-abi bvool k’akuru nzuru me Nziã wɛ, bɔ abii emvieel, k’eli y’emvieel ekyam ki asuo bɔ wɛ, emvieel ki asuo bɔ kɛn a ki Yonas. Taa-taa bam, emfa ngemɔ̃ kyɛn Yonas ásii apipi atyel y’atsia atyel onse mwiĩ a nswi wu ɔ̃nɛn, emfa kiki hɛ̃, Muaan a mbuul akieel asii apipi atyel y’atsia atyel onse nsie.
Ãbviil m’ãbee Yeso okiool
Obobɔ, Yeso obvi ãmbyel mã kokɔ owa m’ãbviil m’ési ndɛ emwã bibi onse mɔ̃. Ke ngwel wɛ, baal a mɔ̃ k’ákaal ɛ̃kwal ɛ̃ bɔ wɛ. Ndɛ olieel ndiri: «Ãwua ola yɛ, yɛ wu bviil li Koladzin! Ãwua ola yɛ, yɛ wu bviil li Betesayida! Ke ngwel wɛ, emwã bvi esi Nziã ola byɛ, okɛɛn ndɛ asi bvɛ ke bviil li Tiil ye li Sidɔ̃, kɛn baal b’okɔ ol’akaalaal angɔrɔ, bvool akaakel efuru me nzuru, me ndɔɔ yi asuo kwɛn bɔ akaal ɛ̃kwal! Obɔ otsɛn bɛn, mɛ̃ eyɛɛn byɛ wɛn, me tsoo li ekieel etsiil Nziã ãndɔɔ ã baal, fool li baal ba Tiil ye ba Sidɔ̃ ekieel ekal nkuaal-a-nkuaal a li byɛ. Me b’otal yɛ, yɛ wu bviil li Kapelanahum, yɛ atsam wɛn àndɛɛl yɛ tiil ke ywel? Mfya, Nziã akieel akweel yɛ tiil k’ola o b’ákwi-ákwi. Ke ngwel wɛ, emwã bvi esi Nziã ola yɛ, okɛɛn ndɛ asi bvɛ ke Sodom, kɛn bviil olɔ ol’eli tiil nonɔ̃ ŋã. Obɔ otsɛn bɛn, mɛ̃ eyɛɛn byɛ wɛn, me tsoo li ekieel etsiil Nziã ãndɔɔ ã baal, fool li baal ba Sodom ekieel ekal nkuaal-a-nkuaal a li yɛ.»
A criação como milagre
O próprio corpo humano é milagre de Deus. Toda a criação testifica do poder e da sabedoria do Criador.
Ãndɔɔ omɔ̃ mam mbueel ãbwel m’emfa okyɛ, me ndɔɔ yi asa m’élieel Mfam m’ɔ̃nywã wu ɔ̃liaal-ɛ̃kiɛɛn a ndɛ ndiri: «Tal, nsam a ɔ̃kaal ngɔmɔ̃ wɛn k’ayɛɛ abɔɔl wɛ akieel abva yam. Ndɛ akieel aburu muaan wu bɔɔl wu akieel ata m’Emanuɛɛn, ŋ’ayɛɛn ndiri: "Nziã oli ye bia-byɛ."»
Ŋ’emwɛn bɔ ndɛ adzuu nkal ãdza, bɔ abvi otsam ndiri ɔ̃kwii, bɔ bu abvi ɛ̃sɔɔl okuaal. Ke ngwel wɛ, bueel ákemwɛn ndɛ bvool embangɛɛ ébɔɔ bɔ. Kɛn alili oŋɔ̃, ndɛ olieel bɔ bubu: «Ekal ye mpɛn, eli mɛ̃! Ebee buɔ oyoo!»
Ŋ’eyoo Yeso obobɔ, ndɛ olieel ndɛ ndiri: «Oyɛɛ ke kal ye buɔ wɛ, kal kɛn a y’okiool, muaan a yɛ àbvuul!»
Ŋ’eyii ekwɛɛn bɔ sua Yelusalem, me li nkuul yi efa nkio a ɛ̃ti mi Olibve, embuul ki ayio eluul m’esɛ. Bɔ bu abvi Nziã olweel me nki yi kokɔ, me ndɔɔ emvieel bvam bvieel bvi émwɛn bɔ. Bɔ ákeyɛɛn bubu:
«Yɔɔl kwɛn ɔ̃kwɛn wu aya me nkuũ a Mfam Nziã akal y’ondɔɔl o kuɔɔl!
Bia-byɛ elweel Nziã wa ke ywel!
Yɔɔl kwɛn opi okal mpɛ̃-a-mpɛ̃ a Nziã ye baal a ndɛ!»
Ke mbee ãyɛɛn omɔ̃, andɛɛl Yeso oyɛn ywel me lio li éketal bɔ ndɛ, epɛn efoo ndɛ ke mviil ã bɔ.
Mɛ̃ bvi me nsie, bvool ngyoo nkii ngamɔ̃ eyɛɛn mɛ̃ bubu: "Sol, Sol, ki ebetuaal yɛ mɛ̃ mpal emã?"