As 10 parábolas mais importantes de Jesus
Jesus ensinou lições profundas por meio de parábolas, histórias curtas e simbólicas que comunicam verdades espirituais. Cada parábola tem um significado especial e atemporal, revelando o caráter de Deus e ensinando como viver como cristãos. Aqui estão 10 das parábolas mais marcantes e suas lições:
1. Parábola do Semeador (Mateus 13:3-9)
Ɔ kə́ gìe nubə tʉ bɔŋ buŋmbi ndə mbɔ̂hə, ghɔ̀ŋ mbɔ,
"B̈ii yʉ́, wo-mutɔbɛʼ nɔ nə gɛ̀ mutɔ ndə məgɛ̀ mɔ̀ʼ ŋgwie. Ndə ɔ tʉʼ mɔ̀ʼ, bəbɛʼbə gwùtə bətʉghʉʉ, nuɔmə gwè chʉ́ʼtə. Bəbɛʼŋgwie gwùtə mu ŋgoʼhə, təmə chɔʼkə bɛ chɔ yɔ́ŋyɔ́ŋ fɛ, haʼ ndʉʉmɛ ndə i kə byùʼ, bʉʼka chɔʼkə kə bɛ chɔ yɔ́ŋyɔ́ŋ fɛ, bɔŋ ndʉʉ ndə chichi kóʼ, i tɔ̀ŋtə. Bʉʼka i kə kie ghûutə fɛ, i yúɔnə kwútə. Bəbɛʼŋgwie gɛ̀ gwù mu təgyii, mbʉ təgyii kóʼ kwóhə, i kwú. Bəbɛʼŋgwie gwùtə ndəŋ chɔʼ-jyujyu-kə kóʼ kʉ́ʉnə, bəbɛʼbə kə́ kʉ́ʉnə ntɔŋmə ghyʉʉ, bəbɛʼbə wuŋ ntʉʼʉ, bəbɛʼbə wuŋ tia tə tíŋ ndə bə kə shùɔ. Wotəmiyɔŋ ndə ɔ kie tyunəkə ndə məyʉ́, ɔ̈ yʉ́."
A parábola do semeador fala sobre a receptividade das pessoas à Palavra de Deus. Cada tipo de solo representa diferentes maneiras de receber e aplicar o Evangelho em nossas vidas. Somente um coração fértil e comprometido pode dar frutos espirituais abundantes.
2. O Bom Samaritano (Lucas 10:25-37)
Fɔŋ ŋkahəkwɛʼtəŋ Nyii
Kə nyíɛ, wo ndə ɔ kínə nuʼ-Mushi daa lɔ̀ hə sê ndə məmùutə Jiso, tíi ɔ mbɔ, "Chicha, mɔ kie ndə məchìi ka ndə məkie məchímbi təmə liʼ-i ghɔ fɛ?" Jiso bə̀ŋhə mbɔ, "Bə nyɔ̀ʼ mbuka mu ŋwɔʼnə-nuʼ-Mushi? A tíi təka?" Ɔ bə̀ŋhə ghɔ̀ŋ mbɔ, "Kʉ̀ʉ Nyii Tiekətʉ-a nə fyii-a inchəŋ, nə lyʉʉhəkə-a inchəŋ, nə ghʉəʼkə-a inchəŋ leʼnə ndaahə-a inchəŋ bɔŋleʼ kʉ̀ʉ wo-kətoʼ-a ndə a kʉ̀ʉ ŋwɔŋ-aŋ." Jiso bə̀ŋhə mbɔ, "A nɔ bə̀ŋhə i kʉ̀ʼnə, fɔ̀ʼ yɔ̄ŋ-yə, a bu chí mbi."
Ndʉʉmɛ, mbʉ wo dàhə nuʼ kə́ kʉ́ʉ dʉ̀ʼ mbɔ ɔ la bɛ ndyʉndyʉ, bíʼtə tʉ Jiso mbɔ, "Wo-kətoʼ-ɔ bɛ nda?"
Wo-jyujyu-Samalia
Jiso bə̀ŋhə ndə fʉʼkənu, ghɔ̀ŋ mbɔ, "Wo-Juubɛʼ nɔ nə bɛ ghɔ kə́ tòʼ fia lɔ̀ hə Jɛlosalɛŋ kə́ shíʼ gɛ̀ Jɛliko, bəlʉʼʉ shùɔ bʉə yá ɔ, shùɔ ndyihə-i, gwúu ɔ tə ɔ kə́ kʉ́ʉ kwú, bɔ̂ŋ mɛ̀ʼ ɔŋ sêfia.
"Wofɛ̀ʼndɛŋNyiibɛʼ kə́ shíʼ gɛ̀ hə fia-ghɔ̄, kwɔnə kə́ tòʼ gwè fyú ndəŋ ɔŋ, kʉ̂ʉ nyíɛ ɔŋ bɛ̀nə tíŋ nə wi. Vaafɔ̀ʼbɛʼ mu njaafɛ̀ʼndɛŋNyii kə́ leʼ shíʼ gwè hə fia-ghɔ̄, kwɔnə fyú ndəŋ ɔŋ fia-ghɔ̄ bɛ̀nə haʼ bɛ̀nə.
"Wo-Samaliabɛʼ kə́ gɛ̀ sêfia-ghɔ̄, kwɔnə fyú ndəŋ ɔŋ, tʉkə-i vyíi ndəŋ ɔŋ. Ɔ gɛ̀ mbʉə ɔ véʼ ŋgwomə ghɔŋ ndʉʼmə ndəŋ dyʉʼbə-i kɔ́ʼtə. Chɔ̀ʼhə ɔŋ dùʼhə ndəŋ jakashi-i, gɛ̀ nə nɔŋ mu njaa ndə bə lɔ̀ʼ chí chɔ, kə́ lɛ́nə ɔŋ. Mbi kʉ̂ʉ sɛŋ fíi, ɔ fyúhə kyʉə, kɔ́ tʉ wo ndə ɔ tʉʼ fɔ̀ʼ mu njaa-ghɔ̄ mbɔ ɔ chʉʼ shi kə́ lɛ́nə ɔŋ. Shyíi ɔ mbɔ, ‘Kaʼ i shi tə́ʼ, mɔ yi kə bʉ̀nə mɔ bìʼ.’ "
Jiso ndə məlìʼ chəŋkə-ɔ̄ŋ bíʼtə mbɔ, "Mu bʉə-bɔ̄ŋ bətia nɔ, bɛ nda ndə ɔ fɔ̀ʼ ndə wo-kətoʼ-wo-ɔ̄, ndə bəlʉʼʉ shùɔ bʉə gwúu ɔ le?"
Wo-ghɔ̄ bə̀ŋhə mbɔ, "Nɔ bɛ wo ndə ɔ dʉ̀ʼ tʉvyiikə tʉ ɔŋ."
Jiso ghɔ̀ŋ mbɔ, "Gɛ̀ kə́ fɔ̀ʼ haʼ nɔ."
Essa parábola nos ensina sobre o amor ao próximo, independentemente de raça ou religião. O samaritano ajudou um desconhecido, mostrando que a verdadeira fé se revela no amor ao próximo.
3. A Ovelha Perdida (Lucas 15:4-7)
"Kaʼ a kie binjyʉʉhə ghyʉʉ mbyu imɔʼ fɔ̀ʼ ŋwɔŋ-ɛŋ mu bɔŋ gɛ̀ bɛ́, a bu mɛ̀ʼtə bəʼ-njuɔ-bɔmɔʼ-nə-wuŋ-bɔmɔʼ-kə muŋkɔ, gɛ̀ hə bɔ̌ŋ mbyu imɔʼ-ɛ tə i gɛ̀ nyíɛ ɔŋ fe? Ndʉʉghɔfii, a bu bɛ̀ʼ mbəʼhə-a nə tʉʉjyu gɛ̀ nə yɔŋ chunjaa. A kʉ̂ʉ dàa chunjaa nɔ, chə̀ŋ bətieŋkɔŋ-ba ghɔŋbə bʉə-kətoʼ-ba, bii bɔŋ nʉ́ətə bʉʼka mbɔ a nɔʼ nyíɛ binjyʉʉ-a ndə ɔ kə bɛ́ le. Nɔ bɛ haʼ nɔ ndə tʉʉjyu bu bɛ yuo daa, kaʼ mbyu wo-bʉ̂ʼʉ imɔʼ shìe liɛŋ-ɛŋ bʉ̀nə tʉ Nyii, tə chàa ndə i bɛ tʉ bʉə njuɔ bɔmɔʼ nə wuŋ bɔmɔʼ ndə bɔ̂ŋ bɛ bʉə-kəŋgie-shʉəŋ təmə nɔʼ fɔ̀ʼ ŋwɔŋ-yʉə ndəŋ fia-Nyii fɛ.
Deus é como o pastor que busca incessantemente uma ovelha perdida. Essa parábola revela o amor incansável de Deus pelos pecadores, celebrando a alegria no céu quando alguém se arrepende.
4. O Filho Pródigo (Lucas 15:11-32)
Vaa bɛ́nə
Jiso bìʼ gɛ̀ nə shʉbə ghɔ̀ŋ mbɔ, "Wobɛʼ nɔ nə kie vâabələŋ-bi bəbûu. Vaa bɔ̌ŋ gìe tʉ tie-e mbɔ, ‘Baba, kɔ́ yɔŋ-yə via-bəfɔ-kə-a nduɔ.’ Ndʉʉmɛ, tie-yʉə gyʉ̀əhə fɔbə-bi kətʉ-bɔŋ bəbûu.
"Mbyu-bəchî-hə tíŋ məniʼ, vaa-bɔ̌ŋ-ɛ̄ŋ fɛ̀ŋ yi-via-bəfɔ-kə, lʉ̀ kyʉə-ɛ gɛ̀ lɔʼɔ kətə̂ŋbɛʼ dɔdɔ, gɛ̀ yú bʉ́əhə nə mbunə. Ndʉʉ ndə mbʉ kyʉə mì, chyʉʉ gwù lɔʼɔ-ghɔ̄, ɔ chʉ́ʉhə mədùʼ nə jyʉʉ. Ɔ gɛ̀ kʉ́ʉ fɔ̀ʼ kəghɔ-wobɛʼ, ɔ lʉ̀ ɔ ndəŋ vaafɔ̀ʼ-ɛ, kɔ́ ɔ, ɔ gɛ̀ kə́ yúʼ bəŋkwunyaa-bi, təmə wo kə́ kɔ́ fɔkə tʉ ɔŋ fɛ. Jyʉʉ kɛŋ yɔ́ʼ vaa-ghɔ̄, tə ɔ kə́ fìnə fɔ-bəŋkwunyaa-bə nɔ, i kə́ lòʼnə ɔŋ ndə məyú. Ɔ ghɔ̀ŋ tʉ ŋwɔŋ-ɛŋ mbɔ, ‘Nyíɛ! Mɔ dùʼ nɔ fɛ̄ŋ kə́ kwú jyʉʉ, vâafɔʼɔ tie-ɔ bənchəŋ kie fɔyubə tə kə́ byúu nu-chìi-kə nə yɔŋ. Mɔ bu lɔ̀ hə sê bʉ̀nə gɛ̀ tʉ tie-ɔ ghɔ̀ŋ tʉ ɔŋ mbɔ, "Tie-ɔ, mɔ nɔʼ chìi bʉ̂ʼʉ tʉ Nyii ghɔŋbə mbəŋ-aŋ, mɔ leʼ kʉ̀ʼnə ndə məbɛ vaa-a fɛ. Tie-ɔ, lʉ̀ mɔ ndə vaafɔ̀ʼ-a." ’
"Ndʉʉmɛ, ɔ lɔ̀ hə sê bʉ̀nə gɛ̀ nyíɛ tie-e, ɔ kʉ̂ʉ gɛ̀ tə dʉ̀ʼ tʉkə-i dɔdɔ, tie-e dùhə nyíɛ ndə ɔ tʉʼ gwè, ɔ kie tʉvyiikə nyʉ́ʉ gɛ̀ yá ɔ, bɔ́nə shyìitə ɔŋ. Mbʉ vaa-ɛ gìe tʉ ɔŋ mbɔ, ‘Tie-ɔ, mɔ nɔʼ chìi bʉ̂ʼʉ tʉ Nyii ghɔŋbə mbəŋ-aŋ, mɔ leʼ kʉ̀ʼnə ndə məbɛ vaa-a fɛ.’
"Tie-e bʉ̀nə leʼ ghɔŋbə tʉ vâafɔʼɔ-bi mbɔ, ‘B̈ii chʉʼ gɛ̀ kɛŋ gwè nə yʉʼ ndyi mu njaa gwè mɔ̀ʼ mbʉə-ɔ, bɔŋleʼ gwè nə vaafyîi kɔ́ kəghɔ-ɔ leʼnə takwubə kɔ́ kəwu-ɔ. Bɔŋleʼ yí yʉʼ vaa-naʼ yɔ́ʼhə. Bʉʼʉ bu yaʼ yú məgwe-e. Bʉʼka mbɔ, vaa-ɔŋ-yɔ̄ŋ nɔʼ kə kwú bɔŋ nɔʼ bʉ̀nə kóʼ, ɔ nɔʼ kə bɛ́ bə bɔŋ nyíɛ ɔŋ.’ Ndʉʉghɔfii, bɔ̂ŋ chʉ́ʉhə məyú.
"Ndə bə tʉʼ fʉ̀ʼ le, fəŋ vaa-ɛ kə́ bɛ mutɔ fɔ̀ʼ fɔʼɔ. Ɔ kʉ̂ʉ bʉ̀nə tə kə́ kə́ŋhə chunjaa yʉ́ lyuukə ghɔŋbə ŋkʉʉkə. Ɔ bíʼtə tʉ ibɛʼ-yə vaafɔ̀ʼ nə nukə ndə i bɛ sê. Ɔ ghɔ̀ŋ tʉ ɔŋ mbɔ, ‘Liŋ-aŋ nɔʼ bʉ̀nə, tie-a yí yʉʼ vaa-naʼ yɔ́ʼhə kɔ́, bɔ̂ŋ kə́ yú ndə ɔ bʉ̀nə tʉ ɔŋ shʉ́əshʉ́ə.’
"Tʉʉ-i byʉ́ʼ, ɔ tɛ́ŋ məsʉ́ʉ mu njaa. Tie-e fyú mbi fʉ̀ʉtə ɔŋ. Mbʉ fəŋ vaa bə̀ŋhə tʉ tie-e mbɔ, ‘Ndəŋ ŋgʉʼhə-ɔ̄ŋ inchəŋ, mɔ nɔʼ fɔ̀ʼ tʉ a shʉ́əshʉ́ə təmə nɔʼ nə chɔ́ʼ chu-a ndəŋ mbyu kənu imɔʼ fɛ. Ndəŋ ŋgʉʼhə-ɔ̄ŋ inchəŋ təmə a nɔʼ nə kɔ́ vaabi tʉ mɔ mbɔ baʼa bətieŋkɔŋ-bɔŋ leʼ yú chîmbikə chɔ fɛ. Bɔŋ vaa-a-yɔ̄ŋ kʉ̂ʉ bʉ̀nə nɔʼ gɔ̀ kyʉə-a nə mbunə ghɔŋbə bəsɔkʉʉ, a yí yʉʼ vaa-naʼ yɔ́ʼhə-īŋ ndə mənʉ́ətə məbʉnə-i chɔ.’ Tie-e bə̀ŋhə mbɔ, ‘Nyíɛ, ŋaʼ! Bâʼa nɔ bɛ mɔʼɔ, fɔbə-ɔŋ nchəŋnchəŋ-ɛŋ nɔ bɛ ya-yə. Bɔŋ bâʼa nɔ kie ndə mə-yaʼ-yú chîmbikə-ɔ̄ŋ laa, liŋ-aŋ-yɔ̄ŋ nɔʼ kə kwú bɔŋ bʉ̀nə kóʼ! Ɔ nɔʼ kə bɛ́ bə bɔŋ nɔʼ nyíɛ ɔŋ nduɔ.’ "
A parábola do filho pródigo fala sobre o perdão e o amor incondicional de Deus por Seus filhos, mesmo quando se desviam.
5. A Pérola de Grande Valor (Mateus 13:45-46)
Chəŋkə te yʉʼ kəsəŋ ŋgwuŋ chuɔŋ chyʉʉchyʉʉ
"Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo nɔ bìʼ bɛ nə wo mbɛʼnə ndə ɔ tʉʼ kʉ́ʉ kɛŋ yʉʼ bəsə̌ŋ ŋgwuŋ chuɔŋ chyʉʉchyʉʉ, ndʉʉ ndə ɔ nyíɛ yi-yə ndə chuɔŋ-ɛŋ chyʉ́ʉ daa, ɔ gɛ̀ fɛ̀ŋ fɔbə inchəŋ ndə ɔ kie, gwè nyúɔ.
Jesus ensina que o Reino de Deus é o bem mais precioso e devemos estar dispostos a renunciar tudo para possuí-lo.
6. O Fariseu e o Publicano (Lucas 18:9-14)
Wo Falasi* ghɔŋ wo fí tashi
Jiso mɔ̀ʼ chəŋkə-ɔ̄ŋ tʉ bʉə ndə bɔ̂ŋ mɔ̀ʼfyii ndəŋ ŋwɔŋtə-ʉə, kə́ kwɔ̀ʼtə mbɔ bɔ̂ŋ tə́nə ndyʉndyʉ, kə́ dʉ̀ʉhə bəbɛʼbʉə. "Bələŋbɛʼbə bəbûu nɔ nə kə́ kóʼ gɛ̀ mu njaafɛ̀ʼndɛŋNyii ndə məgɛ̀ gháaNyii. Womɔʼ kə́ bɛ wo-Falasi, ibɛʼ-yə kə́ bɛ wo fí tashi. Mbʉ wo-Falasi lɔ̀ tə́nə kə́ gháaNyii te ŋwɔŋ-ɛŋ kə́ ghɔ̀ŋ mbɔ, ‘Nyii, mɔ nɔ kɔ́ ndɔ a mbɔ mɔ kaa nə bəbɛʼbʉə fɛ, bəlʉʼʉ, bʉə-bʉ̂ʼʉ, bəŋghaa-bəsəŋ təmə bɔŋleʼ bɛ nə wo fí tashi-ɔ̄ fɛ. M̃ɔ nɔ jì muu vɛʼ bûu mu vyii mbi, m̃ɔ nɔ gyʉ̀əhə fɔbə inchəŋ ndə mɔ kie yəŋbə wuŋ, mɔ kɔ́ viakə imɔʼ tʉ Nyii.’
"Bɔŋ wo fí tashi-ghɔ̄ ndə ɔ tə́nə kwɛ̀ʼtə mbʉə ɔ, təmə ɔ kʉ̀ʉ ndə mə-buŋ-chɔ̀ʼhə shʉ-i lɛ́nə yuo fɛ, véʼ vɛŋ-ɛŋ ghɔ̀ŋ mbɔ, ‘Nyii, kə ẗʉkə-a vyíi ndəŋ mɔ le, mɔ nɔ wo-bʉ̂ʼʉ.’ M̈ɔ shyíi a mbɔ wo-ɔ̄ nɔ bʉ̀nə gɛ̀ chunjaa-ɔ kə́ bɛ ndyʉndyʉ tʉ Nyii, təmə wo-Falasi kə́ bɛ nɔ fɛ. Wo ndə ɔ kóʼhə ŋwɔŋ-ɛŋ ghɔʼ bə bu shúʼhə ɔŋ sê, bɔŋ wo ndə ɔ shúʼhə ŋwɔŋ-ɛŋ sê, bə bu kóʼhə ɔŋ ghɔʼ."
Essa parábola nos lembra que Deus valoriza um coração humilde e arrependido, em contraste com a arrogância espiritual. O publicano, ao reconhecer seus pecados, foi justificado diante de Deus.
7. Os Talentos (Mateus 25:14-30)
Chəŋkə te nubə ndə Nyii kɔ́ tʉ bʉə
"Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo bu yi bɛ nə wo ndə ɔ tʉʼ gɛ̀ mətòʼ, ndə ɔ tíi vâafɔʼɔ-bi, chɔ̀ʼhə fɔbə-i kɔ́ tʉ bɔŋ. Ɔ kə́ kɔ́ tʉ wo ghʉə ndə bəkɔ ɔ fɔ̀ʼ nə yɔŋ. Ɔ kɔ́ tʉ fəŋ wo bəkwo kyʉə itaa, mbyu kwo kə́ bɛ kyʉə ghʉə ndə bəkɔ wo-fɔ̀ʼ ndə ŋgʉʼhə wuŋ bûu, kɔ́ tʉ ibɛʼ-yə bəkwo kyʉə ibûu, kɔ́ tʉ ibɛʼ-yə kwo-kyʉə imɔʼ. Ndʉʉmɛ, ɔ lɔ̀ gɛ̀ nə wi mətòʼ. Wo ndə bə kə kɔ́ bəkwo kyʉə itaa tʉ ɔŋ, lɔ̀ haʼ ndʉʉmɛ gɛ̀ ndə məchìi mbɛʼnə nə yɔŋ, sii bəbɛʼbəkwo kyʉə itaa. Wo ndə ɔ kə kie bəkwo kyʉə ibûu, sii bəbɛʼbəkwo ibûu. Bɔŋ wo ndə ɔ kə kie mbyu kwo-kyʉə imɔʼ gɛ̀ tyúu sê gwɛ̀ŋ kyʉə tiefɔʼ-ɛ chɔ.
"I kʉ̂ʉ chí dɔ̀ŋnə, tiefɔʼ-yʉə bʉ̀nə gwè tíi bɔŋ ndə məgwè shyíi ɔ ndə bɔ̂ŋ fɔ̀ʼ nə mbʉ kyʉə. Wo ndə ɔ kə kie bəkwo kyʉə itaa, gwè nə sii ndə bəkwobɛʼbə itaa ghɔ̀ŋ mbɔ, ‘Tiefɔʼ, a nɔ nə kɔ́ bəkwo kyʉə tʉ mɔ bəkwo itaa, i nɔ síihə bəbɛʼbə bəkwo itaa.’ Tiefɔʼ-ɛ gìe tʉ ɔŋ mbɔ, ‘A nɔ fɔ̀ʼ jyujyu, a nɔ yʉʼ vaafɔ̀ʼ, bɔŋ-kə́-leʼ bɛ wo-shʉəŋ. A nɔʼ gìe shʉəŋ ndə vaa-kəfɔ məniʼ, mɔ bu dùʼhə a nduɔ ndəŋ yi-yɔ́ŋyɔ́ŋ-yə. Nduɔ, kə́ kie ntɛ tʉʉjyu haʼ ndə tiefɔʼ-a kie.’
"Wo ndə ɔ kə kie bəkwo kyʉə ibûu fyú gwè ghɔ, ghɔ̀ŋ mbɔ, ‘Tiefɔʼ, a nɔ nə kɔ́ bəkwo kyʉə tʉ mɔ bəkwo ibûu, i nɔ síihə bəbɛʼbə bəkwo ibûu.’ Tiefɔʼ-ɛ gìe tʉ ɔŋ mbɔ, ‘A nɔ fɔ̀ʼ jyujyu, a nɔ yʉʼ vaafɔ̀ʼ, bɔŋ-kə́-leʼ bɛ wo-shʉəŋ. A nɔʼ gìe shʉəŋ ndə vaa-kəfɔ məniʼ, mɔ bu dùʼhə a nduɔ ndəŋ i yɔ́ŋyɔ́ŋ-yə. Nduɔ, kə́ kie ntɛ tʉʉjyu haʼ ndə tiefɔʼ-a kie.’ Wo ndə ɔ kə kie mbyu kwo-kyʉə imɔʼ fyú gwè bəshʉ ghɔ̀ŋ mbɔ, ‘Tiefɔʼ, mɔ nɔ nə kínə mbɔ a nɔ bɛ wo shʉ́əshʉ́ə, kə́ kwɛ̀tə ntɔŋmə ndə a gòʼ təmə bè fɛ, kə́ byíi ntɔŋmə kəyəŋ ndə a gòʼ təmə yʉ̀ʼ ŋgwiehə chɔ fɛ. Nɔ, mɔ nɔ kə kə́ fàa, gɛ̀ tyúu sê gwɛ̀ŋ kyʉə-a chɔ. Nyíɛ! Nɔ bɛ fɔkə nɔ ndə bɛ ya-yə.’
"Bɔŋ Tiefɔʼ-ɛ bə̀ŋhə tʉ ɔŋ mbɔ, ‘A nɔ bɛ vaafɔ̀ʼ buuŋbʉə, bɔŋ-kə́-leʼ bɛ wo-bəghʉʉhə! A kə kínə mbɔ m̃ɔ nɔ kwɛ̀tə ntɔŋmə ndə mɔ gòʼ təmə bè fɛ, kə́ byíi ntɔŋmə kəyəŋ ndə mɔ gòʼ təmə yʉ̀ʼ ŋgwiehə chɔ fɛ fe? Bɔŋ chìi ka ndʉʉmɛ, təmə a gɛ̀ mɔ̀ʼ kyʉə-ɔ mu baŋ mbɔ mɔ chʉʼ yi kə́ gwè nɔ lʉ̀ kyʉə ndə bɛ yɔŋ-yə ghɔŋbə sii fɛ? B̈ii fí mbʉ kyʉə kəghɔ-ɔ, kɔ́ tʉ wo ndə ɔ kie bəkwo wuŋ le. Bʉʼka wotəmiyɔŋ ndə ɔ kie, bə bu bìʼ yi-yɔ́ŋyɔ́ŋ-yə chɔ, ɔ chʉʼ kie buŋmbi daa. Bɔŋ wo ndə ɔ gòʼ təmə kie fɛ, buŋ vaadyʉʼʉ ndə ɔ kie, bə bu fí hə kəghɔ-ɔ. B̈ii mɛ̀ʼ vaafɔ̀ʼ njʉnjʉ-ɔ̄ mu kənjəŋ. Kəyəŋ-ghɔ̄, gwia bu bɛ chɔ ghɔŋ mbʉə liŋnə shʉ́əshʉ́ə bu bɛ chɔ.’
Nesta história, Jesus ensina sobre a responsabilidade de usar bem os dons e recursos que Deus nos confiou. A fidelidade nas pequenas coisas abre portas para bênçãos maiores.
8. O Rico e Lázaro (Lucas 16:19-31)
Wo-kəfʉʼ ghɔŋ Lasalɔ
"Wo-kəfʉʼbɛʼ nɔ nə bɛ ghɔ ndə ɔ kə́ mɔ̀ʼ mbʉətə ndyi kəmbuu fʉ́əŋ mbʉə-ɔ ghɔŋbə vaa-mbʉətə-ndyi mu mbʉə ndə i bʉ̀ʉ haʼ bʉ̀ʉ, kə́ yú yu-bəfɔŋ-kə bəchibəchi. Wo-mbʉʼbɛʼ ndə yie-e kə bɛ Lasalɔ ndə mbʉə-e bɛ bədyʉʼbədyʉʼ, nɔ nə kə́ dùʼ chulɔŋ fu wo-ɔ̄, kə́ chyìi ndə məlɛ̀ʼtə kwuʼkwuʼ-bəfɔ ndə i tʉʼ gwùtə hə kəghɔ mbʉ wo-kəfʉʼ. Tə bûhə kə́ gwè líatə mbʉ bədyʉʼ-ghɔ̄. Mbʉ wo mbʉʼ sɛŋ kwú, bʉəntəŋNyii lʉ̀ ɔ gɛ̀ dùʼhə ɔŋ mbʉə Ablahaŋ. Mbʉ wo-kəfʉʼ sɛŋ kwú ghɔ, bə tyúu ɔ. Ɔ dùʼ mu viʼi kə́ nyíɛ ŋgʉəʼ, kʉ̂ʉ nə sɛŋ chɔ̀ʼhə shʉ-i kweghɔʼ nyíɛ Ablahaŋ kɛŋ dɔdɔ, Lasalɔ kə́ dùʼ mbʉə ɔ.
"Ɔ tíi ɔ mbɔ, ‘Tie-ɔ Ablahaŋ, kə ẗʉkə-a vyíi ndəŋ mɔ le! Tə́ŋ Lasalɔ, ɔ sʉ́ʉhə tʉ-vaa-kəghɔ-kə-i mu muu gwè nə yɔŋ, gwè yùʼ lɛɛŋhəkə-ɔŋ chɔ, bʉʼka mbɔ mɔ nɔ bɛ mu ŋgʉəʼ shʉ́əshʉ́ə mu viʼi-fɛ̄ŋ.’
"Ablahaŋ bə̀ŋhə mbɔ, ‘Ŋaʼ, kwɛ́nə mbɔ vɛʼ ndə a kə bɛ mu kəwʉʉnəmbi, a kie fɔ-jyujyu-bə-a, Lasalɔ kie yi-yə fɔ-bʉəbʉə-bə, bɔŋ nduɔ ɔ kə́ bɛ jyujyu yá mbəŋ kə́ nyíɛ ŋgʉəʼ. Bɔŋ ndə nchəŋnchəŋ bənu-ɔ̄ŋ, ntəŋntəŋ bʉʼʉ bə nɔʼ tyúu ghuu təmə wo mə lɔ̀ hə mbʉə a dàa fɛ̄ŋ fɛ, təmə bɔŋ mə lɔ̀ hə mbʉə baʼa dàa kəvia-a fɛ.’
"Mbʉ wo-ghɔ̄ bə̀ŋhə mbɔ, ‘Mɔ nɔ fʉ̀ʉtə a, tie-ɔ, tə́ŋ Lasalɔ fu-bətie-ɔ, mɔ nɔ kie bəliŋ-bɔŋ bələŋ bətaa, ɔ̈ gɛ̀, shyùu tyunəkə-ʉə bʉʼka bɔ̂ŋ mə yi gwè mu ŋgʉəʼ fɛ̄ŋ ghɔ.’
"Ablahaŋ bə̀ŋhə mbɔ, ‘Bɔ̂ŋ nɔ kie nuʼ-Mushi ghɔŋbə bəŋwɔʼnə-bʉəyʉkəŋgieNyii kəghɔ-bɔŋ, b̈ɔ̂ŋ yʉ́ nukə ndə i tʉʼ gìe.’
"Ɔ bə̀ŋhə mbɔ, ‘Mbee, tie-ɔ Ablahaŋ, ndʉʉbɛʼ kaʼ wo lɔ̀ hə mu bəŋkwusê gɛ̀ kwə́ʼ tʉ bɔŋ, bɔ̂ŋ shìe liɛŋ ndəŋ bʉ̂ʼtə-ʉə.’
"Ablahaŋ ghɔ̀ŋ tʉ ɔŋ mbɔ, ‘Kaʼ bɔ̂ŋ gòʼ təmə yʉ́ nukə ndə Mushi ghɔŋbə bʉəyʉkəŋgieNyii nyɔ̀ʼ fɛ, wo mə yi kóʼ bə mu bəŋkwusê, kɔ̀ɔtə ndə məlóʼtə bɔŋ, bɔ̂ŋ yʉ́ ɔ fɛ.’ "
A parábola alerta sobre as consequências de negligenciar os necessitados e viver para si mesmo. Também destaca a realidade do julgamento e da vida após a morte.
9. O Joio e o Trigo (Mateus 13:24-30)
Chəŋkə te fyuʼu
Ɔ bìʼ mɔ̀ʼ ibɛʼ-yə chəŋkə tʉ bɔŋ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Bəkɔ bə fʉ̀ʼ Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo ndəŋ wo ndə ɔ mɔ̀ʼ ŋgwie-jyujyu-hə mutɔ-ɔ, bɔŋ ndʉʉ ndə bʉə-fɔ̀ʼ-bi kə́ bɛ́ŋbɛ́ŋ wobàa-ɛ gwè mɔ̀ʼ ŋgwie ŋkɔ mutɔ gɛ̀ nə wi. Ndʉʉ ndə mbʉ ŋgwie kóʼ kʉ́ʉnə ntɔŋmə, mbʉ ŋkɔ kóʼ ghɔ.
"Vâafɔʼɔ mbʉ ŋwɔ̌ŋ-njaa gwè, ghɔ̀ŋ tʉ ɔŋ mbɔ, ‘Tiefɔʼ, a kə shùɔ bə ŋkɛŋ ŋgwie mutɔ a fe? Fyuʼu bʉ̀nə lɔ̀ hə fa chɔ ndʉʉghɔfii?’ Ɔ ghɔ̀ŋ tʉ bɔŋ mbɔ, ‘Nɔ chìi wo-bàa chìi yɔ̄ŋ-yə.’ Ndʉʉmɛ, mbʉ vâafɔʼɔ ghɔ̀ŋ tʉ ɔŋ mbɔ, ‘A kʉ̀ʉ mbɔ b̈aʼa gɛ̀ chɔ́ʼtə mɛ?’ Bɔŋ ɔ ghɔ̀ŋ mbɔ, ‘Mbee, kaʼ bii kə́ chɔ́ʼtə, bii sòʼtə mbʉ ŋgwie ghɔŋbə yɔŋ. B̈ii mɛ̀ʼtə ï kóʼ inchəŋ tə dàa ndʉʉ lʉ̀ ŋgwiehə, kʉ̂ʉ bɛ ndʉʉ kwètə ŋgwiehə nɔ mɔ téʼ tʉ bʉə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ kwètə, b̈ɔ̂ŋ fəŋ chɔ́ʼtə mbʉ fyuʼu chə̀ŋtə kɔ́ʼtə təbyʉʉtəbyʉʉ tɔ̀ŋ, bɔŋ chə̀ŋtə mbʉ ŋgwie gɛ̀ mɔ̀ʼ mu ghɔ̂ʼ-mɔ.’ "
Essa história simboliza o bem e o mal coexistindo no mundo até o julgamento final, quando Deus fará a separação entre os justos e os ímpios.
10. As Dez Virgens (Mateus 25:1-13)
Chəŋkə te vâabəke wuŋ ndə bɔ̂ŋ gòʼ təmə kínə bələŋ fɛ
"Bəkɔ bə fʉ̀ʼ Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo ndə vâabəke wuŋ ndə bɔ̂ŋ gòʼ təmə nɔʼ nə kínə bələŋ fɛ ndə bɔ̂ŋ lʉ̀ bəlaŋ-bʉə gɛ̀ ndə məbìatə wo ndə ɔ tʉʼ chìi lɔŋ. Bətaa hə mu bɔŋ nɔ kə bɛ bʉə kətʉ chíenə, bəbɛʼbə bətaa kə́ bɛ bʉə ndə bɔ̂ŋ kie mukətʉ súunə. Mbʉ bətaa ndə bɔ̂ŋ kə bɛ bənɔ̌ʼɔ le, lʉ̀ bəlaŋ-bʉə təmə lʉ̀ kalashi fɛ. Bɔŋ bīŋbə ndə bɔ̂ŋ kie mukətʉ súunə le, bɔ̂ŋ lʉ̀ bəbutʉtə ilə́ŋnə nə kalashi ghɔŋbə bəlaŋ-bʉə. Mbʉ wo chìi lɔŋ tùu ndə məgwè, bɔ̂ŋ chʉ́ʉhə ndə məjyùu kə́ bɔŋleʼ bɛ́ŋ mbɛŋhə. Kʉ̂ʉ bɛ ndʉʉkwɔnəmbi, bə chʉ́ʉhə ndə mətíitə, kə́ ghɔ̀ŋ mbɔ, ‘B̈ii nyíɛ! Mbʉ wo chìi lɔŋ nɔ! B̈ii fyú bìatə ɔŋ.’
"Mbʉ vâabəke-ghɔ̄bə lɔ̀ hə sê bənchəŋ kóʼhə bəlaŋ-bʉə. Vâabəke ndə bɔ̂ŋ kə bɛ bənɔ̌ʼɔ ghɔ̀ŋ tʉ bī-ndaa-bə mbɔ, ‘B̈ii kɔ́ baʼa nə vaadyʉʼʉ kalashi-yii bʉʼka bəlaŋ-baʼa tʉʼ shíʼ.’ Bɔŋ mbʉ vâabəke ndaa bə̀ŋhə mbɔ, ‘I mə kʉ̀ʼnə tʉ baʼa leʼnə mbəŋ-yii fɛ, b̈ii gɛ̀ tʉ bʉə vyii gɛ̀ nyúɔ yii-yə.’
"Ndə bɔ̂ŋ kə́ gɛ̀ ndə məgɛ̀ nyúɔ, mbʉ wo ndə ɔ tʉʼ chìi lɔŋ gwè, sʉ́ʉ mu njaa ghɔŋbə vâabəke ndə bɔ̂ŋ nɔʼ kə shʉ̀tə ŋwɔŋtə-ʉə ndə məyú lɔŋ, bə fʉ̀əŋ chusii. Kʉʉkə məniʼ, bəbɛʼvâabəke-bīŋ gwè ghɔ kə́ ghɔ̀ŋ mbɔ, ‘Tiekətʉ! Tiekətʉ! Chóʼ chusii tʉ baʼa.’ Bɔŋ ɔ bə̀ŋhə tʉ bɔŋ mbɔ, ‘Nɔʼ m̈ɔ shyíi bii nə shʉəŋ mbɔ mɔ kínə bii fɛ.’
"Nɔ, b̈ii láa lɛ, bʉʼka bii kínə chî-ghɔ̄-kə fɛ, təmə bɔŋ kínə mbʉ ŋgwɔʼmbi fɛ.
Jesus enfatiza a necessidade de estarmos sempre preparados espiritualmente para Sua segunda vinda, pois ninguém sabe o momento exato.
As parábolas de Jesus continuam sendo fontes ricas de sabedoria e direção para a vida cristã. Ao aplicarmos esses ensinamentos, nos aproximamos mais de Deus e de Sua vontade.
Se este artigo te ajudou, faça sua parte e compartilhe a Palavra de Deus com aqueles que você ama.