As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Aŋ pääjgene wakkä ḍiirken kä gäärräni, aŋ jaajjin ogo, "Tiiŋe, pïïto attä woo mäpï käwkä yeeke. 4 Aŋ wääna ike mäpee ye, käwkä yakkalaŋ ḍiimdin päy jï, aŋ ḍïïrgä äätin aŋ ami. 5 Aŋ käwkä yakkalaŋ ḍiimdin ŋomgu ḍaraŋ wic. Aŋ yüülïn ñaalok kä bïraŋ kä yaana ŋomgu ejgene ejok ye. 6 Aŋ wääna äŋ kääjenee kä ye, waak garkä aarre aŋ ïwnä kä yaana bïcäŋgenen baawgene kä ti ye. 7 Aŋ käwkä yakkalaŋ ḍiimdin ïñï küügü gïtï, aŋ küügü yüülïn ñaalok aŋ käwkä mäji pugin. 8 Aŋ yakkalaŋ ḍiimdin ŋommañ ŋerrä ti, aŋ gidgin käwken, yakkalaŋ ääcin ääŋken caykä kä caay, aŋ yakkalaŋ ääcin ääŋken caykä kä ḍüügük, aŋ yakkalaŋ caykä kä ḍäk. 9 Aŋ m’ana cääyge gitke ye, dale tïïŋï aŋ ooke gïtï."

Gäärrä yen Män Caamira Ŋerconḍe

25 Aŋ nüüto yen jiik ḍoocin yek Jooŋ yaŋkalaŋ juwin ñaalok, aŋ puucce taaññe ogo, "Nüüto, ika näŋjä ogoo nuŋko käñä kä üṇṇü ke cüle ye?"

26 Aŋ luugi Yeecüwa ogo, "Jiik ḍoocin a pergin ogo ŋaaka? Aŋ pagä ogoo?"

27 Aŋ luuŋŋe ogo, "Pïṭo Jooŋ yüünü bilgä kä jonü muure, aŋ kä yorü muure, aŋ kä teynä yüünü muure, aŋ kä paydinni yüükü muure, aŋ m’ana yiire kä ye, bilgä bata yorü aŋan."

28 Aŋ kiini Yeecüwa ogo, "Jiik yüükü yaakka a gïtken. Nääŋä aŋan ken bi üdïï."

29 Aŋ ike ṭäkï ḍoŋe güüdede woo, aŋ Yeecüwa taaññe ogo, "M’ana yiiron kä ye, a ŋaani?"

30 Aŋ luugi Yeecüwa ogo, "Oon yaŋkalaŋ ätä Oorcalïïm üüŋïdï ïñï nänṭ’a battä me ogo Ariya ye, aŋ ḍimjin mäddoŋŋi ïnken ti, jiibi aŋ gütï yokïn woo kä buruŋgu, aŋ mañji ïñï wägdïdï.

31 "Aŋ büüṭï woo män daaŋ yaŋkalaŋ cäänna attä kä päy yaanna, aŋ wääna men yooṭṭee daa kä ïñï ye, pïrkene wic attä kä päy taaŋŋe yaŋkalaŋ. 32 Aŋ cäänna män Laawï yaŋkalaŋ äätin kä päy yaanna, aŋ yoorre aŋ pïrkene wic aŋ attä kä päy taaŋŋe yaŋkalaŋ. 33 Aŋ män Caamira yaŋkalaŋ kääjin kä päy yaanna cäänna, aŋ wääna yoorreeda kä ye, ängene ŋïngïn. 34 Umgene ti aŋ kuggu yeeke lijgene waŋgin ñownä ke määk aŋ paarre waŋgin. Aŋ men dutte ñaalok tüürüŋ yeene ŋäc aŋ äätenee kä nänṭ’a nïïnene me kä tiil ye, aŋ tïïññe. 35 Aŋ tïṇṇäk aŋŋi män Caamira ääcin woo tiilgä gälkä waŋgen kä yewwe, aŋ iññe m’ana mügït nänṭä yaana nïïnene me ye, aŋ kiinne ogo, ‘Tïïjä, aŋ wääna bi ḍuuku kä ye, wakkä yaaka ŋuccin ti ye, tiil yeeken bi icä.’

36 "Aŋ m’aka kä ḍäk yaakka ti a ŋaani ken yooddu yoku a m’ana yiirä ke men yaana ḍimjin mäddoŋŋi ïnken ti yaanna?"

37 Aŋ luugi nüüto yen jiik ḍoocin ogo, "A m’ana ike ängi ŋïngïn yaanna."

Aŋ kiini Yeecüwa ogo, "Atä aŋ nääŋä bata ike."

4 "Aŋ naana mäŋkalaŋ cääyge käbälgä caykä kä caay aŋ keelok yääynä ye ike bi näŋjï ogoo? Ike batta bi yaaka kä caykä kä waŋäḍeŋ witken kä waŋäḍeŋ ye dalje ïñï ḍuŋ jï, aŋ atï yaana kä keelok ye maawe ke kañeeda? 5 Aŋ naana kaññe ye bi ḍüüre paa kä ḍoŋe kä jone ñamme. 6 Aŋ naana ike ätä paa ye mügge bi bärke ke m’aka yiirene kä ye, aŋ kiine ogo, ‘Ääte ñääkïn jon ñamme ke ika kä yaana kabal yeeni yaana a yääyon ye kaññä daa kä ye.’ 7 Aŋ ikee kiine, jon ñammä bi a mooye ñaalok polloŋ jï naana män yaaññä keelok ḍaŋŋä kä nääŋkä yaackä ye kä yaana caykä kä waŋäḍeŋ witken kä waŋäḍeŋ yek mä wotku yaaka batta ṭäkene ḍaŋŋä kä nääŋkä yaackä ye."

Gäärrä yen Minneni Yääyon

11 Aŋ Ike jaajjin ogo, "Oon yaŋkalaŋ cääyge merkä oogen kä yew. 12 Aŋ yaana ḍeeraŋ iken ti ye, wäyen kiinne ogo, ‘Wäyo, iñja waak yaaka a yeeki ye.’ Aŋ waak ŋüülgene daa gïtï wäyen.

13 "Aŋ nïïnkä kä ḍeewaŋ aŋŋi minneni ḍeerconḍe waak yeeke ḍülle aŋ attä baan yaŋkalaŋ ti kä utar, aŋ ike waak yeeke muure cüülle gïtï wïca kä gäällä gïtï cäwdä ŋerconḍe. 14 Aŋ wääna waak yeeke muure paṭṭeeda kä woo ye, i käñ yaajgonḍe juwin baan yaanja ti aŋ ike aŋŋa aangon. 15 Aŋ ike attä aŋ ḍoŋe icce ñuugula oon yaŋkalaŋ yaana a män baan yaanja ye aŋ ike tuci oon yaanja yiil jï äämï kutuŋgu. 16 Aŋ ike ṭäkï yoku ogo ike ämje waak’a amjï kutuŋgu yaakka aŋ baati m’ana ike iñtä ginkalaŋ ye.

17 "Aŋ wääna ḍoŋe pakkeeda kä gïtï ye, i jaajjin ogo, ‘Ñuuguloni ḍiirken yek wäyo cääyge wakkä äämkä yaaka iken pääccätä ke boocte daa ye aŋ ika winni tüwü kä käñ! 18 Aŋ ika bi atä paa ba' wäyo aŋ bi kiinä ogo, "Wäyo, ika näŋŋä nääŋkä yaackä polloŋ jï aŋ ñomü ti. 19 Aŋ ika batta päjjädä ŋuca ika baddaa ogo minneni yüünü, naŋdaa bata ñuuguloni yüükü."’

20 "Aŋ ike juwin aŋ äätin wäyen ti aŋ wääna ike äätee kä päyjï kä utar ye, i yooṭi wäyen äätä aŋ ängene ŋïngïn aŋ yïŋŋä aŋ kunne ḍok aŋ muckene gimgin. 21 Aŋ minneni yeene ike kiini ogo, ‘Wäyo, ika näŋŋä yiñ polloŋ jï ke ñomü ti aŋ ika batta päjjädä ŋuca ika baddaa ogo minneni yüünü.’

22 "Aŋ wäyen jaajjin ñuuguloni yeeke ti ogo, ‘Bïraŋ ääce burŋu ŋerconḍe yaana bääyaŋ ye, aŋ iiŋke daa aŋ iiŋke tiikonle ïṇte ti aŋ iiŋke kïïgïn waygä. 23 Aŋ ääce naañle caagon näge ḍuuggin aŋ ïkïïn ämïn aŋ ïkïïn ŋeelïn kä jon ñamme. 24 Minneni yeeni yaanni tüwnü aŋ üṇṇü ŋuca ike yääynä aŋ kañi me.’ Aŋ iken jujjin kä ŋiil kä jon ñamme.

25 "I minneni mooye a yiil jï, aŋ wääna ḍäägenee kä än ti kä cokal ye i ike tiiŋjin me ŋelok gerger. 26 Aŋ ñuugulo yaŋkalaŋ bärkene aŋ taaññe ogo ŋaaka ken ogo näŋon ḍoŋe tiññaŋ? 27 Aŋ luuŋŋe ogo, ‘A määdic ken äätin aŋ wääc iṭṭä naañle yaana a caagon ye, kä yaana ike ḍuukenee kä ike ti yore ŋeree kä ŋer ye.’

28 "Aŋ ike pennä aŋ yaakkä kä kaaccin ti, aŋ wäyen kääjin woo ike ti aŋ male. 29 Aŋ ike luukcin wäyen ti ogo, ‘Yooru, yuungu yaakki ti muure ika ñuugulu ïkï ti aŋ ika batta agä tuucon iininni yüükü, aŋ yaakka ti muure ika batta agja kä iñgon ḍeelle yaana näŋon kä jon ñamme ŋeelon kä ke muggi ye. 30 Aŋ wääna minneni yüünü äätenee kä ye, yaana cüüṭṭü gïtï wakkä yüükü kä cäwdä yääynä me yoken ye, i naañle yaana a caagon ye irkeneeda kä ike!’

31 "Aŋ ike kiini wäyen ogo, ‘Minneni yeeni, ïkï ke ika kamat aŋ wakkä yeeki a yüükü. 32 Aŋ yoku päjjïdï ïkïïn ŋeelïn aŋ juuggo ñabaŋ kä yaana määdic yaanni agee kä tüwon aŋ üṇṇee kä ye, aŋ kä yaana agee kä yääyon aŋ kañene daa me ye.’"

Gäärrä yen Tiilgä

45 "Aŋ Yätkïtïn Polloŋ jïñe ŋuca beel bata oon yaana määjï tiilgä ye. 46 Aŋ wääna käññee kä yaana yäwaŋ aŋ päjjïdï ye, i ike attä aŋ waak yeeke yääjjene woo muure aŋ kiññee kä tiilñan yaanna.

Gäärrä yen Pïrrïïcï ke Ḍüṭo Yaajgonḍe

9 Yeecüwa cäänna me pääjgene gäärrä yen m’aka juuggen agene ḍoocin ḍuuggen ti ogo iken wodowot, aŋ meken boonjï jugin ye. Aŋ jaajjin ogo, 10 "Ook kä yewwe attä änlaṇṇä jï mäṭï, keelok a Pïrrïïcï aŋ yaŋkalaŋ a ḍüṭo yaajgonḍe. 11 Aŋ Pïrrïïcï yuuttu ñaalok aŋ mäṭṭä kä ḍoŋe ogo, ‘Jooŋ, Ïkï maaŋeni yok, ika batta beelä bata mäkkalaŋ yaaka a käṭoni ke mäddoŋŋi ke balkä ye, aŋ cäänna batta bata ḍüṭo yaajgonḍe yaanni. 12 Aŋ ika büüṭü ääŋki kä yew, nïïnnä ŋaṭükel ti, aŋ ika äccädä caycayni yek waak muure yeeki yaaka kañdä ye.’

13 "Aŋ ḍüṭo tiilgä yuuttu kä utar, aŋ cäänna batta waŋge äärede ñaalok polloŋ jï aŋ jone jemme aŋ jaajjin ogo, ‘Jooŋ, ängaa ŋïngïn, ika agä men yaajgonḍe.’ 14 Ikee kiine, oon yaanni attä än yeene ti i wodaŋ batta bata menen. Aŋ m’ana ḍoŋe äärede ñaalok ye, i bi ḍuukunu me ïñï, aŋ m’ana ḍoŋe ḍuukcede ïñï ye, i bi ääränä me ñaalok."

Gäärrä yen Kiinkä Yaaka kä Ḍäk ye

14 "Aŋ ŋuca Yätkïtïn Polloŋ jïñe a pääygon kä oon yaana atï taaŋkalaŋ kä utar, aŋ kiinkä yeeke bärkene ti aŋ müükkene tiil yeeke wääna atee kä ye. 15 Aŋ yaŋkalaŋ iññe kücümgü tiil kä duuc aŋ menen iññe kücümgü tiil kä yew, aŋ ḍäke iññe kücam tiil kä keelok aŋ yaŋkalaŋ daa iññe kä lïïldïn yeene. Aŋ wäättan ike attä.

16 "Aŋ yaana kuññu kücümgü tiil kä duuc ye attä aŋ ñuugulenee kä aŋ ŋuucin ti meken kä duuc ŋuca. 17 Aŋ yaana kuññu kücümgü tiil kä yew ye, näŋjin bata menen aŋ ŋuucin ti meken kä yew ŋuca. 18 Aŋ kiingon yaana kuññu kücam tiil kä keelok yaanna küññü kääl, aŋ tiil men mooye yeene jïkke ïñï.

19 "Aŋ wääna nïïnkä ḍiirene ye, i men mooye yen kiinkä yaakka ḍuukin, aŋ cääjjin ïñï paŋŋä tiil ti ke iken. 20 Aŋ kiingon yaana a kujon kücümgü tiil kä duuc ye, äätin aŋ ääcin ti meken kä duuc ŋuca, aŋ jaajjin ogo, ‘Men mooye, ika iññaa kücümgü tiil kä duuc, aŋ yooru, ika ääcänä ti meken kä duuc ŋuca.’

21 "Aŋ kiini men mooye yeene ogo, ‘Ŋeraŋ kä yaac! Ïkï kiingon ŋerconḍe yaana a lüggïnï ye, ïkï agä lüggïnï kä tïïññä gin ḍeerconḍe, ïkï bi ḍooceni ḍiirken gïtï, äätä kaacci jon ñamme gïtï yen men mooye yüünü ti.’

22 "Aŋ ike yaana a kujon kücümgü tiil kä yew ye, cäänna äätin aŋ jaajjin ogo, ‘Men mooye ika iññaa kücümgü tiil kä yew aŋ ika ääcänä ti meken kä yew ŋuca.’

23 "Aŋ kiini men mooye yeene ogo, ‘Ŋeraŋ kä yaac! Ïkï kiingon ŋerconḍe yaana a lüggïnï ye, ïkï agä lüggïnï kä tïïññä gin ḍeerconḍe, ïkï bi ḍooceni ḍiirken gïtï, äätä kaacci jon ñamme gïtï yen men mooye yüünü ti.’

24 "Aŋ yaana a kujon kücam tiil kä keelok ye äätin cäänna aŋ jaajjin ogo, ‘Men mooye yeeni, ïkï ŋäjjeni ñuugula yüünü caraŋ, ïkï iṭä nänṭ’a batta agii kä pïïton kä ye. Aŋ ïkï ḍüṭü nänṭ’a batta agii kä mäpon kä käwkä ye. 25 Aŋ ika booññu aŋ ika attä aŋ tiil yüükü jïkkä ïñï. Tiil yüükü ikki.’

26 "Aŋ luugi men mooye ogo, ‘Ïkï kiingon yaajgonḍe yaana a wuuñgon ye! Naana yoku ŋäjjä ika iṭä nänṭ’a batta agä pïïton kä, aŋ ika ḍüṭü nänṭ’a batta agä mäpon kä käwkä ye, 27 tiil yeeki batta äccädä kun tiil jï ina? Yoku ika käññä ginkalaŋ witken ti kä ḍeewaŋ.’

28 "Aŋ men mooye iinjin ogo, ‘Kücam tiil koowe kiingon yaanna ti, aŋ iñe m’ana cääyge kücümgü tiil kä caay yaanna. 29 Aŋ m’ana cääyge ye, bi iñgä me ḍiirken, aŋ bi cääygene kä ḍiräk, aŋ m’ana batta cääyge ye, yaaka bilti ike ti kä ḍeewaŋ ye, bi koojjunu me woo ike ti. 30 Aŋ kiingon yaana a waanjï yaanni yeepe woo mïïllä gïtï nänṭä ba' ïwok ke ŋeeynä me leken.’

Ceeggon ke Liyaajir

19 "Aŋ wïca oon yaŋkalaŋ a ceeggon aŋ eŋit buruŋgu büüjülgü ke burŋu carrä aŋ ämï wakkä ñapkä kä yaac kamat. 20 Aŋ oon yaŋkalaŋ battä me ogo Liyaajir a aangon gaane muure a kuggu, a maaṭon ïñï äntüke yeene ti. 21 Aŋ ike ṭäkï ogo yoku ike ämje ammani yaaka ḍiimjodo ïñï därŋañ yen ceeggon ti ye. Aŋ gukku cäänna äätïdï aŋ kuggu yeeke nalgä. 22 Aŋ oon yaana a aangon ye tüwnü aŋ koowi malaŋŋi aŋ iji Abrayiim gunne ti. Aŋ oon yaana a ceeggon ye cäänna tüwnü aŋ jïkï me ïñï. 23 Aŋ yore attä maccük nänṭä ba' jooññu aŋ ike wääcï pillä aŋ däämjin ñaalok aŋ Abrayiim yooṭṭe kä utar ke Liyaajir gunne ti. 24 Aŋ ike bärcin ogo, ‘Wäyo Abrayiim, ängaa ŋïngïn, aŋ Liyaajir tucci dalä ïṇtele büüce piitti aŋ lüüjee kä lemmi kä yaana cääyä kä pillä maañ gïtï ye.’

25 "Aŋ kiini Abrayiim ogo, ‘Mugoya, päjjä waan yaana a yüünü ina, ïkï cääygini waak muure yaaka ŋeraŋ ye, aŋ Liyaajir a waak yaackä ken kañde, aŋ tiññaŋ ike käññä lüynü winni aŋ ïkï ken wääcä wina.’ 26 Aŋ yaakki ti muure, waan yoono ti ke ïkï waan mooye bilti a yïïjjïnï aŋ m’ana ṭäkï iiṭin woo ikoon ti ïkï ti wina ye batta lïïṭït, aŋ baati m’ana iṭä woo ïkï ke ikoon ti winni ye.

27 "Aŋ ceeggon jaajjin ogo, ‘Kura ika ñuju ïkï ti, wäyo Abrayiim, Liyaajir tucci än yen wäyo ti. 28 Ika cääyga mädgo kä duuc, dalä ike atï kole, nuŋko ŋana iken äätete nänṭä ba' pillä yaanni.’

29 "Aŋ kiini Abrayiim ogo, ‘Iken cääygene Müüca ke bäṭoni, dale iken tïïŋï iken ti.’

30 "Aŋ ike jaajjin ogo, ‘U’u, wäyo Abrayiim, naana mäŋkalaŋ attä iken ti juwu tüwnü ti ye, iken bi ḍak kä nääŋkä yaackä aŋ ḍükcï ti Jooŋ ti.’

31 "Aŋ kiini Abrayiim ogo, ‘Naana iken batta a tiiŋin Müüca ti ke bäṭoni ti ye m’ana juwu tüwnü ti ye, batta bi cäänna gïmgänä.’"

Gäärrä yek Baaygä

24 Aŋ iken nüütkï Yeecüwa gäärrä yaŋkalaŋ, aŋ kiinne ogo, "Yätkïtïn Polloŋ jïñe beel bata oon yaana mäppä käwkä ŋerkä yiil jï baanne ye, 25 Aŋ wääna me oodene daa ye, i ädäŋ yeene äätin aŋ mäpcin baaygä waadgä päk aŋ attä. 26 Aŋ wääna päk yüülene ñaalok ye, i cäänna daa baaygä üükïn woo. 27 Aŋ ñuuguloni yek men mooye äätin ike ti, aŋ taaji ogo, ‘Men mooye, batta a käwkä ŋerkä ken mämmi yiil jï baannü! Aŋ baaygä ätä wa?’ 28 Aŋ luuŋŋe ogo, ‘A ädäŋ ken nääŋkä yaakka naŋŋe.’ Aŋ taaji ñuuguloni yeeke ogo, ‘Ïkï ṭäkä ikoon aton aŋ puudon woo?’ 29 Aŋ ike luukcin ogo, ‘Ba’ay naana ikee ate puude woo ye, nuŋko päk yakkalaŋ putcede ti. 30 Dale yül nänṭä keellä ke nïïnnä errä ti, aŋ iṭoni bi kiinä nïïnnä errä ti baaygä ïïjgänä ergä aŋ ḍiikä yokïn a ḍïïggï, aŋ nääkkänä maañ, aŋ päk ken ḍüljünü tuññu jï.’"

Gäärrä yen Ṭulgu kä Caay

1 "Aŋ Yätkïtïn Polloŋ jïñe bi beeljï bata ṭulgu yaaka kä caay kuññu dikoni yeeken ye aŋ atï pärjïdï ke or ñääṇṇä ye. 2 Yaaka kä duuc ye a amgï aŋ yaaka kä duuc ye a ŋäjjoni. 3 Yaaka kä duuc a amgï yaakka dikoni yeeken koowi aŋ batta a kujin ñownä dikoni. 4 Aŋ yaaka kä duuc a ŋäjjoni yaakka kuññu küjbünni yek ñownä ke dikoni yeeken. 5 Aŋ wääna or ñääṇṇä kuurenee ye iken muure bäŋŋä aŋ oodi. 6 Aŋ mïïllä kule gïtï iken cükï yokïn yääw ogo, ‘Yooṭe or ñääṇṇä ïya äätä! Kääje woo aŋ paake.’

7 "Aŋ ṭulgu juwin ñaalok muure aŋ dikoni yeeken tooti yokïn. 8 Aŋ yaaka kä duuc a amgï yaakka jaajjin ŋäjjoni ti ogo, ‘Iñon ñownä yeekic ti kä ḍeewaŋ dikoni yooko ḍaŋŋa tüwok.’

9 "Aŋ luugi ŋäjjoni ogo, ‘U’u, yaakki ïkïïn batta bi pääjjïnïn müürïnaan, päjjïdï ikee ate yääjoni ti aŋ kije yek ḍuuggic.’

10 "Aŋ wääna iken attene kä kijene kä ye, i or ñääṇṇä ḍäägin ti, aŋ yaaka yoken agene kä tootin yaakka, kaaccene kä äräk nänṭä ba' ammani ñäänkä, aŋ äntüke üüljï me. 11 Aŋ kä ḍeeraŋ aŋŋi ṭulgu meken äätin aŋ jayok ogo, ‘Mügdo, Mügdo, kupkoon äntüke.’

12 "Aŋ luugi or ñääṇṇä ogo, ‘Ikee kiine a gïtken, ikee kuje.’ 13 Aŋ aŋŋi kiijjede woo kä yaana nïïnnä ke wuuŋ yen ḍuukin yeeni kuje daa kä ye.