As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 nae Yesu akatamwiiya nawo mbui nyingi muno kwa misimo.

"Tegeezani, muimi kaita kuhanda mbeyu. 4 Ekuwaho akahanda mbeyu mwe mnda, mbeyu ntuhu zikagwa khandakhanda ya sia, wadege wakeza na kuzida. 5 Ntuhu zikagwa hantu ha uwongo wekuwao uwanga ya iwe, ahoaho zikaoneka kuhota kwa kinyio. 6 Iya zua dekusomookaho, mitengea iyo ikahya na kwaviya mazindo yakwe khayokwengia asi muno, zikanyaa. 7 Mbeyu ntuhu zikagwa gatigati ya miwa, miwa iyo ikakuwa na kufintafinta ida mitengea. 8 Naho mbeyu ntuhu zikagwa he uwongo ntana, na mitengea yakwe ikavyaa khokoo makumi kumi na ntuhu makumi mtandatu na ntuhu makumi matatu."

9 Yesu akawamba, "Mwenye magutwi na ategeeze!"

Msamalia yedi

25 Aho mhinyi wa miagiiyo yumwe akagooka, akamuza Yesu, akakunda kumgeeza, "Mhinyi, nigosoe mbwai nidahe kwekaa misi yose kwesaho kisiikizi?"

26 Yesu akamtambaisa, "Yamba mbwai mwe miagiiyo? Mwamamakhanya viivihi?"

27 Yuda mntu akamtambaisa Yesu, "Mkundise Zumbe Muungu yako kwa moyo wako wose, kwa muye wako wose, kwa udaho wako wose na kwa akii zako zose. Na mkunde mntu wa hehi nawe inga wekundavyo wee mwenye."

28 Yesu akamwamba, "Kutambaisa vyedi! Gosoa ayo, nawe wendauwe na ugima wa misi yose kwesaho kisiikizi."

29 Akini yuda Mhinyi wa miagiiyo neakakunda kweonyesha kuwa ni mtana akamuuza Yesu, "Na mntu wa hehi yangu ni ndai?"

30 Yesu akamtambaisa, "Mntu yumwe kawa akaseeya kulawa Yelusalemu kuita Yeliko. Ekuwaho mwe sia, neafuntiwa ni mabagaa, na kumhoka vintu vyake vyose na kumtoa na kumbada kagona hada hehi na kuuya na nyuma." 31 Ahoaho mviki yumwe nekawa akemboka mwe sia idaida, ekumuonaho akemboka khandani. 32 Nee eza Mlawi yumwe, ekubuwaho hada hantu akamwona, naye akemboka khandani. 33 Akini Msamalia yumwe nekawa akatamba, neabuwa hada kwa yuda mntu ekufintwae ekuwaho, naye ekumuonaho akamfiiya mbazi. 34 Akambasa, akamfunga vionda vyakwe kwa vibwende na kumsisa mavuta ya mzaituni na divai, akamkweza uwanga ya phunda wakwe, akamwegaa mwe nyumba ya kuhumuizia wageni akamhumiza. 35 Kioi yakwe akalavya ntii mbii vya madini ya feza akamwekha yuda mwenye nyumba akamwamba, "Mhumize mntu uyu na chochose wendachoutumie, nendanikuihe nendahoniuye."

36 Naho Yesu akauza, "Gatigati ya awo watatu, ni yuhi mwekweonyesha kuwa mntu wa hehi yakwe yuda ekufuntiwaye na mabagaa?"

37 Yuda mhinyi wa miko akamtambaisa, "Ni yuda ekumfiiaye mbazi."

Yesu akamwamba, "Hita ukagosoe ivyoivyo."

4 "Inga, yumwe yenu akawa na ngoto makumi kumi, akamanya kuwa yumwe yao kaga, enda agosoe mbwai? Enda awabade wada makumi kenda na kenda uisi na kuita kumuondeza yuda ekwagaye hadi amuwone." 5 Naye akabinda kumuwona, enda amwenue kwa nyemi mwe mawega yakwe. 6 Endaoabue kaya, enda awetange wambuya na wantu wa hehi yakwe na kuwamba, "Muwe na nyemi hamwe na mie kwaajii khimuwona yuda ngoto yangu ekwagaye." 7 Nawambeni ivyoivyo, kundakuwe na nyemi muno uko uwanga kwa Muungu kwaajii ya mwenye mavigaviga yumwe kuhituka, kusima kwa wada wedi makumi kenda na kenda ambao khawakunda kubada mavigaviga.

Msimo wa mwana ekwagaye

11 Yesu akaendeea kugombeka, "Kuwa na mntu yumwe mwekuwa na wana waidi wa kigosi. 12 Yuda mdodo akamwamba tati yakwe, ‘Tate nekha hantu hangu ha upazi.’ Naye akamwekha hantu hakwe. 13 Bada ya misi micheche, yuda mdodo akataga vintu vyake, akatamba na hea ekupatazo akaita si ya hae na hea zose akazibananga kwa wekazi wa mavigaviga. 14 Ekubindaho kutumia kia kintu kukalawiiya saa khai mwe si ida, naye akavoka kuangadika. 15 Akaombeza ndima kwa mntu yumwe wa si ida, nae akamwegaa mwe mnda wakwe awaise nguuwe. 16 Mbwanga yuda nee ana nsaa muno, akatamiwa kuda makoa wekudayo wada nguuwe, iya khahana mntu ekumwekhaye khande. 17 Badae akamamakhanya mwe moyo wakwe, ‘Kaya kuna wandima wangi wa tate yangu wadao khande na kubada phugutio, na miye nafa na saa?’ 18 Nenda niuye kwa tate yangu na kumwamba, ‘Tate, khimgosoea mavigaviga Muungu ekuwaye uwanga na khikukoa masa na weye. 19 Khifaa hata kwetangwa mwanao, nigosoe inga yumwe wa wandima wako.’ 20 Ndiho akavoka kutamba kuuya kwa tati yakwe."

"Ekuwaho yuke hae, tati yakwe ekumuonaho, na kwa moyo wa mbazi akamguukia, na kumuumbatia kwa ukundiso. 21 Mwanawe akamwamba, ‘Tate, khimgosoea mavigaviga Muungu ekuwae uwanga, na khikukoa masa na wee, khifaa kwetangwa mwanao.’ 22 Akini tati yakwe akawetanga wandima wakwe akawamba, ‘Etani gwanda tana mkamvike kinyio! Mvikeni phete mwe chaa chakwe na sabana mwe miundi yakwe. 23 Mdumueni singo ng’ombe mwe kunona, tide na kuwa na nyemi! 24 Kwaajii uyu mwanangu inga nee kauya na nyuma na isasa yu mgima, nee kaga, akini isasa khaoneka’ wakavoka kuwa na nyemi."

25 "Kisingi icho kakiye neyuke tanga. Ekuwaho auya na kubua hehi na nyumbani, akategeeza migutio ya wantu wakitoa vigeegee na ngoma. 26 Akamwetanga mndima yumwe, na kumuuza, ‘Kuna mbwai hanu?’ 27 Uyo mndima akamtambaisa, ‘Nduguyo kauya kaya na tati yako kamdumuiya ng’ombe mwe kunona kwaviya kampata yuke mgima.’ 28 Uyo mwana mkuu akakimwa muno akaemea kwengia gati, ndiho tati yakwe akaawa chongoi na kumhembeeza engiye gati. 29 Akini yee akamtambaisa tati yakwe, ‘Kauwa myaka yose inu nee nikakugosoea ndima na hata msi umwe shekubada kukutegeeza mwiko, akini khuzati kunekha hata mbuzi nitamiwe na wambuya wangu. 30 Akini mwanao uyu mwekutumia vintu vyako hamwe na wakianga, ekwezaho du kumdumuiya singo ng’ombe mwe kunona.’ 31 Tati yakwe akamtambaisa, ‘Mwanangu, wee uhamwe nami misi yose, na kia nenacho ni chako. 32 Ifaigwa kugosoa nyemi khuu muno kwaajii uyu nduguyo nee inga kauya na nyuma, na kumbe yuke mgima, nee kaga, akini isasa timuona.’ "

Msimo wa shanga zetangwazo lulu

45 "Naho Useuta wa uwanga kwa Muungu waigana na mtabiashaa yumwe mwoondeza lulu ntana, 46 na ekupataho lulu mwenga ya hea nyingi muno, akenda kutaga vyose ekuwavyo navyo, akaigua ida lulu."

Msimo wa Mfalisayo na Mtoza ushuu

9 Yesu akawamba msimo unu kwa wada weonao ni wedi na kuwabeya watuhu. 10 "Wantu waidi nee waita he Nyumba ya Muungu kuvika, yumwe ne kawa Mfalisayo na mtuhu mtoza kodi. 11 Uyo Mfalisayo nee agooka, akavika mwe moyo wakwe, ‘Ee Muungu, nakutogoa kwaviya mie khiyo inga wantu watuhu, Wameo, watiizi na wakianga. Nakutogoa mie khio inga mntu uyu mtoza kodi. 12 Mie nehiniza kuda maa mbii kwa kia juma, nalavya malavyo hantu ha kumi dimwe ya myengizo yangu yose.’ 13 Akini yuda mtoza kodi, akawa kagooka kwa hae uku aogoha hata kwenua meso yakwe uwanga kwa Muungu, yee akenamia kwa huzuni na kutoza kifua chakwe nee amba, ‘Ee Muungu, unifiiye mbazi mie mwenye mavigaviga.’ 14 Nawamba, uyo mtoza ushuu akauya nyumbai akawa kafiiwa mbazi. Akini yuda mtuhu, khivyo. Yuda etendae kuwa mkuu enda atendwe mdogo, na kia etendae mdodo enda atendwe kuwa mkuu."

Msimo wa wandima watatu

14 "Naho Useuta wa Muungu inga mntu yumwe mwe kukunda kutamba, akawetanga wandima wakwe, akawekha vintu vyakwe. 15 Akamwekha kadii ya udaho wa kia yumwe, yumwe vifuko vya hea vishano na mtuhu vifuko vya hea viidi na mtuhu kifuko cha hea kimwe, na ahoaho akatamba. 16 Yuda mwe kwekhigwa vifuko vya hea vishano akazigosoeya biashaa zikavyaa vifuko vya hea vishano ntuhu. 17 Viavia yuda mwe kwekhigwa vifuko vya hea viidi nazo zikavyaa vifuko vya hea vituhu. 18 Iya yuda mwe kwekhigwa kifuko cha hea kimwe, yee akaita akafuka tubwi na kuifukia kia kifuko cha hea ya zumbe yakwe.

19 "Yekwembokaho kisingi kilehacho, yuda zumbe wa wada wandima akauya, na kugosoa ntaazia nao. 20 Yuda mndima mwe kwekhigwa vifuko vishano vya hea akeza uku kaeta vifuko vishano vya hea zekuongezekazo. Akagombeka. ‘Zumbe kunekha vifuko vishano vya hea, kauwa kiongeza mituhu mishano.’ 21 Zumbe wakwe akamwamba, ‘Vyedi mndima yedi, nee kuwa yedi kwa vintu vicheche, ninda nikuike uwe mgookezi kwa vintu vingi. Soo ushiiki nyemi ya zumbe yako!’ 22 Yuda mwekwekhigwa vifuko viidi vya hea mbii nae akeza. Akagombeka, ‘Zumbe kunekha vifuko viidi vya heya mbii. Kauwa kieta vifuko vituhu viidi.’ 23 Zumbe yakwe akamtambaisa, ‘Kutenda vyedi muno mndima yedi na kuwa mzumiiwa mwe mbui ndodo, nendanikuike kuwa yedi kwa vintu vingi. Soo ushiiki mwe nyemi ya zumbe yako!’ 24 Naho yuda mndima mwekwekhigwa kifuko kimwe cha heya akeza na kugombeka, ‘Zumbe, namanya kuwa wee ni mntu utogae, wabonda kwesiho kuhanda na kukisanya kwesiho kwetiya mbeyu. 25 Khikuogoha kwaza kifiko chako cha hea, na khiifisa kifuko kimwe cha heya yako mwe sanga. Doa kifuko kimwe cha heya yako.’ 26 Zumbe yakwe akamwamba, ‘Wee ni mndima mfyaimi na mbwa! Kumanya kuwa, miye nabonda hantu ambaho nchekuhanda, nadoa hantu ambaho nchekwetiya mbeyu. 27 Kukundingwa kuika kifuko cha hea kwa walavyao nyongeza, na miye mwe kifuko changu nee khipata nyongeza. 28 Haya mhokeni icho kifuko cha hea mkamwekhe yuda mwenye vifuko kumi. 29 Kwaviya mwena endaekhigwe na ngeeko. Na yuda mwesena hata kia enacho endaahokwe. 30 Mtambikeni uyu mndima mfyaimi chongoi mwe kiza! Uko kundakuwe na ndio na kuuma meno kwa usungu.’

Mwenye vintu vingi na Lazalo

19 Yesu akaendeea kugombeka, "Nee kuwa na mntu yumwe mwenye vintu vingi, ambae neakavaa magwanda ya hea nyigi muno ya langi ya zambalau na gwanda dekung’aado na kugosoa sikukhuu ya ntafuno kia msi. 20 Aho he uvi wa mwenye vintu vingi nee kuwa na mkiwa yumwe, mwekuwa akaetwa aho zina dakwe Lazalo, ambae nee kamema vionda mwe mwii mgima. 21 Lazalo nee akakauwiya kuda phuguntio zekugwazo kulawa he meza ya uyo mwenye vintu vingi, na makui nee yakeza kumsona vionda vyakwe.

22 "Naho, uyo mkiwa akauya na nyuma, nao wandima wa uko uwanga kwa Muungu wakamdoa, wakamwiika hehi na Ibulahimu. Na yuda mwenye vintu vingi naye akauya na nyuma, akagewa mwe mbia. 23 Uyo mwenye vintu vingi akawa na usumiizi mkai uko mwe si ya wantu wekuuyao na nyuma, akenua meso yakwe, akamwona Ibulahimu kwa hae na Lazalo hehi yakwe. 24 Naho aketanga kwa mgutio, ‘Tate Ibulahimu nifiiye mbazi, umuagiiye Lazalo aginte ncha ya chaa chakwe mwe mazi, kutamiza ulimi wangu, kwaviya nasimiizwa muno mwe moto unu.’ 25 Akini Ibulahimu akamtambaisa, ‘Kumbuka mwanangu nee kuvoka kupata matana wekuwaho ukekaisa, nae Lazalo nee ahokea ufyaimi. Akini isasa yee ana nyemi, nawe wekhigwa usuumizo. 26 Ukaekeya ayo, gatigati mwetu na nywinywi kuikwa tubwi khuu, ili wakundaho kweza kwenu kulawa uku wasekudaha, na wakundaho kulawa kwenu kweza kwetu wasekudaha.’ 27 Uyo ekuwaye mwenye vintu vingi naho akamba, ‘Tate, nakuombeza umuagiiye mntu aite kwe nyumba ya tati yangu, 28 kwaviya ninao wandugu washano awahaze, wasekweza uku kwe kusumiizwa.’ 29 Akini Ibulahimu akamwamba, ‘Wandugu zako wana Magondo ya Musa na waoni wa Muungu waeke wawategeeze wowo.’ 30 Akini mwenye vintu vingi akamba, ‘Khivyo Tate Ibulahimu, inga mntu enda ayuyuke kulawa he si ya wekuuyao na nyuma na kuwaitia, wenda wabade mavigaviga na kumhitukia Muungu.’ 31 Naye Ibulahimu akamba, ‘Inga khawanawawategeeze Musa na waoni wa Muungu khanawapatiize hata inga mntu ayuyuke kulawa kwe si ya wekuuyao na nyuma.’ "

Msimo wa ndago

24 Yesu akawamba wantu msimo mtuhu, "Useuta wa uwanga kwa Muungu waigana na mntu mwekuhanda mbeyu ntana mwe mnda wakwe. 25 Iya wantu wekuwaho wagona akeza mmasa wakwe akahanda ndago gatigati ya mnda wa uhemba, akaita. 26 Naho mbeyu zekuhotaho na mitengea ikakuwa na kuvoka kuvyaa, viyaviya ndago ikavoka kuoneka. 27 Wandima wa yuda mwenye mnda wakamwezea na kumwamba, ‘Mkuu khwekuhanda mbeyu ntana mweunu mnda wako? Inu ndago ilawiiya hahi?’ 28 Yee akawatambaisa ‘Mmasa nee mwekutenda ivyo.’ Wandima wakwe wakamuuza, ‘Ivi, wakunda tiite tikayang’oe?’ 29 Iya akagombeka ‘mwesekuita kuyausa kwaviya kisingi muusaho mainde, mwadaha kuusa ndago hamwe na uhemba.’ 30 Ekani uhemba na mainde vikue vyose hamwe adi kisingi cha ubosi. Kisingi icho nenda niwambe wabosi, wavoke kuika hamwe mainde, wayafunge matitamatita yokwe moto wakabinda waike hamwe na uhemba na kuika mwe taa."

Msimo wa wandee kumi dimwe

1 "Useuta wa Muungu wendauigane na wandee kumi dimwe wekudoao taa zao, na wakaita kumhokea zumbe wa ndoza." 2 Washano nee niwahezi na washano wawa wenye akii. 3 Wada wahezi wadoa taa zao, iya khawekudoa mavuta ya kuomeea, 4 Iya wada wenye akii wadoa taa zao na mavuta ya kuomeea mwe nchupa zao. 5 Kwaviya mteguzi kacheewa kweza, wada wandee wose wakasikha na wakagona.

6 "Kio kikuu kukawa na vuzo, ‘Homgwiiyo, homgwiiyo! Mteguzi eza, hitani mkamhokee.’ 7 Aho wada wandee wose wakenuka wakaziika vitana taa zao. 8 Wada wahezi wakawamba wada wenye akii, ‘Tipangieni mavuta kwaviya taa zetu zafa.’ 9 Akini wada wenye akii wakawamba, ‘Khayanayatitoshe nywie na swiswi! Ni ebae mwiite kwa watagao mavuta mkague wenye!’ 10 Aho wada wandee wahezi, wakaita kugua mavuta. Uku nyuma mteguzi akabua, na wada wekuwao watayali wakengia hamwe nae mwe nyumba ya wiya, na uvi ukavugalwa.

11 "Yekwembokaho ayo wada wandee watuhu wakeza, na kwetanga. ‘Zumbe, Zumbe, tivuguiye uvi!’ 12 Akini yee akawatambaisa, ‘Nawamba kwei,’ khiwamanya nywie."

13 Ahoaho Yesu akawamba, "Ekauweni, kwaviya khammanya msi wala saa.