As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Akavadahitsaje ndongwa ntsolofu kwa mihwano. Akavalonjelaje, "Munu yumwe avaga ahele kumitsa nyadikwa. 4 Nayo hoavaga am’mitsa nyadikwa, tsinji tsikagwaje mu ng’asi, fideje fikatsaje na kudobola. 5 Nyadikwa tsinji tsikagwaje mu matalawe kosikwavaga na lilongo lyolofu na simusika tsikawonekaje kota, kwasawuli lilongo lyavaga lidodo, 6 lechelelo hala litsuva ho lyavaga kuvala, tsikakalaje kwasawuli ndela tsavaga muchanyamuchanya hela. 7 Nyadikwa tsinji tsikagwaje hagati ha mifwa tsikakalagasaje, hambele mifwa ijo hojavaga kukalagala ndalahela, jikatsisumaje. 8 Nyadikwa tsiji tsikagwaje mu lilongo linofu, tsikotaje na kulela, tsinji tsikalelaje nyadikwa mya, na tsinji sitini, na tsinji salasini!" 9 Yesu akasindaje kwa kuvalonjela kuta, munu munya mapulichilo ga kuhulichila na ahuliche.

Muhwano gwa munu va ku Samaliya munya wugano

25 Hambele akimaje mudahitsi va madahitso ga Musa akaganaga amujele Yesu, akamuwutsaje, "Mudahitsi, nditaje chinu chachi ili ntsiwupate wumi wowugaya wudugo?" 26 Yesu akamuputsaje,

"Hounsoma malajitso ga Musa un’tsela chinu chachi?" 27 Yula mudahitsi va malajitso ga Musa akamulonjelaje, "Umugane Mutwa Mulungu vako kwa numbula yako yeka, na kwa muhe gwako gweka, na kwa ludali lwako lweka, na kwa nyala tsako tseka, kaha, ‘Umugane na munu yoalihabehi na heve kota fyo ungigana heve.’ " 28 Yesu akamulonjelaje, "Ujibwe finofu! Udite hihyo, nave ukwikala finofu kota hila fyo an’gana Mulungu." 29 Lechelelo yula mudahitsi va malajitso ga Musa akaganaje kwilajila kuta mwene ana ntselo, ihyo akamuwutsaje Yesu, "Munu va habehi na heni yo nani?"

30 Yesu akamujibulaje, "Munu yumwe avaga anhuma ku Yelusalemu am’bita ku Yeliko, mung’asi akitang’anaje na vawumiyani, vakamuwopolaje myenda, na vakamutovaje na kumuleka baho kuno alihabehi na kufwa." 31 Mutawula nambiko yumwe akalutilaje mung’asi yiyila, ho avaga kumuwona akamutyegaje na kukola kulubali. 32 Kaha munu yumwe mutantsi va mutawula nambiko ho avaga anlutila hono iho, ho avaga kumuwona akamutyegaje na kukola kulubali. 33 Lechelelo munu yumwe va inyi ya Samaliya ho avaga mulujendo, akafikaje hono hala hoali munu yula, ho avaga kumuwona akamuwonelaje lusungu. 34 Akafikaje hoali munu yula, akamuhofukaje fikong’o fyake na kumubaka difwayi na mafuta, kaha akamuwopaje fitambala mufikong’o, akamukwinitsaje mu ntsove yake, akabitaje nayo mbaka mu nyumba ya kuvasa vajentsi ili vamutuntse. 35 Hamilawu iyage akatolaje fipande fivili fya madini ga galama ngomi, akamupelaje yula munya nyumba ya vajentsi na kumulonjela, "Wendelele kumutuntsa munu yuno chochive chochikulutila honguva kuwuya ngukuhomba." 36 Kahi Yesu akaputsaje, "Fyo unhotsa heve hagati ha vanu iwo vadatu, nani munu yo vahabehi na yula yoatofilwe na vanu vala vawumiyani?" 37 Yula mudahitsi va malajitso ga Musa akalongaje, "Yula yoamuwon’ye lusungu yo munu va habehi." Yesu akamulonjelaje, "Na heve nave ubite ukadite hihyo."

4 Yesu akalongaje, "Manyi hoyoli munu ana ng’olo miya moja, manyi atsele kuta kuna ng’olo yimwe yiyatsile, ndawuli! Siatsilekaga tsila tisini na tisa kwijejele, na kubita kuyisakitsa yoyiyatsile mbaka ayiwone? 5 Manyi ayiwone ng’olo yila ayitwikaga mumayega gake kwa wusangalo. 6 Manyi afiche kukaye, akuvachema vanu vake va habehi na kuvalonjela kuta, Musangalale hamwe na heni, kwasawuli ntsiyiwene ng’olo yangu yoyika yiyatsile. 7 Ihyo ntsinguvalonjela kuta, kukuva na wusangalo kilanga kwasawuli ya munu yumwe munya ndongwa ntsibi yo angukumupituchila Mulungu, kulutila vanu tisini na tisa wo vidichilwe na Mulungu, na kuno sinambe vagane kumupituchila Mulungu."

Muhwano gwa mukwamitsi yo ayatsile

11 Ihyo Yesu akendelelaje kulonga, "Kwavaga na munu yumwe munya vakwamitsi vavili. 12 Yula mudodo akamulonjelaje dade kuta, Dadangu, umele wuhali wangu." Nayo dade akavagasaje mali na kumupela wuhali wake. 13 Tsavaga kulutila siku nunga, yula mudodo akakong’asaje mali tsake tseka, akabitaje kikala inyi ya kutali akelangaje tsila mali. 14 Nayo hoavaga kwelanga mali tsila tseka, yikahumilaje ntsala ngomi mu inyi yila yeka, akantsaje kugaya kwasawuli avaga alihela chinu chochive. 15 Ihyo akabitaje kusuka katsi kwa munu yumwe va inyi yila, na munu uyo akamupelaje katsi ya kulisa ngubi kumugunda gwake. 16 Akavaje na ntsala mbaka akiwiniwaje kulya chilyo cho tsalyaga ngubi, Lechelelo sikwavaga na munu yo amupelye chilyo chochive. 17 Lechelelo nyala hotsavaga kutsa, akahotsaje munumbula yake na kiputsa, Mbe, dada vangu anawo vatantsi valinga wo vankulya na kusigatsa, na heni hano ntsikufwa na ntsala? 18 Nguwuka na kuwuya kwa dada vangu na kumulonjela, Dada vangu, ndisile ndongwa ntsibi kwa heve dada vangu na Mulungu va kilanga. 19 Sintin’ganika kuchemwa mwanago, undite kota yumwe va vatantsi vako. 20 Ihyo akawukaje na kuwuya kwa dade.

"Lechelelo hoavaga ang’acha kutali dade akamuwonaje, na kumuwonela lusungu akamubilimilaje mwanage, akamukumbanitsaje na kumunonela. 21 Mwanage akalongaje, Dada vangu, Ndisile ndongwa ntsibi kwa heve na kwa Mulungu va kilanga, Sintsin’ganika kuchemwa mwanago. 22 Lechelelo dade akavalonjelaje vatantsi vake, Mwangufitse! Mulete kantsu nali mumufwiche. Mutegule na pete mumufwiche mu chala na filatu fya galama mu magulu gake. 23 Mulete ngwada yo yinonile tuyisintse ili tudite liwungo na tulye. 24 Kwasawuli mwanangu yuno avaga afweye, lechelelo sambi ali mumi, avaga ayatsile lechelelo sambi awoniche. Ihyo vakantsaje kuwunga liwungo. 25 Luvala ulo mame avaga ang’acha kumugunda. Hoavaga an’wuya na kuva habehi na nyumba yawo, akahulikaje ntsimbo na vanu van’wunga. 26 Akamuchemaje mutantsi yumwe, akamuputsaje, Mbe, kuna chichi? 27 Yula mutantsi akamulonjelaje kuta, Mudodowo awutsile, na dado amusintsye ngwada yo yinonile kwasawuli mwanage awutsile kukaye ang’acha mumi. 28 Uyo mwana muvina akavipaje ndalahela, akalemaje kwinjila mu nyumba. Ihyo dade akahumaje kwivala na kumugongoletsa. 29 Lechelelo mwene akamulonjelaje dade, Lole, myaka jeka jino jo ngukolye katsi sintsalesile malajitso gako nambe siku yimwe. Siwamelye nambe chinyehe cha mene ndite liwungo na vayangu! 30 Lechelelo mwanago yuno yo alyeye mali tsako na kwelanga na vadala vanya miho matali, hoawutsile kukaye, umusintsye ngwada yoyinonile. 31 Dade akamulonjelaje, Mwanangu, heve uli hamwe na heni siku tseka, na finu fyeka fyo ntsinafyo fya heve. 32 Chochiganikije kuditwa kuwunga liwungo na kusangalala, kwasawuli mudodowo yuno aka afweye, na sambi ali mumi, aka ayatsile, lechelelo sambi awuniche."

Wuhwano gwa chinu cha galama ngomi

45 Kaha Wuntsajila wa Mulungu wihwana na munu yumwe yo asakaga chinu cha galama ngomi cho chinchemwa lulu.

46 Hoavaga kuyipata lulu yimwe ya galama ngomi, akagutsaje chila chinu cho avaga nacho akabitaje kuyigula.

Muhwano wa Mufwalisayo na Mukongotsa kodi

9 Yesu akavalonjelaje kwa muhwano, vanu vala wo vangihuvila kuta vene van’dita kota fyo an’gana Mulungu na kuvabedala vanu vanji, akalongaje kuta, 10 "Vanu vavili vavaga vahele mu Nyumba ya Mulungu ku suka, yumwe avaga Mufwalisayo na yunji Mukongotsa kodi. 11 Yula Mufwalisayo akisuchilaje kwa kidutsa hino, ‘Mulungu ntsingukulumba kwa kwasawuli heni si ntsinakota vanu vanji wo vawumiyani, awu vahatufu, awu vanu wo van’dita waafu, awu kota yuno mukongotsa kodi. 12 Heni ntsinleka kulya na kung’wa mala kavili kwa wichi, na kaha nawulaga lifungu limwe ha chila mafungu kumi go ntsimpata.’

13 "Lechelelo yula mukongotsa kodi, akimaje kwa kutali siajetsitse nambe kwinula miho gake kilanga kwa Mulungu, lechelelo akitovatovaje mu mambaga yake na kuta, ‘Mulungu, umbonele lusungu heni ntsi munu munya ndongwa ntsibi.’

14 "Ntsinguvalonjela hino, yuno mukongotsa kodi awutsile kukaye kuno avalilwe wuwuya kwa Mulungu kulutila yula Mufwalisayo. Kwasawuli munu yoyuve yo angidutsa akwiswa, na yula munya kwika akwinulwa."

Muhwano gwa vatantsi vadatu

14 "Kaha Wuntsajila wa Mulungu wukihwana na munu yumwe yo an’gana kubita kulujendo, akavachemaje vatantsi vake na kuvisa kwawo mali tsake tseka. 15 Yumwe akagavilwaje fifuko fihanu fya tsahabu, na yunji fifuko fivili na yunji kafuko kamwe, chila yumwe akagavilwaje kota wuvetso wake fyo wuli. Hambele mwene akawukaje. 16 Yula yo agavilwe fifuko fihanu fya tsahabu akabitaje na kuditila biyasala, akapataje fifuko finji fihanu. 17 Hihila na vakavili akagavilwaje fifuko fivili fya tsahabu, akapataje fifuko finji fivili. 18 Lechelelo yula yo agavilwe chifuko chimwe cha tsahabu, akabitaje kuyava lyowo na kuchitila, akachifihaje chifuko chila cha muvina vake."

19 "Hotsavaga kulutila siku ntsolofu yula muvina va vatantsi vala akawuyaje, ili atsele mali tsake fyotsili. 20 Yule mutantsi yo agavilwe fifuko fihanu fya tsahabu, akatsaje na fifuko finji fihanu. Akalongaje kuta, Muvina, wavaga umelye fifuko fihanu fya tsahabu, ihano tsinafyo fifuko finji fihanu. 21 Muvina vake akamulonjelaje, Heve mutantsi muwuya na vakihuvilwa! Udisile finofu kwa lulongwa ludodo, lelo ngukuvika mu ndongwa ngomi. Utse usangale hamwe na heni muvina vako."

22 "Yula yo agavilwe fifuko fivili fya tsahabu, akaletaje fifuko finji fivili. Akalongaje kuta, Muvina, heni ukamelye fifuko fivili fya tsahabu, lave masile fifuko finji fivili. 23 Muvina vake akamulonjelaje, Heve mutantsi muwuya na vakihuvila. Udisile finofu kwa lulongwa ludodo, ngukuvika mu ndongwa ngomi. Utse wusangale hamwe na muvina vako."

24 "Lechelelo yula yo apelitwe kafuko kamwe ka tsahabu nayo akatsaje na kulonga kuta, Muvina, heni ntselije kuta heve uli munu mukangafu, na ubetaga hala ho siuyalite, na ulundaga hala ho siulatagalitsa. 25 Lelo ngavaje na muloto, ngakatilaje hasi kafuko kako. Ino lelo utegule kafuko kako."

26 "Muvina vake akamulonjelaje kuta, Heve uli mutantsi mubi na mugata, un’tsela kuta heni mbetaga hala ho sintsayalite, na ndundaga hala ho sintsatagalitse. 27 Waganikaga kukavika kafuko kangu ku benji, na heni kota hino fyo mbutsile ntsikakutegula kafuko kangu na fwayida yangu. 28 Lelo, mumusukule kafuko iko mukamupele yula munya fila fifuko kumi. 29 Kwasawuli munu yoyuve yo anguchikolela katsi chila cho ntsimugavye uyo ngumuwila na chinji, nayo akuva nafyo fyolofu. Lechelelo munu yula yo sinambe achikolele katsi chinu chila chidodo cho ntsimugavye, ngumusukula na chila cho anacho. 30 Nanye mumutotse uyo mutantsi mubi, kono kokuna jitsa na chivembo na kugwegwetsula mino kwasawuli ya ng’odeko."

Munu mufuchifu na Latsalo

19 "Kwavaga na munu yumwe mufuchifu yafwalaga myenda ja lanji ya tsambalawu na lanji ntselu ja beyi ngomi, nayo elangaga mali na kikala kwa mbwiniyo tsa muinyi siku tseka. 20 Na hamulango gwa mufuchifu uyo havaga na munu yumwe mugayu litawa lyake achemwaga Latsalo, yoali na fikong’o muvili gweka. 21 Uyo Latsalo iviniwaga kulya filyo fyo fyagwaga kuhuma mumetsa ya mufuchifu yula. Nambe mibwa najo jatsaga kumumyanga fikong’o.

22 "Hambele uyo mugayu Latsalo akafwaje, nawo vatantsi va kilanga va Mulungu vakamutegulaje ikale hamwe na Ibulahimu. Na yula mufuchifu nayo hambele akafwaje na vakamutsikaje, 23 na yula mufuchifu hoavaga kula kwa vanu wo vafweye ankodeka ku jehamamu ndalahela, akalolaje kwa kutali na kumuwona Ibulahimu alihamwe na Latsalo. 24 Ihyo mufuchifu yula akamuchemaje kwa litsi likomi, ‘Dada Ibulahimu! Umbonele lusungu, umutume Latsalo adotse nambe chala chake hela mu malenga, atse amotse lulimi lwangu, kwasawuli kuno jehamamu ntsinkodeka ndalahela.’

25 "Lechelelo Ibulahimu akamulonjelaje, ‘Mwanangu wiwuche kuta ha wumi wako wapasile finu fyeka finofu, nayo Latsalo akodiche. Lechelelo sambi mwene anhongetswa na heve unkodeka. 26 Kulutila ihyo, hagati ha hetwe na henye hana likwava likomi, ili wovan’gana kulowoka kuhuma kokuve valemwe.’ 27 Munu yula mufuchifu akagongolaje, ‘Duve Dada Ibulahimu, umutume Latsalo abite kukaye kwa vang’olotsangu, 28 Kwasawuli ntsinawo vang’olotsangu vahanu, abite akavafunde, valahogola vatse kono kuno ku jehanumu kuna ng’odeko.’

29 "Lechelelo Ibulahimu akamulonjelaje, ‘Vang’olotso vanayo Musa na valoli va Mulungu, van’ganika vavahulikitse vawo.’

30 "Lechelelo yula mufuchifu akalongaje, ‘Ndaya dada Ibulahimu, manyi munu ahume kuno kwa vanu wovafweye na kuvafunda, vakuleka kudita ndongwa tsawo ntsibi na kumupituchila Mulungu,’ 31 Nayo Ibulahimu akamulonjelaje, ‘Manyi sivakuvahulikitsa Musa na valoli va Mulungu, nambe abite kuvagongola munu yo ahumye kwa vanu wovafweye sivakuhulika.’ "

Muhwano gwa misoli

24 Yesu akavalonjelaje vanu muhwano gunji kuta, "Wuntsajila wa kilanga wihwana na munu yo apandite nyadikwa nofu mu mugunda gwake gwa wuhemba."

25 "Lechelelo hachilo vanu hovavaga vavasise mutelani vake akatsaje na kuyala mihembahemba hagati ha wuhemba na kuwuka. 26 Ihyo lelo hambele wuhemba howavaga kukalagala na kwantsa kwalula, mihembahemba najo jikatselanikaje. 27 Vatantsi va munya mugunda vakabitaje kumuputsa munya mugunda kuta Mutwa, si tukali tumitsitse nyadikwa nofu mu mugunda gwako, ino lelo mihembahemba jihumye kwiya?" 28 Nayo munya mugunda akavalonjelaje, "Mutelani yo ayatsile mihembahemba. Ihyo lelo vatatsi vake vakawilaje kumuputsa kuta un’gana tubite tukajing’ule? 29 Nayo akavajibulaje kuta, mujileche kwasawuli manyi mujing’ule mukung’ula mihembahemba na filyo. 30 Mujileche jikalagale hohamwe mbaka chipindi cha kubeta, iho ho nguvalonjela mujikunje tandi mihembahemba na kujinyanya. Kaha musogole wuhemba na kuwuvika mukano yangu."

Muhwano gwa vahintsa kumi

1 Yesu akalongaje, "Luvala ulo Wuntsajila wa Mulungu wukihwana na vahintsa kumi wo vategwe tala tsawo na kubita kumutang’anitsa mukosano. 2 Vahanu vavaga vapufi na vahanu vanji vavaga na nyala. 3 Vala vapufi vakategulaje koloboyi tsawo, lechelelo vakalekaje kutegula na mafuta ga hachiba. 4 Lechelelo vala vanya nyala vakategulaje koloboyi tsawo hamwe na mafuta ga hachiba mu supa tsawo. 5 Yula mukosano hoavaga kuchelewa kutsa, vala vahintsa veka vakasintsilaje na kuvasa tulo. 6 Hachilo na gati kukavaje na chiyove, Alee henyee! Mukosano ankutsa, mubite mukamutang’anitse. 7 Iho vala vahintsa veka vakalamukaje, vakatsiwuyapaje koloboyi tsawo ili tsache finofu. 8 Ihyo vala vahintsa wo vagaya nyala vakavalonjelaje vala vanya nyala kuta, mutupele chidogo mafuta genyu kwasawuli koloboyi tsetu tsin’tsima. 9 Lechelelo vala vanya nyala vakavalonjelaje, ndaya sigakutukwila hetwe na henye! Chiba mubite kwa wo van’gutsa mukagule mafuta genyu. 10 Ino lelo vala vahintsa wo vagaya nyala hovavaga kubita kugula mafuta, mukasano akafikaje, na vala vahintsa wo valichang’ani vakinjilaje mu nyumba yila ya litsenjele hamwe na mukasano na lwitsi lukadindwaje. 11 Hambele vala vahintsa vanji vapufi vakatsaje na kwantsa kuchema fikami, Muvina! Muvina! Utudindulile! 12 Lechelelo yula mukosano akavajibulaje tsinguvalonjela wukweli kuta, sintsivatsele henye." 13 Kaha Yesu akasindaje kwa kulonga, "Mwiyangalilaje, kwasawuli simuyitsele siku wala sala."