Raiva
A raiva é uma emoção humana que a Bíblia trata com seriedade. Irar-se não é pecado em si, mas a ira descontrolada destrói relacionamentos e abre porta para o mal.
Controlar a ira
A Bíblia nos exorta a ser tardios para irar-se. A resposta branda desvia o furor, e o que se controla é mais forte que um guerreiro.
Laqatanna Lanqeexxa Hujete’ni Hosisa
Eeyendineeke anke dayyuwwaa! Tenne’e qalbeefatte; manji duuchchi laqatee ariifateke, haaso’akenna hekki hiyyeeke, mufeteena muddamabaake kaddowwaal.
Eloki hiisichchi aare qiidisaani;
fuggoki hiyyichchi kinni mufe bira sa’issaani.
Ossaameessi manji lumoxxe qalbeffachcho afe’en,
hiffatichchi manji kinni gowwumma ifixxa leellishsha.
Gowwi manji futti hiyyeenba aare bidhdhaan;
ega’na afeek kinn osse ifi abixxan.
Yaadiki oossoommataake manjixxi aare ikki woddi ege’nendaan,
qalbaameesi manji kinni yowwichcho tufatee waalaan.
Irar-se sem pecar
Paulo ensina: irai-vos, mas não pequeis. Não deixe o sol se pôr sobre a vossa ira, para não dar lugar ao diabo.
Mufatte; yaane kinni cubbo hujjinoqqe’e! Ha’nooxxe mufe’ninna arishsho e’ytoqqe’e! Diyabloosi’aanna bakka uutinoqqe’e!
Lolakenaa’n baaja manjoke’e ulfinnake,
yaadik oossoommateek duuchchi kinni lolake’e muddama.
Holla lola calla bira sa’issita,
muxxumma kinni gorsa adhaake manna’n afendaan.
Amor e perdão acima da raiva
O amor cobre multidão de pecados. A Bíblia nos chama a não alimentar rancor, mas a perdoar e amar, vencendo a raiva com compaixão.
Jibbi lola ke’issaan,
jaalala kinni dedha duuchcha gattowwaal hita.
Jaalala ossita, arjatte, gaabbitaba’a, hollitaba’a ifinna dukaba’a, hassissabaaxxa assitaba’a, umo ifikee calla kaddaaxxa halstaba’a, hifattaba’a, ballees godoba uggudhitaba’a.
« ‹Dayyo atika jibbitoxxen; olla’ake’ni balleessa geessisaa wodda gorsi; isinni welti balleessanjoke kaddaboxxoshsha.
« ‹Hoone manjo’ninna halo fuldoxxxe; ayye’ninna halo abidoxxen; yaane kinni ifi eetattashshan olla’a atika eeyyi; ani Mageno atiken.
Isinna lebeexxi: «Manjokenaa’ni fuldaaxxi iitti manjo battoossitaan; manjiinxe qalbe giddii’ni fulaaki elobaaki hedumi, samaamura, moora, manjo shiya, yabaabule, Haafema, xaqaro, soba, qiliphphisa, diina, manjiinka summa balleessa, hollatenna booso’ummaten. Tinni elobaaxxi yaane duuchcha manjiinxe qalbenaa’ni fuldaani; manjokanna battoonsitaani.»
Anke dayyuwwa ha’nonaa’ni ayyinna hedhaake Mageninaa’ni uduma hissitaaxxi cubbitenna amandabaaxxi qalbe hexxabaasha xexxe’ate.
Isira’eelixxa Addatema Gopha
«Manj are ifixxa waaloole;
isenna me’ite wele labbalo’n heerundoole;
Ise’e langaxxa aassedhata?
Tenne’e assooleta bogi batto’abaa?
Ati kinn atee’e eeyyeeke heddo labbalinn yabaabuldetten;
ta’a ane’n aaggotta’a hassaate?»
hiyya’neeni Duuchchi Woddiki Gootti.
«Amo qokki hite’e tulluchchuwwa uudi;
ati yabaabulete’e irkateboxxo boonchi hedhee isi?
Gonggomi giddo hedhammake arabike mannisha
atinna orinqarqara ofolde jaaluwwa atika heqqexxetten.
Yabaabuletinna fuggo atixxenni,
ookkone boga battossiteten.
Tennexxee umiinki xeen foyeme;
udumik xeeninna gate;
Ati kinn ta’anna yabaabuletika jeejja affeetten;
ille atixe’n shooki hedhebaan.
Ta’anna ati anee’e ye’exxe:
‹Anke anna; oosummatike anke jaalo
Duuchchi wodda mufattatton?
Aare atixxinata duuchchi woddi’a teesi?› anee hite boxxota?
Ati haasotteetta qici iittanden;
kaddo malee’e dandeettettexxa fuggo duuchcha assitatton» hiyye.
Aadete’e Isira’elixanna Yihudaxxa Ye’ensha
Moyanji Iyyosiyaasi moyemmake baro’ni Duuchchi Woddik Gootti ane’e hiyyee qici, «Isira’eeli’i addatendabaaxxi maa assiteexxa uudeette? Ise qeerrarramma tulluwwa duuchchi hana saxxeexxi bankaraareeke haqichchi hunda duuchcha marteexxi ookko’o yaababulde. Tenne duuchcha assitelchchi uduma anibaa’a higgaan hiyyeennan; kaddo malee’e anibaa higgebaan; finqilto isexxi dayyo Yihudanna tenneen uude. Isira’eeli addatendebaaxxi assiteexi yabaabulle duuchchi’a ise’e waalatixxa borro uwwennexxi shorrennen; finqilto isexxi dayyo Yihudanna tenneen uuda’ninn sodaattebaaxxa afennen; isenna me’ite yabaabulde. Yabaabulle isexxike shollinninn boga battoossite; kinjikinna haqichchink yabaabulde. Tinni duuchcha kaddaa’naani finqilto isexxi dayyo Yihuda anibaa’a higgeexxe fakkaateek sobbete malee’e mitte godobinetebaan» hiyya’neen Duuchchi Woddiki Gootti.
Duuchchi Woddik Gootti ane’n hiyyee qici, finqilto Yihuda caala addatendabaaxxi Isira’eeli qullitteten. Martte konneechinn butti’a hexxeexxa erga middike manna’n hite lallabbatto qici:
« ‹Tee addatendaboxxoxxe Isira’eeli aniba’a higi› hiyya’neeni Duuchchi Woddik Gootti.
‹Ani gattowwaaltike kadennaxxe’e,
Ta’inn edi’a mufetixxe illenn ate’e uudabo’non›
hiyya’neen Duuchchi Woddik Gootti. ‹Duuchchi woddi’a mufatabo’non.
Ati Mageno atike Duuchchi Woddke Gootta’ni jallatat,
ulfinna atika anafeeke magenuwwi’a,
Bankaraareeke haqichuwwi hunda gaachchanna atika sa’issite uwwiyyot;
ani’a ajajema gonpheti,
balleessanjote kaddeetexxa tenne mitte yaane calla ege’ni› »
hiyya’neen Duuchch Woddiki Gootti.
«Ha’no addatendinabaake arda, ani aro’o ha’nooke kadeennaxxe’e anibaa’a higge» hiyya’neen Duuchchi Woddik Gootti «Ani ha’no’o mitte qachchanaa’n mitte gosatike mannanaa’n lame filleennexxi Tsiyooni’a iyyedagannon. Anee’e godobi aageexxa, ege’natinna qalbeeffachchot ha’noo akeekaaxxa allalisano ha’no’a uwwannon. Ha’noo laakkosi ookkone boga’ni hara bira sa’aan» hiyya’neen Duuchchi Woddiki Gootti hiyya’nee qici; «Ookkone baro’ni manni ‹Duuchchi Woddi Goottike kakoti taabota hiyyeexxi konnechchin edi’a isoo’o summisabaan› qallinna hiyyaba, qaabbataba’a, welikinna giissemaba. Eettene yanna Iyyerusaalemi’i, ‹Duuchchi Woddike Goottixxi moote› hiyyende ye’endaan; gosa gosak arduwwi duuchchinna Duuchchi Woddike Goottika summa ulfeesso’a Iyyerusaalemi bukki hiyyaan; ookkonechchinn udumi’a ifike godobika fuggoka yaadanna hordofabaan. Ookkone baro’ni Yihudakinna Isira’eelki ardi mitteba higeexxi middike boganaa’n ani annuwwa insa’neke geegoke kado’a uwwenneke bogiba’a dangaan.
«Aninna hiyyenne qici,
« ‹Tee Isira’eli filemeeka boga,
huuni gosa gosak ardinna alfebaaka hara elle calli boga geego ati’a uwwonna’a.›
Atee’e anxe labbaxxe ooseshsha hitta gammadik uudanno hiyyennen:
Atinna ‹Annayyo› hite ane’e ye’exxatek;
annena hordofatenaa’n udumi’a higgatolchcho ane’ni labbeemman.
Koo Isira’eelke arda; aro’o iseke’e addatendebaaxxe areshsha,
ha’no ane’e sobbina’ni turtine’e»
hiyya’neeni Duuchchi Woddike Gootti.
Insa’ne Duuchchi Woddika Gootta Mageno dedhati
ora insa’neka gorsinemmkaxxe’e,
Isira’eelike ardixxi raare,
insa’nexxi jabaxxi waakino qiila gammoojjeke tulluchuwwa’n laqende.
«Ha’no finqila arda higge;
finqilumma ha’noxxenaa’n ani ha’noo’o fayyisannon.»
«Ati Duuchchi Woddike Gootta no’oke Mageno kaddettaxxe’e
no’o ta’a, atibaa’a dangannon.
Dhugaanden tulluchuwwi hana,
ittan koobuwwati hana; Iizi! Hine fulle canca no’oxxi soboken;
Dugaandinni Isira’eeli anjirema,
Duuchchi Woddike Gootta Mageninniten.
No’o oosummatike baronaa’n telchqico’n,
edike annuwwi no’okixxe eloxxa gumma,
Gedhebo insa’nekanna lalo insa’neka,
labbaxxanna meyyaxxa insa’nexxa oose; itte’en battichcha magenuwwan hiyye.
Yoona shooko no’oka oddo’wine amme diinpho,
salphinni no’okinna no’o’ni buyyemowaal,
No’onna annuwwi nokinna
Duuchhci Woddika Gootta no’oka Mageno balleessinennaxxe’e
No’oxxe oosummanaa’ni telchiqico’n;
Duuchchi Woddike Gootta no’oke Mageni’a ajajemebo’non» hitine.
