Raiva
A raiva é uma emoção humana que a Bíblia trata com seriedade. Irar-se não é pecado em si, mas a ira descontrolada destrói relacionamentos e abre porta para o mal.
Controlar a ira
A Bíblia nos exorta a ser tardios para irar-se. A resposta branda desvia o furor, e o que se controla é mais forte que um guerreiro.
Adikop ye Adinam
Mme ndima nditọeka ke Krais, idat ukpeebñkpọ ito ñkpọ ami. Yak afịd awo esọp adikop, ado ke esọp aditañ, ñko ke esọp adiyat esịd,
Usʌk-usʌk ibọọrọ aben iyadesịd afep,
ado idiọọk ikọ inua anenekke abenne iyadesịd.
Awo akeedodo a-anieghe ime anie ekamba mbufiọk,
ado awo ifiobesịd awọt ndisịme amọ anwa-anwa.
Mme ndisịme ewọt afịd iyadesịd ammọ,
ado mbon aniọñ esịn emem ke utịd.
Mbon ndisịme esọsọp ewọt iyadesịd,
ado adiọọñọidem awo iseeghe usọñanyen.
Irar-se sem pecar
Paulo ensina: irai-vos, mas não pequeis. Não deixe o sol se pôr sobre a vossa ira, para não dar lugar ao diabo.
"Ikiinam iyadesịd inam ndufo enam idiọọkñkpọ." Ikiiyak utịn asuuhọ adisịme ndufo naña esʌk eyayat esịd, ñko ikiinyʌñ inọọ andidiọọk ndomo mbeñe ufañ adiboiyo ndʌk.
Ado ke ukpono awo aditre utọk,
ado afịd awo e-edooho ndisịme esọsọp aditọhọ utọk.
Itie nte afanekọñ aba, ntañidem aba ke ndo,
ado ekịt aniọñ ye mbon se ikop item.
Amor e perdão acima da raiva
O amor cobre multidão de pecados. A Bíblia nos chama a não alimentar rancor, mas a perdoar e amar, vencendo a raiva com compaixão.
Usua asịn utọk,
ado ima afʌk afịd ndudue.
Ima ado ime, ima afọfọn ido. Inieghe udu, inyʌññọ iduaak inua, ikokkoke idem. Inanake ukpono inọ mbon mfen, iyemme ufọn idem amọ, isọppọ iyadesịd, ibatta nnamndue.
" ‘Kuusua emọ-emọ awo Isrel ndufo ndomokeed ke esịd mfo. Nekke sua nọ mbọhọidʌñ mfo mbaak afo udukeene uwuana ke ndudue ammọ.
" ‘Kuusio usiene, kuunyʌñ unie udu ubaña awo ndomokeed ke atu mbon ndufo, ado ma mbọhọidʌñ mfo nte idem mfo. Ami ndo Abọọñ.
Anye amaasʌk akaiso adọkkọ ammọ ate: "Se ito awo esịd idem iwuọ ado se isappa awo. Sia afịd ndiọi akikere eto esịd awo ewuọñọ: Use, inọ, uwodawo, usịn efịbe, udọrọ itọñ, idiọọkesịd, abiaña, ndukpo ido, ufịb, adidọk, ntañidem ye ndisịme. Afịd ndiọiñkpọ ami eto esịd awo ewuọñọ enyʌñ esappa awo."
Nditọeka mmi ke Krais, ikịt ibo ke awo ndufo ndomokeed inieghe idiọọk ido ye esịd i-imiinịmme ke akpanikọ a-anyʌññọ awakka akpọñ usʌñ Abasi uwem.
"Adieke awodeen asịnne anwaan amọ
ndin anye akpọñ ebe ado akedọ awodeen mfen,
me awodeen ado akeme aditịmme mbịne anye aba?
Ado nte isọñ ikpibiarake ataa afịd-afịd?
Ado afo amedʌñ nte akpara ye mme uwak mbon ima;
nte afo ayaanyọñ ambịne miin ndin?"
Abọọñ atañ.
"Benne anyen se mme anaan abod nyʌñ kịt.
Aba itie se awo imuusappake fiin?
Afo amaatie ke mben usʌñ abet mbon ima,
a-atie ke akpautatan nte ñyooñ akpeme ufene.
Afo amesappa isọñ
ke efịbe ye ibak mfo.
Ke ntak ado edịm ideppe,
edịm mbara iduọkkọke.
Kpayeado afo amenana iso abuud nte akpara;
afo ukoppo abuud ndomokeed.
Idooho afo añkoot miin idaha ado:
‘Ete mmi, ufan mmi tọọñọ ke uyịn mmi,
nte afo ayaasʌk ayat esịd afịd ini?
Ifiobesịd mfo ayaakaa iso ke nsi-nsi?’
Naña afo asitañ ikọ ado ami,
ado afo anam afịd ndiọiñkpọ se afo akakan."
Isrel Inamma Akpanikọ
Ke ini ukara Adidem Yosaiya, Abọọñ amambo miin, "Afo amekịt se anana mbuọdidem Isrel anam? Anye a-adọọk anyọñ afịd ñkoñ-ñkoñ abod ye ke idak afịd eto e-etarake anyʌñ asịn efịbe do. Ami ñkekere ke anye amaakenam afịd ami, anye ayaanyọñ ambịne miin, ado anye inyọññọ idi, ndin ndudiọ ayịneka amọ Yuda amaakịt ado. Ami mmaanọ ndudiọ Isrel ñwed uwuọndọ ñnyʌñ nsio anye unyọñ ke ntak afịd efịbe amọ. Kpayeado ami mmaakịt ke ndudiọ ayịneka amọ, Yuda, ikikoppo ndịk ndomokeed; anye ñko amaawuọ anyʌñ akesịn efịbe. Sia abʌd-abʌd ido Isrel ikidooho ñkpọ ndomokeed ke iso amọ, anye amaasappa isọñ anyʌñ asịn efịbe ye itiad ye eto. Kpa ye afịd ado, anana mbuọdidem ayịneka amọ awoanwaan, Yuda, ikinyọññọ imbịne miin ke afịd esịd amọ, ado ke abiaña," Abọọñ atañ.
Abọọñ amambo miin, "Isrel anana mbuọdidem afọn akan Yuda ndudiọ. Kaa, ke suan etob ami ke adoro:
" ‘Tịmme nyọñ di, Isrel anana mbuọdidem,’ Abọọñ atañ,
‘Ami ndiibọppọ iso aba ye afo,
sia ami ndo anam akpanikọ,’ Abọọñ atañ,
‘Ami ndiiyatta esịd ke nsi-nsi.
Kap nyịmme ndudue mfo;
afo amesọñ iwuod ye Abọọñ Abasi mfo,
afo amesuan mme enọ mfo anọ mme isen abasi
ke idak afịd eto e-etuaññake,
unyʌññọ ukop uyio mmi,’ "
Abọọñ atañ.
Abọọñ abo, "Nyọñ di, mbon unana mbuọdidem, sia ami ndo ebe ndufo. Ami ñyaimek ndufo, keed ke abio ye iba ke aduuk, ndin iben ndufo ndi Saiyọn. Ndin ami ñyainọ ndufo mme akpemeedọñ a-ami mmekke, se idiidat ndufo usʌñ ke ifiọk ye ikike. Ke mme usen ado, ke ibad ndufo amaanekke awak ke isọñ," Abọọñ atañ, "mbon awo idiibooho aba, ‘Akebe edioomo Abọọñ.’ Anye idiidʌkkọ esịd ammọ aba, ammọ idiinyʌññọ itoiyo; awo idiiyemme anye, awo idiinyʌññọ inam mfen. Ke ini ado ammọ eyaekoot Yeruselem Ebekpo Abọọñ, ndin afịd mme idịd eyaeboho ke Yeruselem adikpono anyịñ Abọọñ. Ammọ idiikeeneke nsọñiwuod esịd ibak ammọ aba. Ke mme usen ado mbon Yuda eyaediana ye mbon Isrel, ndin ke esịd keed ammọ eyaeto isọñ adoro edi isọñ a-ami ñkenọọhọ mme eteete ndufo nte udeeme.
"Ami ke idem mmi mmaabo,
" ‘Ami ñyaakop inemesịd adinam ñkpọ ye ndufo nte nditọ mmi
ñnyʌñ inọ ndufo eti isọñ inemesịd,
udeeme se iyaiya ikan ke afịd idịd.’
Ami ñkekere ke ndufo eyaeñkoot miin ‘Ete’
inyʌññọ itre adiñkeene miin.
Ado nte awonwaan ammiinamma akpanikọ ye ebe amọ,
kpa ntoro ke afo, Isrel, ambiaña miin,"
Abọọñ abo.
Ekop ayịd ke anyọñ mme anaan abod,
ntuaña ye ñkpeubọk mbon Isrel,
sia ammọ enam abʌd-abʌd ido ke usʌñ ammọ
enyʌñ efre Abọọñ Abasi ammọ.
"Inyọñ idi, mbon unana mbuọdidem;
ami ñyaakọk mfiakedem ndufo."
"Ii, ñnyịn iyaidi ubịne fiin,
sia afo ado Abọọñ Abasi ñnyịn.
Ke akpanikọ mme ndutịme ye uyom
mme akpono ndem ke mme anyọñ ntək abod
ye ke mme ikpọabod edo abiaña;
ke akpanikọ, adinyaaña Isrel
aba ke ubọk Abọọñ Abasi ñnyịn.
Tọọñọ ke uyịn ñnyịn mme abasi ndọk e-edia
mbunwịm ubọkutom mme ete ñnyịn,
udịmedọñ ye udịmenañ ammọ,
nditọ ideen ye nditọ ibaan ammọ.
Yak ñnyịn isuuk inaa ke abuud ñnyịn,
ndin yak ndọk ñnyịn ifʌk ñnyịn.
Ñnyịn iminam idiọọkñkpọ ye Abọọñ Abasi ñnyịn,
ñnyịn ye mme eteete ñnyịn;
tọọñọ ke uyịn ñnyịn tutu idahami
ñnyịn ikoppo ikọ inọ Abọọñ Abasi ñnyịn."
