Raiva
A raiva é uma emoção humana que a Bíblia trata com seriedade. Irar-se não é pecado em si, mas a ira descontrolada destrói relacionamentos e abre porta para o mal.
Controlar a ira
A Bíblia nos exorta a ser tardios para irar-se. A resposta branda desvia o furor, e o que se controla é mais forte que um guerreiro.
Ligía lubeiti, niduheñu hínsiñetiña nun, kada aban hídangiñe lunti aranseñu lan lun laganbun, gama lumoun lunti hámaru lan lun ladimurehan luma lun lagañidun;
Óunabagülei le buiti, gáluma lumuti igañi;
anhein óunabagülei le hanarimeti, iñuraguatimarügü lumuti.
Arufuda lumuti gaguraasuni lichú aau;
anhein maguraasuni, arufudati óunwenbu libidiounigan aau.
Ha ibidiouguabaña aau,
falaguatiña houngua luma hagañi;
ánhañati ha chúbaña aau, gáluma hamuti.
Ha ibidiouguabaña aau, fureseti harufuduni hagañi;
ánhaña ha buídubaña ichügü, meberesentiña lau hanabawagun.
Irar-se sem pecar
Paulo ensina: irai-vos, mas não pequeis. Não deixe o sol se pôr sobre a vossa ira, para não dar lugar ao diabo.
Anhaün agañida, mafigouha humá; málüdala weyu hau gáñiñu, míchiga humá lúgaaru lun Mafia.
Hanebese gürigia lámalihoun sigenei,
ánhañati ibidiougua tau, hagía agumeserubalin.
Wuriburügüñein lanüga anaaguni unguaü;
hámañein ha ǘnabugububaña lichú aau.
Amor e perdão acima da raiva
O amor cobre multidão de pecados. A Bíblia nos chama a não alimentar rancor, mas a perdoar e amar, vencendo a raiva com compaixão.
Agubuhati iyereehabúni wuribu;
ánheinti ínsiñeni, feruduna lumuti sun wuribani.
Le hínsiñehabubei gaguraasunti, areidati, ani magimuganti; mapantanti, manaagun ligía lungua. Manarimeguti, mámarügüñein luougua laritagua; magañidunti, máguyugüdünti wuribani luagu wuribani.
—Mareida humá iyereehabúni tidan hanigi lubá híbiri.
—Erereha humá lun gürigia híledi dan le lunti lan hererehan lun. Maramudagua humá lau lifigoun.
—Máguyugüda humá wuribani luagu wuribani, mariban tuguyame hanigi houn gürigia híledigu. Hínsiñehabu humá houn gürigia híledigu, ladüga ítara haña kéigubeirügü huguya. Au Aburemeibei.
Ariñagati giñe:
—Anati le áfuridubei lídangiñe gürigia, wíyedagüda lumuti ligibugiñe Bungiu, ladüga lídangiñe gürigia o tídangiñe hanigi láfurida lagübüri saminaü, agabarahani, salufuri, áfarahani, íweruhani, igaaduaü, iyereehabúni, iyeeni, maricharagun lan ibagari, gimugaü, marasualugú, anaaguni unguaü, libidiounigan aau. Sun burí katei wuribati le, tídangiñe hanigi gürigia liabin, ligíati awiyedagüdübaliña.
Niduheñu, góunigi humá luéi tedererun hanigi lun hadisedun luéi Bungiu le wínwanbei lau mafiñerun humá luagu.
Lariñahare Aburemei:
«Anhein ígiragua aban wügüri tuma lúmari,
aba tamarieidun luma amu wügüri,
móundarundigiaalime le furumiñeti tumoun,
lugundun ábanbei anabawaguni wéiriti lira lun hageira.
Lau sun lira, buguya Ísüraeli,
ahoruhaadibu hama saragu ubúaligu,
ani guentó, busentibu bagiribudun nun!
Au le Aburemei ariñagubalin».
«Arihabéi burí wübü hiyaali, arihabéi buidu:
Anihein funa fulasu le ñein lumuti marounrun ban kei horu?
Ñurutibu kei Arawiana lidan fulasu mageirawati,
agurabahaña bubúaligu laru üma.
Dasei baali fulasu lau bahoruhan luma buriban.
Ligía mégeihali lubéi huya lidan lidaani.
Mabusigaritibu kei aban horu;
Nibusigarírügütibu hamuga!
Málügili lúmagiñe bariñagunñaha nun:
"Núguchi, numada lúmagiñe niñüraü,
gáñibadibu san súnwandan?
Laduraruba san bigañi lun sun dan?"
Gama lumoun sun abunha lan álügüdaguana
abunha adügei sun wuribati le biyaraati».
Aba lariñagun Aburemei nun lidaaniwagu urúei Hosíasi:
—Ariha baali san le tadügübei mabuchahatu Ísüraeli? Rúguatu tungua ahoruha luagu sun wübü íñuti luma lábugiñe sun tídibu wewe hilumati. Naritagun yebe luagu tagiribuduba lan nun, lárigiñe sun le adüga táalibei, gama lumoun magiribudúntu. Ariha tumuti Hudá to tamulelua to giñe mabuchahaboun sun le; ariha tumuti giñe luagu ígira nanu mabuchahatu Ísüraeli, ani nígirunbarun lan ladüga agabarahani le tadügübei. Gama lumoun Hudá to móusanboun to tamulelua Ísüraeli, manufudeduntu, aba giñe tíchaagun tungua lun ahoruhani. Ani tadügei lau saragu lumenrengun darí lun tawiyeduni fulasu. Aba tadügün maricharaguni áhuduragua lun dübü luma burí lun tídibu wewe Lárigiñe sun le, magiribudúntu maricharaguntu Hudá numoun tau sun tanigi, yéedaguarügütana. Au le Bungiu ariñagubalin.
Aba lariñagun Bungiu nun:
—Ísüraeli to dereboun aganbun, maweirinti tidurun kei Hudá to maricharagunboun. Beiba, bariñageime uganu le, lau bigibu luagun nórute:
«Lariñahare Aburemei:
"Giribubá nun, mabuchahatu Ísüraeli!
Meresibirun nubadibu lau luriban,
magañidun aume lun sun dan, lugundun gudemehabutina.
Au le Aburemei ariñagubalin.
Buídurügüti lun bánharun luagu adügaadibu lan wuribani,
ani mabuchaha ban lun Wabureme le Bubungiute;
luagu ñüdün ban áluaha hínsiñehabu terencha
lábugiñe tídibu wewe hilumatu,
luagu madügün ban gasu lau nererun.
Au le Aburemei ariñagubalin" ».
Lariñahare Aburemei:
—Giribu humá nun isaanigu mabuchahatiña, lugundun au Haburemebei. Nanügüba aban lídangiñe kada uburugu, biámame hádangiñe kada iduheñu, ábame nagiribudagüdünün uburugun Sión. Níchuguba arúeihatiña hun ha áutiña nagundaara, lun hadundehanün lau lichú aau luma gunfurandaü. Danme le gíbeguaadün fulasurugu, danme gíbeeña hisaanigu, madimurehóunhalime tuagu lubagüsinina lidaradun Aburemei; masaminarúnwabei maritawagún ligíame tuagun; memegeirúnwaarume, madügǘniwa tuguyame teweñegua. Au le Aburemei ru numuti nererun. Ligíameti dan ligía laguarúniwa lun Herusalén lálana larúeihan Aburemei hóundaraguba sun néchanigu ñein, lun híchugun uéiriguni nun, mafaladigia hamaalime wuribani le tídanbei hanigi.
—Danme lachülürün weyu ligía, lóundaruba Hudá lumoun Ísüraeli, ábame hagiribudun úara lídangiñe ageiraü le nóruterugubei lidoun múa le níchugubei houn hagüchagu kei halagante.
«Ísüraeli, busentina yebe neresibirunibu kei niráü,
lun níchugun aban fulasu gimugawati bun,
ageiraü le buídutimabei ubouagu.
Naritagun yebe luagu bagúaruba lan nun núguchi,
luagu madisedunbadibu lan hamuga nuéi.
Gama lumoun kei aban würi to maricharaguntu lun túmari,
ítara liña maricharagun humá nun.
Au, le Aburemei ariñagubalin».
«Aganbúati umalali luagu burí wübü le maganóunwati luagu:
Hamalali Ísüraelina ha ayahubaña, amuriaha gudemehabu!
Geyerügütiña luéi üma le surubei, ani aba habulieidagun nuéi,
au le Aburemei le Habungiute.
Giribu humá nun, isaanigu mabuchahatiña,
ábame nagaranihan hun luéi mabuchahaü».
«Awanhán, wayabiña bun,
ladüga buguya Aburemeibei le Wabungiute.
Málati woudin luagun burí wübü agúaraha;
lídanrügüñein Aburemei le Wabungiute
ladarirei Ísüraeli lesefurun.
Le meha habihubei wagübürigu lúmagiñe ñǘbürigidiwa,
mudún, bágasu hama isaanigu,
féridigüdala bulíeiguaü woun.
Rugua wamá lubeiti woungua ǘnabu,
lau busiganu luma maweiriguni,
lugundun lúmagiñe ñǘbürigidiwa chülǘ lumoun dan le,
dandu wagía kei wagüchagu,
afigouhaadiwa ligibugiñe Aburemei le Wabungiute,
ani madügün wamuti le lubeibei».