Reino dos céus
O Reino dos Céus é comparado por Jesus a tesouros, sementes e redes. Através de parábolas, Ele revelou os mistérios de um Reino que já está entre nós, mas que se consumará na eternidade.
O valor incomparável do Reino
O Reino dos Céus é como um tesouro escondido ou uma pérola de grande valor. Quem o encontra, vende tudo para possuí-lo.
Hénpulu luáguti irisini le aramudúañubei
Ítara liña arúeihani le lánina sielu kei irisini le aramudúañubei lábugiñe múa. Ladarirei aban wügüri irisini ligía, ábaya laramuduni ñeinmeme; le lueirin lugundan, aba lidin, aba laluguruni sun le lúmabei, aba lagañeihani fulasu ligía.
Hénpulu luáguti pérüla le wéiribei ebegi
Ítara liña giñe arúeihani le lánina sielu kei aban alugurahati le éibugañahabei áluaha pérüla fínuti; danti ladarirun aban le wéiriti lebegi, aba lidin, aba laluguruni sun le lúmabei, aba lagañeihani pérüla ligía.
Hénpulu luáguti tila mosutása
Ru lumuti giñe Hesusu hénpulu le houn, lariñaga: «Ítara liña arúeihani lánina sielu kei aban tila mosutása le lábunubei aban wügüri licharirugu. Tila mosutása, ligía ilaü le ñǘraütimabei lídangiñe sun ilaü, gama lumoun dan labouchun, ligía wéiritimabei lídangiñe sun nadü; aba liabin lun ábanbei lan wewe wéiriti darí lun hayabin dunuru adüga hamasa luagu lilimun».
Hénpulu luáguti lébini
Ru lumuti giñe hénpulu le houn:
—Ítara liña arúeihani le lánina sielu kei lébini le tagubudubei aban würi tidan ǘrüwa líburu fulúaru, aba teresirun sun fulúaru tuguya.
Parábolas do Reino
Jesus ensinou sobre o Reino mediante parábolas que revelam seu crescimento, seu juízo e a separação final entre justos e injustos.
Hénpulu luáguti híduru wuribati labadinagua türigu
Ábaya líchuguni Hesusu hénpulu le houn, lariñaga: «Ítara liña arúeihani le lánina sielu kei aban wügüri le ábunagubei ilaü buiti licharirugu; dan le añaha lubéi sun ha ñéinbaña arumuga, aba lebelurun aban lágani labureme fulasu ligía, aba lábunun híduru wuribati labadinagua türigu, aba lidin. Dan le laweinamudunbei türigu aba legelewehan, aba giñe lachülaagun híduru wuribati. Aba houdin musu, aba hariñagun lun hayubudiri: "Wayubudiri, anhein buidu lubéi ilaü le bábunagubei bumúanrugu, halíagiñe san lasalira híduru wuribati le?" Aba lariñagun iyubudiri houn: "Ladüga aban ágani le". Ábati hariñagun musu lun: "Busentibu lun wáhulahani híduru wuribati le?" Aba lariñagun houn: "Uá, ladüga danme háhulahani híduru wuribati, hulahiñalin giñe türigu úara luma. Ígiragubei huméi lun laweinamudun úara darime lidaani alubahani; ábame nariñagun houn nadagimeintiña lun háhulahani híduru wuribati furumiñe, ábame hagüraguni lun lagudúniwa; lárigiñeme, ábame hareiduni türigu tidoun lagei" ».
Lafuranguagüdüni Hesusu hénpulu luáguti híduru wuribati
Aba lóunahaniña Hesusu gürigia hábiñoun, aba lebelurun múnadoun; aba hayabin lani disipulugu, aba hariñagun lun:
—Furanguagüdabéi hénpulu le luáguti híduru wuribati woun.
Aba lariñagun Hesusu houn: Au le Wügüri Garaüwarügüti, au le ábunagubalin ilaü buiti; múa, ligía uboubei; ilaü buiti, hagía gürigia ha lílana larúeihan Bungiu; híduru wuribati, hagía gürigia ha lánigu Mafia; áganiti le ábunubalin híduru wuribati, Máfiameme; alubahani, ligía lagumuchunbei ubóu; ha alubahabaña, ánheligu. Ítara kei labudahóuniwa híduru wuribati aba lagurún wáturugun lun lágudun, ítara luba giñe lasuseredun danme lagumuchun ubóu; au le Wügüri Garaüwarügüti, nóunahabaña nani ánheligu asagaraña sun ha afigougüdübaña amu, hama ha adügübaña wuribati, lídangiñe narúeihan, ábame hácharaguniña lidoun watu gemeti lánina máfiougati. Ábame hayahuahan ñein, ábame lakünrinhan hari. Hámeti adügübalin le lubeibei Bungiu, ábame hámiridun kei weyu lidan larúeihan Wáguchi Bungiu. Aganba humana, huguya le garigeirugubei lun haganbun.
Hénpulu tuáguti seni
«Ítara liña giñe arúeihani le lánina sielu kei aban seni to agurúboun baranaha, aba tañugun sun hawuyeri úduraü. Dan tabuinchun, aba hachawarunu esenihatiña larun beya, aba hañuurun ñein anúadahaña úduraü; aba hareiduniña ha buídubaña, aba hachagaruniña ha wuribabaña. Ítara luba danme lagumuchun ubóu; hayabiba ánheligu lun hafanreinruniña ha buídubaña hádangiñe ha wuribabaña. Ábame hádaruniña ha wuribabaña lidoun watu gemeti lánina máfiougati; ñeinba lubéi hayahuaha, akünrinhame hari».
Quem herda o Reino
Os humildes, os pobres de espírito e as crianças são herdeiros do Reino. Mas é difícil para os ricos entrarem nele.
«Fuleseiwatiña ha asubudirubalin luagu megei hamani lídehan Bungiu,
ladüga ménrengubei houn lun hebelurun lidoun larúeihan Bungiu sielu.
«Fuleseiwatiña ha ayahubaña,
ladüga líchuguba Bungiu gurasu houn.
«Fuleseiwatiña ha ǘnabugubaña ani mabafu hagía,
ladüga heresibirubei múa keisi alagan.
«Fuleseiwatiña ha lamabaña ani mágürabu hagía lun hadügüni lugundan Bungiu,
ladüga líderagubaña Bungiu lun hadügüni.
«Fuleseiwatiña ha gudemehabubaña,
ladüga gudemehabubei giñe Bungiu houn.
«Fuleseiwatiña ha harumabaña anigi,
ladüga harihubei Bungiu.
«Fuleseiwatiña ha awadigimaridubaña luagu darangilaü,
ladüga lagúarubaña Bungiu keisi lirahüñü.
«Fuleseiwatiña ha asufurirubaña éibaahouni luagu hadügüni lugundan Bungiu,
ladüga hebeluruba lidoun larúeihan Bungiu sielu.
«Fuleseiwatün dan le hanabagunün gürigia, éibaaha hamáün, ariñaga hagía sun luwuyeri iyeeni huagu, luéigiñe nánigu humá. Gúndaañu humá, ladüga heresibiruba aban óunwenbu fáyeiti sielu; ítara liña meha giñe héibaahouniwa profetagu ha ñǘbuinbaña hubaragiñe.
Katei san wéirigutimabei?
Lidan dan ligía, aba hayabin disipulugu lumoun Hesusu, aba hálügüdüni, hariñaga lun:
—Katei san wéirigutimabei lidan larúeihan Bungiu?
Aba lanügün Hesusu aban irahü, aba líchuguni hamidan hámagua, aba lariñagun:
—Ninarün hau luagu anhaün lan miabin lun hítaradun kei irahüñü, mebelubadün lidoun larúeihan Bungiu. Ítara liña lubeiti, le ñǘraüti lanaagun lungua, ñübuin ligía lun ítarabei lan kei aban irahü, ligía wéirigutimabei lidan arúeihani le siélubei.
Aba lariñagun Hesusu houn:
—Ígira humá lun hayabin irahüñü nun, mamahara humá, ladüga ha harumabaña afiñe kei irahüñü, hagía lílanabaña arúeihani le siélubei.
Ábati lariñagun Hesusu houn lani disipulugu:
—Ninarün hau luagu hénrengu lan lun lebelurun aban rísiti lidoun arúeihani le siélubei. Ariñagaya numuti hun luagu ménrenguntima lan lásügürün aban kameyu lídangiñe luhuyun aban agusa, sügǘ lau lebelurun aban rísiti lidoun arúeihani le siélubei.
Dan haganbunbalin disipulugu katei le, aba taweiridun hanigi saragu, aba hálügüdagun hámagua, hariñaga:
—Káteiti gayaraabei lasalbarun?
Aba laríaguniña Hesusu, aba lariñagun houn:
—Siñati hasalbaragun gürigia houngua; anhein Bungiu, gayara lumuti sun katei adüga.
Niduheñu, hínsiñetiña nun, aganba huméi katei le: Anúadira laaña Bungiu ha gudemebaña lidan ubóu le lun risi hamá lidan hafiñen, lun giñe heresibiruni arúeihani le füramase lubéi houn ha hínsiñehabubaña lun.
Gama lumoun lárigiñeme, ábame lederegerúniwa arúeihani houn lumutuniña Bungiu Suntigabafu, ábame hani lan lun sun dan".
Buscar o Reino acima de tudo
Jesus ensinou que devemos buscar primeiro o Reino e sua justiça. Nem todo que diz 'Senhor, Senhor' entrará — só quem faz a vontade do Pai.
Másubaña ebelura lidoun arúeihani le siélubei
«Mama sun ha ariñagutiña nun: "Nabureme, Nabureme", lun hebeluruba lan lidoun arúeihani le siélubei, liña Hesusu. Hárügübaña adügübalin lugundan Núguchi Bungiu le siélubei ebelura.
Ligía, le lubéi íchuguti mebereseni luagu furumiñeguarügü gumadi lídangiñe lúrudu, íbini le lan ñǘraütimabei lídangiñe, arufudaha ligía houn gürigia lun hadügüni libe le ladügübei, ñǘraüraübei lanügǘniwa yágüta sielu lidan larúeihan Bungiu. Ánheinti le ñǘdünbei lau sun burí gumadi lidan lúaragun, ítara giñe larufudahan, wéiribei lanügǘniwa yágüta sielu.
«Nariñahare hun luagu anhein lan mabuidun ligaburi hóuserun saragu wéiyaasu hawéi arufudahatiña lilurudun Moisesi, hama fariséugu, mebelubadün lidoun larúeihan Bungiu sielu.
Ítara luba lubeiti hafurieidun:
"Wáguchi Bungiu le siélubei,
inebewalá biri.
Ñǘbuinla barúeihan;
adügüwalá bugundan ya ubouagu kei ladügǘniwa sielu.
Lapurichihan Huan lidan fulasu mageirawati
Lidoun dan ligía, aba liabin Huan le abadiseihabei apurichiha lidan fulasu mageirawati, Hudéa; aba lariñagun lidan lapurichihan: «Asaküriha humá, ladüga yarafaali larúeihan Bungiu!»
Lúmagiñe dan ligía, aba lagumeserun Hesusu apurichiha ñein, lariñaga: «Asaküriha humá, ladüga yarafaali larúeihan Bungiu».
Heiba, apurichiheina luagu yarafaali lan larúeihan Bungiu.
Nariñahare hun luagu saraguhaba lan ñǘbuintiña luéigiñe oubaü le ñéingiñe lubéi laboucha weyu, luma luéigiñe oubaü le ñeinhin lubéi lálüda, ábame hañuurun eiga luma Abüraámü, Isaakü luma Hakobu lidan arúeihani le siélubei.
Ninarün hau, hadan sun gürigia, úagili ni aban wéiriguti luéi Huan le abadiseihabei; lau sun lira, le ǘnabutimabei lidan arúeihani le siélubei wéirigutimati luéi.
Lúmagiñe dan le liábinbei Huan le abadiseihabei darí lumoun dan le, lau áfaaguni hebelura gürigia lidoun larúeihan Bungiu ani hárügüñanu hanarimebei áfaagun ebelura lidoun.
A herança eterna
O Reino dos Céus é inabalável e eterno. Deus nos chama a fazer firme a nossa vocação e eleição para entrar nesse Reino.
Arúeihani le líchugubei Bungiu woun siñati lánhingichun. Ru wamá lubeiti eteingiruni lun Bungiu luagu lira, hudugua wamá lun lau inebesei luma gúnfuli keisi labusenrun; lugundun aban watu gagumuchaguagüdaditi Wabungiute.
Hadimureha luagu luéirigun barúeihan!
Hadimureha luagu burí katei gabafuti le badügübei!
Subudigüdawalá bubafu houn gürigia
luma luéirigun barúeihan!
Aban arúeihani magumuchaditi barúeihan;
lunti súnwandan bagumadihan.
Ligía lubeiti niduheñu, áfaagua humá lun hederebuguduntima lau achoururuni luagu Bungiu lan agúarubalün ani anúadiralaün; anhein hadüga ítara, mábürühandügübadün. Ítara luba ua lan ni kata ásiñaragüdüti hebelurun lidoun larúeihan Wabureme Wasalbaragüle Hesukrístu, le magumuchadibei.
ani lesefurubadina luéi sun wuribani, areida láname lubá larúeihan sielu. Rualá uéiriguni lun, lun súnwandan! Ítarala.
Irisini sielu
«Manufudeda humá, nirahüñü; lau sun mibe humá, gúndaati Bungiu lun líchuguni larúeihan hun.
Subudi humuti luagu le lan agamariduti mamarieidunga, o ladügün lan burí katei wíyeti, o labagaridun lidan igaaduaü (le ítarabei kei lanügǘniwa irisini kei Bungiu) siñati gafanran lan lidan larúeihan Kristu luma Bungiu.