Vícios
A Bíblia nos alerta contra os vícios e comportamentos destrutivos. Deus nos chama à liberdade em Cristo, não à escravidão de desejos e hábitos que consomem corpo e alma.
A escravidão do pecado
Todo vício é uma forma de escravidão. Jesus veio para libertar os cativos e restaurar a verdadeira liberdade dos filhos de Deus.
Yesɔ adi ba, <<Mbla zhin lɛ didik, iwaŋ ndi te na zumimin ayi igen kɛ zumimin.
Atei yi ndi Izu Arik ate tau zhɔk, fe une yik ta zhɔk anenen.
Atei yi ndi Izu Arik ate tau zhɔk, fe une yik ta zhɔk anenen.
Ina didik min itei ta zhin shur
Yesɔ ne di Yahudawa abaŋ ndi ne tanyɛmɛ bǝn abɔu te di, <<Izhin te zǝ ilɛ muŋ izhin yi abɛ zǝm tsen abe zub; Izhin tei zhi lɛ didik, lɛ didik min kɛ te ta zhin shur.>>
Ita zhɔk iyi Yesɔ Kristi
Izuk zhɔk ai ki yiŋ ndi ta yimɛ neyi, Kristi nɛ ta ta zhɔk! ndi aner abǝ zuk shur, tǝ kǝr izhin bǝ na kam yi agɛn ba.
Amɛ izhin ne zhi tedi iki ndi izhin te zei ai yi kam zhin te agɛn amaa ka? Izhin tei ya te agɛn abɛ zumimiŋ, kɔ zhin bǝ zǝ kɔr kɛ Arik, keŋ ndi duŋ zhin yi atsetser.
Resistência e domínio próprio
O fruto do Espírito inclui o domínio próprio. O cristão é chamado a ter controle sobre seus desejos, resistir à tentação e vigiar contra as obras da carne.
a kyak akpa ayi, ahwa, isɔ ki rǝrǝ, bǝn na kiki nuŋ ndi yiŋe: Mgbaŋ zhin atɔŋ azǝzaŋa ndi mnǝ na men bla zhin: abaŋ ndi ana kiki yiŋe batei yi nǝ gadu nǝ kɔb kɛ Arik ba.
bǝn zi tu zhɔk, bǝn vuŋ kpa. Ambuk nǝ cɛr yi Musa ba yimɛ nǝ ir kiki yiŋe ba.
Izhin bǝ nek Arik kpa min
<<Kɔte nii nǝ ta nyɛm ma>>fena ba kɔte nii ba yi didik ba. <<kɔte nii nǝ ta nyɛm ma>>fe bam yi nǝ zhi kɔte nii ba.
Izhin bǝ nek Arik kpa min
<<Kɔte nii nǝ ta nyɛm ma>>fena ba kɔte nii ba yi didik ba. <<kɔte nii nǝ ta nyɛm ma>>fe bam yi nǝ zhi kɔte nii ba.
Amɛ Mnǝk kpa muŋ iya te bǝ yi gen te duŋ mte du anuŋ lɛ didik, kǝr nga muŋ yi mbǝ lu yaŋ ta aŋɔk amuŋ ba.
Kɔtǝ iten tayi ndi izhin yigǝ ai ir kǝŋ ndi inye aneshir. Ama Arik anyak ikpa nyak maa, neme ba tei duŋ aten zhin inaŋ mgbyamgbyaŋ min ba; nǝ mkpaŋ ndi ate ten zhin, atei nǝk zhin ikli gbamgbaŋ tǝ vuŋ kpa, tena naa zhin ankɔŋ anǝ li ru.
Kɔtǝ iten tayi ndi izhin yigǝ ai ir kǝŋ ndi inye aneshir. Ama Arik anyak ikpa nyak maa, neme ba tei duŋ aten zhin inaŋ mgbyamgbyaŋ min ba; nǝ mkpaŋ ndi ate ten zhin, atei nǝk zhin ikli gbamgbaŋ tǝ vuŋ kpa, tena naa zhin ankɔŋ anǝ li ru.
Sɔŋ zhin atsitsir te ben zhin Arik te kǝr zhin bǝ zhaku ne iki yi tik yi ba. Izhu ne tanyɛmɛ, ikpa maa kɛ kyak.>>
Ndi izhin te nek atu amin, ben Arik. Tsaŋ zhin ne njunju, ai klu anaŋa dɔ bene bɛ zhin.
te zhin ne zhi te tsar tanyɛme min igli vuŋ kpa gli nyɛmɛ.
Libertação e renovação
Em Cristo somos libertos de toda forma de dependência. Pela renovação da mente, aprendemos a discernir e rejeitar o que nos prende.
Itsin ne nkɔŋ kɛ Arik
Ndi amɛ, amunya ngam mbenzhin, ne nkɔŋ kɛ lɔ susun kɛ Arik, izhin bǝ nek Arik akpa amin ndi ituk amkpur, ne tsetser sɔŋ kɛ duŋ Arik anyɛr te waŋa ayi ankɔŋ ane izhu tsetser ane zekur Arik. Kǝr izhin bǝ duŋ asusun amin abɛ te bubu ne kiki iyi gɔŋmimi yiŋɛ ba, ama izhin bǝ duŋ Arik abɛ sen asusun ayi idur min. Nǝ yiŋɛ izhin tei tsar ne zhi iye Arik ne yik maa, ididik, inyɛr ben iyik iyi na maa.
Ne ankɔŋ azhiin awaŋa izhin bǝ baŋ atu amin ndi zhin neka ku ne zumimiŋ, ndi zumimiŋ iyime, ama te yi atsitsir abɛ Arik ne miŋ kɛ Kristi Yesɔ. Nǝ yiŋɛ, kǝr zhin bǝ duŋ zumimiŋ Gli zhin tsǝne ne akpa ayi be ayiŋɛ ba, te duŋ zhin bǝ zǝ bubu yi men ba. Kǝr izhin bǝ duŋ igab akpa min nuŋ bǝ duŋ zhin na zumimiŋ ba. Ndi amɛ, izhin bǝ kam nek Arik atu amin, ndi aner abaŋ ndi ne gli ba akama rɛ miŋ iku anyɛ yir miŋ sɔŋ tsetser; neme, izhin bǝ nek Arik igyaŋ akpa min te duŋu abɛ na iki tsetser neyi me.
Ndi ta neka yi ki zhiin bene bɔu ne ku maa ne ankɔŋ ane su, ne ankɔŋ azhiin awaŋa ta tei na yi iki zhiin bene bɔu ne ilu maa tsitsir ndi ne yime. Ta ne zhi tedi ne kpok kpa mɔr kǝŋe tane ku ben Kristi ne kuŋkun kɛ gen, te duŋ mgbyamgbyaŋ kpa kɛ zumimiŋ abɛ zǝr kɛ, teduŋ kǝr ta bǝ nayi agɛn abɛ zumimiŋ ba.
Tǝ yi iki didik yi Arik iyiŋ ndi gli ta zhɔk nyɛmɛ neka ru klɛ aneshir bɔbɔk. Ilɛ kɛ Arik ibla ta te di <<kyak ta nyɛmɛ>> ne kiki mimin bǝn kiki yi men iyi gɔŋ mimi, te tabǝ vuŋ kpa mgbamgbaŋ, te sɔŋ anenen, te tsǝn anenen ne mkpaŋ kǝŋe.
Nǝ na me, ba tei na zumimin ne sɔŋ maa kɛ gɔŋmimi ba, ama atei na iki yiŋ ndi Arik anyɛri. Tǝ ne kukub izhin ne klɛ mkpaŋ min nena iki yiŋ ndi abɛ yaŋ zǝ Arik anai, awɔb men kɛ gɔŋmimi, ize kiki yi tik ayi, iso ki rǝrǝ, ili igyaŋ, ize amba ben alulum, ben zi arik ne yaŋ vli. Ayi iki yayas ben aba ir keŋ ndi ba zhin bine tu bǝn aba azizaŋa ba, izhin ne tun atu amin ne na ikiki yiŋɛ, te yen zhin. Ama Arik wa atei aneshir a bla ikiki yiŋ ndi ne nai ne ti kɛ waŋ ndi wa atei te abɛ ku ben abɛ vli ambuk. Waŋa ayi iki yiŋ ndi ne du lɛ didik kɛ Arik ben abaŋ ndi neka ku, ndi atei te ba ambuk ne mkpaŋ kɛ aneshir, te bɛ tsin ne izhu ndi Arik ne tanyɛme maa.
Abɛ na ndum didik ne nek Arik
Iklɛ tu yi kɔte ni ne te gbahir. Neme izhin bǝ zhɔk kpa, te vuŋ kpa, te izhin bǝ zhi ben Arik.
Atei ndi ta di bata yi ne lalɛ ba, ta lɔm atu amɔr itanyɛme ba yi bene abɛta ba. Ama ate yi ndi ta te bla ilalɛ mɔr, ayi ner waŋ ndi ana ki yiŋ ndi ne blai, ayi ner ne lɔ susun aneshir atei baŋ lalɛ mɔr a gli tibɛ te ŋla ta ashur tsetser ne lalɛ mɔr.
O corpo como templo
Nosso corpo é templo do Espírito Santo. Devemos honrar a Deus com o corpo, fugindo da embriaguez, da imoralidade e de toda impureza.
Ba zhin nǝ zhi te ikpa min iyi akabaŋkɔŋ anǝ sɔŋ Izhu Tsetser, ndi iyi nǝ miŋ min, iyiŋ ndi izhin ne ta bǝn Arik kai? Ba zhin yi abɛ atu amin ba izhin yi abɛ Arik;
Ka ba zhin ne zhi tǝ abǝ na zumimin batei yik iyir kɔb kɛ Arik ba. Duŋ lɔm zhin atu amin ba; aner abaŋ ndi ayi bubu tiŋ kɔ azɛkur arik abǝ na nɛ aŋɔk kɔ abǝ vu amba ka aye alulum kurɔ akpa kur kɔ alulum akur ne akpa kɔ amba, kɔ abǝ zhib, abǝ tǝ bubu, abǝ sɔ ki rǝrǝ iyi hwa, abǝ yen aner, abǝ ta aner ki ne mgbyamgbyaŋ, ba nuŋ ne miŋ mǝnɛ ndi atei yik amkpa nǝ kɔb kɛ Arik. Waŋai ir keŋ ndi anuŋ amin ane yime. Ankyak ne su zhin, te ŋla zhin, te kǝr zhin bǝyi abɛ lalɛ ba ne sak kɛ Ŋgɔŋ Yesɔ Kristi ben izhu ayou Arik amɔr.
Kǝr zhin bɛ sɔ ki rǝrǝ te hwa ba, te duŋ zhin cɔk la. Ndi amɛ, izhin bɛ shaga ne izhu tsetser.
Duŋ so amashir ashishir ankyak ba, fena yiŋ sɔ ave amashir arǝrǝ netu ayi nnɛ mi ben sa kpami.
Tǝ kɔte nii ndi iyi ne gɔŋmimi nyɛr ki ben kiki yi gɔŋmimi, ben ki ndi ba kam aneshir ne yi ba, ba rɛ ben Arik ba ire ben gɔŋmimi.
Izhin bǝ vuŋ kpa tena sɔŋ zhin atsitsir. Tǝ ine kyak zhin ayi waŋa shetan aŋur aka ndi zaki kɛ wɔb neshir ne vuŋ gbuŋa te ta.
<<Izhineba yi mmaŋ yi gɔnmimi. Ama imen kɛ maŋa te naŋ dɔ, itei na men kikini? Ba na yine ki yi nama neyi ba, se abɛ tyage hrie ne mimi te caŋǝ ne za.
Duŋ gli ta te gar iten ngɔŋ ka,
Ubǝ ta ta zhɔk ne ŋɔk kɛ shetan.>
Fe icɛr ilɛ kɛ Arik ne di,
<<Nǝ zhi te Ŋgam yi Arik tsetser, Ŋgɔŋ adi,
Kɔte ŋɔwa atei tar agbarum ne ti muŋ,
Fe kɔte ŋɔwa atei di Ŋgam yi Arik.>>
Kɔ te ŋɔwa ne miŋ mɔr, atei, bla kiki yiŋ ndi iwa ne nai ne ti kɛ Arik.