1 Assim como as moscas mortas

fazem exalar mau cheiro

e inutilizar o unguento do perfumador,

assim é, para o famoso

em sabedoria e em honra,

um pouco de estultícia.

2 O coração do sábio

está à sua direita,

mas o coração do tolo

está à sua esquerda.

3 E, até quando o tolo vai pelo caminho,

falta-lhe o seu entendimento

e diz a todos

que é tolo.

4 Levantando-se contra ti

o espírito do governador,

não deixes o teu lugar,

porque a submissão

é um remédio que aplaca grandes ofensas.

5 Ainda há um mal que vi debaixo do sol, como o erro que procede do governador. 6 A estultícia está posta em grandes alturas, mas os ricos estão assentados em lugar baixo. 7 Vi os servos a cavalo, e os príncipes andando sobre a terra como servos.

8 Quem abrir uma cova,

nela cairá,

e quem romper um muro,

uma cobra o morderá.

9 Aquele que transporta pedras,

será maltratado por elas,

e o que racha lenha

expõe-se ao perigo.

10 Se estiver embotado o ferro,

e não se afiar o corte,

então se deve redobrar a força;

mas a sabedoria

é excelente para dirigir.

11 Seguramente a serpente morderá

antes de estar encantada,

e o falador não é melhor.

12 Nas palavras da boca do sábio

há favor,

porém os lábios do tolo

o devoram;

13 O princípio das palavras

da sua boca é a estultícia,

e o fim do seu falar

um desvario péssimo.

14 O tolo multiplica as palavras,

porém, o homem não sabe

o que será;

e quem lhe fará saber

o que será depois dele?

15 O trabalho dos tolos a cada um deles fatiga,

porque não sabem como ir à cidade.

16 Ai de ti, ó terra,

quando teu rei é uma criança,

e cujos príncipes comem

de manhã.

17 Bem-aventurada tu, ó terra,

quando teu rei é filho dos nobres,

e teus príncipes comem a seu tempo,

para se fortalecerem,

e não para bebedice.

18 Por muita preguiça

se enfraquece o teto,

e pela frouxidão das mãos

a casa goteja.

19 Para rir se fazem banquetes,

e o vinho produz alegria,

e por tudo o dinheiro responde.

20 Nem ainda no teu pensamento

amaldiçoes ao rei,

nem tampouco no mais interior

da tua recâmara

amaldiçoes ao rico;

porque as aves dos céus

levariam a voz,

e os que têm asas

dariam notícia do assunto.

1 Μία μικρή μύγα μέσα στο αρωματικό λάδι το αλλοιώνει και το κάνει να βρωμάει. Έτσι και μια μικρή ανοησία βαραίνει περισσότερο απ’ τη σοφία και τη δόξα.

2 Ένας σοφός ακολουθεί φυσιολογικά το σωστό· ο ανόητος όμως κάνει το αντίθετο. 3 Η ανοησία του φαίνεται ακόμα και στο δρόμο όταν περπατάει· όλοι καταλαβαίνουν ότι είναι ανόητος.

4 Αν ο άρχοντας θυμώσει μαζί σου, μην παραιτηθείς από τη θέση σου. Με την ψυχραιμία αποφεύγονται τα σοβαρότερα σφάλματα.

5 Υπάρχει ένα κακό που είδα να γίνεται εδώ στη γη, μια απροσεξία των αρχόντων: 6 Τοποθετούν σε υψηλές θέσεις τους ανόητους και σε χαμηλές τους επιφανείς. 7 Είδα δούλους να πηγαίνουν καβάλα πάνω στ’ άλογα και άρχοντες να πηγαίνουν πεζοί σαν δούλοι.

8 Όποιος σκάβει λάκκο, μέσα σ’ αυτόν θα πέσει· κι όποιος χαλάει φράχτη, θα δεχτεί δάγκωμα φιδιού. 9 Όποιος βγάζει απ’ το νταμάρι πέτρες, μπορεί απ’ αυτές να πληγωθεί, κι αυτός που σχίζει ξύλα κινδυνεύει.

10 Αν της αξίνας η κόψη στομώσει και δεν ακονιστεί, πρέπει πιότερη δύναμη να βάζει αυτός που τη δουλεύει. Πράγματι, προϋπόθεση κάθε επιτυχίας είναι η εκ των προτέρων σκέψη. 11 Τι ωφελεί το γητευτή κι αν ξέρει να γητεύει, όταν το φίδι ορμήσει πρώτο και τον δαγκώσει;

12 Στο στόμα του σοφού τα λόγια έχουνε χάρη· ενώ τα χείλη του ανόητου θα τον καταστρέψουν. 13 Αρχίζει λέγοντας ανοησίες και τελειώνει λέγοντας πράγματα τρελά. 14 Όταν αρχίσει δε λέει να σταματήσει.

Ο άνθρωπος δεν ξέρει τίποτα για το μέλλον· ποιος θα του πει τι θα συμβεί μετά απ’ αυτόν; 15 Όταν οι ανόητοι μιλούν πολύ, κουράζονται τόσο, που μετά δεν έχουν τη δύναμη ούτε το δρόμο για το σπίτι τους να βρουν!

16 Αλίμονο σ’ εσένα χώρα, που ο βασιλιάς σου είναι παιδάριο κι οι άρχοντές σου γλεντοκοπούν απ’ το πρωί ως το βράδυ! 17 Ευτυχισμένη είσ’ εσύ χώρα, που ο βασιλιάς σου είναι γιος ευγενών και οι άρχοντές σου τρώνε την κατάλληλη ώρα, για ν’ αποκτήσουν δύναμη κι όχι για να μεθύσουν.

18 Από αφροντισιά πέφτει της στέγης το δοκάρι, κι από του νοικοκύρη την αδράνεια στάζει το σπίτι.

19 Για να ευθυμήσουν οι άνθρωποι κάνουν συμπόσια· το κρασί χαροποιεί τη ζωή, και το χρήμα τα εξασφαλίζει όλα.

20 Μην κρίνεις το βασιλιά ούτε με τη σκέψη σου και μην πεις κακό για τον πλούσιο, ούτε όταν είσαι μόνος σου στο δωμάτιό σου, γιατί τα λόγια σου μπορεί να πάρουν φτερά και να διαδοθούν.