Marcos 4

Many parables

1 Καὶ πάλιν ἤρξατο διδάσκειν παρὰ τὴν θάλασσαν. Καὶ συνήχθη*συνηχθη f35 D,W [97%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ συναγεται ℵB,C [1.5%] NU ¦ συνηχθησαν A [1%] ¦ three other variants [0.5%] πρὸς αὐτὸν ὄχλος πολύς,*πολυς f35 A,D [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ πλειστος ℵB,C,W [1%] NU ὥστε αὐτὸν ἐμβάντα εἰς τὸ πλοῖον*εμβαντα εις το πλοιον f35 A [96%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ∼ 2341 D,W [0.5%] ¦ 124 [2.5%] ¦ ∼ 241 ℵB,C [1%] NU καθῆσθαι, ἐν τῇ θαλάσσῃ, καὶ πᾶς ὁ ὄχλος πρὸς τὴν θάλασσαν, ἐπὶ τῆς γῆς, ἦν.*ην f35 A,D,W [99%] HF,RP,CP,TR ¦ ησαν ℵB,C [1%] OC,NU 2 Καὶ ἐδίδασκεν αὐτοὺς ἐν παραβολαῖς πολλά, καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ἐν τῇ διδαχῇ αὐτοῦ·

Parable of the soils

3 «Ἀκούετε· ἰδού, ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ*του f35 A,C [99.5%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵB(D)W [0.5%] NU σπεῖραι. 4 Καὶ ἐγένετο, ἐν τῷ σπείρειν, ὃ μὲν ἔπεσεν παρὰ*παρα rell ¦ επι [1%] OC τὴν ὁδόν, καὶ ἦλθεν*ηλθεν rell ¦ ηλθον [3%] OC τὰ πετεινὰ*πετεινα f35 ℵA,B,C [95%] HF,RP,CP,OC,NU ¦ 1 του ουρανου D [5%] TR καὶ κατέφαγεν αὐτό. 5 Ἄλλο δὲ*αλλο δε f35 A [97.5%] HF,RP,CP,TR ¦ ∼ και 1 ℵB,C [1%] OC,NU ¦ και αλλα D [0.5%] ¦ αλλα 1 W [1%] ἔπεσεν ἐπὶ τὸ πετρῶδες ὅπου οὐκ εἶχεν γῆν πολλήν, καὶ εὐθέως*ευθεως f35 A,W [99.5%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ευθυς ℵB,C,D [0.5%] NU ἐξανέτειλεν διὰ τὸ μὴ ἔχειν βάθος γῆς. 6 Ἡλίου δὲ ἀνατείλαντος*ηλιου δε ανατειλαντος f35 A,W [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ και οτε ανετειλεν ο ηλιος ℵB,C,D [1%] NU ἐκαυματίσθη, καὶ διὰ τὸ μὴ ἔχειν ῥίζαν ἐξηράνθη. 7 Καὶ ἄλλο ἔπεσεν εἰς τὰς ἀκάνθας, καὶ ἀνέβησαν αἱ ἄκανθαι καὶ συνέπνιξαν αὐτό, καὶ καρπὸν οὐκ ἔδωκεν. 8 Καὶ ἄλλο*αλλο f35 A,D [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ αλλα ℵB,C,W [1%] NU ἔπεσεν εἰς τὴν γῆν τὴν καλήν, καὶ ἐδίδου καρπὸν ἀναβαίνοντα καὶ αὐξάνοντα*αυξανοντα f35 C [98.5%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ αυξανομενα ℵB [0.5%] NU ¦ αυξανομενον A,D,W [1%]—καὶ ἔφερεν ἐν*ἐν f35 [97%] RP,OC ¦ ἑν [2%] HF,CP,TR,NU ¦ εις ℵB,Cv [0.5%] ¦ το εν W (uncials without breathing are ambiguous) τριάκοντα καὶ ἐν*εν f35 [97%] RP,OC ¦ ἑν [2%] HF,CP,TR,NU ¦ εις ℵCv [0.5%] ¦ το εν W ἑξήκοντα καὶ ἐν*Ibid. ἑκατόν.» 9 Καὶ ἔλεγεν,*ελεγεν f35 ℵA,B,C,D,W [95%] HF,RP,CP,NU ¦ 1 αυτοις [5%] TR,OC «Ὁ ἔχων*ο εχων f35 A,W [99.5%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ος εχει ℵB,C,D [0.5%] NU ὦτα ἀκούειν, ἀκουέτω.»

The why of parables

10 Ὅτε δὲ*οτε δε f35 A [98%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ και οτε ℵB,C,D,W [2%] NU ἐγένετο κατὰ μόνας, ἠρώτησαν*ηρωτησαν f35 [96%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ηρωτων A,B [1%] NU ¦ ηρωτουν ℵC [0.5%] ¦ επηρωτων D [0.5%] ¦ επηρωτησαν W [2%] αὐτὸν οἱ περὶ αὐτόν, σὺν τοῖς δώδεκα, τὴν παραβολήν.*την παραβολην f35 A [97%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ τας παραβολας ℵB,C [1%] NU ¦ τις η παραβολη αυτη D,W [2%] 11 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· «Ὑμῖν δέδοται γνῶναι τὸ μυστήριον*δεδοται γνωναι το μυστηριον f35 D [92%] HF,RP,CP,TR ¦ 12 τα μυστηρια [3.5%] OC ¦ ∼ 341 ℵB,Cv [0.5%] NU ¦ 134 A,W [4%] τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ· ἐκείνοις δὲ τοῖς ἔξω ἐν παραβολαῖς τὰ πάντα γίνεται, 12 ἵνα· ‹Βλέποντες βλέπωσιν, καὶ μὴ ἴδωσιν· καὶ ἀκούοντες ἀκούωσιν, καὶ μὴ συνιῶσιν· μήποτε ἐπιστρέψωσιν καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς τὰ ἁμαρτήματα.› »*τα αμαρτηματα f35 A,D [98%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵB,C,W [2%] NU

‘The soils’ explained

13 Καὶ λέγει αὐτοῖς· «Οὐκ οἴδατε τὴν παραβολὴν ταύτην; Καὶ πῶς πάσας τὰς παραβολὰς γνώσεσθε; 14 Ὁ σπείρων τὸν λόγον σπείρει. 15 Οὗτοι δέ εἰσιν οἱ παρὰ τὴν ὁδὸν ὅπου σπείρεται ὁ λόγος· καὶ ὅταν ἀκούσωσιν, εὐθέως*ευθεως f35 A,D [98%] HF,RP,CP,TR ¦ ευθυς ℵB,C,W [1%] OC,NU ¦ --- [1%] ἔρχεται ὁ Σατανᾶς καὶ αἴρει τὸν λόγον τὸν ἐσπαρμένον ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν.*εν ταις καρδιαις αυτων f35 D [97%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ εις αυτους B,W [2%] NU ¦ 1 αυτοις ℵC [1%] ¦ απο της καρδιας 4 A 16 Καὶ οὗτοι εἰσιν ὁμοίως*εισιν ομοιως f35 A,B (95.8%) HF,RP,CP,TR ¦ ∼ 21 ℵC (1.8%) OC ¦ 1 D,W (2.1%) NU ¦ one other variant (0.1%) ¦ long omissions (0.2%) οἱ ἐπὶ τὰ πετρώδη σπειρόμενοι· οἵ, ὅταν ἀκούσωσιν τὸν λόγον, εὐθέως*ευθεως f35 A,W [96%] HF,RP,CP,TR ¦ ευθυς ℵB,C [2%] OC,NU ¦ --- D [2%] μετὰ χαρᾶς λαμβάνουσιν αὐτόν, 17 καὶ οὐκ ἔχουσιν ῥίζαν ἐν ἑαυτοῖς ἀλλὰ πρόσκαιροί εἰσιν—εἶτα γενομένης θλίψεως ἢ διωγμοῦ διὰ τὸν λόγον, εὐθέως*ευθεως f35 A,D [97%] HF,RP,TR ¦ ευθυς ℵB,C(W) [2%] CP,OC,NU ¦ --- [1%] σκανδαλίζονται. 18 Καὶ οὗτοί*ουτοι f35 A [97.5%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ αλλοι ℵB,C,D [0.5%] NU ¦ --- W [2%] εἰσιν οἱ εἰς τὰς ἀκάνθας σπειρόμενοι·*σπειρομενοι f35 A [90%] HF,RP,CP,OC ¦ 1 ουτοι εισιν ℵB,C,D,W [10%] TR,NU οἱ τὸν λόγον ἀκούοντες,*τον λογον ακουοντες f35 A,W [97%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ 12 ακουσαντες B,C,D [3%] NU ¦ ∼ ακουσαντες 12 ℵ 19 καὶ αἱ μέριμναι τοῦ αἰῶνος τούτου*αιωνος τουτου f35 A [96%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ αιωνος ℵB,C [2%] NU ¦ βιου D,W [2%] καὶ ἡ ἀπάτη τοῦ πλούτου καὶ αἱ περὶ τὰ λοιπὰ ἐπιθυμίαι εἰσπορευόμεναι συμπνίγουσιν τὸν λόγον, καὶ ἄκαρπος γίνεται. 20 Καὶ οὗτοί*ουτοι f35 A,D(W) [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ εκεινοι ℵB,C [0.5%] NU ¦ --- [0.5%] εἰσιν οἱ ἐπὶ τὴν γῆν τὴν καλὴν σπαρέντες· οἵτινες ἀκούουσιν τὸν λόγον καὶ παραδέχονται καὶ καρποφοροῦσιν—ἐν*εν f35 [99%] RP,OC ¦ ἑν [0.5%] HF,CP,TR,NU ¦ το εν W (uncials without breathing are ambiguous) τριάκοντα καὶ ἐν*εν f35 [99%] RP,OC ¦ ἑν [0.5%] HF,CP,TR,NU ¦ το εν W ¦ --- B,Cv ἑξήκοντα καὶ ἐν*εν f35 [99%] RP,OC ¦ ἑν [0.5%] HF,CP,TR,NU ¦ το εν W ¦ --- B ἑκατόν.»

The candlestick

21 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· «Μήτι ὁ λύχνος ἔρχεται*ο λυχνος ερχεται f35 A [97%] HF,RP,CP,TR ¦ ∼ 312 ℵB,C [2%] OC,NU ¦ ο λυχνος καιεται W [1%] ¦ απτεται ο λυχνος D ἵνα ὑπὸ τὸν μόδιον τεθῇ ἢ ὑπὸ τὴν κλίνην; Οὐχ ἵνα ἐπὶ τὴν λυχνίαν ἐπιτεθῇ;*επιτεθη f35 A [80%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ τεθη ℵB,C,D,W [20%] NU 22 Οὐ γάρ ἐστιν*εστιν f35 B,D,W [50%] OC,NU ¦ 1 τι ℵA,C [50%] HF,RP,CP,TR κρυπτὸν ὃ ἐὰν*ο εαν f35 [93%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ 2 ℵA,B,C [1%] NU ¦ 1 ου [1%] ¦ ει [2%] ¦ αλλ D,W ¦ --- [3%] ¦ two other variants μὴ*μη f35 A,C [97%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ 1 ινα ℵB [3%] NU ¦ ινα D,W φανερωθῇ, οὐδὲ ἐγένετο ἀπόκρυφον ἀλλ᾿ ἵνα εἰς φανερὸν ἔλθῃ.*εις φανερον ελθη f35 A,W [99%] HF,RP,CP,TR ¦ ∼ 312 ℵC,D [1%] OC,NU ¦ φανερωθη B 23 Εἴ τις ἔχει ὦτα ἀκούειν, ἀκουέτω.» 24 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· «Βλέπετε τί ἀκούετε. Ἐν ᾧ μέτρῳ μετρεῖτε ἀντιμετρηθήσεται*αντιμετρηθησεται f35 [30%] ¦ μετρηθησεται ℵA,B,C,D,W [69%] HF,RP,CP,TR,OC,NU ¦ --- [1%] ὑμῖν· καὶ προστεθήσεται ὑμῖν*και προστεθησεται υμιν f35 ℵA,B,C (91.9%) HF,RP,CP,TR,OC,NU ¦ 12 (0.8%) ¦ --- D,W (7.1%) ¦ long omissions (0.2%) (five variations on the verb garner 0.9%) τοῖς ἀκούουσιν.*τοις ακουουσιν f35 A (98.3%) HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵB,C,D,W (1.2%) NU ¦ αυτοις (0.3%) ¦ long omissions (0.2%) 25 Ὃς γὰρ ἂν ἔχῃ,*αν εχη f35 A [90%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ εαν 2 [4%] ¦ 1 εχει D [4%] ¦ εχει ℵB,C,W [2%] NU δοθήσεται αὐτῷ, καὶ ὃς οὐκ ἔχει, καὶ ὃ ἔχει ἀρθήσεται ἀπ᾿ αὐτοῦ.»

Spontaneous growth

26 Καὶ ἔλεγεν· «Οὕτως ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ὡς ἐὰν*εαν f35 A [96.5%] HF,RP,CP,TR ¦ αν C,OC ¦ --- ℵB,D(W) [2%] NU ¦ ωσπερ [1%] ¦ οταν [0.5%] ἄνθρωπος βάλῃ τὸν σπόρον ἐπὶ τῆς γῆς 27 καὶ καθεύδῃ καὶ ἐγείρηται*εγειρηται rell ¦ εγειρεται ℵW [20%] ¦ εγερθη D νύκτα καὶ ἡμέραν, καὶ ὁ σπόρος βλαστάνῃ*βλαστανη f35 ℵA [90%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ βλαστανει [9%] ¦ βλαστα B,C,D,W [1%] NU καὶ μηκύνηται, ὡς οὐκ οἶδεν αὐτός. 28 Αὐτομάτη γὰρ*γαρ f35 W [98.5%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵA,B,C [1%] NU ¦ οτι (D) [0.5%] ἡ γῆ καρποφορεῖ· πρῶτον χόρτον, εἶτα στάχυν, εἶτα πλήρη σῖτον*πληρη σιτον f35 ℵA [98.5%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ πληρης σιτον [0.5%] [NU] ¦ πληρες σιτον C ¦ 1 τον 2 [0.5%] ¦ πληρης ο σειτος D,W ¦ πληρες σειτος B ἐν τῷ στάχυϊ. 29 Ὅταν δὲ παραδῷ*παραδω f35 A,C,W [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ παραδοι ℵB,D [1%] NU ὁ καρπός, εὐθέως*ευθεως f35 A,D [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ευθυς ℵB,C [0.5%] NU ¦ τοτε [0.5%] ¦ --- W ἀποστέλλει τὸ δρέπανον, ὅτι παρέστηκεν ὁ θερισμός.»

The mustard seed

30 Καὶ ἔλεγεν· «Τίνι*τινι f35 A,D [98%] HF,RP,CP,TR ¦ πως ℵB,C,W [2%] OC,NU ὁμοιώσομεν*ομοιωσομεν f35 C [55%] HF ¦ ομοιωσωμεν ℵA,B,D,W [43%] RP,CP,TR,OC,NU ¦ ομοιωσω [2%] τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, ἢ ἐν ποίᾳ*ποια f35 A,D [97%] HF,RP,CP,TR ¦ τινι ℵB,C,W [3%] OC,NU παραβολῇ παραβάλωμεν αὐτήν;*παραβολη παραβαλωμεν αυτην f35 A,D [97%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ∼ 31 θωμεν ℵB,C [3%] NU ¦ την παραβολην δωμεν W 31 Ὡς κόκκον*κοκκον f35 A,C,W [90%] HF,RP,CP,OC ¦ κοκκω ℵB,D [10%] TR,NU σινάπεως, ὃς ὅταν σπαρῇ ἐπὶ τῆς γῆς, μικρότερος*μικροτερος f35 A,C [95%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ μικροτερον B,D,W [5%] NU ¦ ο μικροτερον ℵ πάντων*παντων f35 A,C [98%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ον 1 ℵB [1%] NU ¦ ων 1 W ¦ εστιν 1 D [1%] τῶν σπερμάτων ἐστὶν*εστιν f35 (A)C [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵB,W [1%] NU ¦ α εισιν D τῶν ἐπὶ τῆς γῆς, 32 καὶ ὅταν σπαρῇ, ἀναβαίνει καὶ γίνεται πάντων τῶν λαχάνων μείζων*παντων των λαχανων μειζων f35 [90%] HF,RP,CP,TR ¦ ∼ 4123 D [5%] OC ¦ ∼ μειζον 123 ℵB,C,W [1%] NU ¦ 123 μειζον A [4%] καὶ ποιεῖ κλάδους μεγάλους, ὥστε δύνασθαι ὑπὸ τὴν σκιὰν αὐτοῦ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνοῦν.»

33 Καὶ τοιαύταις παραβολαῖς πολλαῖς ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον, καθὼς ἐδύναντο*εδυναντο f35 A,D,W [80%] HF,RP,CP ¦ ηδυναντο ℵB,C [20%] TR,OC,NU ἀκούειν. 34 Χωρὶς δὲ παραβολῆς οὐκ ἐλάλει αὐτοῖς,*αυτοις rell ¦ 1 τον λογον [1%] OC κατ᾿ ἰδίαν δὲ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ*μαθηταις αυτου f35 A,D,W [98.5%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ∼ ιδιοις 1 ℵB,C [1%] NU ¦ 1 [0.5%] ἐπέλυεν πάντα.

A supernatural tempest

35 Καὶ λέγει αὐτοῖς ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, ὀψίας γενομένης, «Διέλθωμεν εἰς τὸ πέραν.» 36 Καὶ ἀφέντες τὸν ὄχλον, παραλαμβάνουσιν αὐτόν, ὡς ἦν ἐν τῷ πλοῖῳ (καὶ ἄλλα δὲ*δε f35 A,D [98%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵB,C(W) [1%] NU ¦ τα οντα [1%] πλοιάρια*πλοιαρια f35 [80%] HF,RP,CP,TR ¦ πλοια ℵA,B,C [20%] OC,NU ¦ πλοιαι D ¦ πολλοι W ἦν μετ᾿ αὐτοῦ). 37 Καὶ γίνεται λαῖλαψ ἀνέμου μεγάλη,*ανεμου μεγαλη f35 A [96%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ∼ 21 𝕻45vB,D [3%] NU ¦ 1 μεγαλου C [1%] ¦ ∼ μεγας 1 ℵ ¦ ∼ μεγαλου 1 W τὰ δὲ*τα δε f35 A [96%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ∼ και 1 ℵB,C,D,W [4%] NU κύματα ἐπέβαλεν*επεβαλεν f35 ℵ [70%] HF,CP ¦ επεβαλλεν A,B,C [28%] RP,TR,OC,NU ¦ εβαλεν D ¦ εισεβαλλεν W ¦ επεβαλλον [1%] ¦ three other variants εἰς τὸ πλοῖον, ὥστε αὐτὸ ἤδη γεμίζεσθαι.*αυτο ηδη γεμιζεσθαι f35 A,W [97%] HF,RP,CP,TR ¦ ∼ 23 το πλοιον 𝕻45vB,C,D [1%] NU ¦ 12 βυθιζεσθαι [1%] ¦ ∼ 21 βυθιζεσθαι OC ¦ --- ℵ ¦ four other variants [1%] 38 Καὶ ἦν αὐτὸς*ην αυτος f35 A,D,W [99%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ ∼ 21 ℵB,C [1%] NU ἐπὶ*επι f35 [96%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ εν ℵA,B,C,D,W [4%] NU τῇ πρύμνῃ, ἐπὶ τὸ προσκεφάλαιον καθεύδων· καὶ διεγείρουσιν*διεγειρουσιν f35 A [97%] HF,RP,CP,TR,OC ¦ εγειρουσιν ℵB,C [1%] NU ¦ διεγειραντες D,W [1%] ¦ εγειραντες [1%] αὐτὸν καὶ λέγουσιν αὐτῷ, «Διδάσκαλε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἀπολλύμεθα;» 39 Καὶ διεγερθείς, ἐπετίμησεν τῷ ἀνέμῳ καὶ εἶπεν τῇ θαλάσσῃ, «Σιώπα· πεφίμωσο.» Καὶ ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος, καὶ ἐγένετο γαλήνη μεγάλη. 40 Καὶ εἶπεν αὐτοῖς· «Τί δειλοί ἐστε οὕτως;*ουτως f35 (𝕻45v)A,C,W (98.7%) HF,RP,CP,TR,OC ¦ --- ℵB,D (1.3%) NU Πῶς οὐκ*πως ουκ f35 A,C (97.4%) HF,RP,CP,TR,OC ¦ 2 (0.5%) ¦ 1 (0.1%) ¦ ουπω 𝕻45vℵB,D (1.9%) NU ¦ --- W ἔχετε πίστιν;» 41 Καὶ ἐφοβήθησαν φόβον μέγαν, καὶ ἔλεγον πρὸς ἀλλήλους, «Τίς ἄρα οὗτός ἐστιν, ὅτι καὶ ὁ ἄνεμος καὶ ἡ θάλασσα ὑπακούουσιν αὐτῷ;»*υπακουουσιν αυτω f35 A,W (97.1%) HF,RP,CP,TR,OC ¦ 1 αυτου (1.3%) ¦ 1 D ¦ ∼ 2 υπακουει ℵC (1.3%) ¦ υπακουει 2 B (0.3%) NU