1 The wise woman builds her house, but with her own hands the foolish one tears hers down.2 Whoever fears the LORD walks uprightly, but those who despise him are devious in their ways.3 A fool's mouth lashes out with pride, but the lips of the wise protect them.4 Where there are no oxen, the manger is empty, but from the strength of an ox come abundant harvests.5 An honest witness does not deceive, but a false witness pours out lies.6 The mocker seeks wisdom and finds none, but knowledge comes easily to the discerning.7 Stay away from a fool, for you will not find knowledge on their lips.8 The wisdom of the prudent is to give thought to their ways, but the folly of fools is deception.9 Fools mock at making amends for sin, but goodwill is found among the upright.10 Each heart knows its own bitterness, and no one else can share its joy.11 The house of the wicked will be destroyed, but the tent of the upright will flourish.12 There is a way that appears to be right, but in the end it leads to death.13 Even in laughter the heart may ache, and rejoicing may end in grief.14 The faithless will be fully repaid for their ways, and the good rewarded for theirs.15 The simple believe anything, but the prudent give thought to their steps.16 The wise fear the LORD and shun evil, but a fool is hotheaded and yet feels secure.17 A quick-tempered person does foolish things, and the one who devises evil schemes is hated.18 The simple inherit folly, but the prudent are crowned with knowledge.19 Evildoers will bow down in the presence of the good, and the wicked at the gates of the righteous.20 The poor are shunned even by their neighbors, but the rich have many friends.21 It is a sin to despise one's neighbor, but blessed is the one who is kind to the needy.22 Do not those who plot evil go astray? But those who plan what is good find "love and faithfulness.23 All hard work brings a profit, but mere talk leads only to poverty.24 The wealth of the wise is their crown, but the folly of fools yields folly.25 A truthful witness saves lives, but a false witness is deceitful.26 Whoever fears the LORD has a secure fortress, and for their children it will be a refuge.27 The fear of the LORD is a fountain of life, turning a person from the snares of death.28 A large population is a king's glory, but without subjects a prince is ruined.29 Whoever is patient has great understanding, but one who is quick-tempered displays folly.30 A heart at peace gives life to the body, but envy rots the bones.31 Whoever oppresses the poor shows contempt for their Maker, but whoever is kind to the needy honors God.32 When calamity comes, the wicked are brought down, but even in death the righteous seek refuge in God.33 Wisdom reposes in the heart of the discerning and even among fools she lets herself be known. [^2]34 Righteousness exalts a nation, but sin condemns any people.35 A king delights in a wise servant, but a shameful servant arouses his fury.

1 Người nữ khôn ngoan xây cất nhà mình; Song kẻ ngu dại lấy tay mình mà phá hủy nó đi.2 Ai đi theo sự ngay thẳng kính sợ Đức Giê-hô-va; Còn ai ăn ở tà vạy khinh bỉ Ngài,3 Trong miệng kẻ ngu dại có cây roi đánh phạt sự kiêu ngạo nó; Song môi người khôn ngoan giữ lấy người.4 Đâu không có bò, đó máng cỏ trống không; Nhưng nhiều hoa lợi do nơi sức bò đực mà ra.5 Người chứng trung thành không hề nói dối; Còn kẻ làm chứng gian buông lời dối trá.6 Kẻ nhạo báng tìm khôn ngoan, mà không gặp; Song sự tri thức lấy làm dễ cho người thông sáng.7 Hãy dan xa khỏi mặt kẻ ngu muội, Con sẽ chẳng tìm được môi khôn ngoan nơi nó.8 Sự trí huệ của người khôn khéo, ấy là hiểu rõ đường lối mình; Nhưng sự điên cuồng của kẻ ngu muội là sự phỉnh gạt.9 Kẻ ngu dại bỉ báng tội lỗi; Nhưng người ngay thẳng có được ơn của Đức Chúa Trời.10 Lòng nhìn biết sự cay đắng của lòng; Một người ngoại không chia vui với nó được.11 Nhà kẻ gian ác sẽ bị đánh đổ; Song trại người ngay thẳng sẽ được hưng thạnh.12 Có một con đường coi dường chánh đáng cho loài người; Nhưng đến cuối cùng nó thành ra nẻo sự chết.13 Dầu trong lúc cười cợt lòng vẫn buồn thảm; Và cuối cùng sự vui, ấy là điều sầu não.14 Lòng kẻ nào lìa xa Đức Chúa Trời sẽ được no nê sự kết quả của mình; Còn người lành nhờ chính mình mà được thỏa nguyện.15 Kẻ ngu dốt tin hết mọi lời; Nhưng người khôn khéo xem xét các bước mình.16 Người khôn ngoan sợ và tránh khỏi điều ác; Song kẻ ngu muội ở xấc xược, và có lòng cậy mình.17 Người nóng nảy làm điên làm dại; Và kẻ toan mưu ác bị ghét.18 Kẻ ngu muội được sự điên dại làm cơ nghiệp; Song người khôn ngoan được đội mão triều thiên bằng tri thức.19 Người ác phục trước mặt người thiện; Và kẻ dữ cúi lạy ở ngoài cửa người công bình.20 Người nghèo khó dầu láng giềng cũng ghét bỏ; Nhưng bằng hữu của người giàu thì nhiều thay.21 Ai khinh bỉ kẻ lân cận mình phạm tội; Còn ai thương xót người khốn khó lấy làm có phước thay.22 Kẻ toan mưu ác há chẳng lầm lạc sao? Còn nhơn từ và chân thật thuộc về người toan mưu thiện.23 Trong các thứ công việc đều có ích lợi; Nhưng miệng nói nhiều chỉ dẫn đến sự thiếu thốn.24 Giàu có là mão triều thiên cho người khôn ngoan; Còn điên cuồng của kẻ ngây dại chỉ là điên cuồng.25 Kẻ làm chứng chơn thật giải cứu linh hồn người ta; Song kẻ nào nói dối gây sự phỉnh gạt.26 Trong sự kính sợ Đức Giê-hô-va có nơi nương cậy vững chắc; Và con cái Ngài sẽ được một nơi ẩn núp.27 Sự kính sợ Đức Giê-hô-va vốn một nguồn sự sống, Đặng khiến người ta tránh khỏi bẫy sự chết.28 Dân sự đông đảo, ấy là sự vinh hiển của vua; Còn dân sự ít, ấy khiến cho quan tướng bị bại.29 Kẻ nào chậm nóng giận có thông sáng lớn; Nhưng ai hay nóng nảy tôn lên sự điên cuồng.30 Lòng bình tịnh là sự sống của thân thể; Còn sự ghen ghét là đồ mục của xương cốt.31 Kẻ hà hiếp người nghèo khổ làm nhục Đấng Tạo hóa mình; Còn ai thương xót người bần cùng tôn trọng Ngài.32 Kẻ ác bị đánh đổ trong sự gian ác mình; Nhưng kẻ công bình vẫn có nơi nương cậy, dầu trong khi chết.33 Sự khôn ngoan ở tại lòng người thông sáng; Còn điều ở trong lòng kẻ ngu muội được lộ ra.34 Sự công bình làm cho nước cao trọng; Song tội lỗi là sự hổ thẹn cho các dân tộc.35 Vua làm ơn cho tôi tớ nào ăn ở khôn sáng; Nhưng cơn thạnh nộ vua nổi nghịch cùng kẻ gây sự hổ thẹn.