Aliança

8 Mnungu amgambaga Nuhu na wanawe, 9 "Haluse naika Ndagano yangu na nyuwe hamwenga ne welekwa wenyu wakwiza, 10 ne viumbwa vose na madege yose na makala yose na kila kiya kilaile mwe safina hamwenga na nyuwe na kila kiumbwa kino ugima mwe isi. 11 Naika lagano dyangu mwa nyuwe kugamba henibanage pele naho viumbwa kwa ugubiko mkulu wa mazi mwe isi, hokunde naho na ugubiko mkulu wa mazi ukuunga uibanange isi." 12 Niyo Mnungu agamba, "Iki nicho kilagiso mwe dilagano idi huika na nyuwe hamwenga ne viumbwa vose vina ugima, lagano dya vyeleko vose vikwiza. 13 Naika tamwasi dyangu mwa mavunde. Neinde kilagiso che dilagano dyangu ne isi.

11 Naika lagano dyangu mwa nyuwe kugamba henibanage pele naho viumbwa kwa ugubiko mkulu wa mazi mwe isi, hokunde naho na ugubiko mkulu wa mazi ukuunga uibanange isi."

13 Naika tamwasi dyangu mwa mavunde. Neinde kilagiso che dilagano dyangu ne isi.

18 Mwe dizuwa idyo Zumbe aikaga Ndagano na Ibulamu akamgamba, "Welekwa wako neniwenk’he isi ino yose kulawa kwe mihaka ya Misili kuita kwo mto mkulu wa Efulati, 19 hamwenga ne ziisi za Waakeni na Wakenizi na Wakadimoni, 20 Wahiti na Wapelizi na Walifaimu, 21 Waamoli na Wakanani na Wagiligashi na Wayebushi."

3 Ibulamu niyo afunamila hasi, akadumika kihanga mwe sanga, niyo Mnungu agamba, 4 "Naika lagano idi na weye, nakugamba nounde tate ywa want’hu wengi wa si nyingi. 5 Howitangwe naho Ibulamu, nowitangwe Ibulahimu, kwaviya hikutenda tate ywa want’hu wengi wa si nyingi". 6 Nohwink’he welekwa wengi, nenidamanye si kulawa mwako na maseuta nawalawe kwako.

7 "Neni didime dilagano dyangu kwako na kwa welekwa wako kwe cheleko kikwiza kunda lagano hediina uheelo. Neninde Mnungu ywako naho neninde Mnungu ywa welekwa wako. 8 Nohwink’he weye na vyeleko vako isi ino mkwikala haluse enga watakwiza. Isi ino yose ya Kanani inde yenyu mazuwa yose, miye name neninde Mnungu ywawe."

9 Niyo Mnungu amgamba Ibulahimu, "Weye waungwa kuditoza dilagano dyangu, weye na welekwa wako ne vyeleko vako vikwiza. 10 Idi nidyo dilagano dyangu kwako weye na welekwa wako wakukutimila, lagano ukuungwa kuditoza. Kila mgosi mwa nyuwe vaungwa avinilwe. 11 Nomvinilwe, naho nicho nekinde kilagiso che dilagano mwa miye na nyuwe.

5 Mwo mwaka wa mlongo na kane, seuta Keodalama na wadya maseuta weyawe wezaga na watowani wawe niyo wawahuma want’hu wa Lefaimu uko Ashitelohi Kanaimu na Wazuzi wa uko Hamu, na wa Emimu mwe zint’hindiga za Kiliathaimu,

5 Ivo elo, uneva mna niva kiya hulonga no kuitoza Indagano yangu nomnde want’hu wangu wasagulwe mwe si zose. Ikindedi si zose zangu,

31 Mihaka yenyu neinde ni kulawa kwe bahali ya Shamu mpaka kwe bahali ya Wafilisiti, na kulawa kwe dijangwa dya sinai mpakakwo mto wa Fulati, neniwatendeni muwatahe want’hu wakwikala mwe isi iyo, nanywe nomuwakulumbuze. 32 Msekuzumilana nawo hegu milungu yawe.

Ndagano yavuzwa uhya

10 Zumbe Mnungu niyo amgamba Musa, "Haluse naika Ndagano na want’hu wa Izilaeli. Nenidamanye vakweheela hameso yawe vint’hu hevinati kudamanywa mwe si yose, hegu mwe isi yeyose. Naho want’hu wose wakwikala hamwenga nawo nawaone makulu. Kwaviya nenidamanye mbuli ya kwehela kwajili yako.

28 Musa ekalaga uko kwo mnima hamwenga na Zumbe Mnungu mazuwa milongo mine, kilo na msi, hadile nk’hande hegu kunywa mazi. Awandikaga mbuli zose mwe Ndagano na ziya sigilizi mlongo.

28 Musa ekalaga uko kwo mnima hamwenga na Zumbe Mnungu mazuwa milongo mine, kilo na msi, hadile nk’hande hegu kunywa mazi. Awandikaga mbuli zose mwe Ndagano na ziya sigilizi mlongo.

13 Awagambilagani kugamba mwaungwa kutimila Ndagano yakwe iyo aikile na nyuwe mwaungwa kuzizumila na kuzidamanya sigilizi mlongo izo aziwandika mwe vibesu viidi va maiwe.

9 Ivo mmanye kugamba, Zumbe Mnungu ywenyu ni Mnungu mhuilwa, akukint’hiza Ndagano yo lukunde kwa maalufu ye vyeleko va want’hu wakumuunga no kutoza zisigilizi zakwe,

14 Ivo umwo, want’hu wahalawaga mwe zink’hambi zawe vileke wadendeluke mto Yolodani, walava nt’hambiko wenulaga Disanduku dye Ndagano wakanda wawalongoela want’hu, 15 naho awo wadinule Disanduku dye Ndagano weze wabule Yolodani, zinyayo zawe zize zijate mazi ye zink’halama zo mto Yolodani, kwaviya mto Yolodani wamemaga na kumwaguka hata mwo msimo wo uvuni, 16 mazi yandaga yakaseela kulawa nt’hendelo ya kukenya yakimaalaga kunda enga sugulu kubula mwe kaya ikwitangwa Adamu hagihi no mzi wa Saletani. Mazi yandile yakaseela kuita Bahali yo Munyu, yanyalaga. Want’hu nawo wadahaga kwomboka kuita haigihi na Yeliko. 17 Umwo Waizilaeli wandaga wakomboka, walava nt’hambiko wandaga wakenula Disanduku dye Ndagano wakimaalaga hant’hu hanyaile hagatigati ha Yolodani kubula aho want’hu wose wa Izilaeli weze womboke.

Kuhituka kwa Yehoyada

17 Niyo Yehoyada aikaga Ndagano kwa Zumbe na seuta na want’hu, vileke wande want’hu wa Zumbe.

3 Seuta akimaalaga hagihi no mkola, niyo aika Ndagano na Zumbe Mnungu kwa uhya kugamba naatimile zisigilizi zakwe ne miko yakwe na yose akuunga alonge, kwa miyoyo yawe yose

6 Mwo lupisi uulo, seuta Yolamu ahalawaga Samalia niyo awaduganya watowani wakwe wose. 7 Naho egalaga ulosi kwa seuta Yehoshafati seuta ywa Yuda, akagamba, "Seuta ywa Moabu kanisaguka, togola nekindanye kokutowana nk’hondo naye?"

Seuta Yehoshafati niyo amgamba, "Nekindanye." Miye ni enga weye, want’hu wangu nawo ni want’hu wako, zifalasi zangu nazo ni falasi zako.

16 Ivo Yonasani aikaga ndagano ne nyumba ya Daudi umwo akagamba, "Zumbe Mnungu awakome pele wank’hondo wa Daudi."

17 Kwa lupisi lutuhu naho, Yonasani amgambaga Daudi aike kilapi viligane na lukunde lwakwe kwa Yonasani, kwaviya amuungisaga Daudi enga ivo akeungise yehe mwenye.

10 Zumbe niyo amgamba Musa, 11 "Kwaviya Fenehasi mwana Eliyazali, mwana mlava nt’hambiko Haluni, kakindila maya yangu mwa Waizilaeli, kwaviya mwa nyuwe ni yehe du heungile kuona mnungu mtuhu akavikwa mna miye du. Naho nivo vilekile hiwabanange Waizilaeli wose kwa maya yangu. 12 Kwaivo mgambile kugamba naikanaye Ndagano ya utondowazi. 13 Nalagana naye yehe na welekwa wakwe kugamba nawande walava nt’hambiko mazuwa yose, kwaviya haungile kuona mnungu mtuhu akavikwa mna miye du, na kuwavuza Waizilaeli kwangu."

89 Aho Musa eze engile mwe Dihema Dikukile akalonge na Zumbe evaga izwi kulawa mlanga mwe ngubiko ikwitangwa hant’hu he zimbazi handaga mnanga mwe Disanduku dye Ndagano na hagati ya viya viumbwa viidi dikalonga naye.

Nk’home ya Haluni yasuka

1 Niyo Zumbe alonga na Musa, 2 "Wagambe Waizilaeli wakwigaile nk’home mlongo na mbili, kila kabila dimwenga nk’home imwenga. Diwandike kila zina dya yumwenga ywawe mwe nk’home yakwe, 3 zina dya Haluni nadyo diwandikwe mwe nkh’ome ikulagisa kabila dya Lawi. Naho nokunde na nk’home imwenga kwa kila kilongozi ywe dikabila. 4 Zigale zink’home izo kwe Dihema Dikukile na kuziika halongole hee Disanduku dye Ndagano hant’hu hudugana na weye. 5 Nk’home ya mnt’hu neniisagule neisukile. Kwa sila ino nenibinde kulabila kwa waizilaeli wakukutendelani."

6 Musa niyo alonga na Waizilaeli. Vilongozi wawe wose waweenk’he kila yumwenga nk’home yakwe viligane ne dikabila dyakwe na kunda na nkh’ome mlongo na mbili. Nk’home ya Haluni neiikwa hamwenga ni zink’home izo. 7 Musa niyo aika zink’home izo ha Zumbe mwe Dihema Dikukile, 8 zuwa ditimile, Musa aitaga mwe Dihema Dikukile. Umwo mndani aibwiilaga nk’home ya Haluni ywe dikabila dya Lawi, isukila na kuhota vitambi vilavile mabwali na kweleka matunda ya ziti dikwitangwa mlozi yaivile. 9 Niyo Musa azilava zink’home zose ha Zumbe, akawalagisa Waizilaeli wose, naho kila kilongozi aguhaga ink’home yakwe. 10 Zumbe amgambaga Musa, "Ivuze ink’home ya Haluni he Disanduku dye Ndagano. Ivo neinde kanyo kwa Waizilaeli wakulabila vileke waleke kunilabiila sema wanabanike." 11 Musa adamanyaga enga ivo asigiilwe ni Zumbe.

Ehudi anda mlamuzi

12 Waizilaeli watendaga wiihi ha Zumbe Mnungu. Zumbe Mnungu niyo amwink’ha udahi seuta Eguloni ywa Moabu awahume Waizilaeli, kwaviya nawamtendela Zumbe Mnungu uwihi. 13 Seuta Eguloni awaduganyaga Waamoni na Waamaleki niyo agenda kutowana na Waizilaeli, wawahumaga Waizilaeli na kuutaha mzi we Mitende uwo ukwitangwa Yeliko.

15 Ivo yehe ni mlunganyi we lagano hya kwa umwo wadya wetangwe ni Mnungu wadaha kuhokela kipe cha mazuwa yose walagane. File yakwe yawakombola want’hu kwo wavu wadamanye kwa ndagano ya nkh’ongo.

15 Ivo yehe ni mlunganyi we lagano hya kwa umwo wadya wetangwe ni Mnungu wadaha kuhokela kipe cha mazuwa yose walagane. File yakwe yawakombola want’hu kwo wavu wadamanye kwa ndagano ya nkh’ongo.

6 Mna haluse Yesu kenk’higwa undima wa ulava nt’hambiko wedi utendese kujink’ha woho, kwaviya yehe ni mlunganyi we ndagano iyedi. Sigilizi ze ndagano idya zikimala mwo uwedi utendese udya Mnungu alagane.

Malombezo yo mzigilizo na ndamsa

20 Mnungu ywo utondowazi uyo amuuyalaga Zumbe ywetu Yesu Mdimi mkulu ywe zingoto kwa sakame yakwe ye ndagano ya mazuwa yose kunda kindedi, 21 awatendeni mkint’he kwa mbuli yoyose yedi mdahe kudamanya yadya akuunga, yehe naye adamanye mwenyu yadya yakumwelela. Ukulu wa Mnungu wa mazuwa yose unde wakwe Yesu Kilisito! Taile.

6 Naye niye akitendile kinde wandima we ndagano imp’ya, naho hiyo ndagano yo mwiko uwandikwe, ila kwa ndagano ya Muye ywa Mnungu. Kwaviya mwiko uwandikwe wegala file, mna Muye ywa Akukile egala ugima.

24 Mbuli izi zinda mliganyizo, wavele awa waidi ni mliganyizo wa ndagano mbili. Yudya Hajili wanawe welekwe mwo utumwa ni mliganyizo we ndagano idamanyike mwo mnima Sinai. 25 Hajili aliganyizwa na mnima Sinai wili uko kwe isi ya Waalabu, naho ni mliganyizo wa Yelusalemu ya ivi haluse, wili mwo utumwa hamwenga na wanawe. 26 Mna, Yelusalemu ya kulanga kwe mbingu ni enga mvele mlekelwa, naye niye mami yetu.

17 Mna kwa wadya wakumvika Zumbe Mnungu, lukunde lakwe ni lwa mazuwa yose

naho uwedi wake lwekala vyeleko na vyeleko,

18 kwa wahuwilwa wose we ndagano yakwe,

na wakutimila zisigilizi zakwe.

8 Zumbe niye naakulongoele na kunda hamwenga na weye, haaleke kukwambiza naho haawalekeni, use kogoha hegu kwingila chevu."

27 Kilongozi uyo naaike mwivano na want’hu wengi kwa juma dimwenga. Hagati ye dijuma idyo naaheleze nt’hambiko na malavo. Hant’hu ha kulanga he Nyumba ya Mnungu naadikimalise ihizo dyo ubanangi nadyo nedisigale aho mpaka yudya adikimalise akeza kukomwa enga ivo aikile Mnungu mwenye."

5 "Seuta ywa Misili naande na ludole mna yumwenga ywa wakulu wa watoni wakwe naande na ludole kujimnk’ha yehe, naho ulongozi wakwe nounde utoga. 6 Akajika myaka migeke nawalungane hamwenga, mwana kike ywa kiseuta ywa Misili naalombigwe kwa seuta ywa Silia vileke wande hamwenga, mna hawagendeele kunda na ludole naho, seuta na welekwa wakwe hawafinyilize, naho uyo mwana kike na mwanawe na watumwa wa kivele awo akuita nawo wose nawakomwe.

16 Uyo seuta ywa Silia naadamanye ivo vikumwelela, haheina yoyose akudaha kumhiga. Naaikaile isi Iyedi naho naande na udahi wa kuibananga pele.

17 "Uyo seuta ywa Silia akuunga akump’hukile naaike mzungu wa kwiza na fyo dya watowani wakwe wose, naho naaike mwiivano na utondowazi na seuta ywa Misili. Naye neenk’hize mwanawe ywe kike alombigwe naye vileke unde mzungu wa kuukinya useuta uwo, mna mizungu iyo heidahike naho hamwambize dyodyose.

1 Hiika ndagano miye mwenye,

yasekumkaula mndele kwa kummunk’hila.

16 Mzungu noukutende kukenega na wavele wahabwasi, mvele mhabwasi mta milosi yedi, 17 mvele akumleka mgosiwe ywo ubwanga wakwe, uyo kajala lagano dyakwe aikaga ha Zumbe Mnungu ywakwe.