Casamento
O casamento é aliança sagrada instituída por Deus. Ele une marido e mulher em uma só carne — pacto de amor, fidelidade e companheirismo que reflete o amor de Cristo pela Igreja.
Fundamento divino
Não é bom que o homem esteja só. Deus criou o casamento como aliança de companheirismo, amor e fecundidade.
Gu’ku' Mulungu wayombaga, "Yi’kav’ile visoga muntu' mwenu’yu' ku’v’a inene. Nku’muv’ezezya mugwasya wa ku’mugelani’la."
Haho Gu’ku' Mulungu wamuletelaga mwenu’yo muntu' tu’lo tu’timbu, na aho walalaga wamusiniaga lu’v’azu lu’mo, na henanho wahakumbi’laga na nyama. Ku' lu’v’azu lwenu’lo u’lo walu’fumyaga ku' mugosya mwenu’yo, Gu’ku' Mulungu walu’v’ezyaga muki’ma na wamuletaga ku' mugosya mwenu’yo. Haho mugosya mwenu’yo wayombaga,
"Gi’si' mwenu’yu' ali' iguha ku’fuma ku' maguha ganne,
na nyama ku’fuma ku' nyama zyanne,
mwenu’yu' akwitanwa ‘Muki’ma’
ku’nguno wafumi’i’laga ku' mugosya."
Ku’nguno yeni’yo mugosya ali’v’aleka ise na nnina na ku’v’a haki’mo na muki' wakwe, na v’enav’a v’av’i’li' v’aku’v’a muv’i’li' gu’mo.
Ku’nguno yeni’yo mugosya ali’v’aleka ise na nnina na ku’v’a haki’mo na muki' wakwe, na v’enav’a v’av’i’li' v’aku’v’a muv’i’li' gu’mo.
Mwenu’yo mugosya na muki' wakwe v’av’age du’u’hu', ali’vi v’akawine nsoni.
Ku’nguno yeni’yo mugosya ali’v’aleka ise na nnina na ku’v’a haki’mo na muki' wakwe, na v’enav’a v’av’i’li' v’aku’v’a muv’i’li' gu’mo.
Ku' lu’v’azu lwenu’lo u’lo walu’fumyaga ku' mugosya mwenu’yo, Gu’ku' Mulungu walu’v’ezyaga muki’ma na wamuletaga ku' mugosya mwenu’yo. Haho mugosya mwenu’yo wayombaga,
"Gi’si' mwenu’yu' ali' iguha ku’fuma ku' maguha ganne,
na nyama ku’fuma ku' nyama zyanne,
mwenu’yu' akwitanwa ‘Muki’ma’
ku’nguno wafumi’i’laga ku' mugosya."
Ku’nguno yeni’yo mugosya ali’v’aleka ise na nnina na ku’v’a haki’mo na muki' wakwe, na v’enav’a v’av’i’li' v’aku’v’a muv’i’li' gu’mo.
Hangi' Mulungu wayombaga, "Gi’si' ku’tunde v’antu' ku' wikole wiswe, v’ikole niswe, ki’gele v’akateme nsonvi zya mu minzi', nnoni zya mu chelela, visawa vyose na vitundwa vyose vya ku’yu’mba ha igu’lya na nsi' mu welelo yose."
Hohene wav’atundaga v’antu' ku' wikole wakwe,
ku' wikole wakwe mweni’ki’li' wav’atundaga mugosya na muki’ma.
Mulungu wav’adosyaga ku' ku’v’awi’la, "Muv’e na wu’v’yalwa wingi muno, mwingi’he, muyokazye welelo, na muv’e ha igu’lya na vyose. Muteme nsonvi zya mu minzi', nnoni zyose na ki’la ki’tundwa cha ku’yu’mba ha igu’lya na nsi'."
Kaini ali’muwu’laga mudu’gu’ye Habele
Yav’aga aho Adamu walalaga na muki' wakwe Eva, nawe wapandi’kaga mwitungo, na wav’yalaga mwana wa ki’gosya nawe wamupaga lina Kaini. Eva wayombaga, "Napandi’ka mwana ku' wu’kowozi wamwa Gu’ku' Mulungu."
Wu’v’yalwa wamwa Adamu
Hohene Adamu walalaga na muki' wakwe, nawe wav’yalaga hangi' mwana wa ki’gosya, na wamupaga lina Seti. Wayombaga ati', "Nayali’lagwa na Mulungu ku’pandi’ka mwana yu’ngi' ha lwandi' lwamwa Habele u’yo Kaini wamuwu’lagile."
Fidelidade conjugal
O que Deus ajuntou não separe o homem. O casamento deve ser honrado e o leito matrimonial preservado sem impureza.
Amor como Cristo
Maridos, amai vossas mulheres como Cristo amou a igreja. O amor conjugal reflete o evangelho em ação.
Submissão e respeito
Mulheres, sujeitem-se aos próprios maridos. Maridos, convivam com as esposas com conhecimento e honra.
Pureza no casamento
Não adulterarás. A impureza sexual destrói alianças e famílias. Deus chama à santidade no matrimônio.
"Ku’du' u’sihye.
"Ku’du' u’yigomelwe nnumba ya mwiyo. Ku’du' u’mwigomelwe muki' wa mwiyo, ninga mukumba wakwe, muzya wakwe, ng’ombe yakwe, mpunda yakwe, ninga ki’ntu' ki’mo i’cho ali’nacho muntu' mwiyo."
Sabedoria conjugal
Acha esposa, acha o bem. Bebe água da tua própria cisterna. A fidelidade conjugal é fonte de bênção permanente.
Bíblia e casamento
Deus abomina o divórcio. A aliança matrimonial é reflexo da aliança de Deus com seu povo — sagrada e eterna.
" ‘Ku’du' u’lale na muki' wamwa so, ku' ku’v’ezya vyeni’vi yi’li' ku’muv’i’nzi’la isima so.
Ku’du' u’lale na muki' wa mwiyo, ku’nguno u’lav’e witu’u’li’la zoma ku' wakwe.
" ‘U’lu' muntu' asihye na muki' wa muntu' mwiye, v’asihya v’enav’o v’av’i’li' yi’lav’adime v’awu’lagwe.
" ‘U’lu' mugosya alale na mugosya mwiye ki’ti' i’vyo ali’v’ezyaga ku' muki’ma, v’agosya v’enav’o v’alav’e v’av’ezya igayi’li’zyo. Yi’lav’adime v’awu’lagwe na magazi gav’o galav’e ha igu’lya yav’o.
" ‘Ku’du' v’atoole muki’ma wa zoma ya wu’lav’a, ninga u’yo walekilwe na mugosi, ku’nguno v’ahozya v’ali' v’asondo ku’mwa Mulungu wav’o.
" ‘Muhozya muhanya ali’koov’iwa ku’toola muki’ma u’yo akaali' ku’manya mugosya. Ku’du' ize atoole muki’ma u’yo afwi’lilwe mugosi, ninga wa ku’lekwa na mugosi, ninga mulav’a. Alatoole du' u’yo akaali' ku’manya mugosya na av’e wa ku’fuma mugati' na v’antu' v’a igongo lyakwe lya ki’hozya,
Exemplos bíblicos
O Cântico dos Cânticos celebra o amor conjugal. A Bíblia honra o casamento em toda a sua beleza e profundidade.
Juízo e restauração
O Senhor é testemunha do pacto conjugal. Casamentos quebrados podem ser restaurados pelo poder e graça de Deus.
Ali’vi Gu’ku' Mulungu wamutusyaga Falao na v’antu' v’a mu lu’go lwakwe v’ose ku' malwile mahanya ku’nguno ya ku’musola Salai, muki' wamwa Abulamu. Haho Falao wamwitanaga Abulamu na ku’muwu’zya, "Wambezezyaga ki'? Ku' ki' u’kambwi’lile ati' Salai ali' muki' wako?
Ku’v’yalwa kwamwa Isumaili
Ha itungo lyeni’lo Salai, muki' wamwa Abulamu, wav’age akaali' ku’muv’yali’la mwana, ali’vi wav’age ikalile na muzya Mumisili, lina lyakwe witanagwe Hajili. Hohene, Salai wamuwi’laga Abulamu, "Degeleka, Gu’ku' Mulungu wanimile wu’v’yazi, gi’si' nu’ku’lomba yaga u’kalale na muzya wanne. Hamo nu’pandi’ka wu’v’yalwa ku’fuma ku' wakwe." Abulamu wazumani’zyaga wu’yombe wamwa Salai.
Yav’aga aho Abulamu wikalaga myaka iku’mi mu nsi' ya Kanaani, Salai muki' wakwe wamusolaga muzya wakwe Hajili, Mumisili, na wamupaga Abulamu mugosi av’e isuli’la wakwe.
Yu’mo mugati' nav’o wayombaga, "Nhana ndaku’su’v’i’le mu itungo ki’ti' lyeni’li' mwakizo, nawe Sala alav’e na mwana wa ki’gosya." Itungo lyeni’lo Sala wav’age i’mile ha muzigo gwa ikutu i’lo lyav’age ku' mpi’ndo gwav’o, apu’li’ki’zizye. Abalahamu na Sala v’asangwa v’akakiku’la, na mu ki’ti’le cha v’aki’ma Sala wav’age wapelile ku’v’yala. Ali’vi Sala wisekelaga mu moyo gwakwe na ku’yomba, "Ene ni' mukiku’lu', na mugosi wanne mukiku’lu', nku’togeziwa vihe ku’lala nawe?"
Ali’vi Onani wav’age amanyile ku’v’a wu’v’yalwa wenu’wo wu’kasye wu’v’e wakwe. Ku’nguno yeni’yo wav’age u’lu' walala na muki' wa muku’lu’ye, mbiyu' zyakwe witi’lage ha nsi', ki’gele aleke ku’muv’yali’la muku’lu’ye. Igambo lyeni’lo wav’ezyage Onani, lyav’age lya wu’kenagu’zi ha minso gamwa Gu’ku' Mulungu, ku’nguno yeni’yo nawe wamuwu’lagaga.