Casamento

18 Niyo Zumbe Mnungu afanyanyaga mwenye kugamba, "Hivo vedi mnt’hu uyu ekale ekedu. Nenimuumbile mwambizi akuunga amwelele."

21 Ivo Zumbe Mnungu amwink’haga uyo mnt’hu nt’hongo zizamise, umwo andaga mwe zint’hongo, alusomolaga lubavu lwakwe lumwenga mwa uyo mnt’hu niyo alugubika ne nyama. 22 Amuumbaga mvele kulawa mwo lubavu niyo amwigaila uyo mnt’hu. 23 Niyo uyo mnt’hu agamba,

"Haluse, uyu vuha kulawa mwa mavuha yangu

naho nyama kulawa mwe nyama yangu,

neetangwe mvele,

kwaviya kalavigwa mwe mgosi."

24 Kwe mbuli iyo mgosi naamwase ise na nine no kutimilana na mkaziwe, naho nawalungane kunda mwili umwenga.

24 Kwe mbuli iyo mgosi naamwase ise na nine no kutimilana na mkaziwe, naho nawalungane kunda mwili umwenga.

25 Mnt’hu uyu na mkaziwe, wose waidi wandaga kimbwigili, mna hawaonaga soni.

24 Kwe mbuli iyo mgosi naamwase ise na nine no kutimilana na mkaziwe, naho nawalungane kunda mwili umwenga.

22 Amuumbaga mvele kulawa mwo lubavu niyo amwigaila uyo mnt’hu. 23 Niyo uyo mnt’hu agamba,

"Haluse, uyu vuha kulawa mwa mavuha yangu

naho nyama kulawa mwe nyama yangu,

neetangwe mvele,

kwaviya kalavigwa mwe mgosi."

24 Kwe mbuli iyo mgosi naamwase ise na nine no kutimilana na mkaziwe, naho nawalungane kunda mwili umwenga.

26 Niyo Mnungu agamba, "Kimuumbe mnt’hu, akeige suwe wenye, naho ande enga suwe. Ande na udahi kwe zisamaki za kwe bahali na madege ya mwo ulanga na makala yakudimwa ne isi yose na viumbwa vose vikutambala." 27 Ivo Mnungu niyo amuumba mnt’hu akeigile enga yehe mwenye. Awaumbaga mgosi na Mvele, 28 awavikilaga akawagamba, "Indiliseni na cheleko, vileke cheleko chenyu kikekale mwe si yose no kuiika mwo udahi wenyu. Nawaikani nyuwe mnde wadahi mwe zisamaki na madege na makala yose ya kwe mbago."

Kaini na Habili

1 Adamu agonaga na Hawa mkaziwe, Hawa niyo engilwa ni ubovu. Engila nyumba mwanawe uyo Kaini. Niho hawa agambaga, "Kwa wambizi wa Zumbe Mnungu hipata mwana kilume."

Seti na Enoshi

25 Adamu apataga naho mwana kilume kwa mkaziwe Hawa. Adamu amwink’haga mwana uyo zina niye Seti, akagamba, "Mnungu kanink’ha mwana hant’hu ha Abeli, akomigwe ni Kaini."

6 Hawande waidi naho, woho wanda mwili umwenga. Kwa ivo walunganywe ni Mnungu, mnt’hu ase kuwa panga."

4 Yesu awahitulaga akawagamba, "Hamsomile mawandiko msunt’hilwa kugamba, aho nk’hongo Muumbi aumbaga mgosi na mvele? 5 Naho Mnungu agambaga, kwa aya mgosi na awase ise na nine, niyo anda na mkaziwe, naho awa waidi nawande hiyo waidi naho, ila nawande mwili umwenga. 6 Hawande waidi naho, woho wanda mwili umwenga. Kwa ivo walunganywe ni Mnungu, mnt’hu ase kuwa panga."

5 Naho Mnungu agambaga, kwa aya mgosi na awase ise na nine, niyo anda na mkaziwe, naho awa waidi nawande hiyo waidi naho, ila nawande mwili umwenga. 6 Hawande waidi naho, woho wanda mwili umwenga. Kwa ivo walunganywe ni Mnungu, mnt’hu ase kuwa panga."

Mahinizo mwe mbuli yo kwasana

31 "Naho igambigwa, ‘Mnt’hu akumwasa mkaziwe amuwandikile talaka.’ 32 Mna miye nawagambani, mnt’hu akuunga amwase mkaziwe haheina lema, mafa kwa kugenda na mgosi ywa kuse, amtenda kunda mhabwasi, naho akuunga amlombe akehabwasa hamwenga naye.

Mahinizo mwe mbuli yo Uhabwasi

27 "Mwiva igambigwa, ‘Usekugenda na mvele ywa mnt’hu.’ 28 Mna miye nawagambani, akuunga amkaule mvele no kumunk’hilwa naye, kagendanaye kale mwo moyo wakwe.

4 Woho niyo wamhitula, "Musa nakazumila mgosi amwink’he talaka na kumwasa mkaziwe."

5 Yesu niyo awagamba, "Musa awawandikilagani miko iyo, kwaviya mioyo yenyu ni midala mwo kuhinizwa. 6 Viligane na ivo viwandikwe mwa Mawandiko, ‘Kukongela nk’hongo mwe kuumbigwa isi, Mnungu nakamuumba mgosi na mvele.’ 7 ‘Kwa ivo, mgosi naamwase ise na nine, niyo alungana hamwenga na mkaziwe, 8 naho awaidi awa nawande mwili umwenga.’ Ivo hawande waidi naho, mna mnt’hu yumwenga. 9 Kwa ivo kilunganywe ni Mnungu, mnt’hu yeyose ase kukipanga."

12 Mvele naye anamwasa mgosiwe niyo alombigwa ni mgosi mtuhu, yehe naye naande mhabwasi."

4 Ndoza yaungwa kwogohwa ni want’hu wose kiya kikuungwa mwe ndoza kidamanywe kwa uhuwilwa, kwaviya Mnungu naawasengele masulumizo wahabwasi na wadesi.

4 Ndoza yaungwa kwogohwa ni want’hu wose kiya kikuungwa mwe ndoza kidamanywe kwa uhuwilwa, kwaviya Mnungu naawasengele masulumizo wahabwasi na wadesi.

4 Ndoza yaungwa kwogohwa ni want’hu wose kiya kikuungwa mwe ndoza kidamanywe kwa uhuwilwa, kwaviya Mnungu naawasengele masulumizo wahabwasi na wadesi.

25 Wagosi nanywe waungiseni wavele wenyu enga viya Kilisito awaungisaga want’hu wamhuwile, niyo aulava ugima wakwe kwajili yawe, 26 vileke awasunt’he wamzumile Kilisito kwa mbuli ya Mnungu, akawatenda wahuwila wose wakukizwe kwa mazi na ulosi.

25 Wagosi nanywe waungiseni wavele wenyu enga viya Kilisito awaungisaga want’hu wamhuwile, niyo aulava ugima wakwe kwajili yawe, 26 vileke awasunt’he wamzumile Kilisito kwa mbuli ya Mnungu, akawatenda wahuwila wose wakukizwe kwa mazi na ulosi. 27 Na ivo awatende want’hu wamhuwile Kilisito wande wakwe wakanda want’hu wa Mnungu, naho heweina malema, heena mabalo hegu usavu wowose.

25 Wagosi nanywe waungiseni wavele wenyu enga viya Kilisito awaungisaga want’hu wamhuwile, niyo aulava ugima wakwe kwajili yawe, 26 vileke awasunt’he wamzumile Kilisito kwa mbuli ya Mnungu, akawatenda wahuwila wose wakukizwe kwa mazi na ulosi. 27 Na ivo awatende want’hu wamhuwile Kilisito wande wakwe wakanda want’hu wa Mnungu, naho heweina malema, heena mabalo hegu usavu wowose. 28 Ivo wagosi wawaungise wavele wawe enga viya wakuiungisa imili yawe, naho yeyose akumuungisa mkaziwe akeungisa yehe mwenye. 29 Hakuna mnt’hu yeyose akuwiihiya umwili wakwe mwenye, vituhu vakwe awink’ha nk’hande na kuuvala suke. Ivo nivo Kilisito akudamanya kwa want’hu wose wamhuwile, 30 kwaviya suwe ki vilungo vo mwili wakwe.

28 Ivo wagosi wawaungise wavele wawe enga viya wakuiungisa imili yawe, naho yeyose akumuungisa mkaziwe akeungisa yehe mwenye.

28 Ivo wagosi wawaungise wavele wawe enga viya wakuiungisa imili yawe, naho yeyose akumuungisa mkaziwe akeungisa yehe mwenye. 29 Hakuna mnt’hu yeyose akuwiihiya umwili wakwe mwenye, vituhu vakwe awink’ha nk’hande na kuuvala suke. Ivo nivo Kilisito akudamanya kwa want’hu wose wamhuwile, 30 kwaviya suwe ki vilungo vo mwili wakwe.

22 Nyuwe wavele muwategeleze walume zenyu, enga kumtegeleza Zumbe.

23 Kwaviya mgosi ana udahi kwa mkaziwe, enga viya Kilisito naye eli na udahi mwa want’hu wamhuwile, naho niye Mlokozi wa want’hu wamhuwile Kilisito, uwo nuwo umwili wakwe. 24 Enga want’hu wamhuwile Kilisito ivo wakumtegeleza Kilisito, enga iivo wavele nao wawategeleze wagosi zawe mwe zimbuli zose.

22 Nyuwe wavele muwategeleze walume zenyu, enga kumtegeleza Zumbe.

23 Kwaviya mgosi ana udahi kwa mkaziwe, enga viya Kilisito naye eli na udahi mwa want’hu wamhuwile, naho niye Mlokozi wa want’hu wamhuwile Kilisito, uwo nuwo umwili wakwe.

22 Nyuwe wavele muwategeleze walume zenyu, enga kumtegeleza Zumbe.

23 Kwaviya mgosi ana udahi kwa mkaziwe, enga viya Kilisito naye eli na udahi mwa want’hu wamhuwile, naho niye Mlokozi wa want’hu wamhuwile Kilisito, uwo nuwo umwili wakwe. 24 Enga want’hu wamhuwile Kilisito ivo wakumtegeleza Kilisito, enga iivo wavele nao wawategeleze wagosi zawe mwe zimbuli zose. 25 Wagosi nanywe waungiseni wavele wenyu enga viya Kilisito awaungisaga want’hu wamhuwile, niyo aulava ugima wakwe kwajili yawe, 26 vileke awasunt’he wamzumile Kilisito kwa mbuli ya Mnungu, akawatenda wahuwila wose wakukizwe kwa mazi na ulosi. 27 Na ivo awatende want’hu wamhuwile Kilisito wande wakwe wakanda want’hu wa Mnungu, naho heweina malema, heena mabalo hegu usavu wowose. 28 Ivo wagosi wawaungise wavele wawe enga viya wakuiungisa imili yawe, naho yeyose akumuungisa mkaziwe akeungisa yehe mwenye. 29 Hakuna mnt’hu yeyose akuwiihiya umwili wakwe mwenye, vituhu vakwe awink’ha nk’hande na kuuvala suke. Ivo nivo Kilisito akudamanya kwa want’hu wose wamhuwile, 30 kwaviya suwe ki vilungo vo mwili wakwe. 31 Enga ivo iwandikwe mwo Mawandiko Usuntike, Kwa mbuli ino Mgosi naamleke ise na nine, naalungane na mkaziwe, naho waidi awa nawande ni wamwenga. 32 Hana kindedi kikefisile, kigubulwe mwa maandiko uno, mna naona kugamba imbuli ino ni ya Kilisito na wahuwila wakwe wose. 33 Mna naho aya ni ya nyuwe, kila mnume aungwa amuungise mkaziwe enga ivo akukeungisa mwenye, naho kila mvele aungwa kumtegeleza mgosiwe.

31 Enga ivo iwandikwe mwo Mawandiko Usuntike, Kwa mbuli ino Mgosi naamleke ise na nine, naalungane na mkaziwe, naho waidi awa nawande ni wamwenga.

33 Mna naho aya ni ya nyuwe, kila mnume aungwa amuungise mkaziwe enga ivo akukeungisa mwenye, naho kila mvele aungwa kumtegeleza mgosiwe.

33 Mna naho aya ni ya nyuwe, kila mnume aungwa amuungise mkaziwe enga ivo akukeungisa mwenye, naho kila mvele aungwa kumtegeleza mgosiwe.

3 Kwaviya nyuwe mwi want’hu wa Mnungu, haviwagilwe mbuli za uhabwasi na usavu hegu ugubaguba, vise kugeza kutambulwa mwenyu.

Ivo mp’huga ikuungwa kwikala mwo wikazi mhya

18 Wavele, wetegelezeni wagosi zenyu, kwaviya nivo akuunga Zumbe.

19 Wagosi nanywe, waungeni wavele wenyu, msekunda wakali nawo.

14 Kwa kongezela, mnde na lukunde, kwaviya lukunde lwalunganya kila kint’hu mwo uhamwenga ukint’hile. 15 Na utondowazi wa Kilisito ilongoze mwe mioyo yenyu. Kwaviya Mnungu kawetangani mnde no uwo utondowazi, kwaivo mwili mwo mwili umwenga. Naho mgambe, nivedi! 16 Mbuli ya Kilisito yaungwa ikale mndani mwenyu imemile. Kehinizeni na kulangilizana kwa umanyi wose. Kemeni mila ya kumtogola Mnungu, mlekeleni Mnungu mwe mioyo yenyu kwa kumgamba, nivedi. 17 Icho mkulonga hegu kudamanya, yande yose kwa zina dya Zumbe Yesu no kumgamba nivedi Tate Mnungu kwombokela yehe.

14 Kwa kongezela, mnde na lukunde, kwaviya lukunde lwalunganya kila kint’hu mwo uhamwenga ukint’hile.

Wikazi umhya mwa Kilisito

5 Elo, vikomeni vint’hu vose viya vimndani mwenyu va mwe isi. Navo ni ivi uhabwasi na usavu na fanyanyi zihile na kumunk’wamunk’wa kwiihile na ugubaguba, uwo ugubaguba ni enga uviki wa mahili.

7 Wagosi iviyaiviya, mwikale na wavele wenyu mkamanya kugamba woho ni want’hu heweina ludole. Mwaungigwa mwikale nawo haheina kuwabela na kuwadamanyila ayedi, vileke msekulemelwa umwo mkamlombeza Mnungu, kwaviya woho nawo nawahokele nt’hunyo yo ugima hamwenga na nyuwe.

7 Wagosi iviyaiviya, mwikale na wavele wenyu mkamanya kugamba woho ni want’hu heweina ludole. Mwaungigwa mwikale nawo haheina kuwabela na kuwadamanyila ayedi, vileke msekulemelwa umwo mkamlombeza Mnungu, kwaviya woho nawo nawahokele nt’hunyo yo ugima hamwenga na nyuwe.

14 "Usekugenda na mvele ywa mwenye.

17 "Usekumunk’hilwa ni nyumba ya mwenye hegu mvele ywakwe hegu mtumwa ywakwe hegu ng’ombe yakwe hegu mp’hunda yakwe hegu chochose kiya ananacho."

2 Mna kwa kuunyilka wiihi wo uhabwasi wiyuko, vaungwa kila mnt’hu ande na mkaziwe, na kila mvele ande na mgosiwe mwenye.

3 Mgosi adamanye yadya akuungwa kwa mkaziwe, mvele naye adamanye yadya akuungwa kudamanya kwa mnumewe, na kila yumwenga aungwa amwiguse miyawe. 4 Mkaza mnt’hu haande na izwi mwo mwili wakwe, ila mnumewe naande nadyo, mnumewe naye haande na izwi mwo mwili wakwe ila mkaziwe.

3 Mgosi adamanye yadya akuungwa kwa mkaziwe, mvele naye adamanye yadya akuungwa kudamanya kwa mnumewe, na kila yumwenga aungwa amwiguse miyawe. 4 Mkaza mnt’hu haande na izwi mwo mwili wakwe, ila mnumewe naande nadyo, mnumewe naye haande na izwi mwo mwili wakwe ila mkaziwe. 5 Msekulemelana, mna mzumilana kwa lupisi vileke mpate luneka lwa kuvika Mnungu. Naho akajika uiyaneni vileke Mwavu anase kuwagezani kwa kuswesa kukefingiza kwenyu.

3 Mgosi adamanye yadya akuungwa kwa mkaziwe, mvele naye adamanye yadya akuungwa kudamanya kwa mnumewe, na kila yumwenga aungwa amwiguse miyawe. 4 Mkaza mnt’hu haande na izwi mwo mwili wakwe, ila mnumewe naande nadyo, mnumewe naye haande na izwi mwo mwili wakwe ila mkaziwe. 5 Msekulemelana, mna mzumilana kwa lupisi vileke mpate luneka lwa kuvika Mnungu. Naho akajika uiyaneni vileke Mwavu anase kuwagezani kwa kuswesa kukefingiza kwenyu.

8 Haluse kwa wadya hewe lombile na hewe lombigwe na wadya wagosi wawe wabanike, wagosi wabanikilwe ni wavele wawe, nawagambila nevinda vedi mgendeele kwikala mwikedu enga miye ivo hwikala. 9 Mna uneva hamkudaha kukefingiza, lombeni, ni vedi mnt’hu alombe kujink’ha kukimp’hula kumunk’wamunk’wa kwiihile. 10 Kwa wadya walombane, nna sigilizi, naho hi yangu mna ni ya Zumbe, mvele hakuungwa kumwasa mnumewe, 11 mna wanasana yaungwa ekale haheina kulombigwa, hegu hiivo aungwa wakeuiye na mnumewe, mgosi hakuungwa kumwasa mkaziwe.

14 Kwaviya mgosi hi mhuwila, naazumilwe ni Mnungu kwaviya kalunganywa ni mkaziwe mhuwila ywa Kilisito. Naho mvele hi mhuwila naazumilwe kwa Mnungu kwa kulunganywa hamwenga na mgosiwe mhuwila ywa Kilisito. Wandile hiivo, wana wawe hegu hawa zumilwe ni Mnungu, mna kwa ivo vili, wakuka kwa Mnungu.

32 Nehiungisa nyuwe msekuyafanyanyisa ayo. Mnt’hu heelombile, mazuwa yose adamanya ndima za Zumbe du, kwaviya aunga kumuwagila Zumbe. 33 Mna yehe alombile naangadikile vint’hu va mwe isi, kwaviya naaungise kumuwagila mkaziwe, 34 na ivo naavutigwe mwe zimpande zimbuli. Mvele heelombigwe hegu kigoli, naakeike yehe mwenye kwajili ye zindima za Zumbe, kwaviya aunga umwili no umoyo wakwe amlavile Mnungu, mna mvele alombigwe angadikila vint’hu va mwe isi vo kumuwagila mgosiwe.

39 Mvele alombigwe kafungwa ni mgosiwe wakanda wagima, mna mgosi anabanika naande mlekelwa, adaha kulombigwa ni mgosi yeyose akumuunga, mna ande du mhuwila ywa Kilisito.

Mbuli yo kulomba

1 Kwezi mbuli ziya muwandike, ni vedi mnt’hu heelombile ase kulomba. 2 Mna kwa kuunyilka wiihi wo uhabwasi wiyuko, vaungwa kila mnt’hu ande na mkaziwe, na kila mvele ande na mgosiwe mwenye.

18 Unyilikeni uhabwasi. Wavu wowose mtuhu akuutenda mnt’hu hauku ulumiza umwili wakwe, mna akutenda uhabwasi, aulumiza umwili wakwe. 19 Togoleni, hammanyize kugamba imili yenyu ni nyumba ya Muye ywa Mnungu akwikala mwenyu, yudya mwink’higwe ni Mnungu? Ugima wenyu hiyo yenyu, ila ni wa Mnungu, 20 nakawagulani kwa utana utendese. Ivo idamanyileni imili yenyu kwa kumtogola Mnungu.

13 Watuhu nawo nawagambe, "Nk’hande iikilwa izinda, izinda nazo ziikilwa nk’hande" Heiye, mna Mnungu neeze avibanange vose viidi. Umwili hauikilwe uhabwasi, mna wiikilwa kumdamanyila ndima Zumbe, Zumbe naye niye auumbile umwili, naho Zumbe aulela umwilini wakwe. 14 Mnungu amuuyulaga Zumbe Yesu, naivo naakiuyule naswe kwa udahi wakwe.

9 Ikindedi mmanya kugamba wakudamanya wiihi hawengile mwo Useuta wa Mnungu? Msekukedant’hiliza! Wahabwasi, wakuvikila mahili, wagosi wakugenda na wagosi weyawe na wavele kugenda na wavele weyawe, 10 wabavi, wagubaguba, na wakozi, want’hu wateti, na wahoki, awo wose hawengile kwo Useuta wa Mnungu.

4 Mta lukunde afinyiliza, ana kise, hana finju, hakukeduvya, hakukefenya,

5 Mta lukunde hakuswesa kunda na wogofi, hakuzungula mbuli zakwe mwenye naho hana maya naho mta lukunde hakuika nk’humbukila za maihi adamanyilwe ni want’hu. 6 Mta lukunde hakusekeela wiihi, yehe ana kinyemi mwe kindedi du. 7 Mta lukunde hakuuya kunyuma, mta lukunde ahuwila yose, naho akawiila yose, naho hakudunduga.

13 Togoleni, Kilisito kakepanganiza? Paulo niye awambagwa mwo msalaba kwajili yenyu? Hegu nyuwe mbatizwa mnde wanamp’hina wa Paulo?

14 Namtogola Mnungu kugamba, hibatize mnt’hu mtuhu yeyose mwa nyuwe, mna hiwabatiza Kilisipo na Gayo aawo du. 15 Hahali yeyose akudaha kugamba hiwabatizani kunda wanamp’hina wangu. 16 Heiye! Hikumbukila, nehimbatiza Sitefano hamwenga na wanawe, mna hangi uneva hibatiza mnt’hu mtuhu. 17 Kilisito hanigale nize nibatize, kanigala niwabilikize want’hu wose Mbuli Yedi, naho nibilikize haheina kuhuwila umanyi wa want’hu, vileke inguvu ye file ya Kilisito mwo msalaba ise kuuswa.

Uhabwasi mwe idifyo dya wahuwila wa Kilisito

1 Haluse kiuko ikindedi kikulongwa kugamba wiyuko uhabwasi mwa wamwenga wenyu, naho ni uhabwasi hewiinati kulaila, hata mwa want’hu hewemmanyize Mnungu. Nagambilwa kugamba mnt’hu agenda na mkaza ise. 2 Mwadaha vivihi kukeduvya ne imbuli iyo? Nomuungwa kuionela kinyulu, mnt’hu uyo naye adamanye imbuli iyo neviungwa aguluswe amlawe mwenyu.

22 Akupata mkaziwe apata kint’hu chedi, naye apata geleko dyedi kulawa kwa Zumbe Mnungu.

22 Akupata mkaziwe apata kint’hu chedi, naye apata geleko dyedi kulawa kwa Zumbe Mnungu.

22 Akupata mkaziwe apata kint’hu chedi, naye apata geleko dyedi kulawa kwa Zumbe Mnungu.

14 Nyumba na ugoli ni ukipe akupata mnt’hu kulawa kwa welesi wakwe, mna mvele mta mzungu alawa kwa Zumbe Mnungu.

18 Unde na kinyemi kwa mkaziwo, naho welelwe ni mkaziwo uyo umlombile. 19 Ni ywedi ahomboele, uwedi wakwe welela kila lupisi, naho kwa lukunde lwakwe welelwe mazuwa yose.

3 Milosi ya pamp’he inamwiile enga uki, kiya akulonga ni chedi kujink’ha mavuta ya mzaituni, 4 mna ko uheelo yanda isungu enga sungwi naho yasenga enga sime. 5 Viga vakwe vahinga mwo kubanika, nk’hacho zakwe zagendeela kwe kikuta. 6 Yehe hakuikaula sila yo ugima, sila zakwe ni za kwangadika du, mna hamanyize.

7 Haluse nyuwe wanangu nitegelezeni, naho mse kujala ulosi wangu. 8 Sila zenyu zinde hale na yehe, naho mse kunda hagihi ne nyumba yakwe. 9 Use kuwenk’ha watuhu nt’hunyo yako, na waihile wakukome weye.

3 Milosi ya pamp’he inamwiile enga uki, kiya akulonga ni chedi kujink’ha mavuta ya mzaituni, 4 mna ko uheelo yanda isungu enga sungwi naho yasenga enga sime. 5 Viga vakwe vahinga mwo kubanika, nk’hacho zakwe zagendeela kwe kikuta. 6 Yehe hakuikaula sila yo ugima, sila zakwe ni za kwangadika du, mna hamanyize.

8 Sila zenyu zinde hale na yehe, naho mse kunda hagihi ne nyumba yakwe. 9 Use kuwenk’ha watuhu nt’hunyo yako, na waihile wakukome weye. 10 Wata kwiza sema wanakeiguse mwo ugoli wako, na ndima zako zikanda mwe nyumba za want’hu watuhu. 11 Mwa mazuwa yako ya uheelo wikazi wako nouhongeze, umwo kudalahala kwako. 12 Aho nougambe, "Ivo niihiye makanyo, na kubela kufank’hilwa mwo moyo wangu? 13 Hiitegeleze izwi dya wahinizi wangu, hegu kuweva wahinizi wangu. 14 Haluse nihagihi na kwingila soni, na kuswesa nt’hunyo kwa want’hu."

19 Ni ywedi ahomboele, uwedi wakwe welela kila lupisi, naho kwa lukunde lwakwe welelwe mazuwa yose. 20 Mwanangu nii kukailwa ni mvele mhabwasi? Naho nii umkumbatile mvele wa mwenye?

29 Nivo vili mgosi naagende na mvele wa miyawe, yeyose naagende na mvele uyo haalekigwe kusengelwa.

32 Mgosi akugenda na mvele wa mwenye ni mhezi, naho akebananga yehe mwenye.

32 Mgosi akugenda na mvele wa mwenye ni mhezi, naho akebananga yehe mwenye. 33 Naafyalikwe na soni heiyauke mwakwe na mabezo naayapate hayahauke mwake. 34 Kwaviya wivu wa mgosiwe wamtendesa ande na luhahila, umwo akalihiza kikoda haande na mbazi. 35 Haazumile maliho yoyose hegu kwink’hwa geleko dyodyose.

4 Mvele ywedi ni nt’hunyo kwa mgosiwe, akumgela soni mgosiwe ni enga kuola mwa mavuha ya mgosiwe.

9 Mioyo ya want’hu yafanyanya sila zawe, mna Zumbe Mnungu alongoza lugendo lwawe.

9 Ni vedi kwikala mnk’handa mwe digulu he nyumba, kujink’ha kwikala mwe nyumba imwenga na mvele mta nk’humbizi.

Mvele ywedi

10 Mvele mta nt’hogola yedi ni ani akudaha kumpata? Yehe ni ywa yombe kulu kujink’ha iwe dya yombe kulu.

Mafundo kise kunda hamwenga na hewe kumhuwila Mnungu

14 Mse kutimilana na hewekuhuwila. Togoleni wedi no wavu vazumilana? Mmweko no lwiza vadaha vivihi kwila hamwenga?

3 Mnungu aunga mnde msuntike naho mkenege kindedi ndedi no uhabwasi. 4 Mnt’hu yeyose aungwa amanye kuudaha umwili wakwe mwenye kwa kunda mnt’hu ywa Mnungu na wogofi, 5 hiyo kwa kumunk’wamunk’wa kwiihile enga want’hu hewemmanyize Mnungu.

15 Kauleni mnt’hu yoyose asekumliha mnt’hu yaihile kwa yaihile, mna zunguleni kutendelana ayedi mazuwa yose kuwadamanyila yedi want’hu wose.

10 wahabwasi na wakutenda uhabwasi na wagosi weyawe, wakutaga want’hu, wakukelisa kwa kudant’ha, na wadya wakudamanya chochose hi mahinizo ye kindedi.

2 Kilongozi ywa fyo dya wahuwila wa Yesu Kilisito aungwa kunda mnt’hu heekubelwa, ande ywa ndoza ya mvele yumwenga, naho ande mt’hu akuudaha umoyo wakwe, heina mbuli za jangajila, ande mkise, naho mdahi wo kuhiniza,

12 Mndima we difyo dya wahuwila wa Yesu Kilisito ande na mvele yumwenga, naho adahe kuwakimaila vedi wanawe ne nyumba yakwe.

6 Mdala kilongozi ywe difyo dya wahuwila wa Kilisito aungwa kunda mnt’hu heekulongwa vihile ni want’hu, ande na mvele yumwenga du naho wanawe waungwa kunda wahuwila naho wamanyike kunda hiyo wank’humbizi naho hiyo wank’hani.

Miko ihengi

5 "Mgosi yeyose alombile mazuwa ya hagihi asekuita kwe nk’hondo, naho asekwink’higwa ndima yeyose, alekelwe ekale kwa mwaka umwenga, vileke ekale kaya na mkaziwe."

Talaka no kulombigwa kaidi

1 "Uneva mgosi analomba mvele, niyo anda hakumuunga kwaviya helelwe naye. Ivo mgosi niyo amwandikila talaka na kumgulusa mwe kaya yakwe,

Miko ye ndoza

13 "Mgosi analomba mvele, niyo amwiihiya na kumleka 14 na kumlongeleza mwe kiyeti kwa kumziga kugamba, umwo wamlombaga mvele uyu amuonga kugamba handaga mwali na mazanga."

15 "Ivo ise na nine ywa uyo mvele nawegale uwona wa mgolole ding’aile we ndoza yakwe ukulagisa uwali na mazanga wo mwana ywawe na kuulagisa kwe kitala cha wadala vilongozi wo mzi wakakamba, 16 ‘Nekimloza mwana ywetu kwa mnt’hu uyu, mna haluse hakumuunga, 17 naho amlongeleza kwa mbuli ya soni na kugamba hambwe hambwiile no mwali na mazanga yakwe. Hata ivo uwona wo mwana ywetu ni uno! Naho nawauguhe na kuu kunguzula mgolole uwo ha wadala vilongozi wo mzi uno.

8 Usekugenda na wakaza iso kwaviya awo ni wanyokwe.

20 Usekugenda na mkaza miyawo kwaviya noukegele usavu.

10 Uneva mnt’hu anagenda na mvele wa miyawe, wahabwasi awo waungwa kukomwa.

13 Uneva mgosi anagenda na mgosi miyawe enga viya wakudamanya mgosi na mvele, wagosi awo waidi wadamanya ihizo kulu vitendese. Waungwa wakomigwe, sakame yawe neinde mwo mtwi wawe wenye.

7 Ivo wasekulomba wavele wakegeile usavu kwa upamp’he hegu wenk’higwe talaka na wagosi zawe, kwaviya walava nt’hambiko ni wakukile kwa Mnungu ywawe.

13 Walava nt’hambiko wakulu waungwa walombe wavele wali na mazanga. 14 Hakuungwa kumlomba mvele afiilwe ni mgosiwe hegu asigwe na kwink’hwa talaka, hegu mvele akegeile usavu kwa upamp’he, ivo namlombe du mwali na mazanga mwa want’hu wakwe.

6 Nitowe enga kilagiso mwo moyo wako

enga lagiso mwo mkono wako

kwaviya lukunde luna ludole enga file

finju nazo ni enga kikuta

ukoka enga moto ivo ukukweela vitendese.

Wakweela enga lubalula

7 Mazi mengi hayakudaha kuuzima lukunde

malawo nayo hayakudaha kuuzima

Enga ivo mnt’hu akageza kugula lukunde

icho naapate ni lubezo du.

7 Mazi mengi hayakudaha kuuzima lukunde

malawo nayo hayakudaha kuuzima

Enga ivo mnt’hu akageza kugula lukunde

icho naapate ni lubezo du.

7 Weye myangu hukuungisa kutendesa kuhombweela.

Naho miye hikuona lema dyodyose.

5 Matombo yako ni enga wana swala waidi mapasa,

izo zikudya hana mani yadegede.

9 Weye mtumizwa ywangu kuubwedeza umoyo wangu,

kwa kunikaula lumwenga du,

na kwa usalu wako uwo wa mwe singo.

6 Mtwi wangu ugonela nt’hendelo ya kumoso,

na mkono wo kulume nawo wanikumbatila.

2 Uninonele no mnomo wako,

kwaviya lukunde lwako lwanitenda ninde na kinyemi kujink’ha divai.

9 Uonele kinyemi wikazi wako hamwenga na mkazio umuungise mwo ulu lupisi lwose lwa makunt’ho wink’higwe ni Mnungu, kwaaviya ayo nayo upangilwe mwo wikazi wako mwe ndima yako aha he isi.

9 Uonele kinyemi wikazi wako hamwenga na mkazio umuungise mwo ulu lupisi lwose lwa makunt’ho wink’higwe ni Mnungu, kwaaviya ayo nayo upangilwe mwo wikazi wako mwe ndima yako aha he isi.

9 Ni vedi kunda na mvele kujink’ha kunda wikedu kwaviya waidi awa nawapate maliho yedi kwajili yo undima wawe. 10 Uneva mnt’hu yumwenga anagwa miyawe naamwinule, Mna hangi yehe mwenye mnt’hu akunda ekedu niyo agwa, uyo haande na mnt’hu ywa kumwinula. 11 Naivo waidi wananda hamwenga nawadahe kwambizana, mna ananda ekedu haadahe kukeambiza mwenye? 12 Hamwenga na kugamba mnt’hu yumwenga ekedu adaha kuhumwa ni mnk’hondo, mna wananda waidi nawamhume mnk’hondo ywawe. Hiyo vihufu kukant’ha sigi nt’hatu zinabilingwa hamwenga.

17 Mna kwaviya Falao kamguha Salai mkaza Ibulamu, Zumbe amwigailaga maine ya kusumlumiza uyo Falao na want’hu we mwe nyumba yakwe. 18 Falao niyo amwitanga Ibulamu no kumuuza, "Weye kunitenda vivihi? Nii hunigambile kugamba uyu andaga mkazio?

Hajili no mwanawe Ishumaeli

1 Salai mkaza Ibulamu, hamwelekele mgosiwe mwana yeyose. Mna andaga na mvele mtumwa akulawa misili etangagwa Hajili, 2 naivo Salai niyo amgamba Ibulamu mgosiwe, "Mnungu haungile kunink’ha mwana haluse gona na uyo mtumwa ywangu Hajili mafani adaha kunelekela mwana." Ibulamu azumilaga yadya alongile mkaziwe Salai. 3 Ivo Salai niyo amwigala Hajili mtumwa ywakwe andile Mmisili kwa Ibulamu vileke ande mkaziwe. Aya yalailaga miaka mlongo umwo Ibulamu andaga kekela Kanani.

10 Yumwenga ywawe andile kilongozi niyo agamba, "Miezi mnane kukongela ivi haluse, Neni uye kwako, naho mkazio Sala naande na mwana kilume"

Sala andaga hanyuma yo ulwivi lwe nk’hambi akategeleza. 11 Ibulahimu na mkaziwe wandaga wadalahalise, naivo Sala andaga hakuona mazuwa yakwe ye miezi. 12 Sala niyo aseka akagamba, "Miye hidalahala, mnumangu naye kadalahala, nenidahe kunda na kinyemi na kupata wana?"

9 Onani amanyaga kugamba, awana hawande wakwe, kwa ivi kila akagona na mkaza nduguye andaga aketiila hasi zimbeyu ze cheleko vileke asekumwelekela nduguye wana. 10 Zumbe helelwe naicho adamanye, ivo niyo akomwa nae.

Kwelekwa kwa Selemani

24 Niyo Daudi amsangalaza Betisheba mkaziwe. Niyo agona naye, niyo enula ubovu na kwingila nyumba mwana kilume, uyo Daudi amwitangaga Selemani. Zumbe Mnungu amuungisaga mwana uyo,

21 Mna Abiya apataga ludole. Niyo alomba wavele mlongo na kane, apataga wana kilume milongo miidi na waidi na wana kike mlongo na mtandatu.

29 "Ivo, uno nuwo umwiko wo wivu uneva mvele kaganika niyo akegela usavu kwa mgosi mtuhu umwo akamanya kugamba ana mgosiwe, 30 hegu hata mgosi amfanyanya vihile mkaziwe. Mlavant’hambiko naamkimalise mvele uyo kwa Zumbe niyo mlavant’hambiko amdamanyila imiko iyo yose.

36 Nahanda na mlotezi yumwenga we kivele, dizina dyakwe Ana mwana wa Fanueli we kabila dya Asheli. Mvele uyu nakekala na mgosi kwa myaka mfungate kukongela ukulombigwa kwakwe.

8 "Uneva unalalikwa mwe ndoza, use kwikala mwe zink’halo zikulongole inase kunda kuna mtuhu kukujink’ha weye alalikwe nu mkulu,

18 "Mnt’hu yoyose akumwasa mkaziwe niyo alomba mtuhu, ahabwasa. Na yudya akuunga amlombe yudya asigwe ahabwasa.

27 Want’hu nawakadya na ukunywa, nawakalomba na kulombigwa mpaka lupidi ludya Nuhu eze engile mwe safina. Mazi niyo yalaila na kuwakoma wose.

10 Yesu niyo akimaala, amgamba yudya mvele, "Wekuhi? Hasigale hata yumwenga akukulongeleza?"

11 Yudya mvele niyo amhitula, "Zumbe hawahali."

Yesu niyo agamba, "Vedi. Hata miye hikukusengela keitile, mna unasekudamanya wavu naho."

29 Naho yeyose alekile nyumba yakwe, hegu wandugu wa kigosi na walumbuse na ise na nine, hegu wanawe ne zink’honde zakwe, kwa kunizungula miye naahokele malavo gana ya viya avilekile, naho neenk’higwe ugima wa ulo na ulo.

24 Wakagamba, "Mhinizi, Musa agambaga, uneva mnt’hu anabanika heina mwana kwa mkaziwe, nduguye amlombe mvele uyo vileke amwelekele wana.

30 Kwaviya, umwo want’hu wabanike wakauyuka, hokunde na kulomba hegu kulombigwa, kwaviya want’hu nawande enga watumigwa wa kwe mbingu.

19 Kwaviya kwo moyo kwalawa fanyanyi ziihile, zikwigala ukomi, uhabwasi, na mbuli nt’huhu za mwo mwili, finju, udant’hi, na kuhomola.

19 Naho udamanyi ukulawa mwo kumunk’hwamunk’hwa kwiihile umanyika, naho ni uno, uhabwasi na wikazi wiihile ne kilanga. 20 Miviko ya mahili na usai na unk’hondo na nk’humbizi na finju na maya na ugila, kupangana na vifyo vikuhigana, 21 kwiihiya na ukozi na fugo zimemile ukozi na uhabwasi na mbuli nt’huhu enga izo. Nawakanyani nyuwe enga ivo nawakanyaga aho nk’hongo, wose wakudamanya ayo hawande na hant’hu mwo Useuta wa Mnungu.

3 Mkaziyo naande enga mzabibu ukweleka mwe kaya yako,

wanao nawande enga masukiza ya mizeituni,

wakazunguluka imeza yako.

2 Mvele alombigwe, atozelezwa nu mwiko kwa mgosiwe mwo ugima wakwe wose, mna mgosiwe anabanika, anda kalekelwa mwe miko ikumtozeleza kwa mgosiwe. 3 Naivo, uneva ekala na mgosi mtuhu umwo mgosiwe akei mgima, aho neetangwe mhabwasi, mna uneva mgosiwe anabanika, mvele uyo heekailwe ni miko naho heetangwe mhabwasi analombigwa ni mgosi mtuhu.

20 Mna nna mbuli huunga hugambile, weye wamzumila yudya mvele Yezebeli yehe akuketanga mlotezi, uyo akuwahiniza na kuwadant’hiliza wandima wangu wadamanye uhabwasi no kudya nk’hande zilavigwe nt’hambiko kwa mahili.

21 Want’hu wadya hawa kweiile ukomi wawe na usai wawe no uhabwasi wawe no ubavi wawe.

2 Kwaviya usengelo wakwe ni wa kindedi na wa uwagilwa, kwaviya kumsengela yudya pamp’he mkulu aibalange isi kwa uhabwasi wakwe. Mnungu alihizaga kwaviya awakomaga wandima wakwe."