Família
A família é a primeira instituição criada por Deus. Ele a projetou para ser escola de amor, fé e formação de caráter. A Bíblia honra a família e nos ensina a cuidar dela.
Eu e minha casa
Eu e minha casa serviremos ao Senhor. A família que serve a Deus juntos permanece unida e fortalecida em todas as circunstâncias.
Wone hamganile kumkolela mijito Mkulu Nguluwi, lelo mhagule lehano baha ndo whaani yomumkolela mijito, kota ndo milungu jila jiwele wasekulu wa hemwe nawajikolela mijito kumwambu mwa lwanda lwa Eyufulate ama milungu ja Waamoli jiwele sambi mwangikala kuli isi ya hewo. Ila heni na ng’handa ya heni, tomkolela mijito Mkulu Nguluwi."
Wone hamganile kumkolela mijito Mkulu Nguluwi, lelo mhagule lehano baha ndo whaani yomumkolela mijito, kota ndo milungu jila jiwele wasekulu wa hemwe nawajikolela mijito kumwambu mwa lwanda lwa Eyufulate ama milungu ja Waamoli jiwele sambi mwangikala kuli isi ya hewo. Ila heni na ng’handa ya heni, tomkolela mijito Mkulu Nguluwi."
Nawamwidichila, "Umkunde mkulu Yesu nagwe koloholigwa hamwe na wanhu wa ng’handa ya hegwe."
Mkulu Nguluwi, Nguluwi wa hetwe, yawe hamwe na hetwe kota vyoyawele na wasekulu wa hetwe, yaleche kutuleka ne kutulema.
Criar os filhos
Instrui a criança no caminho em que deve andar. O lar é a primeira escola de fé e obediência.
Umlanguse mwana ndaze vyoilinguganigwa kikala goya,
naye hosemwa mbaka kuli usekulu.
Umlanguse mwana ndaze vyoilinguganigwa kikala goya,
naye hosemwa mbaka kuli usekulu.
Ulonzi ulinguwala wana
Mwana wa heni, uhulichize malajizo kulawa kwa mhaza wa hegwe,
uleche kugabeza malanguso ga mayako,
ago gowa chipembelo kumutwi kwa hegwe,
na ugasi kuli singo ya hegwe.
Makanyo galinguwala ung’hondwa
Msongolo wa heni, wibatilile malajizo ga mhaza wa hegwe,
uleche kusemwa malanguso ga mayako.
Na ulonzi awu wondilinguwalonjela lehano, muuwiche mnhumbula za hemwe, namwe muwalanguse wana wa hemwe goya na kugalonga homchikalisa kuli ng’handa za hemwe na homjenda mnzila na homuwasa na homlilimka.
Na ulonzi awu wondilinguwalonjela lehano, muuwiche mnhumbula za hemwe, namwe muwalanguse wana wa hemwe goya na kugalonga homchikalisa kuli ng’handa za hemwe na homjenda mnzila na homuwasa na homlilimka.
Hemwe namwe wahaza na wamamo, mleche kuwazudiza wana wa hemwe, ila muwalolele kwa kuwalangusa na kuwapa malanguso ga Mkulu wa hetwe Yesu Kilistu.
Hemwe namwe wahaza na wamamo, mleche kuwazudiza wana wa hemwe, ila muwalolele kwa kuwalangusa na kuwapa malanguso ga Mkulu wa hetwe Yesu Kilistu.
Wana na wahaza na wamamo wa hewo
Hemwe wana, muwahulichize wahaza na mamo wa hemwe kota vyoyalingugana Mkulu, kwa vila ayo ndo mbuli inojile. "Wahulichize mhaza na mayako," Awu ndo mzilo wa mwaluko uwele na ilagano,
Honrar e amar
Honra teu pai e tua mãe. A família funciona com perdão, paciência e amor incondicional entre todos os seus membros.
"Wahulichize mhaza na mayako leka wikale na ukomu wa kulutilila kuli isi yondilingukupa heni Mkulu Nguluwi na Nguluwi wa hegwe.
"Wahulichize mhaza na mayako leka wikale na ukomu wa kulutilila kuli isi yondilingukupa heni Mkulu Nguluwi na Nguluwi wa hegwe.
Wahulichize mhaza na mayako, na migane na mlingikalasa halibehi kota vyoulingigana gwegwe."
Malanguso ga kulekana
Yesu loyasindile kulonga mbuli azo, nakalawa Galilaya, kaluta Yudeya, kumwambu mwa lwanda lwa Yolodani. Wanhu wenji na wamuwinza ako, na wawele watamwa nakawosela matamwa gawo.
Mafalisayo wamwenga nawamuyila, wamuuza wojeza kumgwiliza, "Ndaze, yowa goya mlume kumha luleko mchewake kwa mbuli yoneche yeng’ha ila?" Yesu nakawedichila, "Ndaze, hamsomile kuli Maandiko Matakatifu kota Nguluwi yamlumbile munhu kulawila mwaluko nakalumba mlume na mdala? Baho nakalonga, ‘Kwa chiwalo acho mlume komleka mhaza na mayake, na kilumba hamwe na mdala wa heye, nawo weli wowa lukuli lumwe.’ Leka ahyo, hewo hawele weli kahi ila yumwe. Lelo choyalumbanize Nguluwi, munhu yaleche kulekaniza."
Ila Mafalisayo nawamuuza, "Lekachoni lelo Musa nakatulajiza mdala yapegwe kalatasi ya luleko na kulechigwa?" Yesu nakawedichila, "Musa nakawakundila kuwaleka wadala wa hemwe kwa vila mwali na nhumbula zigagadale. Ila haiwele hino kulawa mhela Nguluwi loyalumbile. Lelo ndanguwalonjelani, yoneche yomleka mchewake ila kwa mbuli ya ung’hondwa, nakuhola mdala yunji, kangudita ung’hondwa."
Walanguswa wa heye nawamlonjela, "Wone mbuli za mlume na mdala ndo azo, inoga tuleche ng’hatu kuhola." Yesu nakamlonjela, "Haiwele weng’ha walinguweza kuibochela mbuli ayi, ila wala watambichizwe na Nguluwi. Kwa vila hana mbuli zinji za kuleka kuhesa, wanji nawapondigwa ahyo na wanji kwa vila nawaditigwa kuwa matowashi na wanhu na wanji nawagana waleche kuhesa kwa mbuli ya undewa wa kilanga. Yoneche yoweza kubochela ilanguso ali nayabochele."
Yesu kanguwatambichiza wana wadodo
Hamba wanhu nawamigalila Yesu wana wadodo leka yawawichile moko na kuwalandila na kuwakumbatiza, ila walanguswa nawawang’hanuchila. Yesu nakalonga, "Muwaleche awo wana wadodo woye kwa heni, mleche kuwalemeza, mina undewa wa kilanga ndo wa wanhu wafandile kota wana awa." Lelo kawawichila moko na kuwakumbatiza, hamba koka honhu aho.
Msongolo yawele na lufufu
Munhu yumwe nakamuyila Yesu, nakumuuza, "Mlangusa, ndite choni chinojile leka ndiuhalile ukomu wa mazuwa gose ne kuduma?" Yesu nakamlonjela, "Lekachoni kwangumbuza kuli Mbuli Inojile? Kabaho yumwe hela yanojile. Wone ugana kwinjila kuli ukomu wa mazuwa gose, ibate malajizo ga Nguluwi."
Yula munhu nakamuuza, "Malajizo galikohi?" Yesu nakalonga, "Uleche kukopola, uleche kudita ung’hondwa, uleche kuhiza, na uleche kulavya ulolezi wa udesi, Wahulichize mhaza na mayako, na migane na mlingikalasa halibehi kota vyoulingigana gwegwe."
Ayo msongolo nakamlonjela, "Ago geng’ha ndagudita, ndite choni kahi?" Yesu nakamlonjela, "Wone ulingugana ukangaliche, ulute ukaguze vinhu vya hegwe, uwape wazunwa sendi azo, na hegwe kowa na ng’hano kilanga, hamba uye umbinze." Ayo msongolo loyahuliche ago, nakaluta yawele na masinzo, mina nayali na lufufu lwinji.
Aho Yesu nakawalonjela walanguswa wa heye, "Ndanguwalonjelani ndikomya haiwa ubewe kwa yawele na lufufu kwinjila kuli undewa wa kilanga. Kahi ndanguwalonjelani, yowa ubewe kwa ngamiya kukola kuli itubuli lya chihomo, kuleka kwa yawele na lufufu kwinjila kuli Undewa wa Nguluwi." Wala walanguswa lowahuliche ahyo wabubuwala ng’hatu, nawamuuza, "Lelo yalikohi yoloholigwa?" Yesu kawalola, kalonga, "Kwa munhu mbuli ayi haiditikwa ne hado, ila kwa Nguluwi mbuli zeng’ha zoditikwa."
Hamba Petili nakalonga, "Na hetwe ndaze? Tuleka geng’ha natukuwinza hegwe, lelo tokwambulila choni?" Yesu nakamlonjela, "Ndanguwalonjelani ndikomya, Mwana wa munhu lohochikala hali chigoda cha undewa cha ukulu wa heye kuli isi inyale, hemwe mumuwinzile mochikala hali vigoda vya undewa muwatagusa nhanzi kumi na mbili za Isilaeli. Na chila munhu yalechile ng’handa ama wang’holoze ama lumbu ama mhaza ama mayake ama wana ama migunda, kwa mbuli ya heni, kobochela mala miya mzidi, na wowa na ukomu wa mazuwa gose ne kuduma. Ila wawele wa mwaluko wowa wa mwiso, na wawele wa mwiso wowa wa mwaluko.
Ila muwe na isungu na mitanze, chila yumwe wa hemwe yalechele gehile ga miyage, kota Nguluwi vyoyalingulechela gehile ga hemwe kwa kukolela Kilistu.
Ila chila mlume yamgane mchewake kota vyoyalingigana yuye na chila mche yamhulichize mlume wa heye.
Munhu wone yalonje kangumgana Nguluwi aku yomzudila mng’holoze, ayo munhu ndo mdesi. Mina wone munhu yohambe yamgane mng’holoze yalingumona, koweza ndaze kumgana Nguluwi yohambe yamone.
Cuidar da família
Quem não cuida dos seus negou a fé. A família é responsabilidade sagrada — prover, proteger e abençoar é mandamento divino.
Wone munhu halinguwalolela goya wanhu wa ivyazi lya heye, wala wanhu wa haluga hake, lelo munhu ayo nakagabela makundo, kahi ndo keha ng’hatu kusinda munhu yohambe yamkunde Kilistu.
Wone munhu halinguwalolela goya wanhu wa ivyazi lya heye, wala wanhu wa haluga hake, lelo munhu ayo nakagabela makundo, kahi ndo keha ng’hatu kusinda munhu yohambe yamkunde Kilistu.
Ila mdala yafililwe na mlume wa heye wone kana wana ama wazukulu, awo yanguganigwa kilangusa na kudita gala galinguwalapa kweneza kudita gala galingumnojeza Nguluwi kwa ivyazi lyaa hewo na kuwahilusila ganojile wa mamo wa hewo gowawaditile aho hamwande, kwa vila mbuli ayi ndo ilingumnojeza Nguluwi.
Kibagula kuli chilundo cha wanhu walingumkunda Kilistu
Wang’holozangu, ndanguwadedeza kwa itagwa lya Mkulu wa hetwe Yesu Kilistu, mihanyise kuli chila mbuli yomlingulonga, haleche kuwa na kilewa hali hemwe, muwe na majesa gamwe na kunuwila kumwe.
Wana ndo utambichizo kulawa kwa Mkulu Nguluwi,
wana ndo ndolendole kulawa kwa heye.
Wana wapondigwe kuno wahaza wa hewo wang’hali wawele na mong’ho,
woweza kuwatanza wahaza wa hewo howowa walalile.
Ahyo, nakatambichizwa munhu yawele na wana wenji.
Holemwela hoyowa habehi na mng’honyo hali chitala.
Ila igano lya kwimilila lya Mkulu Nguluwi lyangikala mazuwa gose,
kwa wala walingumdumba
na kutanganika kwa heye kwangikala lulelo lweng’ha,
kwa weng’ha walingibatilila ilagano lya heye,
walingukumbuchila kuhulichiza malajizo ga heye.
Ila igano lya kwimilila lya Mkulu Nguluwi lyangikala mazuwa gose,
kwa wala walingumdumba
na kutanganika kwa heye kwangikala lulelo lweng’ha,
kwa weng’ha walingibatilila ilagano lya heye,
walingukumbuchila kuhulichiza malajizo ga heye.
Uhamwe hali wanhu
Ndo mbuli inojile na ya kunojeza ng’hatu,
wenyelukolo kikala hamwe kwa uhamwe.
Unidade familiar
A coroa dos velhos são os filhos dos filhos. O casamento, os filhos e a comunhão familiar são bênçãos de Deus.
Wazukulu ndo itaji lya wasekulu wa hewo,
wana ndo lutogo lwa mhaza na mamo wa hewo.
Wazukulu ndo itaji lya wasekulu wa hewo,
wana ndo lutogo lwa mhaza na mamo wa hewo.
Goloko kanguganaga mazuwa geng’ha,
mwenyelukolo kangupondigwa kwa chiwalo cha utanzi mhela wa magazo.
Goloko wenji wanguweza kumgwisa munhu,
ila kabaho goloko yalingukundigwa kusinda mwenyelukolo.
Uleche kumsemwa goloko wa hegwe ne wa mhaza wa hegwe.
Wone uwe na magazo uleche kubilimila kwa mng’holozo,
fola munhu youlingikalasa habehi kusinda mwenyelukolo yawele kutali.
Mwana wa heni, wone nhumbula ya hegwe iwe na luhala,
nhumbula ya heni yosangalala.
Mhaza wa mwana yatanganiche komema usangalalo,
yalingumponda mwana yawele na luhala, kosangalala kwa chiwalo cha heye.
Nhelo za Solomoni
Azi ndo nhelo za Solomoni.
Msongolo yawele na luhala ndo usangalalo kwa mhaza wa heye,
ila msongolo yasowile luhala ndo masinzo kwa mayake.
Ukole mijito ja hegwe kunze tandi,
uwiche goya chila chinhu kumgunda,
hamba uzenje ng’handa ya hegwe.
Munhu yawele na maya ga sendi, kanguligalilaga magazo ivyazi lyake,
ila yalinguzudila kupegwa chinhu choneche kwa uviso, kochikala.
Yalinguibena ng’handa ya heye kopata mbeho,
mpoka kowa mpogozi wa wawele na luhala.
Casamento e família
O homem deixará pai e mãe e se unirá à sua mulher. A família começa no casamento — aliança sagrada diante de Deus.
Kwa chiwalo acho, mlume komleka mhaza na mayake na kilumba na mche wake, nawo awo weli wowa lukuli lumwe.
Nguluwi nakawatambichiza na kuwalonjela, "Muwe na wana na mwonjezeche na mkaimemeze isi yeng’ha na kuilongoza. Mlongoze somba na videje na chila chilumbigwe chiwele na ukomu chilingutambala muisi."
Usangalale hamwe na mchewako kwa chiwalo cha ukomu wa hegwe kuli mazuwa geng’ha ga kikala kwa hegwe kuwele ndo kota iyosi koupegwe na Nguluwi hano muisi, kwa vila aho ndo honhu hako kuli ukomu na kuli mijito ja hegwe jing’ang’ale hano muisi.
Ila kulawila mwaluko vila Nguluwi loyalumbile isi, nakalumba mlume na mdala, kota vila Maandiko Matakatifu vyogalonjile. Kwa chiwalo achi mlume komleka mhaza na mayake na kilumba hamwe na mche wake, nawo weli wowa lukuli lumwe. Hawowa weli, ila lukuli lumwe. Lelo choyachilumbize Nguluwi, munhu yaleche kulekaniza."
Wone hemwe muwele wehile mwanguvizela kuwamha wana wa hemwe vinhu vinojile, ndikomya Mhaza wa hemwe yawele kilanga kodita mzidi ng’hatu, kowamha Muhe Yelile wala walingumlanda?"
Ila Mkulu Nguluwi kanguwidichila muji wa Yelusalemu,
"Ndaze, mamo koweza kumsemwa mwanage yalingong’ha,
yaleche kumonela isungu mwana yawele nakamponda?
Hanga mamo koweza kumsemwa mwanage,
ila heni sikusemwa.
Lole, nanyandika itagwa lyako kuli viganza vya heni,
ndangijesa kuwala ng’hanzi za hegwe chila zuwa.
Wang’holozangu wondiwaganile, hetwe twa wana wa Nguluwi sambi, ila ing’hali hainakoneka goya ndaze vyotuwa. Ila tuvizela kota mhela Kilistu hoyokuya kahi, tochiwhana naye kwa vila tomona vila vyoyali. Chila munhu yawele na utumbilo awu kuli Kilistu, kochihovuga yawe yelile kota heye Kilistu vyoyawele yelile ng’hatu.