Milagres de Jesus
Os Evangelhos registram dezenas de milagres realizados por Jesus — curas, ressurreições, domínio sobre a natureza e libertações. Cada milagre revelava sua divindade e compaixão.
Curas de cegos e surdos
Jesus devolveu a visão aos cegos e a audição aos surdos, manifestando seu poder sobre toda enfermidade e deficiência.
Isa ka ɲa funyen fila lakɛndɛya
Isa bɔra ye ka wa. Ɲa funyen fila wulira ka ii bila a kɔfɛ, ii ye wɔyɔla ko: «Dawuda dencɛ, i ye hina an na.» Isa donda bon na tuma mɛn, ɲa funyen fila ka ii madon a la. A ka ii maɲininka ko: «Ai lanin a la ko n di se ai ɲa lakala wa?» Ii ka a fɔ ko: «Ɔɔn, Maari, an lani wo la.» Wo rɔ, Isa ka a bolo maa ii ɲa la. A ka a fɔ ko: «Ai la lemɛniya kosɔn, ai ɲa ri laka.» Ii ɲa lakara. Isa ka a fɔ ii yɛ ka a magbɛlɛnya ko: «Ai kana ko wo fɔ mɔɔ si yɛ.» Kɔni ii bɔnin kɔ so kɔndɔ, Isa tun ka mɛn kɛ, ii ka wo lakali mara fan bɛɛ rɔ.
Isa ka ɲa funyen fila ɲa laka
Nba, Isa ni a la karandenilu bɔtɔla Jeriko so kɔndɔ, jama ba bilara a kɔ. Ɲa funyen cɛɛ fila siini tɛrɛ sila dala. Woilu ka a mɛn tuma mɛn na ko Isa le tamintɔ, ii wɔyɔra ko: «Maari, mansa Dawuda dencɛ, i ye hina an na.» Jama ka ii makuma ko ii ye ii makun. Kɔni ii pɛrɛnda ka tamin fɔlɔman kan ko: «Maari, mansa Dawuda dencɛ, i ye hina an na.» Isa ka a lɔ ka ii kili, ka a fɔ ii yɛ ko: «Ai ye a fɛ n ye nfen de kɛ ai yɛ?» Ii ka a fɔ ko: «Maari, an ye a fɛ i ye an ɲa laka.» Ii kininkinin donda Isa rɔ. A ka a maa ii ɲa la, ii ɲa lakara i kɔrɔ ye. Ii ka ii bila Isa kɔ i kɔrɔ.
Isa ka ɲa funyen do ɲa laka
Awa, Isa ni a la karandenilu sera Bɛtisayida so kɔndɔ. Mɔɔ doilu nara ɲa funyen do ri Isa ma ka a madiya ko a ye a bolo la a kan ka a lakɛndɛya. Isa ka ɲa funyen mira a bolo ma ka bɔ so kɔndɔ a ri. A ka daji mun ɲa funyen ɲa la, ka a bolo la a kan, ka ban ka a maɲininka ko: «I ye fen doilu yenna sisɛn wa?» Cɛɛ ka a ɲa layɛlɛ ka yennin kɛ. A ka a fɔ ko: «N ɲayen mɔɔilu la. Ii kɛnin ikomin jiriilu le, mɛnilu ye taamataamala.» Isa ka a bolo birin a ɲa la ikɔ tuun. Cɛɛ ɲa lakara. A kɛndɛyara. A ka fen bɛɛ yen koɲuma. Isa ka sila di a ma ko a ye wa a wara. Ko kɔni a kana don so kɔndɔ.
Isa ka cɛɛ tolo gbɛdɛn do lakɛndɛya
Nba, Isa bɔra Tiri mara rɔ ka tamin Sidɔn so kɔndɔ, ka bɔ ye ka Dɛkapɔli mara rasan ka wa Kalile Dala fan fɛ. Mɔɔ doilu nara cɛɛ do malɔ Isa ma ye. Cɛɛ wo tolo gbɛdɛnnin. Kuma fanan gbɛlɛnman a ma kosɛbɛ. Ii ka Isa madiya ko a ye a bolo la cɛɛ wo kan ka a lakɛndɛya. Isa wara cɛɛ ri a dan na, ka a mabɔ jama la. A ka a bolokoyinilu don cɛɛ tolo woilu rɔ, ka ban ka a daji tu ka wo kɛ cɛɛ nɛn ma. Wo kɔ rɔ, a ka a ɲakɔrɔta san ma ka a nilakili lajii bakɛ ka a fɔ ii la kan dɔ ko: «Efata.» Wo kɔrɔ le ko: «i ye laka!»
Cɛɛ tolo fila bɛɛ lakara i kɔrɔ. A nɛnjuilu fulɛnda, a sera kumala koɲuma. Isa ka a fɔ mɔɔilu yɛ ka a magbɛlɛnya ko ii kana ko wo fɔ mɔɔ si yɛ. Wo bɛɛ ni a ta, hali ni a ka ii da matintin ko tan, ii ma wo lase boloka muumɛ. Mɔɔ woilu kabannakoyara fɔɔ ka a dan natamin. Ii tɛrɛ ye a fɔla ko: «A ye ko ko kɛla, wo bɛɛ ka ɲin. A ye tologbedenilu tolo lakala, ka a kɛ boboilu ye kumala fanan!»
Isa ka ɲa funyen do ɲa laka
Wo kɔ rɔ, Isa ni a la karandenilu sera Jeriko so kɔndɔ. Ii ni jama ba bɔtɔla so kɔndɔ, ɲa funyen do siinin sila da la ka tarali kɛ. Wo tɔɔ ko Baritime. A fa tɔɔ ko Time. A ka a mɛn mɛn kɛ ko Isa Nasarɛtika le taminna, a ka a kan nabɔ damira ko: «Isa, Dawuda dencɛ, i ye kininkinin n ma.» Mɔɔ siyaman ka a makuma ko: «I makun.» Kɔni a ka a kan nabɔ ka tamin fɔlɔmanna ka a fɔ ko: «Dawuda dencɛ, i ye kininkinin n ma.»
Isa ka a lɔ ka a fɔ ko: «Ai ye a kili.» Mɔɔilu wara ɲa funyen kili ko: «I jusulatɛɛ. I wuli. Isa ye i kilila.»
Wo rɔ, cɛɛ ka a la durukiba lafili duu ma ka a wuli i kɔrɔkɔrɔ, ka wa Isa tɛrɛn ye. Isa ka a maɲininka ko: «I ye a fɛ n ye nfen de kɛ i yɛ?» Cɛɛ ka a fɔ ko: «Karanmɔɔ, n ye a fɛ i ye n ɲa laka.» Isa ka a fɔ ko: «Wa. I la lemɛniya ra i lakɛndɛya.» A ɲa lakara i kɔrɔ. A ka a bila Isa kɔfɛ.
Isa ka ɲa funyen do ɲa laka
Isa ni a la mɔɔilu sudunyara Jeriko so la tuma mɛn na, ii ka ɲa funyen do tɛrɛn yɔrɔ wo rɔ. A siini tɛrɛ ye taralila sila da la. Ɲa funyen wo ka jama mankan mɛn, ka maɲininkali kɛ ko: «Nfen kɛnin?» A fɔra a yɛ ko Isa Nasarɛtika le tamintɔ. A ka wo mɛn tuma mɛn na, a ka a kan nabɔ ka a fɔ ko: «Isa, Mansa Dawuda mamaren cɛɛ, i ye kininkinin n ma.» Mɔɔ mɛnilu tɛrɛ ye jama ɲɛfɛ, woilu ka a makuma ka a fɔ a yɛ ko: «I makun!» A ma sɔn a makunna, fɔɔ ka a kan nabɔ fanka la, ka a fɔ ko: «Isa, Mansa Dawuda mamaren cɛɛ, i ye kininkinin n ma!» Isa ka ɲa funyen kan mɛn ka i lɔ, ka a jamari kɛ ko ɲa funyen ye lana a ma. Mɔɔilu wara a ta ka na a ri a ma. A se mɛn kɛnin Isa ma, Isa ka a maɲininka ko: «A ye di? I ye a fɛ n ye nfen kɛ i yɛ?» A ka jabili kɛ ko: «Maari, n ye a fɛ n ɲa ye laka ikɔ tuun.» Isa ka a fɔ a yɛ ko: «Ale le wo ri. I ɲa ra laka. I ra lakɛndɛya i la lemɛniya sababu la.» A ɲa lakara i kɔrɔ ye. A bilara Isa kɔ ka to Alla gbiliyala. Mɔɔilu ka wo bɛɛ yen ka Alla tando bakɛ.
Isa ka ɲa funyen do ɲa laka
Nba, Isa tamintɔla, a ka cɛɛ do yen a ɲa funyen de sɔrɔnda. A la karandenilu ka a maɲininka ko: «Rabi, yon ka julumun kɛ cɛɛ ɲin wala a sɔrɔnbailu, a ɲa funyen sɔrɔnni wa?» Isa ka ii jabi: «Cɛɛ ɲin ma sɔrɔn ka bɛn a jɛrɛ la julumun ma wala a la mɔɔbailu la julumun ma. A ɲa funyen de sɔrɔnda, sa Alla la sebaya ri yiraka mɔɔilu la ale fɛ. Fanin tele ye ye, an ka kan ka baara kɛ a yɛ mɛn ka n kelaya. Su ko wa sudunya, a wa ko: mɔɔ si ti se baarala. Ka n to dunuɲa rɔ, n ye dunuɲa kɛnɛbɔlan de ri.» A bannin kuma wo la, Isa ka daji labɔ duu ma ka bɔɔ lamun wo la, ka bɔɔ wo ta ka a sisa ɲa funyen ɲa la. A ka a fɔ ko: «Wa i ko Silowame ji lamara diya ji la.» Silowame kɔrɔ ye le ko «kela». Ɲa funyen wo wara a ko ji wo la tuma mɛn na, a nara a ɲa ye yennin kɛla!
Curas de paralíticos e enfermos
Paralíticos caminharam, leprosos ficaram limpos e todo tipo de doença foi curada pelo toque e pela palavra de Jesus.
Kunatɔ do nara a ɲɔnkin duu ma Isa kɔrɔ, ka a fɔ a yɛ ko: «Maari, ni i sɔnda, a se ye i yɛ ka n nadaha.» Isa ka a bolo rasɔmɔn ka a maa cɛɛ la, ka a fɔ a yɛ ko: «N da sɔn, i ye ladaha.» A la kuna dahayara i kɔrɔ. Isa ka a fɔ a yɛ ko: «I ye i janto i jɛrɛ rɔ, i kana wo ko fɔ mɔɔ si yɛ. Wa sarakalasela tɔrɔfɛ, a ye i fari ragbɛ. Wo wa ban, Musa ka saraka mɛn fɔ, ka a kɛ sereya ri, i ye wo bɔ ka a yiraka bɛɛ la ko i ra kɛndɛya.»
Ka a to ye, mɔɔilu nara kɔrɔngbɔbatɔ do ri a ma, wo lanin gbeke ma. Isa ka a yen ko ii ra lemɛniya ko a ri se cɛɛ lakɛndɛyala. Wo rɔ, a ka a fɔ kɔrɔngbɔbatɔ yɛ ko: «N dencɛ, i sɛɛbɛ don. I la kojuuilu ra makoto.»
Sariya karanmɔɔ doilu ka wo mɛn ka a fɔ ii jɛrɛ kɔndɔ ko: «Cɛɛ ɲin ye Alla tanama kuma fɔla.» Isa ka ii miriya lɔn. A ka a fɔ ii yɛ ko: «Nfenna miriya juu ɲin ɲɔɔn ye ai jusukun dɔ? A ye di? Ka a fɔ ko ‹i la kojuuilu ra makoto› wala ka a fɔ ko ‹i ye wuli ka taama,› wo fila rɔ ɲuman de fɔ duman? Nba, n di a yiraka ai la ko a se ye nde Mɔɔ Dencɛ yɛ ka kojuuilu makoto dunuɲa rɔ yan.» Wo rɔ, a ka a fɔ kɔrɔngbɔbatɔ yɛ ko: «I wuli ka i la lafen ta ka wa i wara.»
Cɛɛ wulira ka wa a wara.
Wo ka a tɛrɛn cɛɛ bolofaanin do ye ye. Mɔɔ doilu ka Isa maɲininka ko: «Ka mɔɔ lakɛndɛya Ɲɔɲɔ Lon, wo dahanin wa?» Baa ii tɛrɛ ye fɛrɛ ɲininna a ma. Isa ka a fɔ ii yɛ ko: «Ni saa kelen pe ye ai do bolo don? Ni saa wo bera denka kɔndɔ Ɲɔɲɔ Lon, a tii tɛ a labɔ wa? Mɔɔ ka fisa saa ri paaɔn! Wo le rɔ, ka koɲuma kɛ mɔɔ yɛ Ɲɔɲɔ Lon, wo le dahanin.» Isa ka ii jabi mɛn kɛ ten, a ka a fɔ cɛɛ bolofaanin yɛ ko: «I bolo rasɔmɔn.» Cɛɛ ka a bolo rasɔmɔn mɛn kɛ, a bolo kɛndɛyara fewu ka kɛ ikomin a bolo tɔ kelen.
Simɔn biranmuso lanin tɛrɛ, farikalaya ye a la. Ii ka a ko fɔ Isa yɛ. Isa ka a madon a la, ka a mira a bolo ma ka a lawuli. Farimakaliya ka a bila. A wulira ka dɔɔnnin di ii ma.
Isa ka kunatɔ do lakɛndɛya
Lon do rɔ, kunatɔ do nara ka a ɲɔnkin Isa kɔrɔ, ka a madiya ko: «Ni a duman i yɛ, i ri se n nadahala.» Cɛɛ kininkinin donda Isa rɔ. Isa ka a bolo maa a la ka a fɔ a yɛ ko: «N da sɔn. I ye daha.» Kuna ka cɛɛ wo bila i kɔrɔkɔrɔ. A dahara.
Ka a to wo la, mɔɔ doilu nara cɛɛ kɔrɔngbɔbatɔ wo tɔrɔfɛ. Mɔɔ naanin de ka a ta. Ii ma se ii madonna Isa la jama bolo. Wo rɔ, ii yɛlɛra bon kun bilinin kan ka wo do bɔ Isa sii diya san ma, ka ban ka cɛɛ kɔrɔngbɔbatɔ ni a lafen najii woo wo la. Isa ka ii la lemɛniya yen tuma mɛn na, a ka a fɔ kɔrɔngbɔbatɔ yɛ ko: «N dencɛ, i hakɛilu ra makoto.»
Wo ka sariya karanmɔɔ doilu siinin tɛrɛn ye. Woilu ka a fɔ ii jɛrɛ kɔndɔ ko: «Nfenna cɛɛ ɲin ye kumala ten? A ra Alla tanama kuma fɔ! Yon di se hakɛilu makotola ni Alla kelen tɛ?» Isa ka ii miriya lɔn a jɛrɛ ma i kɔrɔ. A ka a fɔ ii yɛ ko: «Nfenna ai ye ai mirila ten? A ye di? Ka a fɔ kɔrɔngbɔbatɔ yɛ ko: ‹I hakɛilu ra makoto›, wala: ‹I ye wuli ka i la lafen ta ka i taama›, wo fila rɔ ɲuman fɔ nɔman? Nba, n di a yiraka ai la ko a se ye nde Mɔɔ Dencɛ yɛ ka hakɛilu makoto dunuɲa rɔ yan.» Wo rɔ, a ka a fɔ kɔrɔngbɔbatɔ yɛ ko: «N ye a fɔ i yɛ ko: ‹I wuli ka i la lafen ta ka wa i wara.›»
Cɛɛ wo wulira ka a la lafen ta i kɔrɔ ka bɔ kɛnɛma mɔɔilu bɛɛ ɲana. Ii bɛɛ kabannakoyara ka a kɛ Alla tando ri ko: «An tun ma ɲin ɲɔɔn yen fɔlɔ fewu!»
Lon do rɔ, Isa donda salibon do kɔndɔ. Cɛɛ bolofaanin do tɛrɛ ye. Mɔɔilu tɛrɛ Isa ragbɛla kosɛbɛ ka a yen ni a ri cɛɛ wo lakɛndɛya Ɲɔɲɔ Lon, baa ii ye sariya sɔrɔn ko rɔ a ma. Isa ka a fɔ cɛɛ bolofaanin yɛ ko: «I wuli ka i lɔ jama tɛma.» Isa ka a fɔ mɔɔilu yɛ ko: «A ye di? A dahanin ka koɲuma kɛ Ɲɔɲɔ Lon wa, wala ka kojuu kɛ, ka mɔɔ kisi wa, wala ka a faa?» Ii ka ii makun. A mɔnɛra ka a ɲa lɔ ii rɔ ka ii ragbɛ. A niilafinda ka a masɔrɔn ii ma sɔn a ɲayenna. A ka a fɔ cɛɛ bolofaanin yɛ ko: «I bolo rasɔmɔn.» Cɛɛ ka a bolo rasɔmɔn mɛn kɛ, a bolo kɛndɛyara fewu.
Isa ka kunatɔ do lakɛndɛya
Nba, lon do rɔ, Isa tɛrɛ ye Kalile mara rɔ. Ka a to so da la, a bɛnda kunatɔ do la. Kuna juu ba le tɛrɛ ye a ma. A ka Isa yen ka a ɲakɔrɔ bɛn duu ma, ka a madiya ko: «Maari, ni i sɔnda, a se ye i yɛ ka n fari sɛninya fɔɔ ka n nadaha.» Isa ka a bolo maa a la ka a fɔ a yɛ ko: «N sɔnni. I ye daha.» Kuna ka a bila i kɔrɔ ye.
Ka Isa to mɔɔilu karanna, mɔɔ doilu nara cɛɛ kɔrɔngbɔnin do ri. A lanin tɛrɛ gbeke ma. Ii tɛrɛ ye don ko rɔ bon na, ko ka jankarɔtɔ la Isa ɲakɔrɔ. Ii ka fɛrɛ bɛɛ kɛ ka a don ɲa ɲinin. Kɔni jama warani tɛrɛ kojuuya. Wo rɔ ii ma don ɲa sɔrɔn. Wo le kosɔn, ii yɛlɛra bon kun bilinin kan ka yɔrɔ do waranka. Ii ka kɔrɔngbɔbatɔ ni a la lafen ta ka a lajii woo wo la. Ii ka a lajii haan ka wa a la Isa ɲakɔrɔ jama tɛma. Isa ka ii la lemɛniya yen tuma mɛn na, a ka a fɔ cɛɛ kɔrɔngbɔbatɔ yɛ ko: «N duɲɔɔcɛ, i ra makoto i la kojuuilu ma bi.»
Sariya karanmɔɔilu ni Farisi mɛnilu tɛrɛ ye ye, woilu ka imiri ko: «Yon de ɲin di mɛn ye Alla tanama kuma fɔla ten? Yon di se mɔɔ makotola a julumunna ten, fɔɔ Alla kelen pe?» Isa ka ii la miriya lɔn. Wo rɔ, a ka a fɔ ii yɛ ko: «Nfenna miriya su wo ye ai jusu rɔ? A ye di? Ka a fɔ cɛɛ wo yɛ ko a ra makoto a la julumun ma, wala ka a fɔ a yɛ ko a ye i wuli ka i taama, ɲuman kɛ duman wo fila rɔ? N di a yiraka ii la, bi, ko a se ye n yɛ, Mɔɔ Dencɛ kɔnin, ka mɔɔ makoto kojuuilu la, dunuɲa ɲin dɔ.» Wo rɔ, a ka a fɔ kɔrɔngbɔbatɔ yɛ ko: «I wuli. I la lafen ta. I ye wa i wara.» A wulira i kɔrɔ ye jama bɛɛ ɲana ka a la lafen ta ka wa a wara. A watɔla, a tɛrɛ ye Alla tandola kosɛbɛ.
Isa ka cɛɛ do lakɛndɛya mɛn bolo janin a ma
Nba, Ɲɔɲɔ Lon gbɛrɛ, Isa donda salibon do la ka mɔɔilu karan. Cɛɛ do tɛrɛ ye, mɛn bolokinin faanin a ma. Nba sariya karanmɔɔ doilu ni Farisi doilu fanan tɛrɛ ye ye, mɛnilu tɛrɛ ye a kɔrɔsila kojuuya, baa ii tɛrɛ ye fɛrɛ ɲininna ka Isa jalaki. Ni a ka bolo janintɔ wo lakɛndɛya Ɲɔɲɔ Lon, ii ri a jalaki sababu sɔrɔn. Kɔni Isa ka ii miriya lɔn. A ka a fɔ mɛn bolo janin a ma ko: «I wuli ka i lɔ an tɛma.» A ka a lɔ. Isa ka jama maɲininka ko: «A ye di? A dahani ka koɲuma kɛ Ɲɔɲɔ Lon, wa kojuu? Ka mɔɔ kisi, wala ka a faa?» A ka a ɲa lɔ ii bɛɛ rɔ, ka ban ka a fɔ cɛɛ wo yɛ ko: «I bolo rasɔmɔn!» A ka a bolo rasɔmɔn. I kɔrɔ ye, a kɛndɛyara.
Isa ka tɛsidi kuntii la jɔn nakɛndɛya
Isa banni wo fɔla jama yɛ, a donda Kapɛrinahumu so kɔndɔ. Romuka tɛsidi kuntii do tɛrɛ ye so kɔndɔ, mɛn diyanan jɔn tun ma kɛndɛ. Wo faatɔ le tɛrɛ jankarɔ bolo. Kɛlɛden kuntii wo ka Isa mankutu mɛn waati mɛn na, a ka Judiya mɔɔbailu kelaya ka Isa madiya, ko a ye na a la jɔn nakɛndɛya. Mɔɔbailu se mɛn kɛni Isa ma, ii ka a madiya kosɛbɛ ka a fɔ a yɛ ko: «Kɛlɛden wo la hakan de. I ka kan ka a dɛmɛn, baa an na jamana mɔɔilu duman a yɛ kosɛbɛ. A jɛrɛ ka an na salibon lɔ an yɛ.» Wo rɔ, Isa wara ii kɔfɛ. Ii sudunyani tɛsidi kuntii wara la, tɛsidi kuntii ka a teri doilu lawa Isa ma, ka a fɔ a yɛ ko: «Maari, i kana i jɛrɛ tɔrɔ. N na hakan tɛ i ye don n wara, ka a masɔrɔn i ka bon nde ri paaɔn! Wo bolo ma, n ma sɔn n jɛrɛ ye wa i kunbɛn, ka a masɔrɔn wo ka bon nde ma. Kɔni ni i ka kuma kelen fɔ, n na jɔncɛ ri kɛndɛya. Baa n ye do la se kɔrɔ, tɛsidi doilu fanan ye n na se kɔrɔ. N wa mɛn kelaya, wo ri wa. N wa mɛn kili, wo ri na. N wa a fɔ n na jɔn yɛ ko a ye kɛ ten, a ri a kɛ ten.» Isa ka kela wo mɛn waati mɛn na, a kabannakoyara kosɛbɛ. A ka iyɛlɛman ka a ɲa lɔ jama rɔ, jama mɛn bilanin a kɔfɛ, ka a fɔ ii yɛ ko: «N ye a fɔla ai yɛ ko hali Isirayɛlikailu rɔ n ma lemɛniya wo ɲɔɔn yen ye.» Nba, keladenilu bɔra Isa kɔfɛ, ka i kɔsɛ tɛsidi kuntii wara. Ii wara a tɛrɛn ye jɔn wo ra kɛndɛya fewu!
Muso jankarɔtɔ do tɛrɛ ye, jenailu ra dan ba bila mɛn kɔ rɔ. A ra san tan ni seyin bɔ, a ma se a kɔ lawulila. Isa ka muso wo yen ka a kili. A ka a fɔ a yɛ ko: «N badenma muso, i ra hɔrɔya i la jankarɔ rɔ ka bɔ a rɔ fewu.» A ka a bolo la muso kan. Muso kɛndɛyara i kɔrɔ ye ka a kɔ latelen, ka ban ka Alla tando.
Isa ka jankarɔtɔ do lakɛndɛya Ɲɔɲɔ Lon
Ɲɔɲɔ Lon do rɔ, Isa wara dɔɔnnin diya Farisiilu la ɲɛmɔɔ do wara. Mɛnilu siini tɛrɛ dɔɔnnin na ye, woilu bɛɛ tɛrɛ ye a lakɔrɔsila kojuuya. Jankarɔtɔ do tɛrɛ ye Isa ɲana jama tɛma ye. Jankarɔ tun da a fari yɔrɔ doilu mafunufunu. Isa ka sariya karanmɔɔ ni Farisiilu maɲininka ko: «A ye di? Ka mɔɔ lakɛndɛya Ɲɔɲɔ Lon, wo bɛnnin an na sariya ma, wala wo bɛnnin tɛ?» Ii ka imakun. Wo rɔ, Isa ka a bolo la jankarɔtɔ kan ka a lakɛndɛya, ka ban ka sila di a ma.
Kunatɔ tan
Isa tɛrɛ ye sila kan ka wa Jerusalɛmu. A tamintɔ tɛrɛ ye Samari mara ni Kalile mara tɛma. A dontɔla so do kɔndɔ, kunatɔ tan nara a labɛn. Ii lɔni tora yɔrɔ jan, ka ii kan nabɔ Isa ma ko: «Isa, an na faama, i ye kininkinin an ma ka an dɛmɛn.» Isa ka ii yen tuma mɛn, a ka a fɔ ko: «Ai ye wa ai jɛrɛ yiraka sarakalaselailu la.» Wo bolo ma, ii bɔra ye ka wa. Ii watɔla, ii bɛɛ kɛndɛyara. Kelen ka a yen ko a ra kɛndɛya. Ka a to Alla tandola kan ba la, a ka i kɔsɛ ka na Isa ma. A ka a ɲakɔrɔ bɛn duu ma Isa sen kɔrɔ ka baraka bila a yɛ. Samarika le tɛrɛ. Isa ka a maɲininka ko: «Mɔɔ tan ma kɛndɛya wa? A tɔ kɔnɔndɔ ye min? Mɔɔ si ma sɛ ka na Alla tando fɔɔ cɛɛ kelen pe ɲin wa, mɛn ye siya gbɛrɛ mɔɔ ri?» Isa ka a fɔ a yɛ ko: «Iwuli! Wa, i ra kɛndɛya i la lemɛniya sababu la!»
Isa ka cɛɛ kɔrɔngbɔyanin do lakɛndɛya
Wo kɔ rɔ, Isa wara Jerusalɛmu Judiya la sali lon. Jerusalɛmu dondiya yɔrɔ wo tɔɔ le ko Saa Donda, yɔrɔ wo tɔrɔfɛ, ji lamara diya do ye ye. Gba safa loolu fanan ye ji lamara diya tɔrɔfɛ. Heburuilu ye a kilila Bɛtisada. Gba wo kɔrɔ jankarɔtɔilu siyaman lani ye, ɲa funyen wo, a ni mɛnilu fari fankelen faani a ma, a ni kɔrɔngbɔya jankarɔtɔ fanan. Cɛɛ do tɛrɛ ye ye, mɛn da san bisawa ni san seyin (38) kɛ jankarɔ rɔ. Isa ka a lani yen. A ka a lɔn ko cɛɛ ma kɛndɛ kɛbi waati jan. A ka a maɲininka ko: «I ye a fɛ ka kɛndɛya wa?» A ka Isa jabi: «N maari, mɔɔ tɛ n bolo ka n najii ji rɔ ji lamaa tuma. N wa kɛ wala ji ma, do ri jii ji rɔ n ɲɛ.» Isa ka a jabi: «I lawuli! I ni la dɛbɛ ta ka i taama.» I kɔrɔkɔrɔ cɛɛ kɛndɛyara. A ka a la dɛbɛ ta ka a taama. (Ko wo kɛra Ɲɔɲɔ Lon de rɔ.)
Isa ka a kɔsɛ Kana, Kalile mara rɔ. A tun ka ji yɛlɛman so mɛn kɔndɔ ka a kɛ rɛsɛnji ri. Ɲɛmɔɔ tɔnɔman dencɛ ma kɛndɛ Kapɛrinahumu so kɔndɔ. Ɲɛmɔɔ wo tɛrɛ ye kuma mɛnna ko Isa ra na ka bɔ Jude mara rɔ ka na Kalile mara rɔ. Wo rɔ a wara ka wa Isa tɛrɛn ka a madiya ko a ni na Kapɛrinahumu ka a dencɛ lakɛndɛya, ka a masɔrɔn a faatɔla le tɛrɛ. Isa ka a fɔ ko: «Na ai ma tɔɔmasere yen, fen mɛn ye kabannako ri, ai ti lala n na.» Ɲɛmɔɔ wo ka a fɔ ko: «N maari, na n wara, sani n dencɛ ye faa.» Isa ka a fɔ a yɛ ko: «Wa i wara. I dencɛ ra kɛndɛya.» Cɛɛ wo lara Isa la kuma la ka i kɔsɛ.
A tɛrɛ ye silala tuma mɛn na a la jɔnilu nara a kun kɔrɔ bɛn. Ii ka a fɔ a yɛ ko: «I dencɛ kɛndɛ le tɛrɛ.» Ɲɛmɔɔ ka ii maɲininka ko: «A kɛndɛyara waati ɲuman?» Ii ka a jabi: «Kunun tele tala ra tamin waati kelen ɲɔɔnna a fari sumara.» A fa hankili bilara ko Isa ka kuma fɔ a yɛ waati wo le la ko: «I dencɛ ra kɛndɛya.» Ɲɛmɔɔ lara Isa la, a ni a la denbaya bɛɛ.
Nba, Isa ka tɔɔmasere kabannako filana wo kɛ Kalile a bɔ kɔ rɔ Jude.
A mulher com fluxo de sangue
Uma mulher que sofria há doze anos tocou a orla do manto de Jesus e foi curada instantaneamente pela sua fé.
Wo ka a tɛrɛn, muso jankarɔtɔ do ye ye. A ra san tan ni fila kɛ jelibɔ jankarɔ ye a la. A ka a madon Isa la a kɔfɛ ka a maa a la durukiba dakun na, baa a tɛrɛ ye a fɔla a jɛrɛ kɔndɔ ko: «Ni n sera ka n maa a la duruki la gbansan, n di kɛndɛya.» Isa ka a kɔfɛnin ka muso yen. A ka a fɔ a yɛ ko: «N denmuso, i sɛɛbɛ don. I la lemɛniya ra i lakɛndɛya.» Muso kɛndɛyara i kɔrɔ ye.
Wo ka a tɛrɛn muso jankarɔtɔ do ye ye. Wo ra san tan ni fila kɛ jelibɔ jankarɔ ye a la. A tun da tɔrɔ kosɛbɛ dandalila siyaman bolo. A bolofen bɛɛ ra ban. Kɔni a la jankarɔ ma nɔya fɔɔ ka juuya. Muso wo tun ka Isa kibaro mɛn. Wo rɔ, a nara don jama tɛma Isa kɔfɛ ka a maa a la duruki la, baa a tɛrɛ a mirila a jɛrɛ kɔndɔ ko: «Ni n sera n maala a la duruki gbansan na, n di kɛndɛya.» A ka a maa mɛn kɛ Isa la duruki la, a la jelibɔ lalɔra i kɔrɔ. A ka a lɔn a fari rɔ ko a ra kɛndɛya.
Muso jankarɔtɔ do tɛrɛ ye jama wo tɛma. Jelibɔ jankarɔ tɛrɛ ye a la kɛbi san tan ni fila. Dandalilailu tun da a bolofen bɛɛ dɔɔn, kɔni wo si ma se ka a lakɛndɛya. A ka i madon Isa la ka i maa a la duruki dakun na. A la jelibɔ ka i lɔ i kɔrɔ ye. Isa ka ɲininkali kɛ kelendi ko: «Yon ka a bolo maa n na?» Bɛɛ ka a fɔ ko: «Nde tɛ.» Piyɛri ka a fɔ ko: «N Maari, i ma jama warani yen fo ka i ragbɛdɛn ii tɛma.» Isa ka a jabi: «Jama ko tɛ dɛ! Mɔɔ kelen da imaa n na. N ye a kalama ko sebaya ra bɔ n dɔ ka ko kɛ do yɛ sisɛn!»
Muso ka wo lakɔrɔsi ka a yen ko a ti se ka idoon Isa ma. A yɛrɛyɛrɛni nara i la Isa sen kɔrɔ. A ka imaa Isa la duruki kɔ la kun mɛn na, a ni a kɛndɛyara kelendi ɲa mɛn ma, a ka wo bɛɛ ɲafɔ Isa yɛ jama bɛɛ ɲana. Isa ka a fɔ a yɛ ko: «N denmuso, i ra bɔ jankarɔ rɔ ka kisi i la lemɛniya sababu rɔ. Wa jususuma rɔ.»
Ressurreições
Jesus ressuscitou mortos — a filha de Jairo, o filho da viúva de Naim e Lázaro. Ele é Senhor sobre a morte.
Muso jankarɔtɔ ni ɲɛmɔɔ denmuso la koilu
Ka Isa to kuma ɲin fɔla, Judiya ɲɛmɔɔ do nara a ɲɔnkin Isa kɔrɔ, ka a madiya ko: «N denmuso sasan de ten ten. I ye na i bolo la a kan. Wo rɔ, a ri to a nii la.» Isa ni a la karandenilu wulira ka ii bila cɛɛ kɔfɛ ka wa.
Nba, Isa donda ɲɛmɔɔ la bon kɔndɔ. A ka fulɛfɔlailu tɛrɛn ye, a ni jama mɛn ye mankanba bɔla. A ka a fɔ ii yɛ ko: «Ai ye wa. Sunkurun ma sa, a ye sunɔɔ le rɔ tuun.» Kɔni ii ka a bɔrɔbɔ. Jama bɛɛ labɔra kɛnɛma tuma mɛn na, Isa donda bon kɔndɔ, ka sunkurun su mira a bolo ma. Sunkurun wulira.
Ka ii to ye, salibon kuntii do nara mɛn tɔɔ ko Jayirusi. A ka Isa yen tuma mɛn na, a ka a be a sen kɔrɔ ka Isa madiya kosɛbɛ ko: «N denmusonin satɔla le. I jaandi, i ye na ka i bolo la a kan sa a ri kɛndɛya ka to a nii la.» Isa ni ale wara. Jama ba bilara ii kɔfɛ fɔɔ ka Isa ragbɛrɛn ii tɛma.
Nba, ii senin salibon kuntii wara mɛn kɛ, Isa ka mankan tɛrɛn ye. Mɔɔilu ye kasila, ka kule bakɛ. Isa donda bon na ka a fɔ mɔɔilu yɛ ko: «Nfenna ai ye mankan nabɔla? Nfenna ai ye kasila? Den sanin tɛ, a ye sunɔɔ le rɔ.»
Mɔɔ woilu ka a lafɛya. Kɔni a ka ii bɛɛ labɔ kɛnɛma. Wo kɔ rɔ, a ka den fa ni a na ta, a ni mɛnilu ye a tɔrɔfɛ ye. Ii donda bon kɔndɔ, den su lanin mɛn kɔndɔ. Isa ka den mira a bolo ma ka a fɔ a yɛ ii la kan dɔ ko: «Talita kumi.» Wo kɔrɔ le ko: «Sunkurunnin, n ye a fɔla i yɛ ko i wuli.»
Sunkurunnin wulira i kɔrɔ ka a kɛ taamataama ri. Ii bɛɛ kabannakoyara, fɔɔ ka a dan natamin. Den sɔrɔn tun da san tan ni fila bɔ.
Isa ka a fɔ ikɔ tuun ko: «N ye bi mɔɔilu la nfen ma? Ii ni nfen de munuɲani? Ii bɔni denninilu la, mɛnilu siini ɲanatɛɛla lɔfɛ rɔ. Ii ye a fɔla ii duɲɔɔilu yɛ ko:
‹A ragbɛ. An ka fule fɔ ai yɛ
kɔni ai ma sɔn ka don kɛ.
An ka saya donkili la ai yɛ,
kɔni ai ma kasi.›
I ma a yen, Yaya nara, a ma dɔɔnnin kɛ, a ma rɛsɛnji min. Wo rɔ, ai ka a jate jenatɔ ri. Mɔɔ Dencɛ ra na sisɛn. A ye dɔɔnnin kɛla, a ye minnin kɛla. Wo rɔ, ai ye a fɔla a ma ko a ma foyi si lɔn fɔɔ nomaya a ni dɔlɔ min, ko niisɔnkɔmiralailu ni kojuu kɛla gbɛrɛilu duman a yɛ kojuuya. Kɔni mɔɔ mɛn ye Alla la walijiya gbiliyala, wo tii ye walijiya kelen wo yirakala ko a telenni.»
Kaninteya den de ye makoto le ri
Lon do rɔ, Farisi cɛɛ do tɛrɛ ye mɛn ka Isa kili dɔɔnnin kanma. Wo rɔ, Isa wara a wara. Ii ka dɔɔnnin kɛ i ɲɔɔn fɛ. Ka ii to dɔɔnninna, muso donda bon na. Muso ɲin tɛrɛ ye kojuu kɛla le ri. Muso wo tun da a mɛn ko Isa ra wa dɔɔnnin diya Farisi cɛɛ wara. Wo rɔ, a wulira ka na daa alabasitari ri, mɛn fani latikɔlɔn tulu la.
Wo tuma, cɛɛ do nara se a ma, ka i la a sen kɔrɔ. Wo cɛɛ, mɛn tɔɔ ko Jayirusi, tɛrɛ ye salibon kuntiiya la. A ka Isa madiya ko a ye diɲɛ ka wa a wara, baa a denmuso kelen pe faatɔ le. Den wo ra san tan ni fila sɔrɔn. Wo rɔ, Isa ka Jayirusi wara sila ta. Kɔni a watɔla, jama warara a kɔfɛ kojuuya, fo ka a ragbɛdɛn ii tɛma.
Ka Isa to wo fɔla, keladen nara ka bɔ salibon kuntii Jayirusi wara. Wo nara a fɔ Jayirusi yɛ ko: «I denmuso ra ban. I kana karanmɔɔ tɔrɔ butun.» Isa ka kela wo mɛn ka a fɔ Jayirusi yɛ ko: «I kana jiitɛɛ. I ye la n na dɔrɔn. I denmuso ri kɛndɛya.»
Isa se mɛn kɛni Jayirusi wara, a ma sɔn mɔɔ si ye don a kɔfɛ bon kɔndɔ, fo Piyɛri, ni Yuhana, ni Yakuba, a ni den fa ni a na. Mɔɔilu tɛrɛ ye kasila ka kule, ko den da faa. Isa ka a fɔ ii yɛ ko: «Ai kana kasi. Den ma faa. A ye sunɔɔ rɔ.» Ii ka Isa mayɛlɛ, baa ii bɛɛ ka a lɔn fewu ko den da faa. Isa ni a la mɔɔilu donda bon kɔndɔ. A wara den mira a bolo ma ka a kan nabɔ ko: «Dennin, i wuli!» Dennin nii kɔsɛra a rɔ. A wulira ka i lɔ kelendi. Isa ka a fɔ ko ii ye dɔɔnnin di a ma. Den fa ni a na kabannakoyara, kɔni Isa ka ii jamari ko ii ra mɛn yen bon kɔndɔ ye, ii kana wo fɔ mɔɔ si yɛ.
Lasari la saya ko
Cɛɛ mɛn tɔɔ ko Lasari, wo jankarɔra. A tɛrɛ siini Betani so kɔndɔ, Mariyamu ni a nakelenɲɔɔ muso Marita fanan siini so wo kɔndɔ. Mariyamu ɲin ye muso le ri mɛn ka Maari sen mamun latikɔlɔn na ka a masusa a kunsi la. Wo dɔɔcɛ Lasari tɛrɛ ma kɛndɛ. Muso fila wo ka kela lawa Isa ma ko: «Maari, mɔɔ mɛn duman i yɛ, wo ma kɛndɛ.» Awa Isa ka kuma wo lamɛn tuma mɛn na, a ka a fɔ ko: «Jankarɔ ko ɲin na ban ti nala saya ri; a ye ye Alla la gbiliya le ko rɔ, kosa Alla Dencɛ la gbiliya ye yiraka ka bɛn jankarɔ ko ɲin ma.» Marita ni a dɔɔmuso a ni Lasari bɛɛ duman Isa yɛ.
Awa, a ka a lamɛn waati mɛn na ko Lasari ma kɛndɛ, a tora a nɔ rɔ haan tele fila. Wo kɔ rɔ, a ka a fɔ a la karandenilu ye ko: «An ye an kɔsɛ Jude ikɔ tuunni.» A la karandenilu ka a jabi: «Rabi, a ma mɛn bakɛ Judiyailu tɛrɛ ye a fɛ ka i mabon kaba la ka i faa, diya mɛn dɔ. I ye a fɛ ka i kɔsɛ ye wa?» Isa ka ii jabi: «Waati tan ni fila le ye tele kelen kɔrɔ, wo tɛ? Ni mɔɔ taamara tele kɔrɔ a ti nala a sennatula, ka a masɔrɔn a ye dunuɲa kɛnɛ yenna. Kɔni ni mɔɔ taamara su rɔ, wo ri a sennatu ka a masɔrɔn a ɲa sa kɛnɛya la.»
A banni wo bɛɛ fɔla, Isa ka do la kuma wo kan ko: «An duɲɔɔcɛ Lasari sunɔɔtɔ. N watɔ a lakunun diya.» Karandenilu ka a jabi: «Maari, ni a sunɔɔtɔ le, a ri kɛndɛya.» Awa, Isa tɛrɛ ye kumala a la saya ko le rɔ, kɔni woilu mirini ko a sunɔɔtɔ le. Isa ka a fɔ ii yɛ gbɛ rɔ ko: «Lasari ra sa.
Domínio sobre a natureza
Jesus acalmou a tempestade, andou sobre as águas e multiplicou pães. A natureza obedece à voz do seu Criador.
Isa ka fɔɲɔ ba lalɔ
Isa ka a sii kulun kɔndɔ tuma mɛn na, a la karandenilu wara a kɔfɛ. Ka ii to ji kan, fɔɲɔ ba do wulira i kɔrɔ. Fɔɲɔ bonya kojuu ma, ji wunwannailu tɛrɛ ye donna kulun kɔndɔ. Wo ka a tɛrɛn Isa ye sunɔɔ rɔ. Karandenilu ka ii madon a la ka a lakunun ko: «Maari, i ye an nakisi! An faatɔ le!» A ka ii jabi: «Nfenna ai ye silanna? Ai tɛ lemɛniyala kosɛbɛ!» A wulira ka ji ni fɔɲɔ makuma. Mankan masumara fewu. Cɛɛilu kabannakoyara. Ii ka a kɛ a fɔ ri i ɲɔɔn yɛ ko: «Ee! Cɛɛ ɲin ye mɔɔ su ɲuman de ri? Hali fɔɲɔ ni ji ye a kan mirala.»
Wura fɛ, a la karandenilu ka ii madon a la ka a fɔ a yɛ ko: «A ragbɛ, an ye wula le kɔndɔ yan. Su ra ko. I ye sila di jama ma sa ii ri wa dɔɔnnifen san diya yan naminin so mɛsɛnilu kɔndɔ.» Isa ka ii jabi: «Ii mako tɛ wo la. Ai jɛrɛ ye dɔɔnnin di ii ma.» Karandenilu ka a fɔ ko: «Foyi tɛ an bolo yan fɔɔ burukala loolu a ni jɛɛ fila.» Isa ka a fɔ ko: «Ai ye na woilu ri n ma yan.» A ka a fɔ jama yɛ ko ii ye ii sii duu ma bin kɛndɛ kan. Wo kɔ rɔ, a ka burukala loolu ni jɛɛ fila ta, ka a ɲa layɛlɛ sankolo rɔ ka baraka bila Alla yɛ. A ka buru rakadikadi, ka a di a la karandenilu ma. Ii ka a ratalan jama la. Mɔɔ bɛɛ ka dɔɔnnin kɛ ka ii fa. Jama bannin dɔɔnninna, Isa la karandenilu ka buru kunkundun tɔilu ladɛn, ka see tan ni fila lafa wo la. Jama mɛn ka dɔɔnnin wo kɛ, cɛɛ waa loolu (5,000) ɲɔɔn tɛrɛ ye a rɔ. Musoilu ni denilu ma jate.
Dondon kasi waati ɲɔɔn, Isa ka a taama ji kan ka wa ii kɔ.
Isa ka dɔɔnnin di mɔɔ waa naanin (4,000) ma
Isa ka a la karandenilu kili, ka a fɔ ii yɛ ko: «Jama ɲin kininkinin ye n na. Ii ra tele sawa le kɛ n dafɛ yan. Dɔɔnnifen si tɛ ii bolo. N tɛ a fɛ ka sila di ii kɔnkɔtɔ ma ten. Ni wo tɛ, ii ri kirɔn la sila la.» Karandenilu ka Isa jabi: «An di buru sɔrɔn min wula kɔndɔ yan, mɛn di jama ba ɲin ɲɔɔn bɔ?» Isa ka a fɔ ii yɛ ko: «Burukala yɛli ye ai bolo?» Ii ka a fɔ ko: «Burukala wɔrɔnwula, a ni jɛɛ mɛsɛnni dɔndɔ»
Isa ka a fɔ jama yɛ ko ii ye ii sii duu ma. A ka burukala wɔrɔnwula ni jɛɛ woilu ta, ka baraka bila Alla yɛ, ka ii rakadikadi, ka ii di karandenilu ma. Karandenilu ka woilu ta ka ii ratalanna jama tɛma. Jama bɛɛ ka dɔɔnnin kɛ ka ii fa. Buru kunkundun ni jɛɛ tɔ mɛn tonin, Isa la karandenilu ka see wɔrɔnwula lafa wo rɔ. Cɛɛ mɔɔ waa naanin (4,000) ka dɔɔnnin kɛ. Musoilu ni denninilu ma jate.
Isa ni Piyɛri ka Alla batobonba wodi sara
Isa ni a la karandenilu sera Kapɛrinahumu so kɔndɔ. Ka ii to ye, Alla batobonba niisɔnkɔ miralalailu ka ii madon Piyɛri la ka a maɲininka ko: «Ai la karanmɔɔ tɛ Alla batobonba wodi sarala wa?» Piyɛri ka a jabi: «Ɔɔn, a ye a sarala.» Piyɛri wara don bon kɔndɔ. Kɔni sani a ye kuma, Isa fɔlɔ le ka a fɔ a yɛ ko: «Simɔn, dunuɲa mansailu ye mɔɔ niisɔnkɔ ni fen tɔilu niisɔnkɔ mirala yon na? Ai denilu wa, wala londanilu? I la miriya ye di?» Piyɛri ka a jabi: «Londanilu.» Isa ka a fɔ ko: «Wo rɔ, a denilu sen tɛ a rɔ. Wo bɛɛ ni a ta, an tɛ a fɛ ka mɔɔ ɲinilu tɔrɔ. Wo le kosɔn, i ye wa dala da la ka lɔn bila ji rɔ. I wa jɛɛ fɔlɔ mɛn mira, i ye wo da laka ka a dakɔndɔla ragbɛ. I ri wodi gbanan do yen ye. I ye wa wo di ii ma. Nde ni ile ka kan ka wodi mɛn sara, wo ri a bɔ.»
Isa ka toroju danka
Wo duu sa gbɛ, Isa wulira ka a kɔsɛ Jerusalɛmu. A watɔla, kɔnkɔ ka a mira. A ka toroju do yen sila dala. A ka a madon a la ka a ragbɛ. Kɔni a ma toroden yen, fɔɔ fira gbansan. A ka a fɔ a yɛ ko: «I tɛna i den butun fewu!» Toroju jara i kɔrɔ ye. Karandenilu ka wo yen tuma mɛn na, ii kabannakoyara. Ii ka a fɔ ko: «Ee, toroju ɲin jara di i kɔrɔ?» Isa ka a fɔ ko: «N di tuɲa fɔ ai yɛ: ni lemɛniya ye ai rɔ, ni ai fanan ma sikasika, n ka mɛn kɛ toroju la ɲin di, ai ri se wo ɲɔɔn kɛla. Ka a la wo kan, ni ai ka a fɔ koyinkɛ ɲin yɛ ko: ‹I ye bɔ i nɔ rɔ ka wa be kɔɔji rɔ,› a ri kɛ ten. Ni ai ka lemɛniya la Alla rɔ, ai wa fen fen ɲinin a fɛ, ai ri wo sɔrɔn.»
Ka ii to ji kan, fɔɲɔ ba do tɛɛra. Jikuru bailu wulira ka don kulun kɔndɔ, fɔɔ kulun fatɔ le tɛrɛ ji la. Kɔni Isa lanin tɛrɛ sunɔɔ rɔ kulun jula, a kun lanin tɛrɛ kunkɔrɔla do kan. Karandenilu ka a lakunun, ka a fɔ a yɛ ko: «Karanmɔɔ, an satɔ le. Wo tɛ i ɲana foyi ri wa?»
Isa kununda ka fɔɲɔ makuma. A ka a fɔ dala ji yɛ ko: «I sabari, i makun.» Fɔɲɔ lɔra ka jilimalɔ bakɛ. Isa ka a fɔ a la karandenilu yɛ ko: «Nfenna ai ye silanna ten? Ai ma lemɛniya fɔlɔ wa?» Ii silanda kojuuya. Ii tɛrɛ a fɔla i ɲɔɔn yɛ ko: «Ɛɛ! Cɛɛ ɲin ye mɔɔ su ɲuman di? Hali fɔɲɔ ni dala ji ye a kan mirala.»
Awa, ka a tɛrɛn su kotɔla le, a la karandenilu ka ii madon a la ka a fɔ a yɛ ko: «A ragbɛ, an ye wula le kɔndɔ yan. Su kotɔla le. I ye sila di jama ma sa ii ri wa dɔɔnnifen san yan naminin bondailu la, a ni so mɛsɛnilu kɔndɔ.» Isa ka ii jabi: «Ai jɛrɛ ye dɔɔnnin di ii ma.» Ii ka a fɔ ko: «An di se wo la di? I ye a fɛ an ye wa wodi gbanan kɛmɛ fila (200) le san buru la ka a di jama ma wa?» Isa ka ii maɲininka ko: «Buru yɛli ye ai bolo? Ai ye wa a ragbɛ.» Ii wara ka na a jabi: «Burukala loolu ye yan, a ni jɛɛ fila.»
Wo rɔ a ka a fɔ ii yɛ ko ii ye mɔɔilu kuru kuru lasii duu ma bin kɛndɛ kan. Mɔɔilu ka ii sii mɔɔ kɛmɛ kɛmɛ (100), doilu fanan ka ii biloolu loolu sii kɛ (50). Isa ka burukala loolu ni jɛɛ fila ta, ka a ɲa layɛlɛ sankolo rɔ ka baraka bila Alla yɛ. A ka buru rakadikadi, ka a di a la karandenilu ma ko ii ye a ratala jama tɛma. A ka jɛɛ fila wo fanan ratala jama bɛɛ tɛma wo ɲa kelen ma. Mɔɔ bɛɛ ka dɔɔnnin kɛ ka ii fa. Jama bannin dɔɔnninna, Isa la karandenilu ka buru ni jɛɛ kunkundun tɔilu ladɛn, ka see tan ni fila lafa wo la. Jama mɛn ka dɔɔnnin wo kɛ, cɛɛ waa loolu (5,000) tɛrɛ ye a rɔ.
A ka a yen ko karandenilu ra sɛɛ kosɛbɛ kulun borila, baa fɔɲɔ ye ii kunbɛnna. Dondon kasi waati ɲɔɔn, Isa ka a taama ji kan ka wa ii kɔfɛ. A sera ii ma ka a kɛ ikomin a ye taminna ii la. Kɔni karandenilu ka a taamatɔla yen ji kan tuma mɛn na, a kɛra ii ɲana ikomin su kɔrɔ do jiya le. Ii wulira ka a kɛ kule ri, baa ii bɛɛ ka a yen ka silan kojuuya. A kumara ii yɛ i kɔrɔ. A ka a fɔ ko: «Ai ye ai jusulatɛɛ! Nde le. Ai kana silan!»
Wo kɔ rɔ, a donda ii fɛ kulun kɔndɔ. Fɔɲɔ ka a lɔ. Karandenilu kabannakoyara fɔɔ ka ii kɔnda ban.
Isa ka dɔɔnnin di mɔɔ waa naanin (4,000) ma
Wo lon wo rɔ, jama ba nara ii ladɛn ikɔ tuun. Dɔɔnninfen tun tɛ ii bolo. Wo rɔ, Isa ka a la karandenilu kili ka a fɔ ii yɛ ko: «N kininkininnin jama ɲin ma. Dɔɔnninfen si tɛ ii bolo yan, ka a masɔrɔn ai ra tele sawa kɛ n dafɛ yan. Ni n ka sila di ii kɔnkɔtɔ ma ko ii ye wa ii wara, ii fanka ri dɛsɛ sila la. Baa ii doilu bɔ diya ka jan.» A la karandenilu ka a jabi: «An di buru sɔrɔn min wula kɔndɔ yan, mɛn di jama ɲin bɔ?» Isa ka ii maɲininka ko: «Burukala yɛli ye ai bolo?» Ii ka a fɔ ko: «Burukala wɔrɔnwula.»
A ka a fɔ jama yɛ ko ii ye ii sii duu ma. Wo kɔ rɔ, a ka burukala wɔrɔnwula wo ta ka baraka bila Alla yɛ, ka a rakadikadi ka a di a la karandenilu ma ko ii ye a ratalan jama la. Ii ka buru ta ka a ratalantalan jama tɛma. Jɛɛ mɛsɛnnin dɔndɔ fanan tɛrɛ ye ii bolo. Isa ka baraka bila Alla yɛ woilu la, ka a fɔ karandenilu yɛ ko ii ye wo fanan ratalantalan jama la. Mɔɔilu bɛɛ ka dɔɔnnin kɛ ka ii fa. Buru kunkundun ni jɛɛ tɔ mɛn tonin, Isa la karandenilu ka see wɔrɔnwula lafa wo la. Mɔɔ mɛnilu ka dɔɔnnin kɛ, woilu tun di mɔɔ waa naanin (4,000) ɲɔɔn bɔ. Awa, Isa ka sila di ii ma ko ii ye wa.
Isa ka toroju danka
Wo duu sa gbɛni, ii bɔtɔla Betani, kɔnkɔ ka Isa mira. A ka toroju do yen yɔrɔ jan. Fira tɛrɛ ye a la. A wara ka a ragbɛ ni toroden do ri sɔrɔn a la. Kɔni a sera toroju kɔrɔ tuma mɛn na, a ma den si sɔrɔn a la fɔɔ fira gbansan, baa a den waati tun ma se fɔlɔ. Wo rɔ, Isa ka a fɔ toroju yɛ ko: «Mɔɔ si kana den sɔrɔn i la butun ka a dɔɔn.» A la karandenilu ka kuma wo mɛn.
Isa ka mɔɔilu karan Alla matara ɲa la
Wo duu sa gbɛ sɔɔma da la, Isa ni a la karandenilu tamintɔla, ii ka toroju wo yen, a janin fɔɔ ka se a luluniilu ma. Isa tun ka mɛn fɔ, Piyɛri hankili bilara wo rɔ. A ka a fɔ Isa yɛ ko: «Karanmɔɔ, a ragbɛ! I ka toroju mɛn danka, a ra ja.»
Isa ka ii jabi: «Ai ye lemɛniya Alla ma. N di tuɲa fɔ ai yɛ: ni mɔɔ do ka a fɔ koyinkɛ ɲin yɛ ko; ‹i ye bɔ i nɔ rɔ ka wa be kɔɔji rɔ.› Ni wo tii ma sika don a jusu rɔ fewu fɔɔ ka la a la ko ko wo ri kɛ ikomin a ka a fɔ ɲa mɛn ma, a ri kɛ ten a yɛ. Wo le kosɔn, n di a fɔ ai yɛ ko ai wa Alla matara mɛn na, ai ye la a la ko ai ra wo sɔrɔn, wo rɔ ai ri wo sɔrɔn. Ka ai lɔnin to Alla tarala, ni ai hankili bilara ko mɔɔ do ka ai hakɛ ta, ai ye yafa wo tii ma, sa ai Fa mɛn ye sankolo rɔ ri ai fanan na kojuuilu makoto.»
Simɔn ka jɛɛilu mira Isa baraka rɔ
Nba, lon do rɔ, Isa lɔni tɛrɛ Kɛnesarɛti Dala dala. Jama nara a laminin fan bɛɛ rɔ ka ii tolo malɔ Alla la kuma la. A ka kulun fila lanin yen ji dala. Sɔmɔnɔilu tun da bɔ ji kan ka ii la kulunilu to ye. Ii tɛrɛ ye ii la jɔɔilu makola ji dala. Isa wara don kulun wo kelen kɔndɔ, mɛn tɛrɛ ye Simɔn ta ri kɔnin. A ka a fɔ Simɔn yɛ ko a ye a kulun mabɔ gbelemala la dɔɔni. Isa ka i sii kulun kɔndɔ ka mɔɔilu karan, mɛnilu lɔni gbelema.
A bannin mɔɔilu karanna, a ka a fɔ Simɔn yɛ ko: «I ye kulun nawa ji kan bɛrɛ kɛ ka ai la jɔɔilu bila ji rɔ, sa ai ri jɛɛ mira.» Simɔn ka a jabi: «Karanmɔɔ, an da su muumɛ kɛ jɛɛ ɲininna ka kaɲa. An ma foyi sɔrɔn. Kɔni n di jɔɔilu bila ji rɔ ikɔ tuun i la kuma sababu la.» Wo rɔ, Simɔn wara jɔɔilu bila ji rɔ. Nba, ii ka jɛɛ siyaman ba mira. Jɛɛ warara fɔɔ ka jɔɔilu farafara damira. Ii ka ii baara ɲɔɔilu kili, mɛnilu tɛrɛ ye ji kan kulun gbɛrɛ kɔndɔ, ko woilu ye na ii dɛmɛn. Ii nara ii la kulun dɔ. Kulun fila woilu bɛɛ fara jɛɛ la kojuuya, fɔɔ kulunilu jiitɔ tɛrɛ ji kɔrɔ. Simɔn Piyɛri ka wo yen tuma mɛn, a ka a majii Isa sen kɔrɔ ka a madiya ko: «Maari, i kana i madon n na, baa kojuu kɛla le ye nde ri.» A ka wo fɔ ka a masɔrɔn jɛɛ jate wo tun da Simɔn ni a la mɔɔilu bɛɛ kabannakoya fɔɔ ka silan. A baara ɲɔɔn mɛnilu tɛrɛ ye Sebede dencɛilu Yakuba ni Yuhana ri, woilu fanan kabannakoyara.
Kɔni Isa ka a fɔ Simɔn yɛ ko: «I kana silan. I kusan jɛɛ ɲininna. Kɔni ka damira bi haan ka wa, i ri mɔɔilu ɲinin ka ii kɛ Alla ta ri.» Ii bɔra ji kan tuma mɛn na, ii ka kulunilu ni jɛɛ mira fen bɛɛ to ye ka ii bila Isa kɔfɛ.
Isa ka fɔɲɔ ba lalɔ
Lon do rɔ, Isa ka a fɔ a la karandenilu yɛ ko: «An ye wa dala kɔma.» Wo rɔ, ii bɛɛ donda kulun dɔ ka wa. Ka ii to ji kan kulun dɔ, Isa sunɔɔra. Wo kɔrɔ, fɔɲɔ ba wulira ji kan ka kulun namaa fo ka ji don a kɔndɔ. Ji siyayara kulun kɔndɔ. Wo rɔ kulun jiitɔla tɛrɛ ye ji kɔrɔ. Ii ka ibori ka Isa lakunun ka a fɔ a yɛ ko: «Maari, Maari an tununtɔ le ji rɔ.» A wulira ka fɔɲɔ ni ji makuma. Fɔɲɔ ni ji ka i lɔ ka masuma. A ka a fɔ ii yɛ ko: «Ai la lemɛniya ɲa le wo ri wa?» Ii bɛɛ silanda ka kabannakoya, ka a fɔ i ɲɔɔn yɛ ko: «Ɛɛ! Mɔɔ su ɲuman de ɲin di? A ye fɔɲɔ ni ji marala, hali woilu bɛɛ ye a kumakan mirala.»
Isa ka fɔɲɔ ba lalɔ
Lon do rɔ, Isa ka a fɔ a la karandenilu yɛ ko: «An ye wa dala kɔma.» Wo rɔ, ii bɛɛ donda kulun dɔ ka wa. Ka ii to ji kan kulun dɔ, Isa sunɔɔra. Wo kɔrɔ, fɔɲɔ ba wulira ji kan ka kulun namaa fo ka ji don a kɔndɔ. Ji siyayara kulun kɔndɔ. Wo rɔ kulun jiitɔla tɛrɛ ye ji kɔrɔ. Ii ka ibori ka Isa lakunun ka a fɔ a yɛ ko: «Maari, Maari an tununtɔ le ji rɔ.» A wulira ka fɔɲɔ ni ji makuma. Fɔɲɔ ni ji ka i lɔ ka masuma. A ka a fɔ ii yɛ ko: «Ai la lemɛniya ɲa le wo ri wa?» Ii bɛɛ silanda ka kabannakoya, ka a fɔ i ɲɔɔn yɛ ko: «Ɛɛ! Mɔɔ su ɲuman de ɲin di? A ye fɔɲɔ ni ji marala, hali woilu bɛɛ ye a kumakan mirala.»
Isa ka jena gbɛn ka bɔ cɛɛ do fɛ
Wo kɔ, Isa ni a la karandenilu ka dala tɛɛ ka se Jerasa mara rɔ. Dala wo tɛrɛ ye Jerasa mara ni Kalile mara tɛma.
Ii bɛɛ mɛnda ye fo ka fitiri sudunya. Keladenba tan ni fila wo nara, wo rɔ, ka a fɔ Isa yɛ ko: «An Maari, i ye sila di jama ma. Sa ii ri wa si diya a ni dɔɔnnin ɲinin yan naminin soilu la, a ni todailu la. I ma a lɔn, an ye waa le rɔ yan? Foyi tɛ yan.» Isa ka ii jabi: «Ai jɛrɛ ye dɔɔnnin di ii ma.» Keladenbailu ka a fɔ ko: «Buru kala loolu ni jɛɛ fila-pe ye an bolo yan. Nba, na an ma wa dɔɔnnin san jama ɲin bɛɛ yɛ.» Jama wo ka siya ba le. Cɛɛ mɛnilu ye a rɔ, woilu jate ri mɔɔ waa loolu (5,000) bɔ.
Nba, Isa ka a fɔ a la karandenilu yɛ ko: «Ai ye jama lasii mɔɔ biloolu biloolu (50) dɛkuruilu rɔ.» Karandenilu ka jama ladɛn ka ii lasii ten. Wo banni, Isa ka buru kala loolu ni jɛɛ fila ta, ka a ɲa lɔ san ma ka baraka bila Alla yɛ. A ka buru ni jɛɛ rakadikadi ka a di karandenilu ma, ko ka a rafara jama tɛma. Mɔɔ bɛɛ ka dɔɔnnin kɛ fo ka ii fa. Ii bɛɛ ban mɛn kɛni dɔɔnninna, karandenilu ka buru ni jɛɛ kunkundun tɔilu ladɛn. Wo kunkundunilu ka see tan ni fila lafa.
Kɔɲɔmalɔ tolon mɛn kɛra Kana so kɔndɔ
Nba, a tele sawanan lon, kɔɲɔmalɔ kɛra Kana so kɔndɔ Kalile mara rɔ. Isa na tɛrɛ ye. Isa a ni a la karandenilu fanan kilini tɛrɛ kɔɲɔmalɔ rɔ. A sera waati do ma rɛsɛnji banda fewu. Isa na ka a fɔ a yɛ ko: «Rɛsɛnji ra ban fewu.» Isa ka a jabi: «N na, nfen ye nde ni ile tɛma? N na waati ma se fɔlɔ.»
A na ka a fɔ baaradenilu yɛ ko: «A ye mɛn fɔla ai yɛ, ai ye wo kɛ.» Kaba jundaa belebele ba wɔɔrɔ tɛrɛ ye ii bolo ye, mɔɔ ri se litiri biseyin (80) haan litiri kɛmɛ (100) ni a kɔ ɲɔɔn kɛla a kɔndɔ. Woilu ye ii bolo ka ii sɛninya mɛn bɛnnin ii la namun ma. Isa ka a fɔ baaradenilu yɛ ko: «Ai ye jundaa lafa ji la.» Baaradenilu ka jundaa lafa haan a da la. Wo kɔ rɔ, Isa ka a fɔ ii yɛ ko: «Ii ye ji ɲin ta ka wa a ri dɔɔnninta ko ɲanabɔla kunnasiiba ma sisɛn.» Baaradenilu ka wo kɛ. Damununta ko ɲanabɔla kunnasiiba ka ji wo nɛnɛ, ji mɛn yɛlɛmanda ka kɛ rɛsɛnji ri. A ma a lɔn rɛsɛnji bɔni fan si, kɔni baaraden mɛnilu ka ji ta jundaa kɔndɔ, woilu ka a lɔn. A ka kɔɲɔcɛ kili, ka a fɔ a yɛ ko: «Mɔɔ wa kɛ rɛsɛnji ratalanna mɔɔilu la, a ye rɛsɛnji ɲumaɲuma fɔlɔ le ratalanna ii la. Ii ɲa wa laminin minin tuma mɛn na, a ri rɛsɛnji gbɛrɛ ratalan ii la, mɛn duman tɛ kosɛbɛ. Kɔni ile ra rɛsɛnji ɲumaɲuma lamara fɔɔ sisɛn!» Nba, Isa la tɔɔmasere kabannako fɔlɔ le wo ri, a ka mɛn kɛ Kana so kɔndɔ Kalile mara rɔ. Isa ka a la nɔɔrɔ yiraka tende. Wo kɛra sababu ri, a la karandenilu lara a la.
Isa ka wo fɔ Filipe dakɔrɔbɔ kan de ma. Ni wo tɛ kɔnin, a ka a lɔn a ye mɛn kɛla.
Filipe ka a jabi: «Hali ni wodi gbanan kɛmɛ fila (200) ye an bolo, wo ti se buru sɔnkɔ bɔla, bɛɛ ri buru kunkundun mɛn dɔ.» Isa la karanden mɛn tɔɔ ko Andere, Simɔn Piyɛri dɔɔcɛ kɔnin, wo ka a fɔ Isa yɛ ko: «Kanberen do ye yan, sɔɲɔ burukala loolu ye a bolo a ni jɛɛ kala fila, kɔni wo ri se kɛla nfen di jama ba ɲin dɔ?» Isa ka a fɔ ko: «Jama bɛɛ lasii.» (Bin mɛrɛnnin siyaman ba le tɛrɛ yɔrɔ wo rɔ.) Mɔɔilu ka i sii bin mɛrɛnnin dɔ. Fɔ diya ii tɛrɛ ri cɛɛ waa loolu (5,000) bɔ. Wo rɔ, Isa ka buru ta ka baraka bila Alla yɛ ka a ratala jama la, bɛɛ mɛn siini tɛrɛ ye. A ka jɛɛ fanan datala ɲa kelen wo le ma. Mɔɔilu bɛɛ ka buru ni jɛɛ dɔɔn ka wasa. Ii ka dɔɔnnin kɛ ka fa tuma mɛn na, Isa ka a fɔ a la karandenilu yɛ ko: «Ai ye kunkundun tɔ bɛɛ ta, sa foyi kana tiɲan.» Isa la karandenilu ka sɔɲɔ buru tɔ bɛɛ matɔmɔ ka a kɛ see tan ni fila kɔndɔ.
Ka a tɛrɛn Isa la karandenilu tɛrɛ ra kilo loolu ɲɔɔn bori kulun kɔndɔ ji kan, waati wo la ii ka Isa natɔla yen, a ye taamanna dala ji kan, ka a madon ii la kulun na. Karanden bɛɛ silanda. Kɔni Isa ka a fɔ ii yɛ ko: «Nde le. Ai kana silan.» Ii tɛrɛ ye a fɛ ka a don ii la kulun kɔndɔ. Wo rɔ sisɛn kulun sera ii lɔɔ diya, ii tɛrɛ ye wala yɔrɔ mɛn dɔ.
Isa ka a jɛrɛ yiraka a la karandenilu la dala da la
Waati wo tamin kɔ rɔ, Isa ka a jɛrɛ yiraka a la karandenilu la Tibɛriyasi Dala da la. A ka a jɛrɛ yiraka wo ɲa le ma. Simɔn Piyɛri, Tomasi mɛn ye kilila ko Filani, a ni Natanayɛli mɛn bɔni Kana mɛn ye Kalile mara rɔ, wo ni Sebede dencɛ fila, a ni karanden fila do, wo bɛɛ tɛrɛ ye i ɲɔɔn fɛ. Simɔn Piyɛri ka a fɔ ii yɛ ko: «N watɔ jɛɛ faa diya.» Ii ka a fɔ a yɛ ko: «An fanan di wa i kɔfɛ.» Ii bɔra ka yɛlɛ kulun kɔndɔ. Su kelen wo rɔ, ii ma foyi mira. Wo sɔɔma da la, Isa tɛrɛ ye dala da la, kɔni a la karandenilu ma a lɔn ko ni Isa le ye. Isa ka a fɔ ii yɛ ko: «N denilu, ai ra jɛɛ do sɔrɔn wa?» Ii ka a jabi: «Ɛɛn.» A ka a fɔ ii yɛ ko: «Ai ye jɔɔ lafili kulun bolokinin ma fan fɛ, ai ri jɛɛ mira.» Ii ka jɔɔ lafili wo rɔ, ii tɛrɛ ti se a masɔmɔnna jɛɛ siyaman bolo. Wo rɔ karanden mɛn duman tɛrɛ Isa yɛ, wo le ka a fɔ Piyɛri yɛ ko: «Maari le!» Wo ka a tɛrɛn duruki gbansan ye Simɔn Piyɛri kan na. Awa, a ka a mɛn tuma mɛn na ko Maari le, a ka duruki wo tɛsidi, ka i juran ji rɔ ka wa Isa tɛrɛn ye. Karanden doilu ni kulun nara a ni jɛɛ siyaman ba a ni jɔɔ, baa a tɛrɛ ma jan bakɛ dala da la, ko a ri mɛtɛri kɛmɛ (100) ɲɔɔn bɔ.
Ii se mɛn kɛnin gbele ma ii ka jɛɛ do yen janinna sinkɔn ta la, a ni buru. Isa ka a fɔ ii yɛ ko: «Ai ye ai la jɛɛ do ta, ai nani mɛn di.» Simɔn Piyɛri yɛlɛra kulun kɔndɔ ka jɔɔ sɔmɔn ka jɛɛ kunba kɛmɛ a ni biloolu ni sawa (153) mira. Hali jɛɛ wa siyaya bakɛ jɔɔ ti rafarafarala.
Libertações
Jesus expulsou demônios com autoridade. Os espíritos impuros não resistiam à sua palavra e saíam imediatamente.
Isa ka tɛsidi kuntii do la baaraden nakɛndɛya
Awa, Isa wara Kapɛrinahumu. A dontɔla so kɔndɔ, tɛsidi kuntii do nara ka a madiya ko: «Maari, n na baaraden lanin bon na. Kɔrɔngbɔ jankarɔ ra a mira ka a lala. A tɔrɔnin kojuuya.» Isa ka a fɔ a yɛ ko: «N di wa a lakɛndɛya.» Kɔni tɛsidi kuntii ka a fɔ ko: «Maari, i ma kan ka don n wara, baa a bɛnnin tɛ n ma ko i ye don n na bon na! Kɔni ni i ka kuma kelen fɔ dɔrɔn, n na baaraden di kɛndɛya wo rɔ, baa n ye kuntii do la se kɔrɔ, tɛsidi doilu fanan ye n na se kɔrɔ. N wa a fɔ mɛn yɛ ko a ye wa, wo ri wa. N wa a fɔ mɛn yɛ ko a ye na, wo ri na. N wa a fɔ n na jɔn yɛ ko a ye mɛn kɛ, a ri wo kɛ.» Isa ka kuma wo mɛn tuma mɛn na, a kabannakoyara. A ka a fɔ a kɔfɛbilalailu yɛ ko: «N di tuɲa fɔ ai yɛ ko n ma mɔɔ si sɔrɔn Isirayɛlikailu tɛma fɔlɔ, mɛn lemɛniyanin ikomin cɛɛ ɲin. N di a fɔ ai yɛ ko lon do rɔ, mɔɔ siyaman di bɔ telebɔ ni telebe rɔ ka na i sii dɔɔnnin diya Iburahima ni Isiyaka ni Yakuba dafɛ harijeene mansaya rɔ. Kɔni mɛnilu tɛrɛ ka kan ka kɛ Alla la mansaya mɔɔilu ri, ii ri lafili dibi rɔ kɔkan, kasi ni ɲin macin ye yɔrɔ mɛn dɔ.» Isa ka a fɔ tɛsidi kuntii yɛ ko: «Wa i wara. I ka mɛn ɲinin, wo ri kɛ i yɛ i la lemɛniya kosɔn.» Wo waati kelen, tɛsidi kuntii la baaraden kɛndɛyara.
Isa ka jena gbɛn ka bɔ cɛɛ fila fɛ
Isa ni a la karandenilu banda dala tɛɛla ka se Kadara mara rɔ. Jenatɔ fila bɔra kaburu so la ka na Isa kunbɛn. Jenatɔ woilu fadiman, fɔɔ mɔɔ tun ti se taminna ye. Ii kulera ii kan ba la ko: «Alla Dencɛ, i ye nfen ɲininna an fɛ? I nanin an tɔrɔ diya le, sani an na tɔrɔya waati ye se wa?»
Wo ka a tɛrɛn kɔsɛ kuru ba ye dɔɔnninna yɔrɔ jan. Jenailu ka Isa madiya ko: «Ni i ka an gbɛn, i ye diɲɛ an ye wa don kɔsɛ kuru ɲin dɔ.» Isa ka a fɔ ii yɛ ko: «Ai ye wa!» Jenailu bɔra cɛɛ fila wo fɛ ka wa don kɔsɛilu rɔ. Ii donda kɔsɛilu rɔ mɛn kɛ, kɔsɛilu bɛɛ ka ii bori kojuuya, ka jii tindi la ka wa don dala ji rɔ. Ii bɛɛ tununda ji rɔ ka faa.
Kɔsɛ gbɛnnailu ka ii bori ka wa so kɔndɔ. Ko mɛnilu kɛnin, ii ka wo bɛɛ lakali, katɛrɛtɛ jenatɔilu lakɛndɛyara ɲa mɛn ma. So kɔndɔ mɔɔilu bɛɛ bɔra ka na Isa tɛrɛn. Ii ka a yen tuma mɛn na, ii ka a madiya ko a ye a sabari ka bɔ ii la mara rɔ.
Isa ka bobo do lakɛndɛya
Cɛɛ fila wo bɔra tuma mɛn na ka wa, mɔɔilu nara cɛɛ jenatɔ do ri Isa ma wo waati kelen. Jena tun da cɛɛ wo kɛ bobo ri. Isa ka jena gbɛn mɛn kɛ dɔrɔn, bobo cɛɛ wo kumara. Jama kabannakoyara ka a fɔ ko: «Wo ɲɔɔn ma kɛ Isirayɛlikailu la jamana kɔndɔ fɔlɔ fewu.»
Isa la fanka ma bɔ Ibulusa rɔ
Wo kɔ rɔ, ii nara jenatɔ do ri Isa ma. Jena tun da a ɲa funyen ka a kɛ bobo ri. Isa ka a lakɛndɛya. Jenatɔ kumara, a ɲa lakara.
Siya gbɛrɛ muso do lara Isa la
Wo kɔ rɔ, Isa bɔra yɔrɔ wo rɔ ka wa Tiri ni Sidɔn mara rɔ. Ye muso do nara Isa tɛrɛn. Kanaanka le tɛrɛ a ri. A tɛrɛ ye a kule kan nabɔla ko: «Maari, Dawuda dencɛ, i ye hina n na. Jena do ye n denmuso tɔrɔla kojuuya!» Kɔni Isa ma foyi fɔ. A la karandenilu ka ii madon a la, ka a madiya ko: «Muso ɲin gbɛn, baa a bilanin an kɔfɛ ka a kule kan nabɔ kojuuya.» Isa ka a fɔ ko: «Alla ma n kelaya mɔɔ gbɛrɛ si ma ni Isirayɛlikailu tɛ, woilu mɛnilu ye ikomin saa tununninilu.» Kɔni muso wo nara a be Isa sen kɔrɔ, ka a fɔ a yɛ ko: «Maari, i ye n dɛmɛn.» Isa ka a fɔ ko: «Ka denninilu la dɔɔnnin fen ta ka a lafili wuluilu kɔrɔ, wo ti bɛn.» Muso ka a jabi: «Maari, tuɲa le wo ri. Kɔni wuluilu ye dɔɔnnin buruburu dɔɔnna, mɛn ye bela duu ma ii tiilu la tabali kɔrɔ.» Isa ka a jabi: «Aa, muso. I la lemɛniya ka bon! I ka mɛn ɲinin, a ye kɛ i yɛ.» A denmuso kɛndɛyara wo waati kelen.
Isa ka den jenatɔ do lakɛndɛya
Isa ni karandenilu sera jama rɔ tuma mɛn na, cɛɛ do ka a madon Isa la. A ka a ɲɔnkin Isa kɔrɔ ka a fɔ ko: «Maari, i ye hina n dencɛ la. Kerekeremansa ye a la, a ye tɔrɔla kosɛbɛ. Siɲa siyaman a ri a labe ta rɔ, walama ji rɔ. N nara a ri i la karandenilu ma, kɔni ii ma se a lakɛndɛyala.»
Isa ka a fɔ ko: «Ai bi mɔɔilu ye lemɛniyabali ni kun gbɛdɛnilu le ri. N di to ai tɛma haan waati ɲuman? N di ai la ko muɲunnin fɔɔ waati ɲuman? Nba, ai ye na den di n ma yan.» Isa jamanda jena ma. Wo rɔ, jena bɔra den fɛ. Den kɛndɛyara i kɔrɔ ye.
Wo waati jɛrɛ rɔ, cɛɛ jenatɔlamɔ do wulira salibon kɔndɔ ka a kɛ kule ri ko: «Ɛɛ, Isa Nasarɛtika! I ye nfen kɔ an tɛma yan? I nanin an halaki kan de ma wa? I ye mɔɔ mɛn di, n ka wo lɔn: Alla la Mɔɔ Sɛniman de i ri.» Isa jamanda jena ma ka a fɔ a yɛ ko: «I makun! Bɔ cɛɛ wo fɛ!» Jena ka cɛɛ wo layɛrɛyɛrɛ kojuuya, ka kule ba kɛ, ka bɔ a fɛ.
Awa, Isa ni a la karandenilu bannin dala tɛɛla, ii sera Kerase mara rɔ. Isa jiinin ka bɔ kulun kɔndɔ, cɛɛ jenatɔlamɔ do bɔra kaburu so la i kɔrɔ ka na a labɛn. Cɛɛ wo siinin kaburu so la ye. Mɔɔ si tun ti se a sidila butun. Hali ni mɔɔilu ka a sidi jɔlɔkɔ la, a ri wo tɛɛ. Baa mɔɔilu ka a boloilu sidi jɔlɔkɔ la, ka a senilu don siɲa siyaman nɛɛ la. Kɔni a ka jɔlɔkɔilu tɛɛ, ka nɛɛ kadikadi. Fanka tun tɛ mɔɔ si la ka a lamara ka a kɔnɔgbɛn. Su ni tele a tɛrɛ ye kulela ka a jɛrɛ madimin kabakudunilu la kaburu so la, a ni koyinkɛilu kan.
Awa, a ka Isa yen tuma mɛn na ka a to yɔrɔ jan, a ka a bori ka na a tin birin duu ma a kɔrɔ. A kulera kan ba la ko: «Ile Isa, Alla Kɔrɔtaninba Dencɛ, i ye n to ye! N ye i madiyala Alla tɔɔ rɔ, i kana n tɔrɔ.» A ka wo fɔ, ka a masɔrɔn Isa tun ka a fɔ a yɛ ko: «Jena, i ye bɔ cɛɛ ɲin fɛ.» Isa ka a maɲininka ko: «I tɔɔ di?» A ka Isa jabi: «N tɔɔ le ko Jama Ba, baa an ka siya.» A tora Isa madiyala ko a kana ii gbɛn ka bɔ mara rɔ ye.
Wo ka a tɛrɛn kɔsɛ kuru ba ye dɔɔnninna tindi la ye. Jenailu ka Isa madiya ko: «I ye an nawa kɔsɛilu tɛma sa an di don woilu rɔ.» Isa diɲɛra. Jenailu bɔra cɛɛ wo fɛ ka wa don kɔsɛilu rɔ. Wo rɔ, kɔsɛilu bɛɛ ka ii bori ka jii tindi la ka wa don dala ji rɔ. Ii bɛɛ tɔra ji rɔ. Ii tun di kɔsɛ waa fila (2,000) ɲɔɔn bɔ.
Wo kɛnin, kɔsɛgbɛnnailu ka ii bori ka wa wo kibaro fɔ so kɔndɔ mɔɔilu ni toda kɔrɔ mɔɔilu bɛɛ yɛ. Mɔɔilu wulira ka na ko woilu ragbɛ diya.
Kɔni ai ka a fɔ ko mɔɔ ri se a fɔla a fa wala a na yɛ ko: ‹I ka kan ka dɛmɛnfen mɛn sɔrɔn n bolo, wo ra kɛ Kɔrɔban di.› (Wo kɔrɔ le ko ‹n da wo bila a dan na Alla yɛ.›) Ni a ka wo le fɔ, ai ti sɔnna butun a ye a sɔrɔnbailu dɛmɛn. Wo bolo ma, ai ka namun mɛnilu sɔrɔn ai benbailu la, ai ye woilu kɛla ka ii bila Alla la kuma nɔ rɔ. Ai ye wo ɲɔɔn ko siyaman fanan kɛla.»
Fen mɛnilu ye mɔɔ nɔɔla
Wo kɔ rɔ, Isa ka jama kili ikɔ tuun, ka a fɔ ii yɛ ko: «Ai bɛɛ ye ai tolo malɔ n na kuma la ka a famun. Mɔɔ ye fen fen donna a da rɔ ka a dɔɔn, wo si ti se mɔɔ nɔɔla. Kɔni fen mɛnilu ye bɔla mɔɔ rɔ, wo le ye mɔɔ nɔɔla.»
Kirɛkika muso do lara Isa la
Wo kɔ rɔ, Isa bɔra Judiyailu la jamana rɔ ye ka wa Tiri mara rɔ. A senin mɛn kɛ ye, a donda mɔɔ do wara. A tun tɛ a fɛ mɔɔ si ye a lɔn ko a ye ye. Kɔni wo bɛɛ ni a ta, wo ko fɔra. Muso do tɛrɛ ye ye, jena ye a denmuso fɛ. Muso wo ka Isa na ko mɛn tuma mɛn na, a nara Isa tɛrɛn ye i kɔrɔ ka a be a sen kɔrɔ. Muso wo ye Kirɛkika le ri, a sɔrɔnda Siri Fenisi jamana kɔndɔ. Nba, a ka Isa madiya bakɛ ko a ye jena gbɛn ka a bɔ a denmuso fɛ. Kɔni Isa ka a jabi sanda rɔ ko: «A to denilu ye dɔɔnnin kɛ fɔlɔ ka fa. Baa ka denilu la dɔɔnnin ta ka a lafili wuluniilu kɔrɔ, wo ma ɲin.» Muso ka a jabi: «Maari, tuɲa le wo ri. Kɔni denilu wa kɛ dɔɔnninna, dɔɔnnin buruburu mɛn ye bela duu ma tabali kɔrɔ, wuluniilu ye wo le dɔɔnna.» Isa ka a fɔ a yɛ ko: «I la jabili ɲin kosɔn, i ye wa i wara. Jena ra bɔ i denmuso fɛ.» Muso wara a wara, ka a den lanin tɛrɛn lafen kan, jena ra bɔ a fɛ.
Nba, cɛɛ do lɔnin tora jama tɛma ka Isa jabi: «Karanmɔɔ, n nanin n dencɛ ri i ma. Jena le ye a fɛ mɛn da a kɛ bobo ri. Ni jena wo wulira a la yɔrɔ mɛn, a ri a labe duu ma. Den da kanfa ri bɔ, a ri a ɲin macin. A fari ri ja a ma. N ka i la karandenilu madiya ko ii ye jena wo gbɛn, kɔni ii ma se.» Isa ka a fɔ ko: «Ai, bi mɔɔilu! Ai tɛ lemɛniyala! N di mɛn ai dafɛ fɔɔ tuma ɲuman? N di ai la koilu muɲun fɔɔ waati ɲuman? Ai ye na den di n ma yan.»
Ii nara den di. Jena ka Isa yen tuma mɛn na, a ka den nayɛrɛyɛrɛ i kɔrɔ. Den bera duu ma ka a makurukuru. A da kanfa ye bɔla. Isa ka den fa maɲininka ko: «A ye kɛla ten kɛbi waati ɲuman?» Cɛɛ ka a fɔ ko: «Kɛbi a denniya tumana. Jena ka a mira ko siyaman ka a labe ta rɔ, wala ji rɔ, sa a ri a faa. Ni a se ye i yɛ ka ko do kɛ, i ye kininkinin an ma ka an dɛmɛn.» Isa ka a fɔ a yɛ ko: «‹Ni i ri se a la?› A bɛɛ sɔnɔman ni i lemɛniyanin» Den fa ka a kan nabɔ i kɔrɔ ko: «N lemɛniyanin! Kɔni n fanan sikanin. I ye n dɛmɛn n na sika wo rɔ.»
Isa ka jama borimantɔ yen, a ye nala a ma. Wo rɔ, a jamanda jena ma, ka a fɔ a yɛ ko: «Jena, ile mɛn ye mɔɔ kɛla bobo ni tolo gbɛdɛn di, n ye a fɔla i yɛ ko i ye bɔ den ɲin fɛ. I kana kɛ a fɛ butun.» Nba, jena wo ka kule ba kɛ ka den nayɛrɛyɛrɛ fanka la ka bɔ a fɛ. Den kɛra ikomin su. Mɔɔ mɛnilu tɛrɛ ye, woilu siyaman ka a fɔ ko den da sa. Kɔni Isa ka a mira a bolo ma ka a lawuli. Den wulira ka a lɔ.
Isa ka Simɔn biran muso lakɛndɛya
Isa bɔra salibon na ka wa Simɔn wara. A sera ye ka a tɛrɛn Simɔn biran muso tɔrɔni kosɛbɛ, a muso na kɔnin. A fari kalayani kojuuya. Simɔn wara mɔɔilu ka Isa madiya ko a ye muso dɛmɛn. Isa wara se a fɛ, ka i lɔ a kun na. A ka fari makaliya makuma, ko a ye bɔ muso rɔ. A bɔra. Muso wulira i kɔrɔ yɛ, ka dɔɔnnin di ii ma.
Isa jii mɛn kɛni ka bɔ kulun kɔndɔ, cɛɛ jenatɔ do nara a labɛn. Kɛbi waati jan jenatɔ wo tun tɛ feriyabɔ donna muumɛ. A tun tɛ sɔnna ka to so kɔndɔ. A tɛrɛ ye sila kaburu wo le rɔ. A ka Isa yen tuma mɛn na, a kulera bakɛ. A nara ibe duu ma Isa sen kɔrɔ, ka a kan nabɔ ko: «Ile Isa, Alla Kɔrɔtaninba Dencɛ! N bila! I nani an jakankata kan de ma wa?» A ka wo kuma fɔ, ka a masɔrɔn Isa tun da jena jamari ko a ye bɔ a fɛ. Jena tun da wo mira siɲa siyaman kɔrɔman. A wa a mira, so kɔndɔ mɔɔilu ri a bolo sidi jɔlɔkɔ la, ka a sen don nɛɛ la, ka ii janto a rɔ. Kɔni a ri jɔlɔkɔ ni nɛɛ kadi ka wa. Jena ri a gbɛngbɛn fɔɔ wula jan.
Isa ka a maɲininka ko: «I tɔɔ di?» A ka a jabi: «An tɔɔ le ko jama ba, baa an ye ikomin tɛsidi jama ba.» Wo kɔrɔ le, jena siyaman tɛrɛ ye a fɛ. Jena woilu ka Isa madiya ko a kana ii lawa denka dun ba rɔ, jakankata yɔrɔ kɔnin.
Wo tuma, kɔsɛ kuru ba tɛrɛ ye dɔɔnnin kɛla tindi kan ye. Jenailu ko Isa ye diɲɛ ii ye don kosɛilu kɔndɔ. Isa sɔnda ii ye wa. Jenailu bɔra jenatɔ fɛ ka wa don kɔsɛilu kɔndɔ. Wo rɔ, kɔsɛilu ka i bori kosɛbɛ ka jii tindi la ka wa don ji rɔ. Ii bɛɛ tununda ji rɔ. Nba, wo bɛɛ kɛra kosɛ gbɛngbɛnnailu ɲana. Ii ka ibori ka wa a ɲafɔ so kɔndɔ mɔɔilu yɛ, a ni bonda la mɔɔilu. So kɔndɔ mɔɔilu bɔra ka wa ka wo mafɛnɛ. Ii seni yɔrɔ wo rɔ, ii ka jenatɔ kɔrɔ masumani siini yen Isa sen kɔrɔ. Jena si tun tɛ a fɛ. Duruki tɛrɛ ye a kan na. So kɔndɔ mɔɔilu silanda kojuuya wo rɔ.
Sika tɛ a rɔ: doilu ye ai tɛma yan, mɛnilu ti nala sala fewu ni ii ma Alla la mansaya yen fɔlɔ.»
Isa fari yɛlɛman ko
Wo fɔ tele seyin ɲɔɔn, Isa ka Piyɛri ni Yuhana ni Yakuba ta ka wa Alla matara diya koyinkɛ do kan. Ka Isa to Alla matarala, a ɲakɔrɔ yɛlɛmanda. A la faanin gbɛra fo ka mɛlɛnmɛlɛn ikomin sanmɛlɛnmɛlɛn. Ikɔrɔkɔrɔ cɛɛ fila kumara a yɛ mɛn ye Musa a ni Eliya. Bi tɛrɛ ma cɛɛ fila wo sa. Ii lɔni tɛrɛ nɔɔrɔ ba rɔ ka Isa baro. Ii barora Isa faa ko kan, a natɔ mɛn dafala Jerusalɛmu.
Wo ka a tɛrɛn Piyɛri ni a dafɔɲɔɔnilu ra sunɔɔ. Ii kununda ka Isa nɔɔrɔni yen, a ni cɛɛ fila wo. Ka sɔrɔn Musa ni Eliya watɔ le tɛrɛ, Piyɛri ka a fɔ Isa yɛ ko: «Karanmɔɔ, yan bɛnnin an ma. An ye to yan. An di gba sawa lɔ, i ta kelen, Musa ta kelen, a ni Eliya ta kelen.» Piyɛri tɛrɛ ye kumala tuun, kɔni a ma wo kɔrɔ lɔn.
Nba, cɛɛ do tora jama wo tɛma ka a kan nabɔ ko: «Karanmɔɔ, n ye i madiyala, i ye n dencɛ dɛmɛn. A kelen pe le n bolo. Jena ye a tɔrɔla. A wa a mira, den di kule i kɔrɔ ye. Jena ri a lajɛrɛjɛrɛ, fɔɔ ka a da kanfa ji labɔ. A ti sɔn fewu ka den bila fɔɔ a wa ban a sɛɛla kojuuya. N nara ka i la karandenilu madiya ko ii ye jena gbɛn. Ii ma se a la.» Isa ka jabili kɛ ko: «Ai bi mɔɔilu ka juu. Ai tɛ la Alla la muumɛ! N ye to ai tɛma haan waati ɲuman ka ai la lemɛniyabaliya muɲun?» A ka a fɔ cɛɛ wo yɛ ko: «Na i dencɛ ri yan.» Den ka i madon Isa la waati mɛn na, jena ka den wo labe duu ma, ka a yɛrɛyɛrɛ kojuuya. Isa ka jena makuma ko a ye bɔ den fɛ. Jena bɔra, den kɛndɛyara. Isa ka den nasɛ a fa ma. Mɔɔilu bɛɛ kabannakoyara wo rɔ, ko Alla makabani ba le.
Isa ka a la saya ko fɔ ikɔ tuun
Isa tɛrɛ ye ko mɛnilu kɛla, woilu ka ii bɛɛ kabannakoya. Ka ii to wo la, a ka a fɔ a la karandenilu yɛ ko:
Isa ni Ibulusa la ko
Lon do rɔ, Isa ka jena gbɛn ka a bɔ bobo cɛɛ do fɛ. Jena bɔ mɛn kɛni a fɛ, cɛɛ ka kuma damira. Wo ka jama kabannakoya kosɛbɛ.
Talibidenba do ka fan ta kelendi, ka sarakalasela kuntii ba la jɔncɛ bolokinin ma tolo tɛɛ a la. Isa ka a fɔ ko: «Ai ye a to ten!» A ka a bolo maa jɔncɛ tolo la ka a lakɛndɛya.
Yaya la karandenilu bɔ mɛn kɛni ye, Isa kumara jama ye Yaya la ko rɔ. A ka a fɔ ko: «Ai wa mɛn kɛra waa rɔ, ai wara nfen mafɛnɛ ye? Ai wara bin de mafɛnɛ wa, fɔɲɔ ye mɛn lamaala? Wo kuma tɛ! Ai wara ka nfen mafɛnɛ? Faanin dagbɛlɛn tii wa? Wo kuma tɛ. Mɛnilu ye faanin dagbɛlɛn donna, ka ii diyanan koilu kɛ, woilu tɛ sɔrɔnna waa rɔ, fɔɔ mansa wara. Ai wara nfen mafɛnɛ diya waa rɔ? Ai ma wa keladen fisamante do mafɛnɛ wa? Keladen fisamante le tɛrɛ jɔ! Kɔni ale ka bon keladen fisamante ri paaɔn! A sɛbɛni a la ko rɔ Alla la kuma rɔ ko:
‹A ragbɛ, n di n na keladen nawa i ɲɛ ka i la sila rabɛn i ɲɛ›.
A ragbɛ! Muso si ma den sɔrɔn fɔlɔ, mɛn ka bon Yaya ri. Kɔni mɔɔ mɔɔ ye Alla la mansaya rɔ, hali mɛn ye a bɛɛ kɔrɔ, wo bɛɛ ka bon Yaya ri. Mɔɔ mɛnilu ka Isa la kawandili kan namɛn, hali niisɔnkɔmiralailu, ii bɛɛ ka Alla gbiliya, ka a masɔrɔn ii tɛrɛ ye sunna ji rɔ Yaya la sun ji rɔ le kɔrɔ. Kɔni Farisiilu ni sariya karanmɔɔilu ka i ban Alla sawo rɔ. Ii ma sɔn Yaya ye ii sunna ji rɔ.»