Milagres de Jesus
Os Evangelhos registram dezenas de milagres realizados por Jesus — curas, ressurreições, domínio sobre a natureza e libertações. Cada milagre revelava sua divindade e compaixão.
Curas de cegos e surdos
Jesus devolveu a visão aos cegos e a audição aos surdos, manifestando seu poder sobre toda enfermidade e deficiência.
Yesu kanguwalohola wohambe walole weli
Yesu loyawele yokuka honhu hala, wohambe walole weli nawamuwinza aku wotowa iyowe, wolonga, "Mwana wa Daudi utonele isungu!" Yesu loyenjile mng’handa awala wohambe walole weli wamlutila, naye kawauza, "Ndaze, mwangukunda kota ndoweza kuwaditilani mbuli ayo?" Nawo nawamwidichila, "Ena, Mkulu." Aho Yesu nakadoliza meho gawo, nakalonga, "Iwe kota vyomlingukunda." Meho gawo nagagubuligwa nawaluka kulola kahi. Yesu kawalonjela, "Mleche kumlonjela munhu yoneche mbuli ayi." Ila hewo nawoka, naweneza mbuli ya Yesu kuli isi yila yeng’ha.
Yesu kanguwalohola hambe walole weli
Yesu loyali yokuka kuli muji wa Yeliko, lung’hongola lwa wanhu nalumuwinza. Lelo kwali na wohambe walole weli wekale hafungo mwa nzila, na lowahuliche kota Yesu yaliyokola aho, nawachemeleza, "Mkulu, Mwana wa Daudi, utonele isungu!" Lula lung’hongola lwa wanhu naluwang’anuchila na kuwalonjela wanyamalile. Ila hewo nawalutilila kukwiniza lizi, "Mkulu, Mwana wa Daudi, utonele isungu!" Yesu nakema, kawachema na kuwauza, "Mwangugana ndiwaditile choni?" Nawamwidichila, "Mkulu, twangulanda meho ga hetwe gagubuligwe." Lelo Yesu kawonela isungu, kawadoliza meho gawo, na bahala waluka kulola goya, wamuwinza.
Yesu kangumlohola munhu yohambe yalole ako Betisaida
Nawoya Betisaida, ako wanhu nawamigala munhu yohambe yalole kwa Yesu na kumlanda yamibate. Yesu nakamibata moko yula munhu, nakaluta naye kutali na hala honhu, nakamtemela mite kumeho, hamba Yesu nakawika moko kumeho kwa heye nakamuuza, "Ndaze, kwangona choni?" Yula munhu nakalola kuchanya na kulonga, "Ena, ndanguwona wanhu wokoneka kota migodi jijenda." Yesu nakahiluchila kuwika moko kumeho kwa munhu yula. Sambi nakagubula ng’hatu meho, meho gake nagahiluka kulola kota katali. Chila chinhu nayali yochona goya. Yesu nakamhilusa kaye kuno yomlonjela, "Uleche kuhiluka kuli chijiji."
Yesu kangumlohola munhu yohambe yalonje na kuhulika
Yesu nakoka wilaya ya Tilo, nakakolela Sidoni, nakafika kuli ilamba lya Galilaya, nakakolela muji wa Dekapoli. Wanhu nawamigala munhu yohambe yalonje na kuhulika, nawamlanda Yesu yamuwichile moko gake mtamwa. Yesu nakamhola nakaluta naye kutali na wanhu, nakahola chidole nakenjiza kuli makutu, nakatema mite nakamibata umyango. Hamba Yesu nakalola kilanga, yolanda kwa Nguluwi aku yogugumila, nakamlonjela yula munhu "Efata," Mina "Ugubuche." Baho du makutu ga heye nagagubuka na umyango wa heye ugonzoka nakaluka kulonga goya. Yesu nakawalonjela wanhu waleche kumlonjela munhu. Ila vyoyawalemeze kuwalonjela wanhu hewo ndo kota kawalajiza kuwalonjela wanhu goyodita. Wanhu weng’ha nawahuliche nawali wabubuwale, wolonga, "Kangudita geng’ha goya, kanguwagubula meho wohambe walole, na wohambe walonje, wangulonga!"
Yesu kangumlohola yohambe yalole Balitimayo
Lelo nawafika Yeliko, Yesu na walanguswa wa heye, nawali wolawa na lung’hongola lwa wanhu. Yumwe nayawele yohambe yalole yalinguchemigwa Balitimayo mwana wa Timayo nayali yekalise hafungo mwa nzila. Loyahuliche Yesu yalawile Nasaleti kangukola hala honhu, nakaluka kukwiniza lizi, "Yesu Mwanage Daudi umbonele isungu!" Wanhu wenji nawamng’hanuchila leka yanyamalile, ila heye nakalutilila kukwiniza lizi, "Mwana wa Daudi, umbonele isungu."
Yesu nakema nakalonga, "Mumcheme." Baho, nawamchema ayo yohambe yalole, nawamlonjela, "Wikangaze, wime, kangukuchema." Naye nakalitoza hafungo ivalo lyake, nakazumilila na kumlutila Yesu.
Yesu nakamuuza, "Kwangugana ndikuditile choni?" Ayula yohambe yalole nakamlonjela, "Mlangusa ndangulanda kulola kahi."
Yesu nakamlonjela, "Ulute. Makundo ga hegwe gakulohola." Baho yula yohambe yalole kawa yolola, nakamuwinza Yesu mnzila.
Yesu kangumlohola yohambe yalole
Mhela Yesu loyawele habehi kufika Yeliko, nakwali na munhu yumwe yohambe yalole yawele yekalise mnzila yolanda utanzi. Loyahuliche lung’hongola lwa wanhu lwangukola nakauza, "Hana choni?" Nawamlonjela, "Yesu wa Nasaleti kangukola." Naye nakakwiniza lizi yolonga, "Yesu Mwana wa Daudi, umbonele isungu!"
Wala wanhu wamlongole nawamng’hanuchila, nawamlonjela yanyamalile, ila heye nakakwiniza lizi ng’hatu, "Mwana wa Daudi umbonele isungu."
Yesu nakema, nakawalonjela wamigale yula munhu kwa heye. Loyafichile habehi, Yesu nakamuuza, "Kwangugana ndikuditile choni?" Naye nakedichila, "Mkulu ndangulanda ndole kahi."
Yesu nakamlonjela, "Ulole! Makundo ga hegwe nagakulohola."
Baho du yula yohambe yalole nakaluka kulola, nakamuwinza Yesu kuno yomtogola Nguluwi. Wanhu weng’ha lowaziwene mbuli azo nawamtogola Nguluwi.
Yesu kangumdita yalole munhu yohambe yalole kulawila kupondigwa
Yesu loyawele yokola nakamona munhu yumwe, yohambe yalole kulawila kupondigwa. Lelo, walanguswa nawamuuza, "Mlangusa! Whaani yaditile gehile, munhu ayu ama mhaza wa heye ama mayake mbaka yapondigwe yohambe yalole?" Yesu nakedichila, "Mbuli ayi hailawile kwachiwalo cha gehile ga heye ama gehile ga mhaza wa heye ama gehile ga mayake, ila nakapondigwa yohambe yalole leka welile wa Nguluwi woneche kuli kikala kwa heye. Yangutugana tulutilile kukola mijito ja yula yatulajize kung’hali nemisi, kwa vila nechilo yanguya iwele munhu hambe yaweze kukola mijito. Mhela londing’hali kuli isi, heni nda lumuli lwa isi." Loyalonjile ago, Yesu nakatema mite hasi nakadita nhope, kambakaliza yula yohambe yalole kumeho, nakamlonjela, "Ulute kehovuje kumeho kuli izimbo lya Siloamu." Siloamu mana yake ndo yalajizwe. Aho yula munhu nakaluta, nakehovuga kumeho, hamba nakahiluka yolola.
Curas de paralíticos e enfermos
Paralíticos caminharam, leprosos ficaram limpos e todo tipo de doença foi curada pelo toque e pela palavra de Jesus.
Lelo nakoya munhu yumwe yawele na uswema, kafugama kumwando kwa heye na kulonga, "Mkulu, wone ulingugana, kwanguweza kunyeliza." Yesu nakagolola moko, nakamdoliza yula munhu, nakamlonjela, "Ndangugana welizwe," Baho du yula munhu, nakelizwa uswema wake. Hamba Yesu nakamlonjela ayula munhu kata, "Ulole, uleche kumlonjela munhu yoneche, ila ulute kilajila kwa mtambika na ulavye ndolendole yoyalajize Musa leka utawize kota nakupona."
Aho wanhu na wamigalila munhu yaziliche lukuli yawasile mchinhanda. Yesu vyoyawene makundo ga hewo, nakamlonjela yula munhu yaziliche, "Mwanangu, wikangaze, kusilwa gehile gouditile." Wamwe wa walangusa wa malajizo ga Musa nawaluka kijesa, "Munhu ayu kangumkovula Nguluwi!"
Yesu nakavizela choni chowochijesa, kawalonjela, "Lekachoni mli na majesa gehile kuli mnhumbula za hemwe? Lilikohi liwele ubewe ng’hatu. Kulonga, ‘Kusilwa gehile ga hegwe,’ Ama kulonga, ‘Wime ujende?’ Lelo ndangugana mvizele kota Mwana wa munhu kanao ludali muisi lwa kuwosela wanhu gehile ga hewo." Aho nakamlonjela yula munhu yaziliche, "Winuche, uhole chinhanda cha hegwe, ulute kaye." Ayula munhu nayaziliche nakenuka, kaluta kaye.
Kwali na munhu yawele na moko uziliche. Lelo wanhu nawamuuza Yesu, "Ndaze, yowa goya kulohola wanhu Zuwa lya Kwesela?" Nawamuuza ahyo leka wapate nongwa ya kumlonjeleza.
Ila Yesu nakawalonjela, "Yalikohi hali hemwe, yawele na ing’holo lila linjile mlikulubila. Ndaze, homibata na kumlavya amo Zuwa lya Kwesela? Ila, munhu kahega kusinda ing’holo! Lelo iwa goya kudita ganojile Zuwa lya Kwesela?" Hamba nakamlojela ayula munhu, "Ugolole moko wa hegwe." Nakaugolola, nawo uwa mkomu ng’hatu kota ula uyage.
Mamo wa mdala wa Simoni nayali yotamika yawasile muchinhanda. Yesu loyafichile nawamlonjela mbuli ya ayo mtamwa. Yesu nakamlutila ayo mamo, nakamibata moko nakamwinula. Baho utamwa naumleka nakaluka kuwawichila chilyo.
Yesu kangumlohola munhu yawele na uswema
Munhu yumwe yawele na uswema nakamlutila Yesu, nakafugama, nakamlanda na kumlonjela, "Wone ulingugana kombusila utamwa awu." Yesu nakamonela isungu, nakagolola moko wa heye, nakamdoliza na kumlonjela, "Ndangugana welizwe!" Baho du utamwa wa uswema naumleka munhu ayo, nakawelizwa.
mhela awo wanhu wane nawoya, wamigale munhu kwa Yesu, yumwe yaziliche. Ila kwa vila wanhu nawali wenji, nawalemwela kumgala habehi na Yesu. Ahyo, nawatubula kuchanya kuchinduwiko honhu hoyawele Yesu. Lowatubule honhu, wamdulisa ayo munhu yawele yawasile mumcheka. Yesu loyawene vyowawele na makundo, nakamlonjela ayo munhu yaziliche. "Mwanangu, kusilwa gehile gouditile."
Wamwenga wa walangusa wa malajizo ga Musa wawele wekale hako nawenjilwa na majesa mnhumbula mwa hewo, Munhu ayu "Lekachoni ayu kangulonga hino? Kangumkovula Nguluwi! Kuduhu munhu yawele na ludali lwa kumusila munhu gehile, ila Nguluwi yaliyeka." Yesu nakavizela gala gowali wochijesa, nakawalonjela, "Lekachoni mwangijesa ahyo mnhumbula za hemwe? Lilikohi liwele ubewe, kumlonjela ayu munhu yaziliche, ‘Kusilwa gehile ga hegwe,’ Ama kumlonjela, ‘Winuche! Uhole mcheka ujende?’ Lelo ndangugana mvizele kota heni Mwana wa munhu ndina ludali lwa kuwosela wanhu gehile muisi." Aho nakamlonjela yula munhu yaziliche, "Ndangukulonjela wime, uhole mcheka wako ulute kaye." Wanhu weng’ha nawali womlola ayo munhu. Ayo mtamwa kenuka, nakahola mcheka wa heye kaluta kaye. Wanhu weng’ha nawabubuwala na kumtogola Nguluwi kuno wolonga, "Hatunayona mbuli kota ayi."
Munhu yawele na moko uziliche
Yesu nakenjila kahi mng’handa ya kusalila nakwali na munhu yawele na moko uziliche. Wanhu wamwe nawali wopala chinhu cha kumvilizila Yesu, nawali womlola kodita choni kwa ayula munhu yawele na moko uziliche, komlohola ama hebu vyoiwele Zuwa lya Kwesela. Yesu nakamlonjela ayula munhu yawele na moko uziliche, "Uye hano hamwando." Hamba Yesu nakawauza wanhu wala, "Malajizo ga hetwe gangutukundiza ndaze kudita Zuwa lya Kwesela? Kudita mbuli inojile ama kudita mbuli yihile? Kulohola ukomu wa munhu ama kukopola?" Ila hewo nahawalonjile chinhu. Aho nakawalola weng’ha kuno yazudile, nakawa na masinzo kwa vila navyowawele na nhumbula zihile. Hamba nakamlonjela ayula munhu yawele na moko uziliche, "Ugolole moko wa hegwe!" Na heye nakagolola moko na baho uwa mkomu kahi.
Yesu kangumusila munhu uswema
Nayali, Yesu loyawele kuli muji umwenga wa ako, munhu yumwe yawele na uswema kuli lukuli lweng’ha nakamona. Lelo, munhu ayo nakagwa chifunama nakamlanda Yesu, "Mkulu, wone ulingugana, koweza kunyheliza!"
Yesu nakagolola moko, kamdoliza na kulonga, "Ndangugana welizwe!" Baho du ula uswema naumlawa.
Nawoya wanhu, wampapile munhu yaziliche kumwe, nawajeza kumwinjiza mng’handa wamuwiche kumwando kwa Yesu. Ila nawalemwela kwinjila mng’handa kwa vila wanhu wenji nawali wekale. Ahyo nawamkwinhiza ayo yaziliche kuli chinduwiko, nawatubula chinduwiko, nawamdulisa ayo yaziliche hamwe na chinhanda cha heye, nawamuwika hagati hali lung’hongola lwa wanhu hali Yesu. Yesu loyawene makundo ga hewo, nakamlonjela ayo munhu yaziliche, "Goloko kusilwa gehile ga hegwe."
Walangusa wa malajizo ga Musa na Mafalisayo nawaluka kiuza, "Ndo whaani muhu ayu yaligukovula? Haduhuli munhu yalinguweza kusa gehile ila Nguluwi yeka!" Yesu nakavizela majesa ga hewo, nakawauza, "Lekachoni mwangijesa mnhumbula za hemwe? Lyakohi liwele lya ubewe ng’hatu, Kulonga, ‘Kusilwa gehile ga hegwe,’ Ama kulonga, ‘Wime ujende?’ Ila ndangugana mvizele kota, Mwana wa munhu kana ludali lwa kuwosela wanhu gehile ga hewo kuli muisi." Baho nakamlonjela yula yaziliche, "Winuche uhole chinhanda cha hegwe, ulute kaye!" Lelo yula munhu yaziliche nakenuka hali hewo, nakedwika chinhanda cha heye na kaluta kaye, kuno yomtogola Nguluwi.
Munhu yawele na moko uziliche.
Zuwa linji lya Zuwa lya Kwesela, Yesu nakenjila kuli sunagogi nakalangusa. Amo namwali na munhu yawele moko wa heye wa kudilo nauzilika. Walangusa wa malajizo ga Musa na Mafalisayo wamwenga nawekala wopala chinhu cha kumlonjeleza Yesu. Ahyo nawali womlola wone komlohola munhu kuli Zuwa lya Kwesela. Ila Yesu nakavizela gowalingijesa, nakamlonjela yula nayali na moko uziliche, "Winuche uye wime hano." Yula munhu kaluta nakema hagati. Hamba Yesu nakawalonjela. "Ndanguwauza, ndaze, yagoya kudita mbuli inojile ama mbuli yihile kuli zuwa lya kwesela, kulohola ukomu ama kudumya?" Nakawalola wanhu weng’ha wawele hala, nakamlonjela yula yaziliche moko, "Ugolole moko wa hegwe." Naye nakagolola moko wa heye nakawa mkomu.
Yesu kangumusila utamwa chitumagwa wa chilongozi wa Loma
Yesu loyasindile kulonga aga geng’ha kuno wanhu wangumuhulichiza, nakaluta Kapanaumu. Ako nakwali na chilongozi wa wamizi, nayali na chitumagwa yamganile ng’hatu. Ayo chitumagwa nayali yotamika behi kubagama. Chilongozi ayo loyahuliche mbuli za Yesu nakawalajiza wasekulu wa Yuda walute kumlanda yoye yamusile utamwa chitumagwa wa heye. Lowafichile kwa Yesu, nawamdedeza ng’hatu, nawalonga, "Munhu ayu kanguganigwa yaditilwe mbuli ayo, kwa vila kanguwagana wanhu wa isi ya hetwe na ndo yatuzenjele lila sunagogi." Yesu nakaluta hamwe na hewo. Loyawele behi kufika kuli ng’handa ya yula chilongozi, ayo chilongozi nakawalajiza goloko wa heye wamlonjele Yesu, "Mkulu, leche kitunya, kwa vila hambe iganigwe hegwe kwinjila kuli ng’handa ya heni. Kwa chiwalo acho siwezile kuya kwa hegwe. Ila ulonje ulonzi hela naye chitumagwa wa heni kowa mkomu. Kwa vila heni nda munhu ndiwele hali ludali, mbele na wamizi wawele hali ludali lwa heni. Hondimlonjela ayu, ‘Ulute.’ Heye kangulutaga na yunji hondimlonjela, ‘Uye.’ Kanguyaga. Hondimlonjela chitumagwa wa heni, ‘Udite ahi.’ Kanguditaga."
Yesu loyahuliche ulonzi awo, nakabubuwala. Nakalugalamchila lula lung’hongola, nakalulonjela, "Sinamona munhu yawele na makundo kota aga kuli isi yeng’ha ya Isilaeli." Wala wanhu lowafichile kaye nawamfika yula chitumagwa yawele mkomu.
Mhela wuwo nakoya mdala yumwe yawele na chijeni, chijeni acho nachimdita mdala ayo yawe na chiduhi kwa mhela wa miyaka kumi na nane na nayali yolemwela kwima kwa kugoloka. Yesu loyamuwene, nakamchema, nakamlonjela, "Mdala, nakusilwa utamwa wouwele nawo." Yesu nakamuwichila moko yula mdala, baho du yula mdala nakema kwa kugoloka, nakaluka kumtogola Nguluwi.
Yesu kangumusila utamwa munhu
Zuwa limwe lya kwesela, Yesu nakaluta kulya chilyo kaye kwa mkulu yumwe wa Mafalisayo. Wanhu wawele aho nawali womlolela ng’hatu. Kumwando kwa Yesu nakwali na munhu yumwe yawele na safula nakamlutila. Yesu nakawauza walangusa wa Malajizo na Mafalisayo, "Ndaze, yagoya kulohola kuli zuwa lya kwesela ama hebu?"
Ila hewo nawenyamalila. Yesu nakamibata ayo mtamwa, nakamusila utamwa, nakamlonjela yalute.
Yesu kanguweliza wawele na uswema kumi.
Yesu loyawele kuli majendo kuluta Yelusalemu nakakola kuli mbaka ja Samaliya na Galilaya. Loyawele yokwinjila kuli chijiji chimwe, naketing’hana na wanhu kumi wawele na uswema, wemile kutali. Nawachemeleza kwa lizi likulu wolonga, "Yesu mlangusa tonele isungu!"
Loyawawene nakawalonjela, "Mlute mkelajile kwa watambika." Nawo lowawele mzila woluta, nawelizwa. Yumwe wa hewo loyonile nakoselwa utamwa, nakahiluka kuno yomtogola Nguluwi kwa lizi likulu. Naketoza hasi hali magulu ga Yesu kuno yolonga malumbo. Ayo nayali Msamalia. Aho Yesu nakalonga, "Ndaze, hawawele wanhu kumi welizwe? Wala tisa wakohi? Haduhuli yunji yahiluche kumtogola Nguluwi ila ayu mjenzi?" Hamba nakamlonjela yula munhu, "Winuche, ulute, makundo gako nagakulohola."
Yesu kangumlohola munhu habehi na izimbo
Vyogapulute ago, nakwali na mnvina ya Wayahudi, naye Yesu nakaluta Yelusalemu. Ako Yelusalemu, habehi na lwizi lulinguchemigwa Lwizi lwa Ing’holo, nakwali na izimbo limwe lichemigwe kwa Chiebulaniya Betisata, liwele nalizungulutwa na lugagala banzi zihano. Amo kuli lugagala namwali na watamwa wenji, wohambe walole na vyete na waziliche lukuli. Nawali wobeteza mazi gatiguligwe, Kwa vila chila mhela mhilisi nayali yodulika kuli mazi na kugatigula. Munhu yoneche yawele kowa wa mwaluko kwinjila kuli mazi ago, nakaloholigwa utamwa woyawele nawo. Lelo aho nakwali na munhu yawele na utamwa kwa mhela wa miyaka makumi gadatu na jine. Yesu loyamuwene ayo munhu yawasile nakuvizela kota nayali yekale aho kwa mhela winji, nakamuuza, "Ndaze, kwangugana uwe mkomu?" Yula mtamwa nakedichila, "Mkulu, heni ndahela munhu wa kunyhilika kuli mazi mhela hogotiguligwa. Chila hondijeza kwinjila munhu yunji kangulongola kwinjila." Yesu nakamlonjela, "Winuche, uhole mcheka wako, ulute." Baho du, ayo munhu nakawa mkomu, nakahola mcheka wake nakaluka kujenda. Mbuli ayi naikoleka kuli Zuwa lya Kwesela.
Yesu nakafika kahi ako kuli muji wa Kana kuli mkowa wa Galilaya, honhu hawele nakagalula mazi kuwa divai. Nakwali na chilongozi yumwe yawele na mwana yalingutamika ako Kapanaumu. Lelo ayo chilongozi loyahuliche kota Yesu nayali yalawile Yudeya na kufika Galilaya, nakaluta kumlanda yalute kumlohola mwana wa heye yawele yotamika ng’hatu. Yesu nakamlonjela, "Kuduhu munhu yokunda mbaka yavyone vinduzanduza na ulajilo." Yula chilongozi nakamlonjela, "Mkulu, dedede, tulute himahima kung’hali mwanangu hanabagama." Yesu nakamlonjela, "Ulute, mwanago kochikala." Yula munhu nakakunda ulonzi wa Yesu, nakoka. Loyawele mnzila, vitumagwa wake naweting’hana naye, nawamlonjela kota mwanage ka mkomu. Naye nakawauza kota nawali mhela wachi uwele mwana nakaloholigwa, nawo nawamlonjela, "Zuwa likolile saa saba nemisi utamwa naumlechela." Ayo chilongozi nakakumbuchila kota nawali ndo mhela wuwula uwele Yesu nakamlonjela, "Mwanago kochikala." Baho nakakunda heye na ivyazi lyake lyeng’ha. Awu nawali ulajilo wa keli woyaulajile Yesu loyawele yolawa Yudeya kuluta Galilaya.
A mulher com fluxo de sangue
Uma mulher que sofria há doze anos tocou a orla do manto de Jesus e foi curada instantaneamente pela sua fé.
Mdala yumwe, nayali yotamika kulawa danda katali ng’hatu, mihela kumi na mili, nakamuwinza Yesu kumbele, nakadoliza lupembo lwa nguwo ya Yesu. Nakadita ahyo kwa vila nakejesa mnhumbula. "Londidoliza hela nguwo ya heye, ndowa mkomu." Yesu kahinduka nakamona, nakamlonjela, "Mhinza wikangaze! Makundo ga hegwe gakulohola." Mamo ayo kaloholigwa bahala.
Nakwali na mdala, nayali na utamwa kwa kulawa danda miyaka kumi na mili. Mdala ayu nakagazika lukami, nakawalutila wateleka mikwandi wenji ne kuloholigwa hebu. Nakataga sendi nyinji ne ulohozi, ila nakalutilila kugazika. Na vyoyahuliche goyalingudita Yesu, ndo nakaluta na ahyo nakafyela kuli lung’hongola lwa wanhu wawele hamwe na Yesu na kudoliza nguwo ya heye. Nakadita ahyo, mina nayali yolonga yaliyeka, "Wone ndibate nguwo ya heye, ndowa mkomu."
Nakebata nguwo ya Yesu, na danda yoyali ilawa bahala du nakona naileka kulawa. Na heye nakehulika mlukuli lwake kawa mkomu.
Lelo nakwali na mdala hali lila ikugusi, yawele nayali na utamwa wa kulawa danda kwa miyaka kumi na mili, hanga nayali nakalavya sendi nyinji kwa walaguzi, ila haduhu yamlohole. Ayo mdala nakamuwinza Yesu kumbele, nakadoliza lupembo lwa nguwo ya heye. Baho du nakaloholigwa utamwa wa heye wa kulawa danda. Yesu nakauza, "Ndo whaani yandolize?" Wanhu weng’ha lowalemile, Petili nakalonga, "Mkulu ikugusi ali nalikuzunguluta chila nzingo." Ila Yesu nakalonga, "Ka baha munhu yandolize, kwa vila nandivizela kota mong’ho wa heni naundawa." Yula mdala loyavizele kota hambe yaweze kivisa, nakoya yokakama, naketoza hali magulu ga Yesu. Nakalonga hali wanhu weng’ha lekachoni nakamdoliza na ndaze vyoyaloholigwe baho du. Lelo Yesu nakamlonjela, "Mhinza, makundo ga hegwe gakulohola. Ulute kwa kikala goya."
Ressurreições
Jesus ressuscitou mortos — a filha de Jairo, o filho da viúva de Naim e Lázaro. Ele é Senhor sobre a morte.
Mhinza wa ofisa na mdala yumwe wangusigwa utamwa
Yesu loyali yolonga ago, chilongozi yumwe Myahudi nakoya, kenamiza nakulonga, "Mhinza wa heni kabagama sambi. Ila, ndangukulanda tuche ukamuwichile moko wa hegwe na heye kowa mkomu." Baho Yesu nakoka hamwe na walanguswa wa heye kamuwinza.
Hamba Yesu na kenjila mng’handa ya yula chilongozi, loyawawene wapemba mluli mchililo na chilundo cha wanhu wolila na kulombocheza, Kawalonjela, "Weng’ha mlawe kunze, mhinza ayu hafile, kawasa hela." Na hewo nawamseka. Baho, chilundo cha wanhu lochilawile kunze, Yesu kenjila mng’handa, kamibata ayo mhinza moko, na heye kema.
Aho Jailo yawele chilongozi wa sinagogi nakoya, loyamuwene Yesu nakafugama hali magulu ga Yesu. Nayali yolonga yolanda, "Mhinza wa heni mdodo kangutamika behi kubagama. Dedede ndangulanda tuche kaye ukamuwichile moko yaloholigwe yawe mkomu." Yesu nakoka hamwe na Jailo. Wanhu wenji nawamuwinza na kumema chila ubanzi.
Nawafika kaye kwa Jailo chilongozi wa sinagogi, Yesu nakawona wanhu wapunganiche nakahulika kuyowa na chililo na kulombocheza kwinji. Yesu nakenjila mng’handa nakawalonjela wanhu, "Lekachoni mwangupunganika? Lekachoni mwangulila? Mwana habagame kawasa hela."
Wanhu nawamseka Yesu, ahyo nakawalavya wose kunze, nakawahola mhaza na mayake mhinza yula, na wala walanguswa wa heye wadatu, nawenjila kuchihengo kowawichile lukuli lwa mhinza. Yesu nakamibata moko, nakamlonjela ayula mhinza yabagame nakalonga, "Talita, kumi," Mina, "Muhinza ndangukulonjela, ulilimche!" Baho mhinza nakalilimka, nakaluka kujendajenda, nayali na miyaka kumi na mili, aga logalawile, wanhu weng’ha nawekala wabubuwale lukami.
Yesu nakalonga, "Ndiwawhanize na choni wanhu wa lulelo alu? Wangiwhana na choni? Hewo ndo kota wana wekale kuli soko wochichema na kilonjela,
" ‘Natuwatowela mluli ila hamvinile!
Ne hamlilile hala hotwimbile zimbo za kulombocheza.’
"Kwa vila Yohani Mbatiza nakoya, nayali yokwesela kulya na hanwele divai, namwe namlonga, ‘Kana chijeni!’ Naye mwana wa munhu nakoya, nakalya na kunwa hemwe na hemwe, mwangulonga, ‘Mlole ayu yalingulya ng’hatu na yalingugala, goloko wa wakongoza kodi na wawele na gehile.’ Ila luhala lwa Nguluwi loneka lunoga kwa wala weng’ha walinguikunda!"
Mdala yawele na gehile kangulechelwa
Mfalisayo yumwe nakamlalika Yesu kulya chilyo kwa heye. Ahyo Yesu nakenjila kuli ng’handa ya Mfalisayo, nakekalisa kulya chilyo. Kuli ula mji nakwali na mamo yawele na gehile. Loyahuliche kota Yesu ka haluga ha Mfalisayo, nakahola chupa ya alabasta iwele na unhunyililo.
Hamba munhu yumwe yalinguchemigwa Jailo chilongozi wa sunagogi, nakoya na kugwa hali magulu ga Yesu, nakamlanda yalute kaye kwa heye, kwa vila mhinza wa heye wa udewele yawele na miyaka kumi na mili, nayali habehi kubagama.
Yesu loyawele yoluta, ikugusi lya wanhu nalimzunguluta chila nzingo.
Yesu loyawele yang’hali yodawala, nakoya chitumagwa kulawa kuli ng’handa ya Jailo, yula chilongozi wa sunagogi, nakamlonjela, "Mhinza wa hegwe nakabagama. Uleche kumtunya Mlangusa." Yesu loyahuliche ago nakamlonjela Jailo, "Uleche kudumba, ukunde naye kowa mkomu."
Loyafichile kaye kwa Jailo hamkundize munhu yoneche kwinjila mg’handa hamwe na heye, ila Petili na Yakobo na Yohani na mhaza na mamo wa ayo mhinza. Mhela wuwula wanhu weng’ha nawali wolila na kulombocheza kwa chiwalo cha ayo mhinza. Yesu nakawalonjela, "Mleche kulila kwa vila ayu mwana habagame ila kawasa hela!" Hewo nawaseka kwa kumbeza heye kwa vila nawavizela kota yula mwana nakabagama. Yesu nakamibata moko yula mhinza na kulonga, "Mhinza, winuche!" Muhe wa heye naumuyila kahi, baho du nakenuka. Yesu nakawalonjela wamhe heye chilyo. Mhaza na mamo wa heye nawabubuwala ng’hatu, ila Yesu kawalonjela waleche kumlonjela munhu yoneche gala galawile.
Kubagama kwa Lasalo
Munhu yumwe yalinguchemigwa Lasalo, mwenyeng’haye wa Betaniya, nayali mtamwa. Chijiji cha Betaniya nachali honhu walingikala Maliya na Malita lumbulye. Maliya ndo yula yambakalize Yesu mafuta ga kunhunyhilila na kumbagusa kwa mnvili za heye. Lelo Lasalo yawele yotamika ndo lumbulye. Lelo awo wadala nawahilika usenga kwa Yesu, "Mkulu, goloko wa hegwe ka mtamwa!" Yesu loyahuliche ago, nakalonga, "Utamwa awo haumkopola, ila ndo kwa chiwalo welile wa Nguluwi, nakatamika leka kwa nzila ayo Mwana wa Nguluwi yatogoligwe."
Yesu nakamgana Malita lumbulye Lasalo. Loyahuliche kota Lasalo ka mtamwa, Yesu nakalutilila kikala honhu aho loyawele kwa mazuwa meli. Hamba nakawalonjela walanguswa wa heye, "Tulute kahi Yudeya." Walanguswa nawamlonjela, "Mlangusa! Mhela uchefu hela ukolile Wayahudi nawali wogana kukukopola kwa maganga, kwangugana ulute ako kahi?" Yesu nakawedichila, "Ndaze, hakuwele na masaa kumi na meli kuli nemisi imwe? Lelo, munhu hoyojenda nemisi howeza kikwang’hwala kwa vila kanguwona lumuli lwa isi ayi. Ila munhu hoyojenda nechilo, kochikwang’hwala kwa vila lumuli lwa haduhu mgati mwa isi." Yesu loyasindile kulonga ulonzi awu nakamlonjela, "Goloko wa hetwe Lasalo nakawasa, ila heni ndoluta kumdita yalilimche." Walanguswa wa heye nawamlonjela, "Mkulu, wone yawasile, kolilimka." Hewo nawejesa kota nayali yalonjile kuwala usinjizi hela, hambi nayali yolonga kuwala kubagama kwa Lasalo. Lelo, Yesu nakawalonjela hazelu, "Lasalo nakabagama,
Domínio sobre a natureza
Jesus acalmou a tempestade, andou sobre as águas e multiplicou pães. A natureza obedece à voz do seu Criador.
Yesu kanguilonjela nhigu inyamalile
Yesu nakenjila kuli itumbwi na walanguswa wa heye nawamuwinza. Baho du, nhigu ng’hulu nailawila kuli ilamba, nhigu nazaluka kuligubika itumbwi, ila Yesu nayali yawasile. Walanguswa na waluta akula koyawasile, nawamlanda wolonga, "Mkulu yawalohole na aila nhigu." Yesu kawalonjela, "Hemwe wanhu muwele na makundo mado, leka choni mwangudumba?" Hamba nakenuka na kuilonjela yila nhigu na mbeho nayali iputa, inyamalile na inyamalila tulu. Wanhu weng’ha nawabubuwala, walonga, "Ayu munhu wachi? Mbaka Nhigu na mbeho vyangumuhulichiza."
Loifichile matinazo, walanguswa wa heye wamlutila wamlonjela, "Honhu aha twa kisolo, na saa za nemisi zipuluta. Lelo uwalaje wanhu leka walute kuli vijiji wakagule chilyo." Yesu nakawalonjela, "Haiwaganile kuluta, muwape hemwe chilyo." Ila hewo nawamlonjela, "Twanajo mibumunda jihano na somba mbili hela." Yesu nakawalonjela, "Ndigalileni hano." Nakawalonjela wanhu wekalise hali misolo. Hamba Yesu kaihola jila mibumunda na somba mbili, kalola kuchanya kilanga, katambichiza. Kahi kamogola ajo mibumunda, kawapa walanguswa wa heye, na hewo wawapa wanhu. Wanhu weng’ha nawalya, weguta. Hamba walanguswa wakungajiza upumunizo, wamemeza vidoto kumi na vili. Weng’ha wadile wali walume wafichile elufu zihano, ne kuwaza wadala na wana.
Nechilo, behi na kubwemwenzuka, Yesu nakawawinza walanguswa yojenda mchanya mmazi.
Yesu kanguwapa chilyo wanhu elufu zine
Lelo Yesu kawachema walanguswa wa heye, nakalonga, "Ndanguwonela isungu wanhu awa kwa vila wali baha na heni kwa mazuwa gadatu, na sambi wahela chilyo. Siviganile walute ne kulya, waleche kuzilika mnzila." Walanguswa nawamlonjela, "Hano twa kisolo, topata kohi chilyo cha kuhega kwa wanhu weng’ha awa?" Yesu nakawauza, "Mwanajo mibumunda jilinga?" Nawamwidichila, saba na tusomba tuchefu. Lelo Yesu nakawalonjela wanhu wekalise hanyi. Kahola jila mibumunda saba na tula tusomba, kamtogola Nguluwi, kavimogola, kawapa walanguswa, na hewo wawagawila wanhu. Weng’ha walya, weguta. Hamba walokoteza upumunizwa, wamemeza vidoto saba. Awo wadile wali walume elufu zine, ne kuwaza wadala na wana.
Kulavya nhambiko kuli ng’handa ya Nguluwi
Lowafichile Kapanaumu wanhu wali wokongoza kodi ya ng’handa ya Nguluwi nawamlutila Petili, wamuuza, "Ndaze, mlangusa wa hemwe kalavyaga kodi ya Ng’handa ya Nguluwi?" Petili nakedichila, "Ena, nakalavyaga." Lelo Petili loyenjile mgati mwa ng’handa, yang’hali longa luzi, Yesu nakamuuza, "Simoni, hegwe kwangona ndaze? Wandewa wa isi hukongozaga kodi kulawa kwa whaani? Kulawa kwa wanhu wa isi, ama kulawa kwa wajenzi?" Petili nakedichila, "Kulawa kwa wajenzi." Yesu nakamlonjela, "Hino lelo, hailinguwalapa wanhu wa isi. Leka tuleche kuwazudiza, ulute kuli ilamba ukatoze ndowano, uhole somba ya mwaluko kugwila, uigubule kumlomo, mgati mwake kozifika sendi. Uzihole sendi azo ukamhe kwa chiwalo cha heni na hegwe."
Yesu kanguupanjila msada wohambe ulele
Yesu loyali yohiluka kuli muji lokuwele kung’hali lufuku, nayali na nzala. Nakalyona igodi limwe hafungo mwa nzila, nakalilutila, ila nakalifika lilihela mafuza goneche ila mahamba yeka. Lelo nakalilonjela, "Uleche kulela kahi mafuza mazuwa gose!" Baho du alyo igodi naliswina. Walanguswa lowawene nawabubuwala wolonga, "Lekachoni igodi ali naliswina baho du?" Yesu nakawedichila, "Ndanguwalonjelani ndikomya, wone muwe na makundo ne kuwa na lunhwinhwi, moweza kudita mzidi vyonditile kuli lila igodi, moweza kuchilojela chidunda chino, ‘Ung’humbuche ukagwe kuli bahali,’ Yokoleka hihyo. Muwe na makundo, choneche chomumlanda Nguluwi mopegwa."
Baho du nakwali na mbeho, na kutiguka kwa mazi kuli ilamba, itumbwi nalyaluka kumema mazi. Yesu nakawasa yawichile mutwi mchegamo, wala walanguswa nawamwinula nawamlonjela, "Mlangusa, ndaze, hambe wijese kota twangudumigwa?" Lelo nakenuka nakaing’hanuchila yila mbeho na kuilonjela nhigu "Nyamalile! Usindamale!" Baho mbeho naileka kuputa, nakwali tulu. Yesu nakawalonjela awala walanguswa wa heye, "Lekachoni mwangudumba? Ndaze, mng’hali hela makundo?" Na hewo nawadumba heko walonga, "Ayu munhu wachi lelo, mbaka nhigu na mbeho vyangumuhulichiza?"
Nemisi naipuluta, walanguswa wamlutila Yesu, nawamlonjela, "Honhu aha twa kisolo, na sambi lyangutita. Igana uwalaje wanhu walute kumigunda na kuli vijiji vili habehi, wakagule vilyo." Ila Yesu nakawalonjela, "Muwape hemwe ndiya." Na hewo nawamuuza, "Ndaze, tukagule mibumunda kwa sendi denali miya mbili zihejile sendi za kuhega myezi nane, na kuwegalila chilyo?" Yesu nakawauza, "Mwanajo mibumunda jilinga? Mlute mkalole." Lowavizele nawahiluka, nawamlonjela, "Jabaha mibumunda jihano na somba mbili."
Yesu nakawalajiza walanguswa wawalonjele wanhu weng’ha wekalise vilundo honhu hawele na misolo midodi. Na hewo nawekalisa kuli vilundo vya wanhu miya imwe miya imwe na vya wanhu makumi gahano makumi gahano. Hamba Yesu nakajihola jila mibumunda jihano na somba mbili, nakalola kilanga, nakatambichiza. Nakajimogola jila mibumuda nakawapa walanguswa wa heye wawagawile wanhu. Na zila somba mbili nazo nakawapa weng’ha. Wanhu wose nawalya, weguta. Walanguswa nawakungajiza chilyo chisigale, mibumunda na somba, navimema vidoto kumi na vili. Walume nawadile ajo mibumunda nawali wafichile elufu zihano.
Lelo nakawona walanguswa wa heye wochitunya kutowa mitela ja itumbwi, kwa vila mbeho nayali iputa. Behi na kubwemwenzuka, Yesu nakawawinza akuno yojenda mchanya mmazi, nakagana kuwapuluta. Ila lowamuwene yojenda hali mazi, nawejesa idimu, nawatowa iyowe. Mina weng’ha lowamuwene nawadumba lukami. Baho Yesu nakalonga na hewo, "Msindamale, ndo heni. Mleche kudumba!" Hamba nakakwina kuli itumbwi mowawele na mbeho inyamalila. Walanguswa nawabubuwala ng’hatu,
Yesu kanguwapa chilyo wanhu elufu zine
Mhela awo, ikugusi lya wanhu wenji naliting’hana kahi, chilyo nachowawele nacho nachimala. Lelo Yesu nakawachema walanguswa wa heye, na kuwalonjela, "Ndanguwonela isungu wanhu kwa vila natikala hamwe kwa mazuwa gadatu, chilyo chowawelenacho nachimala. Wone ndiwalonjele walute kaye ne kulya, wanji wozilika mnzila kwa vila wanji nawalawa kutali ng’hatu."
Walanguswa nawamuuza, "Hano twa kisolo, topata kohi chilyo cha kuhega kwa wanhu weng’ha awa?" Yesu nakawauza, "Mwanajo mibumunda jilinga?" Hewo nawamwidichila, "Saba."
Yesu nakawalonjela wanhu wekalise hanyi, nakajihola jila mibumunda saba, nakalonga malumbo kwa Nguluwi, nakajimogola, nakawapa walanguswa wawape wanhu, walanguswa nawadita ahyo. Nakwali na tusomba tuchefu, Yesu nakatuhola, nakalonga malumbo kwa Nguluwi, nakawapa walanguswa wawape wanhu walye. Wanhu weng’ha nawalya, naweguta. Nawalokoteza usanyangwa, navimema vidoto saba. Wanhu wadile nawali wanhu elufu zine. Yesu nakawalaga,
Yesu kangulipanjila isada
Hamitondo, nalowali wolawa Betaniya, Yesu nakona nzala. Lelo nakalyona kwa kutali igodi lya misada liwele na mahamba menji, nakalihejelela habehi leka yalole kota lina mafuza goneche. Loyalifichile, nakalyona lilihela mafuza, ila mahamba yeka, kwa vila hauwele mhela wa kulela mafuza. Baho nakalilonjela lila igodi, "Kwaluchila lehano na mazuwa gose munhu yoneche yaleche kulya mafuza ga hegwe." Walanguswa wa heye nawahulika ulonzi awo.
Malanguso ga mgodi wa mafuza ukalile
Mitondo kung’hali lufuku, nalowali wokola, nawalyona lila igodi lya mafuza nalikala ng’ong’ona lyeng’ha, mbaka mizabi. Petili nakakumbuchila gala gakoleche, nakamlonjela Yesu, "Mlangusa, ulole lila igodi lya misada lyoulipanjile, vyolikalile."
Yesu nakawalonjela, "Muwe na makundo kwa Nguluwi. Ndanguwalonjelani ndikomya, munhu yochilonjela chidunda achi, ‘Ung’humbuche ukagwe kuli bahali,’ ne kona majesa mnhumbula ya heye, ila yokunda kota mbuli zeng’ha zoyolonga zokoleka, koditilwa mbuli ayo. Lelo ndanguwalonjelani, homumlanda chinhu Nguluwi, mkunde kota mchibochela, na hemwe mopegwa. Homumlanda Nguluwi, mumlechele chila munhu yawaditileni vibi, leka Mhaza wa hemwe yawele kilanga yawosele hemwe gehile gomditile."
Yesu kanguwachema walanguswa walongole
Zuwa limwe, Yesu nayali yemile hafungo mwa ilamba lya Genesaleti, wanhu wenji nawali wamzungulute leka wahulichize ulonzi wa Nguluwi. Nakajona mitumbwi mili jiwele hafungo ha ilamba, ila walowa somba nawali wochile, nawali wohovuga utandawala wa hewo. Yesu nakenjila kuli itumbwi limwe lya Simoni, nakamlonjela yalihejeze kulawa hafungo mwa ilamba mbaka mmazi. Hamba nakekala mli itumbwi na kulangusa lung’hongola lwa wanhu.
Loyasindile kulangusa, nakamlonjela Simoni, "Ligale itumbwi mbaka hagati kuli mazi menji hamba mtoze utandawala wa hemwe mlowe somba." Simoni nakamwidichila, "Mkulu natujeza kulowa somba nechilo yeng’ha hatupatile ne chinhu ila kwa vila hegwe nakulonga, ndotoza utandawala." Lowaditile ahyo nawalowa somba nyiji mbaka utandawala wa hewo nawaluka kudejeka. Nawawachema wayao wawele kuli itumbwi liyage leka woye wawatanze. Nawoya nawamemeza somba kuli mitumbwi jeng’ha mili mbaka najiwa behi kuzibila.
Simoni Petili loyagawene aga, nakafugama hoyali Yesu kalonga, "Mkulu uche hali heni! Kwa vila ndina gehile!" Simoni na wayage weng’ha nawabubuwala kwa vila nawapata somba nyinji. Hihyo du Yakubu na Yohani, wana wa Sebedayo, wawele walowa hamwe na Simoni. Yesu nakamlonjela Simoni, "Uleche kudumba, kulawa sambi kowa mlowa wanhu." Ahyo, lowajigale jila mitumbwi hafungo mwa ilamba nawaleka geng’ha, nawamuwinza Yesu.
Yesu kanguidita nhigu isindamale
Zuwa limwe Yesu nakakwina mli itumbwi hamwe na walanguswa wa heye, kawalonjela, "Tuloche tulute mbaka kumwambu mwa ilamba." Nawo nawaluka kuluta. Lowawele woluta mli itumbwi, Yesu nakawasa. Nhigu ng’hulu nailawila kuli ilamba mbaka itumbwi nalyali limema mazi, nawo nawali habehi kudumigwa. Walanguswa nawamlutila Yesu na wamwinula wolonga, "Mkulu, Mkulu! Twangudumigwa!" Yesu nakenuka kaideuza yila nhigu, baho naileka, nakuwa tulu! Yesu nakawauza, "Gakohi makundo ga hemwe?" Ila hewo nawabubuwala na kudumba kuno wochilonjela, "Ayu ndo whaani mbaka nhigu ng’hulu yangumhulichiza?"
Yesu kanguidita nhigu isindamale
Zuwa limwe Yesu nakakwina mli itumbwi hamwe na walanguswa wa heye, kawalonjela, "Tuloche tulute mbaka kumwambu mwa ilamba." Nawo nawaluka kuluta. Lowawele woluta mli itumbwi, Yesu nakawasa. Nhigu ng’hulu nailawila kuli ilamba mbaka itumbwi nalyali limema mazi, nawo nawali habehi kudumigwa. Walanguswa nawamlutila Yesu na wamwinula wolonga, "Mkulu, Mkulu! Twangudumigwa!" Yesu nakenuka kaideuza yila nhigu, baho naileka, nakuwa tulu! Yesu nakawauza, "Gakohi makundo ga hemwe?" Ila hewo nawabubuwala na kudumba kuno wochilonjela, "Ayu ndo whaani mbaka nhigu ng’hulu yangumhulichiza?"
Yesu kangumlohola munhu yawele na chijeni
Yesu nawalanguswa wa heye nawalutilila na majendo. Nawafika mwhani ya isi ya Wagelasi iwele kumwambu kwa ilamba lya Galilaya.
Isanya lolyaluche kuzinga, wala walanguswa kumi na weli nawaluta na kumlonjela, "Walonjele wanhu walute kuli vijiji na migunda ja habehi, leka wapale chilyo na honhu ha kuwasa kwa vila aha hotuli twa kuchiwala." Ila Yesu nakawedichila, "Muwape chilyo walye." Hewo nawamwidichila, "Twahela mzidi wa mibumunda jihano na somba mbili. Hanji tulute tukagule chilyo cha kwenela wanhu weng’ha!" Wawele aho ndo walume elufu zihano. Yesu kawalonjela walanguswa wa heye, "Muwalonjele wanhu wekalise kuli vilundo vya wanhu makumi gahano chila chilundo." Wala walanguswa wadita ahyo, nawawadita wanhu weng’ha nawekala. Hamba Yesu nakajihola jila mibumunda jihano na zila somba mbili, nakalola kilanga, nakavitambichiza na kuvimogola. Hamba nakawapa walanguswa wa heye leka wawagawile wanhu. Wanhu weng’ha nawalya, naweguta. Nawakungajiza chilyo chisigale, vimema vikowe kumi na vili.
Mnvina ya kuhesa ako Kana
Zuwa lya kadatu nakwali na mnvina ya kuhesa kuli muji wa Kana, kuli mkowa wa Galilaya. Mayake Yesu nayali baho, naye Yesu nayali yalalikwe kuli mnvina ayo hamwe na walanguswa wa heye. Divai loimalile, mayake Yesu nakamlonjela mwanage, "Wahela divai." Yesu nakamwidichila mayake, "Mamo uleche kundonjela cha kudita kwa vila mhela wa heni ung’hali."
Aho mayake Yesu nakawalonjela walingukola mijito, "Choneche choyowalonjela, mkole."
Aho nakwali na mibiga sita ja maganga, jiwele chila ibiga limwe nalyali lyanguweza kuwika madebe meli ama gadatu. Najali jiwichigwe aho kwa kiwhana na chihendo cha Wayahudi cha kihovuga. Yesu nakawalonjela wala wakola mijito, "Mjele mazi kuli mibiga ajo mbaka jimeme." Nawo nawajimemeza mbaka najimema. Hamba nakawalonjela, "Lelo mdehe mumgalile chilongozi wa mvina." Mkulu wa mnvina loyajezile ago mazi, hambe nagali gagaluche na kuwa divai. Heye havizelele koilawile, ila wala wakola mijito wawele nawadeha gala mazi nawavizela. Chilongozi wa mvina nakamchema mkasano, nakamlonjela, "Chila munhu kanguwikaga divai inojile ilongole, hamba ndo kangulavya yila yihile. Ila hegwe nakuwika divai inojile mbaka sambi!"
Yesu nakadita ulajilo awu wa mwaluko ako Kana kuli mkowa wa Galilaya. Nakalajila welile wa heye nawo walanguswa wa heye nawamkunda.
Yesu nakalonga ahyo kwa kumjeza Filipo, kwa vila nakavizela kota choni choyodita. Filipo nakamwidichila, "Hanga natuwe na sendi denali miya mbili hazitosa kugula mibumunda ja kulya wanhu awa weng’ha." Yumwe wa walanguswa wa heye yalinguchemigwa Andeleya, yawele mng’holoze Simoni Petili, nakalonga, "Hana msongolo yawele na mibumunda jihano ja shayili na somba mbili, ila avi vyoweza kuhega kwa wanhu wenji kota wano?" Yesu nakalonga, "Muwalonjele wanhu wekalise." Nakwali na misolo minji honhu aho. Lelo, wanhu nawekalisa, weng’ha nawali wanhu walume elufu zihano. Yesu nakajihola jila mibumunda, nakajitambichiza, nakawagawila wala wanhu wekalise, nakadita hihila na zila somba, chila munhu nakapata vila vyoyaganile. Wanhu lowegute Yesu nakawalonjela walanguswa wa heye, "Mlokoteze vihande visigale vileche kwajilila." Lelo, nawalokoteza vihande vya mibumunda ja shayili vyowavilechile wala wanhu wawele nawalya, nawavimemeza vidoto kumi na vili.
Walanguswa lowalutile utali wa kilometa zihano ama sita hino, nawamona Yesu yojenda mchanya mwa mazi, yolihejelela itumbwi, nawadumba ng’hatu. Yesu nakawalonjela, "Ndo heni! Mleche kudumba!" Lelo nawagana kumuhola Yesu kuli itumbwi, baho du itumbwi nalifika kumwambu hafungo kowawele woluta.
Yesu kanguwalawila walanguswa saba
Logakolile ago, Yesu nakawalawila kahi walanguswa wa heye saba hafungo ha ilamba lya Tibeliya. Nakelajila kota hino, Simoni Petili na Tomasi yachemigwe mnyambili na Natanaeli mwenyeng’haye wa Kana kuli mkowa wa Galilaya na wana weli wa Sebedayo na walanguswa wanji weli, nawali weng’ha hamwe. Simoni Petili nakawalonjela wayage, "Ndanguluta kulowa somba." Nawo nawamlonjela, "Toluta hamwe." Ahyo nawaluta, nawakwina kuli itumbwi, ila nechilo ayo hawapatile somba. Lokwaluche kubwemwenzuka, nawamona Yesu nakema hafungo ha ilamba, ila walanguswa hawavizelele kota nayali ndo heye. Lelo, Yesu nakawauza, "Wasongolo, hampatile somba?" Nawo nawamwidichila, "Hatupatile." Yesu nakawalonjela, "Mtoze utandawala kuli ubanzi wa kudilo mwa itumbwi namwe molowa somba." Lelo, nawatoza utandawala na kulowa somba nyinji lukami mbaka nawalemwela kukwega utandawala kwa chiwalo cha winji wa somba. Aho yula mlanguswa yaganigwe na Yesu nakamlonjela Simoni Petili, "Ayu ndo Mkulu." Petili vyoyahuliche kota ndo Mkulu, nakavala ivalo lyake kwa vila nayali mwanzi na kitoza kuli mazi. Ila wala walanguswa wanji nawoya mhwani kwa itumbwi kuno wokwega utandawala umemile somba, kwa vila hawawele kutali na isi ng’havu, ila nawali utali wa mita miya imwe kulawa hafungo. Lowafichile hafungo nawachona chiluli cha makala na mchanya mwa chiluli acho nahawichigwa somba na mibumunda. Yesu nakawalonjela, "Migale hano somba zimwe zomlowile." Lelo, Simoni Petili nakakwina kuli itumbwi, nakakwega utandawala umemile somba mbaka hafungo, nakwali na somba ng’hulu zifichile miya imwe na makumi gahano na zidatu. Hanga nazali somba nyinji ahyo, utandawala haudejeche.
Libertações
Jesus expulsou demônios com autoridade. Os espíritos impuros não resistiam à sua palavra e saíam imediatamente.
Yesu kangumlohola chitumagwa wa jemadali wa Loma
Yesu loyaliyokwinjla kuli muji wa Kapanaumu, kating’hana na mkulu wa wamizi, Mloma, kamlutila nakamdedeza, yolonga, "Mkulu, chitumagwa wa heni, kawasa kaye, kazilika lukuli na kangutamika lukami."
Yesu nakamlonjela, "Ndokuya kumlohola." Ayo mkulu wa wamizi Mloma nakamlonjela, "Mkulu, siganigwe winjile mng’handa ya heni. Ila ulonje ulonzi hela na chitumagwa wa heni kowa mkomu. Mina, na heni nani nda munhu mbele hasi ha ludali lwa wanji, ndanawo wamizi hasi ha heni. Ndangumlonjela yumwe, ‘Ulute’ na heye kanguluta, na yunji, ‘Uye’ na heye kanguya, na chitumagwa wa heni, ‘Udite chinhu chino,’ na heye kangudita."
Yesu vyo yahuliche ago, na kabubuwala, na kuwalonjela wanhu wawele womuwinza heye, "Ndanguwalonjelani ndikomya, sinamona munhu yawele na makundo kota aga, kweng’ha Isilaeli. Lelo ndanguwalonjela kota wanhu wenji wokuya kulawa kolilawila isanya na kolizinjila, na kikala hanyi hali ndiya hamwe na Abulahamu, na Isaka, na Yakubu kuli undewa wa kilanga. Ila hewo wawele kuganigwa kuli undewa awo, wotozigwa kunze kuli kutitu, ako ndo kowolila na kujejeda mizino." Yesu na nakamlonjela ayula mkulu Mloma, "Ulute kaye na go ukundile gowa gakoleche kwa hegwe." Na ayula chitumagwa wa heye kawa mkomu bahala.
Yesu kanguwalohola wanhu weli wawele na chijeni
Yesu loyoyile kuli isi ya Wagadala, kumwambu na alila ilamba, nakating’hana na walume weli walawile kuli mipalika kuwele na vilaga. Wanhu awa wali na chijeni kumutwi, chiwang’ang’aze heko mbaka wanhu wawele wodumba kukola nzila ayo. Na hewo bahala nawayowa, "Kwangugana choni na hetwe, hegwe mwana wa Nguluwi? Ndaze, kuya kutugaza mhela haunoya?"
Habehi na honhu aho, kwali na migubi minji jidimwa. Lelo avyo vijeni navimdedeza, "Wone ulingugana kutulavya, utukundize twinjile kuli jila migubi." Yesu nakavilonjela, "Aya mlute." Baho vijeni naviwalawa wanhu wala, na kwinjila kwa migubi. Chilundo cheng’ha cha migubi jichina mnyenje na kwinjila milamba, na migubi jeng’ha jibagama.
Wadimi wa ajo migubi nawabilima, waluta kaye. Ako walavya mbuli zeng’ha loziwalawile na mbuli ziwalawile wala wanhu wawele na vijeni vihile. Leka wanhu weng’ha wa ula muji nawalawa, nawamlutila Yesu, na lowamuwene wamlonjela kota yoche kuli isi ya hewo.
Yesu kangumlohola yohambe yalonje
Wanhu lowali wokuka, wanji nawamigalila Yesu munhu yumwe yawele yohambe yalonje kwa vila nayali na chijeni. Baho du acho chijeni lochilawile, munhu yula nayawele hambe yalonje kaluka kulonga kahi. Wanhu nawabubuwala na kulonga, "Mbuli kota ino hainalawila koneka kuli isi ino ya Isilaeli!"
Yesu na mkulu wa limazoga Belisebuli
Aho wanhu wamigala munhu yawele yohambe yalole na yawele yolemwela kulonga kwa vila nayali na chijeni. Yesu kamlohola ayula munhu na baho kaluka kulonga na kulola.
Makundo ga mdala yumwe
Yesu nakoka honhu hala nakaluta kikala kuli honhu ha Tilo na Sidoni. Lelo mdala yumwe yawele Mkanaani wa isi ayo kamuyila, kakwiniza lizi kalonga, "Mkulu, Mwana wa Daudi, umbonele isungu. Mhinza wa heni kangugazigwa na chijeni chihile." Ila Yesu nahamwidichile. Lelo walanguswa wa heye wamlutila, wamlonjela, "Mlonjele yoche kwa vila kangutuwinzawinza yotowa iyowe." Yesu nakamwidichila, "Situmigwe ila kwa wanhu wa Isilaeli wajilile kota ming’holo." Ahyo yula mdala nakoya, kamfugamila, nakulonga, "Mkulu unhanze." Yesu nakamwidichila, "Hainojile kuhola chilyo cha wana na kutozela mibwa." Ahyo mdala nakamwidichila, "Ndangukomya, Mkulu, ila na mibwa najo jilyaga usanyangwa ulingulagala kuchisaga." Yesu nakamwidichila, "Mdala, makundo ga hegwe makulu, lelo uditilwe kota vyoulingulanda." Yula mhinza wa heye kawa mkomu bahala.
Yesu kangumlohola mwana yawele na chijeni
Lowaufichile kahi lula lung’hongola lwa wanhu, munhu yumwe nakamlutila Yesu, kafugama, nakalonga, "Mkulu, monele isungu mwana wa heni kwa vila kana chinzilisa, kahi kangugazigwa lukami, mala nyinji heye kangugwa mchiluli na mmazi. Nandimigala kwa walanguswa wa hegwe ila walemwela kumlohola." Yesu nakedichila, "Hemwe lulelo lulihela makundo, lwajilile! Ndochikala na hemwe mbaka hanili? Ndowemilila hemwe mbaka hanili? Mmigale hano ayo mwana." Lelo Yesu nakaching’hanuchila chila chijeni, na heye chimlawa, na yula mwana kawa mkomu mhela wuwo.
Baho nakenjila munhu mula kuli ng’handa ya kusalila yawele na chijeni chihile, nakatowa iyowe, "Kuna choni na hetwe, hegwe Yesu wa Nasaleti? Nakuya kutudumya? Tuvizela hegwe kwa whaani, hegwe kwa msenga Yelile yatumigwe na Nguluwi." Yesu nakaching’hanuchila acho chijeni chihile yolonga, Nyamalile! "Mlawe munhu ayu." Hamba chila chijeni chihile chimtigisatigisa ayo munhu, nakalila kwa lizi likulu, hamba chimlawa munhu yula.
Yesu kangumlohola yawele na chijeni
Yesu na walanguswa wa heye nawafika kuli isi ya Wagelasi, kumwambu mwa ilamba lya Galilaya. Baho du Yesu vyoyalawile kuli itumbwi nakating’hana na munhu yawele yochikala kuwele na vilaga. Ayo munhu nayali na chijeni chihile. Nayali yochikala kuli vilaga, nakwali kuduhu munhu yajezile kumhejelela yamibate yojeza kumkoweleza na minyololo. Chila mhela nawali womuwopa pingu na minyololo ila nakaweza kujidumula ajo minyololo na kuzibena azo pingu na hakuwele ne munhu wa kumlemeza. Nemisi na nechilo nayali yochikala kuli vilaga mchidunda yotowa iyowe na kitemangatemanga kwa maganga.
Loyamuwene Yesu kwa kutali, nakambilimila, kenamiza. Nakalonga kwa lizi ng’hulu, "Kuna choni na heni, hegwe Yesu Mwana wa Nguluwi yawele kuchanya? Kwa itagwa lya Nguluwi ndangukulanda uleche kungaza!" Nakalonga ahyo kwa vila Yesu nayali yamlonjele, "Chijeni chihile chimlawe munhu ayo."
Yesu nakamuuza, "Itagwa lyako whaani?" Na heye nakedichila, "Itagwa lyangu chilundo cha wamizi, mina hetwe twa wenji." Vijeni navimdedeza Yesu yaleche kuviwinga avyo vijeni mli isi yila.
Nakwali na lung’hongola lukulu lwa migubi jidimigwa kuli chidunda. Ahyo, vila vijeni navimlanda, "Utugale kuli ajo migubi, tujinjile." Yesu nakavikundiza, avyo vijeni vihile navilawa, navinjila kuli jila migubi. Lula lung’hongola nalwali na migubi jifichile elufu mbili, najo jeng’ha najifiduka mnyenje mwa chidunda na kwinjila milamba, najibagama.
Wadimi wa ajo migubi nawabilima, nawadamla mbuli azo kuli miji na kumigunda. Wanhu nawoya kulola galawile.
Ila hemwe, mwangulangusa, ‘Wone munhu yawe na chinhu cha kumtanza mhaza wa heye ama mayake, ila yolonga kota chinhu acho ndo Kolibani’ izeleche, ndolendole kwa Nguluwi, lelo hailinguganigwa kahi kumtanza mhaza wa heye ama mayake. Ahi ndo vyomlingubeza ulonzi wa Nguluwi kwa chiwalo cha ulanguso womlingibochelela. Kahi mwangudita mbuli nyinji kota zino."
Vinhu vilingumdita munhu yawe mwavu
Hamba Yesu nakaluchema lula lung’hongola lwa wanhu, nakawalonjela, "Mnyhulichize mweng’ha, na mvizele. Kuduhu chinhu chilingwinjila mgati mwa munhu kulawa kunze chilingumdita munhu mwavu. Ila chilingulawa mgati mwa munhu ndo chilingumdita munhu yawe mwavu."
Makundo ga mdala yumwe
Hamba Yesu nakoka aho, nakaluta wilaya ya Tilo. Ako nakenjila hali ng’handa imwe na haganile munhu yavizele, ila nahawezile kivisa. Mdala yumwe nayali na mwana mhinza yawele na chijeni chihile, nakahulika mbuli za Yesu. Lelo nakoya kamfugamila na kitoza kumwando kwa magulu ga Yesu. Mdala nayali Mgilichi yapondigwe Silofoinike kuli isi ya Siliya, nakamlanda Yesu yamlavye mwanage chijeni chihile. Yesu nakalonga, "Tandi wana wegute, kwa vila hainojile kuhola chilyo cha wana na kutozela mibwa." Ila ayula mdala nakedichila, nakalonga, "Kukomya, Mkulu, ila na mibwa wone jikale hasi ha chisaga jiwaga jilya usanyangwa wa wana." Yesu nakamlonjela ayula mdala, "Kwa chiwalo cha ulonzi awo, ulute kaye. Chijeni nachimlawa mhinza wa hegwe!" Lelo nakaluta kaye, nakamfika mwanage yawasile mchinhanda mkomu, chijeni chimlawile.
Aho munhu yumwe kulawa mumula mowali wanhu nakamwidichila, "Mlangusa ndimigala mwana wa heni kwa hegwe, kana chijeni chimditile yalemwele kulonga. Wone chijeni chimwaluche, chomgwisa na kumdita yalavye ifulo kumlomo, kochijejeda mizino na kukala bee. Ndiwalonjela awa walanguswa wamlavye chijeni ila walemwela."
Yesu nakawalonjela, "Hemwe lulelo lulihela makundo! Ndochikala na hemwe mbaka nili? Ndowemilila mbaka nili? Ndigalileni heni ayo mwana." Nawamigala heye kwa Yesu. Baho du, acho chijeni lochimuwene Yesu, nachimdita yawe na chinzilisa, naye mwana nakagwa hasi, yogalawata na kulawa ifulo kumlomo. Yesu nakamuuza mhaza wa ayo mwana, "Nakawa hino kulawila nili?" Na heye nakamwidichila, "Kulawila kuli uwana wa heye." "Mala nyinji chijeni nachiwaga chimgwisa mchiluli na mmazi, leka chimbagamize ng’hatu. Lelo wone ulinguweza, utonele isungu na ututanze!" Yesu nakamlonjela, "Lekachoni kwangulonga wone ulinguweza? Mbuli yeng’ha yowa goya kwa munhu yawele na makundo." Aho, yula mhaza nakayowa kwa lizi, "Ndangukunda! Unhanze kwa mbuli ya kulema kukunda."
Yesu loyawene lung’hongola lwa wanhu lukonjezeka himahima kumwando kwa heye, nakaching’hanuchila chila chijeni chihile, "Chijeni ulingumdita ayu mwana yawe yolemwela kulonga na kuhulika, ndangukulajiza, mlawe mwana ayu na uleche kumwinjila kahi." Aho chila chijeni nachikwiniza lizi, nachimgwisa yula mwana hasi, hamba nachimlawa. Mwana nakoneka kota mtufi, wanhu wenji nawalonga, "Nakabagama!" Ila Yesu nakamibata moko na kumwinula, naye nakema.
Yesu kanguwosa utamwa wanhu wenji
Yesu nakalawa kuli sunagogi, nakaluta kaye kwa Simoni, mamo yumwe, mkweye Simoni nayali yotamika lukami, nawamlanda Yesu yamusile utamwa. Yesu nakoya na kema habehi na mdala yula nakaudeuza ula utamwa, utamwa naumleka, baho mdala yula nakenuka na kwaluka kuwawichila chilyo.
Loyawele yodulika mwhani, munhu yumwe wa muji wula yawele na vijeni, kwa mhela winji nayali hambe yavale nguwo ne kikala haluga, ila nakekala kuli vilaga. Loyamuwene Yesu nakatowa iyowe, naketoza hanyi hali Yesu na kulonga kwa lizi likulu, "Kuna choni na heni, Yesu Mwana wa Nguluwi Yawele Kuchanya Ng’hatu? Ndangukulanda uleche kungaza!" Nakalonga ahyo mhela Yesu loyavilonjele avyo vijeni vilawe kwa munhu ayo. Vijeni avyo navyali vimuyila ayo munhu mala nyinji hanga wanhu nawamuwika mng’handa na kumuwoha minyololo na pingu, ila nakavidumula vihindo avyo na kuhilikwa kuchiwala na vijeni avyo. Lelo Yesu nakamuuza, "itagwa lyako kwa whaani?" Heye nakedichila, "itagwa lyangu chilundo cha wamizi." Kwa vila nayali yenjilwe na vijeni vinji. Avyo vijeni navimdedeza uleche kutugala kuli ikulubila.
Honhu hala nahali na chilundo cha migubi chilingudimigwa mchidunda. Lelo, avyo vijeni navimdedeza Yesu yavikundize vinjile kuli migubi. Naye Yesu nakavikundiza. Avyo vijeni navimlawa yula munhu, navinjila kuli migubi, chila chilundo cha migubi najifiduka kuli chiduliko ching’ang’ale na kwinjila kuli ilamba lya mazi, najibagama.
Wala wadimi wawele wodima chila chilundo cha migubi vyowawene galawile, nawabilima, nawaluta kuwalonjela wanhu wawele kuli muji na kuli migunda. Wanhu nawaluta kulola galawile, lowafichile hoyali Yesu, nawamfika yula munhu yalavigwe vijeni yekalise habehi na Yesu yawele yavalile nguwo na yawele na luhala, nawadumba.
Ndikomya ndangukulonjelani, hana wanhu wanji hano hawobagama kung’hali kuwona Undewa wa Nguluwi."
Kumeho kwa Yesu kwangugalamka
Mazuwa nane hamba, Yesu loyasindile kulonga mbuli azo, Yesu nakawahola Petili na Yohani na Yakubu, nakaluta nawo kuli chidunda kulanda. Loyawele yolanda, kumeho kwa heye nakugaluka na mivalo ja heye najiwa mizelu ng’hatu! Baho nawoneka wanhu weli wolongasa naye. Wanhu awo ndo Musa na Eliya, wawele na welile, nawalonga naye kuwala kubagama kwa heye kuwele kolawila ako Yelusalemu.
Petili na wayage nawali wawasile ng’hatu, lowalilimche nawona welile wa Yesu na wala wanhu weli wawele wemile hamwe na heye. Lelo wanhu awo weli lowawele wokuka, Petili nakamlonjela Yesu, "Mkulu, ya goya hetwe kikala hano! Lelo tuzenje vibumuli vidatu, chimwe cha hegwe na chimwe cha Musa na chimwe cha Eliya." Ila Petili nahavizelele choyalingulonga.
Munhu yumwe kuli lula lung’hongola lwa wanhu nakakwiniza lizi, nakalonga, "Mlangusa, ndangukulanda umlole mwana wa heni, kwa vila ndo mwana wa heni wa udewele. Mala nyinji chijeni changumtunya na kumdita yatowe iyowe, hamba changumgwisaga na kumdita yalavye ifulo kumlomo. Acho chijeni changumgaza ng’hatu ne kumleka. Nandiwalanda walanguswa wa hegwe wachilavye chijeni acho, ila nawalemwela." Yesu nakawedichila, "Hemwe ulelo lulihela makundo na lwajilile! Ndochikala na hemwe na kuwemilila mbaka nili? Migale mwanago hano." Mhela msongolo ayo loyawele yokuya kwa Yesu, chila chijeni nachimgwisa na kumlavya ifulo kumlomo. Ila Yesu nakaching’hanuchila chila chijeni nakamlohola yula msongolo na kumhilula kwa mhaza wa heye. Wanhu weng’ha nawabubuwala kwa kona ukulu wa Nguluwi.
Yesu kangulonga kahi mbuli ya kubagama kwa heye
Wala wanhu lowawele wang’hali wabubuwale kwa chiwalo cha mbuli zeng’ha zoyaditile, Yesu nakawalonjela walanguswa wa heye,
Yesu na Belisebuli
Zuwa limwe Yesu nayali yochilavya chijeni chimditile munhu yumwe yawe hambe yalonje. Acho chijeni lochilawile, yula munhu nakaluka kulonga, lung’hongola lwa wanhu nalububuwala.
Yumwe wa hewo nakamtowa chitumagwa wa mtambika mkulu kwa ipanga nakamtema ikutu lya kudilo. Ila Yesu nakalonga, "Leka! Ihega." Nakalidoliza lila ikutu lya yula munhu, nakawa mkomu.
Aho wasenga wa Yohani lowochile, Yesu nakaluka kuwalonjela wanhu wenji wamemile, kuwala Yohani, nakawauza "Namluta kula kuchiwala, namluta kulola choni? Ndaze, ndo misolo jilinguwembeluswa na mbeho? Ama hebu, nakuluta kulola choni? Namluta kumlola munhu yavalile mivalo jinojile? Hebu! Wanhu wawele nguvala mivalo jinojile na kikala kwa ung’hondwa wa kuli ng’handa za undewa! Lelo mndonjele, namluta kulola choni? Namluta kumlola mloli? Ena! Heye ndo mzidi wa mloli. Ayu ndo yalingulonjigwa kuli Maandiko Matakatifu,
" ‘Mlole, ndangumlajiza msenga wa heni yakulongole,
yawele kokuwichila goya nzila ya hegwe.’ "
Yesu nakasinda kwa kulonga, "Ndangukulonjelani, hali wanhu weng’ha haduhu yawele mkulu ng’hatu kusinda Yohani Mbatiza. Ne ahyo, yula yawele mdodo ng’hatu kuli Undewa wa Nguluwi ndo mkulu kusinda heye."
Wanhu weng’ha mbaka wakongoza kodi lowahuliche ago, nawakutogola kunoga kwa Nguluwi, awo ndo wala nawakunda kubatizigwa na Yohani. Ila Mafalisayo na wala wavizelele goya Malajizo ga Musa nawalema kumhulichiza Nguluwi, kwa vila nawalema kubatizigwa na Yohani.