Milagres de Jesus
Os Evangelhos registram dezenas de milagres realizados por Jesus — curas, ressurreições, domínio sobre a natureza e libertações. Cada milagre revelava sua divindade e compaixão.
Curas de cegos e surdos
Jesus devolveu a visão aos cegos e a audição aos surdos, manifestando seu poder sobre toda enfermidade e deficiência.
Jesús naꞌne-thanuu mbáa tsí tsífrigo̱o̱ꞌ ná Betsáida̱
Nda̱wa̱á a̱ꞌkhue̱n niguáꞌníi̱ ná Betsáida̱. A̱ꞌkhue̱n niguwá xa̱bo̱ juya̱a̱ mbáa xa̱bo̱ tsí tsífrigo̱o̱ꞌ ná inuu Jesús, jamí nithán-jáñíi̱ rí maxkrámaa̱. A̱ꞌkhue̱n Jesús niguatuun ñawúun xa̱bo̱ tsí tsífrigo̱o̱ꞌ, ni̱ka̱ jayáa̱ ná rawuun xuajen. Jamí ikhín nindútée̱ ná iduu, nixkrámaa̱ ga̱jma̱á ñawúu̱n, jamí niraxu̱u̱:
—Á nandoo nathayáá wáa rá.
Xómáꞌ ikhaa̱ niyaxi̱i̱ jamí niꞌthée̱n:
—Nda̱ñu̱úlo̱ꞌ xa̱bo̱, xómá ixe̱ jaꞌñúu̱. I̱ndo̱ó máꞌ numuu rí nda̱yo̱o̱ rí ngrigúu̱n.
Nda̱wa̱á a̱ꞌkhue̱n nixkajmee̱ mbu̱júꞌ iduu. A̱ꞌkhue̱n rí xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n ni̱ma̱ꞌtha̱a mújúun iduu, jamí niꞌni̱i ne̱ mbá jayu. Nandoo máꞌ ndaꞌyoo̱ mbá jaꞌwu mbá xúgíí. A̱ꞌkhue̱n Jesús nixuꞌmaa̱ ma̱ꞌgaa̱ ná guꞌwóo̱, jamí niꞌthúu̱n:
—Ma̱xánújnga̱aꞌ ná xuajen, ni máꞌ ma̱xára̱tha̱án ríge̱ꞌ asndo nimbáa xa̱bo̱ ná xuajen.
Jesús naꞌne-thanuu mbáa xa̱bo̱ tsí tsíꞌdxuun jamí tsíꞌthán
A̱ꞌkhue̱n nigájna̱a Jesús ná numbaa Tíro̱, ni̱ke̱e̱ ná numbaa Sidón, jamí ná numbaa Dekápo̱li̱s, xkuaꞌnii asndo ni̱ga̱níi̱ ná ñañuu a̱pha̱ rí mbiꞌyuu Galiléa̱. Ikhín niguáꞌnú xa̱bo̱ ná inuu̱, gajmíi̱ mbáa xa̱bo̱ tsí tsíꞌdxuun jamí tsíꞌthán mújúun. A̱ꞌkhue̱n nithán-jáñíi̱ rí maxkrámaa̱. Xómáꞌ Jesús niríya̱a̱ꞌ janíí ná inúú xa̱bo̱, a̱ꞌkhue̱n nixudaa̱ a̱dée ñawúu̱n ná ñaꞌwuun xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n, xúꞌkhue̱n máꞌ nixkajmee̱ ra̱ju̱u̱n ga̱jma̱á iyandawoo̱. A̱ꞌkhue̱n niraꞌée̱n mikhuíí, jamí mba̱a̱ niꞌgíi̱ xe̱ꞌ, a̱ꞌkhue̱n niꞌthúu̱n: «Efatá», (rí nandoo gáꞌthán «¡Ga̱mba̱ꞌtháán rá!»).
Núkho̱ máꞌ ni̱ma̱ꞌthoo ñaꞌwuu̱n, xúꞌkhue̱n máꞌ nikhúu ra̱ju̱u̱n, jamí nandxákuu̱n mújúu̱n. A̱ꞌkhue̱n Jesús nixná-ngáwúún xa̱bo̱ rí mu̱xúthan asndo nimbá rí niríga̱. I̱ndo̱ó máꞌ numuu rí ído̱ naꞌthúu̱n xa̱bo̱ rí mu̱xúthan, a̱ꞌkhue̱n gakon i̱tha̱án máꞌ nuthee̱n a̱pha̱ ga̱jma̱á numuu̱. Ninújngoo namakúún xa̱bo̱ iꞌnii̱, jamí nuthee̱n: «Mbá xúgíí rí naꞌne xa̱bo̱ tsíge̱ꞌ maphú máján. Asndo naꞌnii̱ rí mu̱dxawíín tsí tsídxawíín, xúꞌkhue̱n máꞌ rí muthan tsí tsíthan».
Jesús naꞌne-thanuu iduu Bartiméo̱
Nda̱wa̱á a̱ꞌkhue̱n niguáꞌníi̱ ná Jerikó. Ído̱ nagájna̱a Jesús ná Jerikó gajmíí tsí naꞌsngúún, jamí phú mbaꞌiin xa̱bo̱ nagóó tsu̱du̱u̱, mbáa xa̱bo̱ tsí tsífrigo̱o̱ꞌ, mbiꞌyuu Bartiméo̱, a̱dée Timéo̱, ꞌgí ná rawuun jamba̱a̱ na̱nda̱ꞌa̱-mínu̱u̱ꞌ. Ído̱ nidxawuu̱n rí Jesús tsí na̱ꞌkha̱ ná Nasarét na̱ka̱-ranújngoo, a̱ꞌkhue̱n nigíꞌdu̱u̱n nindxaꞌwée̱ gakhe̱: «¡Jesús, A̱dée Dabíd, ga̱ñáwíin a̱kia̱anꞌ xtayoꞌ!».
Jamí mbaꞌiin xa̱bo̱ nu̱xpríguíi̱ kajngó ma̱ꞌne-wíyuu rawuu̱n. Xómáꞌ ikhaa̱ i̱tha̱án gakhe̱ indxaꞌwée̱: «¡A̱dée Dabíd, ga̱ñáwíin a̱kia̱anꞌ xtayoꞌ!».
A̱ꞌkhue̱n Jesús ni̱we̱je̱-wíyuu, niꞌthée̱n rí ma̱ꞌkha̱ xa̱bo̱. A̱ꞌkhue̱n ni̱ndxa̱ꞌwáa̱ tsí tsífrigo̱o̱ꞌ, jamí nitháa̱n: «¡Araxná-mina̱ꞌ tsiakhe̱! Araxo̱n mu̱ꞌgua̱lóꞌ, numuu rí nandxaꞌwáaꞌ Táta̱». A̱ꞌkhue̱n ikhaa̱ nidee̱ xtátsii̱n rí jambráꞌaa̱, jamí ni̱tu̱xu̱u̱ꞌ ni̱ke̱e̱ inuu Jesús. A̱ꞌkhue̱n Jesús niraxu̱u̱:
—Dí ñajuun iyaaꞌ rí ma̱ne̱ ga̱jma̱á numaaꞌ rá.
Xómáꞌ tsí tsífrigo̱o̱ꞌ niꞌthán:
—Táta̱ naꞌsngáá, nandoꞌ rí ma̱frigo̱ꞌ mbu̱júꞌ.
Xómáꞌ Jesús niꞌthúu̱n:
—Ma̱goo máꞌ mi̱dxu̱uꞌ rá. Niꞌni̱i idaaꞌ numuu rí nanimba̱a̱ꞌ xtayoꞌ.
A̱ꞌkhue̱n núkho̱ máꞌ ndiyoo niyaxi̱i̱, jamí na̱ke̱e̱ tsu̱du̱u̱ Jesús ná jamba̱a̱ rí na̱ka̱.
Jesús naꞌne-thanuu iduu mbáa xa̱bo̱ tsí tsífrigo̱o̱ꞌ
Ído̱ na̱ka̱-ra̱ga̱nú Jesús ná xuajen Jerikó, ikhín ná rawuun jamba̱a̱ ꞌgí mbáa xa̱bo̱ tsí tsífrigo̱o̱ꞌ, na̱nda̱ꞌa̱-mínu̱u̱ꞌ. Ído̱ nidxawuun xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n rí nawán inújngúún mbaꞌiin xa̱bo̱, a̱ꞌkhue̱n niraxi̱i̱ dí ñajuun iríga̱. A̱ꞌkhue̱n waꞌtháa̱n nene̱ xa̱bo̱ rí Jesús tsí na̱ꞌkha̱ ná Nasarét i̱ka̱-ranújngoo. A̱ꞌkhue̱n ikhaa̱ nindxaꞌwée̱ gakhe̱: «¡Jesús, A̱dée Dabíd, ga̱ñáwíin a̱kia̱anꞌ xtayoꞌ!».
Xómáꞌ xa̱bo̱ tsí nagóó ginuu nitháa̱n rí ma̱ꞌne-wíyuu rawuu̱n, a̱ꞌkhue̱n ikhaa̱ i̱tha̱án gakhe̱ nindxaꞌwée̱: «¡A̱dée Dabíd, ga̱ñáwíin a̱kia̱anꞌ xtayoꞌ!».
Xómáꞌ Jesús ni̱we̱je̱-wíyuu, jamí nixná-ñájwii̱n rí ma̱ꞌkha̱ jiꞌyáa xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n ná inuu̱. Jamí ído̱ rí xa̱bo̱ niguáꞌnú juya̱a̱ ná inuu̱ rá, a̱ꞌkhue̱n niraxu̱u̱:
—Dí ñajuun iyaaꞌ rí ma̱ne̱ ga̱jma̱á numaaꞌ rá.
A̱ꞌkhue̱n niriꞌña xa̱bo̱ tsí tsífrigo̱o̱ꞌ:
—Táta̱, nandoꞌ rí ma̱frigo̱ꞌ.
Xómáꞌ Jesús niꞌthúu̱n:
—¡Májánꞌ, ga̱friga̱a̱ꞌ rámá! Niꞌni̱i idaaꞌ numuu rí wéje̱ a̱kia̱anꞌ ná inuꞌ.
Núkho̱ ni̱ma̱ꞌtha̱a iduu xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n, ni̱ke̱e̱ tsu̱du̱u̱ Jesús, jamí ni̱ka̱-raꞌne-mba̱a̱ Ana̱ꞌlóꞌ. Xúꞌkhue̱n máꞌ mbá xúgíin xa̱bo̱ tsí ndiyáá rúꞌkhue̱n, nene̱-mba̱a̱ Ana̱ꞌlóꞌ mangii̱n.
Jesús naꞌne-thanuu mbáa xa̱bo̱ tsí tsífrigo̱o̱ꞌ asndo nákhí ni̱gu̱maa
Ído̱ nigájna̱a Jesús, a̱ꞌkhue̱n ndiꞌyoo̱ ná na̱ka̱-ranújngoo̱ mbáa xa̱bo̱ tsí tsífrigo̱o̱ꞌ asndo nákhí ni̱gu̱maa. A̱ꞌkhue̱n tsí naꞌsngúu̱n ni̱ra̱xíi̱:
—Táta̱ naꞌsngáá, tsáa neꞌne aꞌkhán kajngó tsífrigo̱o̱ꞌ xa̱bo̱ tsíge̱ꞌ ni̱gu̱maa róꞌ. Á ikhaa̱ o tátée̱ ga̱jma̱á nánée̱ dxe̱ꞌ.
A̱ꞌkhue̱n niriꞌña Jesús:
—Ra̱ꞌkháa tsíge̱ꞌ neꞌne aꞌkhán, ni máꞌ ra̱ꞌkháa tátée̱ ga̱jma̱á nánée̱, rí xkuaꞌnii ni̱gu̱maa̱ kajngó mbu̱ya̱álaꞌ rí ma̱ꞌne ski̱yu̱u̱ꞌ Ana̱ꞌlóꞌ ga̱jma̱á numuu̱. Awúun rí xóó mbiꞌi, ndaꞌyóo rí ma̱ne̱ ñajuun tsí nixúngu̱únꞌlo̱ꞌ, numuu rí nangiyuu máꞌ rí ma̱ꞌne mijína ído̱ rí mbá xúgíin xa̱bo̱ nda̱a̱ rí ma̱goo muni̱i̱. Awúun mbiꞌi rí xtáá ná numbaa, ikhúúnꞌ ñajunꞌ agu rí nambiꞌñúú xa̱bo̱ numbaa.
Ído̱ wámbo̱o̱ Jesús niꞌthán ríge̱ꞌ, a̱ꞌkhue̱n nindútée̱ mbayíí, ni̱rma̱jee̱n tháan ju̱ba̱ꞌ ga̱jma̱á iyandawoo̱, jamí nixtájmuu̱ ne̱ ná xtóo iduu xa̱bo̱ tsí tsífrigo̱o̱ꞌ. A̱ꞌkhue̱n niꞌthúu̱n: «Ayu gára̱jña̱a idaaꞌ ná Siloé (rí nandoo gáꞌthán "Tsí waxúngua̱a̱ꞌ"), ná gajno̱ꞌ iya».
A̱ꞌkhue̱n ni̱ka̱ gáꞌjñáa iduu xa̱bo̱ tsí tsífrigo̱o̱ꞌ. Jamí ído̱ ni̱ꞌkhaa̱, nafrigo̱o̱ꞌ máꞌ.
Curas de paralíticos e enfermos
Paralíticos caminharam, leprosos ficaram limpos e todo tipo de doença foi curada pelo toque e pela palavra de Jesus.
Xómáꞌ dxa̱gui̱i Simón kri̱ga̱a̱ najáñuu ná xi̱yoo numuu rí mikaa̱. A̱ꞌkhue̱n mbá nacha̱ máꞌ nitháa̱n Jesús rí najáñuu̱. A̱ꞌkhue̱n rí Jesús nixuꞌma-mina̱ꞌ inuu tsí najáñuu, niguatuu̱n ñawúun jamí nimbáyúu̱ ma̱tu̱xii̱. A̱ꞌkhue̱n rí núkho̱ máꞌ ni̱gata̱a rí mikaa̱, jamí nigíꞌdu̱u̱n neꞌne-mba̱ꞌwii̱n.
Jesús naꞌne-thanuu mbáa xa̱bo̱ tsí naꞌgajmuu xuyuu
A̱ꞌkhue̱n ni̱ꞌkha̱ mbáa xa̱bo̱ tsí naꞌgajmuu xuyuu ná inuu Jesús, jamí nismáti̱go̱o̱ niꞌthán-jáñuu̱:
—Táta̱, xí ikháánꞌ nandaaꞌ, ikhúúnꞌ nda̱yo̱o̱ rí ma̱ꞌnga̱a̱ꞌ ma̱tha̱ne̱-thanuꞌ.
Xómáꞌ Jesús niñáwíin a̱kui̱in jaꞌyoo̱, a̱ꞌkhue̱n nitsriye̱e̱ꞌ ñawúu̱n nixkajmaa̱ jamí niꞌthúu̱n:
—Nandoꞌ, ¡ga̱ꞌni̱i a̱kia̱anꞌ rámá!
Ído̱ wámbo̱o̱ Jesús niꞌthán rúꞌkhue̱n, núkho̱ máꞌ nigáyuu nandii rí naꞌne rí naꞌgajmuu xuyuu xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n, jamí niꞌni̱i a̱kuii̱n.
A̱ꞌkhue̱n niguáꞌnú ná xtáa Jesús mbá akhu̱un xa̱bo̱ tsí juya̱a̱ mbáa xa̱bo̱ tsí nixtriga̱a̱. I̱ndo̱ó máꞌ numuu rí na̱nguá iyoo ma̱tu̱múu̱ asndo ná inuu Jesús, ga̱jma̱á numuu rí maphú mbaꞌiin xa̱bo̱ gachúún, ikhaa jngó nitsimúu̱ juya̱a̱ ná tsu̱du̱u̱ guꞌwá jamí ni̱rma̱ꞌtháa̱ ná naꞌne jmbuu wéje̱ Jesús. Ikhín máꞌ ni̱xri̱guíi̱ tsí nixtriga̱a̱ ga̱jma̱á agúu, ná ja̱ma̱ꞌtha nini̱i̱. Ído̱ ndiꞌyoo Jesús rí wéje̱ a̱kui̱ín xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n ná inuu̱, a̱ꞌkhue̱n niꞌthúu̱n xa̱bo̱ tsí nixtriga̱a̱: «Táa̱, ningudi̱i máꞌ aꞌkháanꞌ rá».
Ikhín máꞌ trigi̱in mbá tikhuun xa̱bo̱ tsí nusngáá xtángoo, jamí nu̱ndxa̱ꞌwa̱-mijnée̱ xáꞌnii: «Náá numuu kajngó xáꞌnii iꞌthán xa̱bo̱ tsíge̱ꞌ róꞌ. Naꞌthán-xkawi̱i̱ꞌ ga̱jma̱á numuu Ana̱ꞌlóꞌ. Tsáa i̱mba̱a̱ꞌ ma̱goo ma̱ꞌne mba̱a̱ a̱kui̱in jaꞌyoo aꞌkhúún xa̱bo̱ róꞌ. I̱ndo̱ó máꞌ Ana̱ꞌlóꞌ ma̱goo ma̱ꞌne rúꞌkhue̱n».
Xómáꞌ Jesús núkho̱ máꞌ ndiꞌyoo rí xkuaꞌnii nu̱ndxa̱ꞌwa̱-mijnée̱, ikhaa jngó niraxúu̱n: «Náá numuu kajngó xkuaꞌnii i̱ndxa̱ꞌwa̱-mijnálaꞌ róꞌ. Náá rí i̱wa̱á na̱nguá mingíjyúu rí mi̱ꞌtháán xa̱bo̱ tsí nixtriga̱a̱ róꞌ: Á rí mi̱ꞌtháa̱n: "Ningudi̱i máꞌ aꞌkháanꞌ rá", o rí mi̱ꞌtháa̱n: "Araxu̱unꞌ, atiáxi̱i aguáaꞌ jamí ayu̱uꞌ" dxe̱ꞌ. Ma̱snga̱jmálaꞌ mbu̱ya̱á rí A̱dée Xa̱bo̱ Numbaa gíꞌdoo tsiakhe̱ rí ma̱ꞌne mba̱a̱ a̱kui̱in jaꞌyoo aꞌkhúún xa̱bo̱ ná numbaa ríge̱ꞌ». A̱ꞌkhue̱n niꞌthúu̱n xa̱bo̱ tsí nixtriga̱a̱: «Ikháánꞌ i̱tha̱a̱nꞌ, araxu̱unꞌ, atiáxi̱i aguáaꞌ, jamí ayu̱uꞌ guꞌwáaꞌ».
A̱ꞌkhue̱n rí núkho̱ máꞌ ni̱tu̱xii̱, jamí niyáxii̱ agúu̱. Inúú mbá xúgíin xa̱bo̱ nigájnaa̱ ni̱kaa̱. A̱ꞌkhue̱n rí mbá xúgíin xa̱bo̱ maphú nimakúún jamí nene̱-mba̱a̱ Ana̱ꞌlóꞌ rí xkuaꞌnii ndiyáa̱. Jamí nithee̱n: «¡Ninguáná túꞌyáálóꞌ rí xáꞌnii rá!».
Jesús naꞌne-thanuu mbáa xa̱bo̱ tsí nixtriga̱ ñawúun
Ni̱to̱ꞌo̱o̱ mbu̱júu Jesús ná guꞌwá rí na̱gi̱mbíin xa̱bo̱ judío̱, jamí ikhín kra̱ꞌaa mbáa xa̱bo̱ tsí nixtriga̱ mbá ñawúun. A̱ꞌkhue̱n rí mbá tikhuun xa̱bo̱ nu̱ña̱maa Jesús, kajngó mbuyáa̱ xí ma̱ꞌne-thanuu̱ xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n ná awúun mbiꞌi rí nduya̱a xu̱únꞌ xa̱bo̱, kajngó ma̱goo muni̱i̱ aꞌkhúun.
A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthúun xa̱bo̱ tsí nixtriga̱ ñawúun: «A̱tu̱xa̱a̱ꞌ, ariajún ná tikhuíí ge̱jyoꞌ».
A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthúún mbá xúgíin xa̱bo̱: «Náá rí ma̱goo mu̱ꞌne̱lóꞌ ná awúun mbiꞌi rí nduꞌyáa xa̱ꞌlóꞌ rá. Á mu̱ꞌne̱lóꞌ rí máján o rí ra̱máján dxe̱ꞌ. Á mu̱ꞌne̱-jríya̱aꞌlóꞌ mbáa xa̱bo̱, o mu̱xíya̱a̱lóꞌ dxe̱ꞌ».
Xómáꞌ ikhii̱n wíí neꞌne rawúu̱n. A̱ꞌkhue̱n mbá tuaꞌáan niyaxúu̱n, najiꞌnáa̱ jamí nadaa a̱kuii̱n numuu rí tsíñúu̱ gáfruꞌúu̱n jamí tsíñáwíin a̱kuíi̱n. A̱ꞌkhue̱n niꞌthúu̱n xa̱bo̱ tsí nixtriga̱ ñawúun: «Atatsriya̱ꞌ ñawáanꞌ».
Xómáꞌ ikhaa̱ nitsriye̱e̱ꞌ ñawúu̱n, a̱ꞌkhue̱n niꞌni̱i ne̱.
Jesús naꞌne-thanuu mbáa xa̱bo̱ tsí naꞌgajmuu xuyuu
Mbá mbiꞌi rí xtáa Jesús ná mbá xuajen, ikhín xtáa mbáa xa̱bo̱ tsí naꞌgajmuu mbá xúgíí xuyuu. Ído̱ rí xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n ndiꞌyoo Jesús, a̱ꞌkhue̱n nismáti̱go̱o̱, niꞌgíi̱ inuu̱ asndo mbayíí jamí niꞌthán-jáñuu̱ Jesús:
—Táta̱, xí ikháánꞌ nandaaꞌ, ikhúúnꞌ nda̱yo̱o̱ rí ma̱ꞌnga̱a̱ꞌ ma̱tha̱ne̱-thanuꞌ.
A̱ꞌkhue̱n nitsriya̱ꞌ ñawúun Jesús, nixkajmaa̱ xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n, jamí niꞌthúu̱n:
—Nandoꞌlo̱ꞌ, ga̱ꞌni̱i la a̱kia̱anꞌ.
Jamí núkho̱ máꞌ nigáyuu nandii rí naꞌne rí naꞌgajmuu xuyuu̱.
A̱ꞌkhue̱n niguáꞌnú mbá tikhuun xa̱bo̱ juya̱a̱ mbáa xa̱bo̱ tsí nixtriga̱a̱, jabóo ná inuu mbá agú. Ndiñúu̱ ma̱tu̱ꞌúu̱n guꞌwáá juya̱a̱ tsí najáñuu jamí mu̱ꞌgíi̱ ná inuu Jesús. I̱ndo̱ó máꞌ numuu rí túxkamaa̱ ná ma̱tu̱ꞌúu̱n juya̱a̱ ga̱jma̱á numuu rí xa̱ꞌ jayu gachúún xa̱bo̱. A̱ꞌkhue̱n nitsimúu̱ tsu̱du̱u̱ guꞌwá jamí ni̱rmáꞌtháa̱ ne̱, a̱ꞌkhue̱n ni̱xríguíi̱ tsí najáñuu ná majñu̱ú xa̱bo̱, ni̱ꞌgíi̱ ná inuu Jesús. Ído̱ ndiꞌyoo Jesús rí wéje̱ a̱kui̱ín xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n ná inuu̱, a̱ꞌkhue̱n niꞌthúu̱n xa̱bo̱ tsí nixtriga̱a̱: «Táta̱, ningudi̱i máꞌ aꞌkháanꞌ rá».
A̱ꞌkhue̱n rí xa̱bo̱ tsí nusngáá xtángoo gajmíí xa̱bo̱ fariséo̱ ni̱gíꞌdíi̱n ni̱ndxa̱ꞌwa̱-mijnée̱ ríge̱ꞌ: «Tsáa ñajuun tsíge̱ꞌ rí asndo naꞌthán xkawe̱ꞌ ga̱jma̱á numuu Ana̱ꞌlóꞌ róꞌ. I̱ndo̱ó máꞌ Ana̱ꞌlóꞌ ñajuun tsí naꞌne mba̱a̱ a̱kui̱in jaꞌyoo aꞌkhúún xa̱bo̱».
Ído̱ ndiꞌyoo Jesús rí xkuaꞌnii nu̱ndxa̱ꞌwa̱-mijnée̱, a̱ꞌkhue̱n niraxúu̱n: «Náá numuu kajngó xkuaꞌnii i̱ndxa̱ꞌwa̱-mijnálaꞌ róꞌ. Náá rí i̱wa̱á na̱nguá mingíjyúu mi̱ꞌthán róꞌ. Á rí mi̱ꞌthán: "Ningudi̱i máꞌ aꞌkháanꞌ rá", o rí mi̱ꞌthán: "Araxu̱unꞌ jamí a̱ngriga̱a̱ꞌ" dxe̱ꞌ. Ma̱snga̱jmálaꞌ mbu̱ya̱á rí A̱dée Xa̱bo̱ Numbaa gíꞌdoo tsiakhe̱ rí ma̱ꞌne mba̱a̱ a̱kui̱in jaꞌyoo aꞌkhúún xa̱bo̱ ná numbaa ríge̱ꞌ». A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthúun xa̱bo̱ tsí nixtriga̱a̱: «Ikháánꞌ i̱tha̱a̱nꞌ, araxu̱unꞌ, atiáxi̱i aguáaꞌ, jamí ayu̱uꞌ guꞌwáaꞌ».
Núkho̱ ni̱tu̱xi̱i xa̱bo̱ tsí nixtriga̱a̱ ná inúú mbá xúgíin xa̱bo̱. A̱ꞌkhue̱n niyáxii̱ agúu̱ ná nibóo̱, ni̱kaa̱ guꞌwóo̱. Awúun máꞌ rí na̱kaa̱, naꞌne-mba̱a̱ Ana̱ꞌlóꞌ.
Jesús naꞌne-thanuu mbáa xa̱bo̱ tsí nixtriga̱ ñawúun
I̱mba̱ mbiꞌi rí nduya̱a xu̱únꞌ xa̱bo̱ judío̱ ni̱to̱ꞌo̱o̱ Jesús ná guꞌwá rí na̱gi̱mbíi̱n, jamí naꞌsngúu̱n xa̱bo̱. Ikhín gída̱ꞌ mbáa xa̱bo̱ tsí nixtriga̱ ñawún mújúun. Xómáꞌ xa̱bo̱ tsí nusngáá xtángoo gajmíí xa̱bo̱ fariséo̱ nu̱ña̱maa̱ Jesús kajngó mbuyáa̱ xí ma̱ꞌne-thanuu̱ xa̱bo̱ mbiꞌi rí nduyaa̱ xúu̱nꞌ. Numuu rí nandúu̱n mu̱xkamaa̱ xáne muni̱i̱ aꞌkhúun Jesús.
Xómáꞌ Jesús ndaꞌyoo máꞌ xáne i̱ndxa̱ꞌwa̱-mijnée̱, ikhaa jngó niꞌthúu̱n xa̱bo̱ tsí nixtriga̱ ñawúun: «A̱tu̱xa̱a̱ꞌ, jamí ariajún ná tikhuíí a̱ꞌkhue̱n». Xómáꞌ xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n ni̱tu̱xu̱u̱ꞌ, jamí ni̱wi̱ji̱i̱. A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthúún xa̱bo̱: «Ma̱ña̱ꞌlaꞌ mbá graxe̱: Náá rí ma̱goo mu̱ꞌne̱lóꞌ ná awúun mbiꞌi rí nduꞌyáa xa̱ꞌlóꞌ rá. Á mu̱ꞌne̱lóꞌ rí máján o rí ra̱máján dxe̱ꞌ. Á mu̱ꞌne̱-jríya̱aꞌlóꞌ mbáa xa̱bo̱ o mu̱xíya̱a̱lóꞌ dxe̱ꞌ».
A̱ꞌkhue̱n Jesús niraꞌa̱ inúú mbá xúgíin xa̱bo̱, jamí niꞌthúu̱n xa̱bo̱ tsí najáñuu: «Atatsriya̱ꞌ ñawáanꞌ». A̱ꞌkhue̱n nitsriya̱ꞌ ñawúun xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n, jamí núkho̱ niꞌni̱i ñawúu̱n.
Jesús naꞌne-thanuu yumbée xa̱bo̱ tsí naꞌthán-ñájúún tsí ku̱ra̱tuun ajwa̱nꞌ
Ído̱ wámbo̱o̱ Jesús niꞌthúún xa̱bo̱, a̱ꞌkhue̱n ni̱to̱ꞌo̱o̱ ná xuajen Kapernaúm. Ikhín xtáa mbáa xa̱bo̱ tsí naꞌthán-ñájúún tsí ku̱ra̱tuun ajwa̱nꞌ. Mbáa yumbée̱ tsí phú na̱ni̱gu̱u̱ꞌ jaꞌyoo̱, maphú níꞌngo̱o̱ kri̱ga̱a̱ najáñuu̱. Ído̱ rí xa̱bo̱ tsí naꞌthán-ñájúún tsí ku̱ra̱tuun ajwa̱nꞌ nidxawuun rí nuthan xa̱bo̱ ga̱jma̱á numuu Jesús, a̱ꞌkhue̱n nixná-ñájúu̱n mbá tikhuun xa̱bo̱ buanuu judío̱ rí magóo̱ gúthán-jáñíi̱ Jesús rí ma̱ꞌkha̱ gáꞌne-thanuu yumbée̱. Ído̱ niguáꞌnú xa̱bo̱ buanuu tsúꞌkhue̱n inuu Jesús, a̱ꞌkhue̱n rí maphú nithán-jáñíi̱ ga̱jma̱á gamaku. Xáꞌnii nitháa̱n: «Maphú ga̱náꞌyoo rí ma̱ta̱mbáyíí xa̱bo̱ tsí naꞌthán-ñájúún tsí ku̱ra̱tuun ajwa̱nꞌ. Numuu rí nandoo̱ jaꞌñúu̱ xa̱bo̱ xuajñalóꞌ Israél, jamí ikhaa̱ máꞌ nixná-ñájwii̱n rí ma̱gu̱ma guꞌwá ná na̱gi̱mbáanꞌlóꞌ».
A̱ꞌkhue̱n ni̱ka̱ Jesús gajmíí xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n. I̱ndo̱ó máꞌ numuu rí ído̱ nangiyuu máꞌ rí ma̱guáꞌníi̱ guꞌwáá, a̱ꞌkhue̱n rí xa̱bo̱ tsí naꞌthán-ñájúún tsí ku̱ra̱tuun ajwa̱nꞌ, nixnángawúu̱n mbá tikhuun iyanga̱jwee̱ rí magóó gútháán Jesús ríge̱ꞌ: «Táta̱, ma̱xára̱xna̱-mína̱ꞌ gaꞌkho̱ ga̱jma̱á numuꞌ, numuu rí na̱nguá jaꞌyoꞌ rí ma̱ta̱ꞌa̱a̱ꞌ ná guꞌwóꞌ. Ikhaa numuu rúꞌkhue̱n, ni máꞌ táꞌngo̱o̱ a̱kui̱nꞌ rí ma̱ꞌgá jmínu̱úꞌ gáya̱a̱ꞌlo̱ꞌ, Táta̱. I̱ndo̱ó máꞌ numuu rí nda̱yo̱o̱ rí mbájndi máꞌ mbóó ajngáa rí ma̱ra̱tha̱n ikháánꞌ, ma̱tha̱ne̱ rí ma̱ꞌni̱i a̱kui̱in yumbéꞌ. Numuu rí xa̱bo̱ tsí nithán-ñájwíín máꞌ ñajunꞌ mangúúnꞌ, jamí gúꞌdiin xa̱bo̱ tsí ku̱ra̱tuun ajwa̱nꞌ tsí na̱tha̱n-ñájúún. Ído̱ na̱thu̱u̱n mbáa rí ma̱ꞌga, na̱ke̱e̱. Ído̱ na̱thu̱u̱n i̱mba̱a̱ꞌ rí ma̱ꞌkha̱, na̱ꞌkhe̱e̱. Jamí ído̱ na̱tha̱n-ñájuun yumbéꞌ rí ma̱ꞌne rí nandoꞌ, naꞌnii̱ ne̱».
Ído̱ nidxawuun Jesús ajngáa rí nithan xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n, maphú nimakuu̱. A̱ꞌkhue̱n nitangayii̱ niyaxúu̱n mbá xúgíin xa̱bo̱ tsí nagóó tsu̱du̱u̱, jamí niꞌthúu̱n: «Na̱tha̱nꞌ-jmbalaꞌ rí táxkamaa asndo nimbáa xa̱bo̱ ná numbaa Israél tsí nanimbo̱o̱ꞌ mi̱ndaꞌkho jaꞌyeꞌ xómá xa̱bo̱ tsíge̱ꞌ».
Ído̱ nithangi̱in guꞌwáá xa̱bo̱ tsí waxúngui̱inꞌ, a̱ꞌkhue̱n ndiyáa̱ rí niꞌni̱i mbá jayu máꞌ a̱kui̱in yumbáá tsí ndiyóo nandii.
Ikhín gída̱ꞌ mbáa nána̱ tsí timbá gu̱wa̱ꞌ-nítsu i̱tsu̱ (18) tsigu eꞌne rí najáñuu. Mbáa gíñá ꞌguéen naꞌne rí nde̱tse̱ tsu̱du̱u̱ jamí nitháan tsíyoo gáwi̱jii̱ jmbu. Ído̱ rí Jesús ndiꞌyoo nána̱ tsúꞌkhue̱n, a̱ꞌkhue̱n nindxaꞌwóo̱ jamí niꞌthúu̱n: «Nána̱, na̱gu̱ma-jríña̱áꞌ inuu nandiaaꞌ».
A̱ꞌkhue̱n Jesús nixkajma ga̱jma̱á nájma̱ ñawúun ná tsu̱du̱u̱ nána̱ tsúꞌkhue̱n. Núkho̱ ni̱wi̱jii̱ jmbu, jamí nigíꞌdu̱u̱n neꞌne-mba̱a̱ Ana̱ꞌlóꞌ.
Jesús naꞌne-thanuu mbáa xa̱bo̱ tsí gíꞌdoo suan
Mbá mbiꞌi rí nduya̱a xu̱únꞌ xa̱bo̱ judío̱, Jesús ni̱ka̱ gákueꞌtso ná guꞌwóo mbáa tsí jayá idxu̱ún xa̱bo̱ fariséo̱, jamí xa̱bo̱ tsí traꞌi̱in ikhín nu̱ña̱maa̱ Jesús. Awúun máꞌ rúꞌkhue̱n ni̱we̱je̱ mbáa xa̱bo̱ tsí gíꞌdoo suan inuu Jesús. A̱ꞌkhue̱n Jesús niraxu̱ún xa̱bo̱ tsí na̱ma̱ñúú xtángoo gajmíí xa̱bo̱ fariséo̱: «Á ma̱goo ma̱gu̱ma-thanáá mbáa xa̱bo̱ tsí najáñuu awúun mbiꞌi rí nduꞌyáa xa̱ꞌlóꞌ rá, o na̱nguá dxe̱ꞌ». Xómáꞌ xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n wíí neꞌne rawúu̱n. A̱ꞌkhue̱n Jesús niwatuun ñawúun xa̱bo̱ tsí najáñuu, neꞌne-thanuu̱ jamí niꞌthán-ngawoo̱.
Jesús naꞌne-thanúú mbá gu̱wi̱inꞌ xa̱bo̱ tsí naꞌgajmuu xuñúú
Awúun máꞌ rí jayá ikhoo Jesús na̱ka̱ ná Jerusalén, ni̱ka̱-ranújngoo̱ ná ndawaa numbaa Samária̱ ga̱jma̱á numbaa Galiléa̱. Ído̱ ni̱ga̱níi̱ mbá xuajen lájwíin, ikhín ni̱díwíin inuu̱ mbá gu̱wi̱inꞌ xa̱bo̱ tsí naꞌgajmuu xuñúú. Tsíngua̱ꞌ niwájwii̱n, jamí ni̱ndxa̱ꞌwe̱e̱:
—¡Jesús, Táta̱ naꞌsngáá, ga̱ñáwíin a̱kia̱anꞌ xtayaxo̱ꞌ!
Ído̱ Jesús ndiꞌñúu̱, niꞌthúu̱n:
—Gaꞌgua gúxna̱xí-mijnálaꞌ ná inúú dxakuun.
Jamí awúun máꞌ rí nagóo̱, ni̱gata̱a nandii ná xuñúu̱. Mbáa xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n, ído̱ ndiꞌyoo̱ rí niꞌni̱i a̱kuii̱n, nithangaa̱ inuu Jesús jamí neꞌne-mba̱a̱ Ana̱ꞌlóꞌ ga̱jma̱á mbá xúgíí a̱ꞌwóo̱. Nismáti̱go̱o̱ inuu Jesús jamí asndo mbayíí niꞌgíi̱ inuu̱ rí naríguu̱ gamaku inuu. Ná numbaa Samária̱ i̱ꞌkha̱ xa̱bo̱ tsíge̱ꞌ. A̱ꞌkhue̱n niꞌthán Jesús: «Á ra̱ꞌkhá mbá gu̱wi̱inꞌ xa̱bo̱ tsí ni̱gata̱a nandii ná xuñúú dxe̱ꞌ. Náá nigóó tsí i̱mbá mijnagu̱wi̱inꞌ rá. Mbáwíi xa̱bo̱ tsíge̱ꞌ, tsí na̱ꞌkha̱ ná i̱mba̱ xuajen, nithanga̱a gáꞌne-mba̱a̱ Ana̱ꞌlóꞌ ráanꞌ». A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthúun xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n: «Araxu̱unꞌ jamí ayu̱uꞌ. Niꞌni̱i a̱kia̱anꞌ numuu rí wéje̱ a̱kia̱anꞌ ná inuꞌ».
Jesús naꞌne-thanuu mbáa xa̱bo̱ tsí nixtriga̱a̱
I̱mba̱ nda̱wa̱á ni̱ka̱ mbu̱júu Jesús ná Jerusalén, ná nigájnuu mbá ndxa̱a̱ ene̱ xa̱bo̱ judío̱. Ná Jerusalén kri̱ga̱ mbá ná gajno̱ꞌ iya rí nuna xa̱bo̱ mbiꞌyuu Betésda̱ rí ajngáa ebréo̱, ꞌgí ne̱ ná mijngi xkrugúún xu̱kú mogo̱. Mbá nawa̱a̱ rawuun iya rúꞌkhue̱n triga̱ mbá witsu xka̱mixa mba̱ꞌwo̱. Ikhín maphú mbaꞌiin xa̱bo̱ tsí najáñúú trigi̱in: tsí tsífrigu̱únꞌ, tsí réngu̱un jamí tsí nixtrigi̱in. [Tsúꞌkhue̱n guáꞌthi̱ín rí ma̱ꞌba̱a̱n iya. Numuu rí ído̱ nguáná na̱ga̱taa mbáa ánje̱l rí ma̱ꞌne-maꞌba̱a̱n iya. Tsí ginii jayu najngúun ído̱ rí naꞌba̱a̱n iya, naꞌni̱i a̱kuii̱n asndo náá máꞌ rí nandii gíꞌdoo̱.] Ná majñu̱ú xa̱bo̱ tsí najáñúú kri̱ga̱a̱ mbáa xa̱bo̱ tsí asndo nákhí timbá skíñú gu̱wa̱ꞌ-nítsu i̱tsu̱ (38) tsigu tsíyoo gába̱ñi̱i̱ꞌ mbá jayu eꞌne nandii. Ído̱ ndiꞌyoo Jesús rí jabóo̱ mbayíí, jamí ni̱ma̱ñuu̱ rí maphú wajyúú máꞌ najáñuu̱ xkuaꞌnii, a̱ꞌkhue̱n niraxu̱u̱ xa̱bo̱ tsíge̱ꞌ:
—Á nandaaꞌ ma̱ꞌni̱i a̱kia̱anꞌ dxe̱ꞌ.
Xómáꞌ xa̱bo̱ tsí najáñuu niriꞌña:
—Táta̱, ra̱gúꞌdaa nimbáa tsí marakhúúnlo̱ꞌ ná awúun iya ído̱ rí naꞌba̱a̱n. Mbámbá rí nandoꞌ ma̱jngúnꞌlo̱ꞌ, i̱mba̱a̱ꞌ najngúun wapha.
Jamí Jesús niꞌthúun xa̱bo̱:
—Araxu̱unꞌ, atiáxi̱i aguáaꞌ, jamí a̱ngriga̱a̱ꞌ.
A̱ꞌkhue̱n mbégo xúge̱ꞌ niꞌni̱i a̱kui̱in xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n, nimbúxii̱ agúu̱, jamí nigíꞌdu̱u̱n ningrigo̱o̱ꞌ. Mbiꞌi rí nduya̱a xu̱únꞌ xa̱bo̱ judío̱ ñajuun mbiꞌi rúꞌkhue̱n.
Ni̱ꞌkha̱a mbu̱júu Jesús ná xuajen Kaná, mbayuu máꞌ Galiléa̱, ná nirtaxii̱ iya niꞌni̱i iyoo úba̱ rí ni̱ga̱yu̱u̱ꞌ nákhí rí wapha. Jamí ná xuajen Kapernaúm kri̱ga̱a̱ najáñuu a̱dée mbáa xa̱bi̱i thúngaa. Ído̱ nidxawuun xa̱bi̱i thúngaa rí ni̱ga̱núu Jesús ná Galiléa̱ rí ni̱ꞌkha̱a ná Judéa̱, a̱ꞌkhue̱n ni̱ka̱ gáꞌyoo̱ jamí niꞌthán-jáñuu̱ rí ma̱ꞌga gáꞌne-thanuu a̱dée̱ ná Kapernaúm, numuu rí phú níꞌngo̱o̱ ada̱ kri̱ga̱a̱.
A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthúun xa̱bi̱i thúngaa:
—Ikháanꞌlaꞌ ma̱xánimba̱ꞌlaꞌ ju̱yo̱ꞌ xí tsíya̱álaꞌ rí phú wáá jamí rí phú namakúún xa̱bo̱ eꞌne.
Xómáꞌ xa̱bi̱i thúngaa niꞌthúun Jesús:
—Táta̱, gu̱ꞌgua̱lóꞌ nacha̱, ra̱ꞌkhá ma̱ja̱ñúu a̱ꞌdéꞌ.
A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthúu̱n:
—Ayu̱uꞌ guꞌwáaꞌ, niꞌni̱i máꞌ a̱kui̱in a̱ꞌdiáaꞌ.
Ninimbo̱o̱ꞌ xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n rí waꞌtháán neꞌne Jesús, jamí ni̱kaa̱ guꞌwóo̱. Awúun máꞌ rí na̱kaa̱ ná guꞌwóo̱, a̱ꞌkhue̱n niguwá yumbée̱ gútsijníi̱ ná jamba̱a̱ jamí nitháa̱n rí niꞌni̱i la a̱kui̱in a̱dée̱. Ído̱ niraxúu̱n náá kíxnuu i̱ka̱ iduu ajwa̱nꞌ rí ni̱ꞌkha̱-raꞌni̱i a̱kui̱in a̱dée̱, a̱ꞌkhue̱n ni̱riꞌñee̱: «Nákhí ri̱xi̱í timbá i̱ka̱ ajwa̱nꞌ rí wakha̱ꞌ ni̱gata̱a rí mikaa̱».
A̱ꞌkhue̱n ni̱rmáꞌáan a̱kui̱in xa̱bi̱i thúngaa rí maphú ikhaa máꞌ kíxnuu rúꞌkhue̱n i̱ka̱ iduu ajwa̱nꞌ rí waꞌtháa̱n neꞌne Jesús: «Niꞌni̱i máꞌ a̱kui̱in a̱ꞌdiáaꞌ». Ikhaa jngó ikhaa̱ jamí mbá xúgíin xa̱bo̱ guꞌwóo̱ ninimbúu̱n juyáa̱ Jesús. Ríge̱ꞌ eꞌne riajma̱ nothon rí Jesús neꞌne rí phú wáá, nákhí nigájnuu̱ ná numbaa Judéa̱ jamí ni̱ꞌkhaa̱ ná numbaa Galiléa̱.
A mulher com fluxo de sangue
Uma mulher que sofria há doze anos tocou a orla do manto de Jesus e foi curada instantaneamente pela sua fé.
Jamí ná majñu̱ú xa̱bo̱ a̱ꞌkhue̱n na̱ka̱ mbáa a̱ꞌgo̱ tsí timbá gu̱wa̱ꞌ i̱jma̱ (12) tsigu eꞌne rí na̱ga̱díí iꞌdiuu. Phú mbaꞌiin máꞌ xa̱bo̱ tsí nene̱-thanáa̱, i̱ndo̱ó máꞌ nini̱i̱ rí mbayamínu̱u̱ꞌ, jamí ma̱ꞌne-gámbo̱o̱ mbá xúgíí rí gíꞌdoo̱. Ni xí lájwíin támbáyuu̱ thanúú xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n, a̱ꞌkhue̱n gakon i̱tha̱án gakhe̱ iꞌñuu̱ nandii. Ído̱ nidxawuu̱n rí naꞌne Jesús, a̱ꞌkhue̱n ni̱ꞌkhe̱e̱ tsu̱du̱u̱ ná majñu̱ú mbaꞌiin xa̱bo̱, a̱ꞌkhue̱n nixkajmee̱ xtíñuu Jesús. Numuu rí niꞌthán-mine̱e̱ꞌ: «Maske máꞌ i̱ndo̱ó xtíñuu̱ gáxkajmalo̱ꞌ, ma̱ꞌnii̱ a̱kui̱nꞌ». Núkho̱ máꞌ ni̱we̱je̱ rí na̱ga̱díí iꞌdiuu̱, jamí ni̱ju̱mu̱u̱ rí nánguá máꞌ iꞌñuu̱ nandii rúꞌkhue̱n.
Ná majñu̱ú xa̱bo̱ tsí mbaꞌiin gída̱ꞌ mbáa a̱ꞌgo̱ tsí na̱ga̱díí iꞌdiuu asndo nákhí timbá gu̱wa̱ꞌ i̱jma̱ (12) tsigu. Nijmuu̱ xúgíí mbúkho̱o̱ inúú xa̱bo̱ tsí nune̱ thana, jamí nimbáa tsúꞌkhue̱n táꞌngo̱o̱ gáꞌne rí ma̱ꞌni̱i a̱kuii̱n. A̱ꞌkhue̱n nixuꞌma-mina̱ꞌ a̱ꞌgo̱ tsúꞌkhue̱n tsu̱du̱u̱ Jesús, jamí nixkajmee̱ rawuun xtíñuu̱. Jamí núkho̱ ni̱we̱je̱ rí na̱ga̱díí iꞌdiuu̱. A̱ꞌkhue̱n niraxe̱ Jesús: «Tsáa ñajuun tsí nixkajmúú róꞌ».
Mbá xúgíi̱n nuthee̱n rí túxkajmaa̱, ikhaa jngó niꞌthán Pédro̱ gajmíí a̱ngui̱in:
—Táta̱ naꞌsngáá, xa̱bo̱ tsí mbaꞌiin i̱rmajngua̱ánꞌ jamí nu̱rmatsíín. Xáne kajngó natraxe̱ tsáa ñajuun tsí nixkajmáá róꞌ.
A̱ꞌkhue̱n niꞌthán Jesús:
—Xtáa tsiakhe̱ mbáa tsí nixkajmúú, numuu nda̱yo̱o̱ rí ni̱gu̱ma-thanáá mbáa xa̱bo̱ neꞌne ski̱yu̱ꞌ.
Ído̱ ndiꞌyoo a̱ꞌgo̱ rí waꞌyáá rí niꞌnii̱, a̱ꞌkhue̱n rí asndo naguaꞌaa̱n ni̱ꞌkhe̱e̱ gásmáti̱go̱o̱ inuu Jesús. A̱ꞌkhue̱n niꞌthán-jmbuu̱ inúú mbá xúgíin xa̱bo̱ náá numuu kajngó nixkajmaa̱ Jesús, jamí xáne neꞌne rí núkho̱ niꞌni̱i a̱kuii̱n. A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthúun a̱ꞌgo̱ tsúꞌkhue̱n: «Nána̱, niꞌni̱i a̱kia̱anꞌ numuu rí wéje̱ a̱kia̱anꞌ ná inuꞌ. Tsímáá gídxúuꞌ rá».
Ressurreições
Jesus ressuscitou mortos — a filha de Jairo, o filho da viúva de Naim e Lázaro. Ele é Senhor sobre a morte.
Awúun máꞌ rúꞌkhue̱n ni̱ꞌkha̱ mbáa xa̱bo̱ tsí mbiꞌyuu Jáiro̱, tsí ñajuun xa̱bo̱ ede̱ ná awúun guꞌwá rí na̱gi̱mbíin xa̱bo̱ judío̱. Ído̱ ndiꞌyoo̱ Jesús, ni̱ke̱e̱ gásmáti̱go̱o̱ ná wéje̱, jamí phú naꞌthán-jáñuu̱ xáꞌnii: «Táta̱, na̱tha̱n-jáñaaꞌ rí aya̱ guꞌwáá, ataxkrámaa tháan a̱ꞌdéꞌ tsí dxáꞌgú, numuu rí inu na̱ka̱ xu̱u̱ꞌ kri̱ga̱a̱. Kajngó ma̱ꞌni̱i a̱kuii̱n, jamí ma̱xtáa̱ xóó».
A̱ꞌkhue̱n ni̱ka̱ Jesús ga̱jma̱á Jáiro̱. Jamí phú mbaꞌiin xa̱bo̱ nigóó tsu̱du̱u̱, asndo nitarmatsíi̱ ene̱ xa̱bo̱.
Ído̱ niguáꞌníi̱ ná guꞌwóo tsí ñajuun xa̱bo̱ ede̱ ná awúun guꞌwá rí na̱gi̱mbíin xa̱bo̱ judío̱, a̱ꞌkhue̱n ndiꞌyoo Jesús rí wee jayu kri̱ga̱ ene̱ xa̱bo̱, xúꞌkhue̱n máꞌ nu̱mbi̱ye̱e̱ꞌ jamí nu̱ndxa̱ꞌwe̱e̱-jínúu̱. A̱ꞌkhue̱n ni̱to̱ꞌo̱o̱ Jesús, jamí niꞌthúu̱n: «Náá numuu kajngó wee guéño e̱ne̱laꞌ jamí nu̱mbi̱ya̱ꞌlaꞌ róꞌ. Tájáñuu dxáꞌgú, rí naꞌguii̱ kri̱ga̱a̱».
A̱ꞌkhue̱n ni̱ndu̱ꞌwa̱jmaa̱ Jesús rí xkuaꞌnii niꞌthán. Xómáꞌ ikhaa̱, nixkawíi̱n mbá xúgíin xa̱bo̱ rixa̱á. I̱ndo̱ó máꞌ anu̱u̱ jamí nánée dxáꞌgú, xúꞌkhue̱n máꞌ tsí gajmíi̱, tsúꞌkhue̱n ni̱to̱ꞌo̱o̱ gajmíi̱ ná kri̱ga̱a̱ dxáꞌgú. A̱ꞌkhue̱n niguatuu̱n ñawúun dxáꞌgú, jamí niꞌthúu̱n: «Talíta̱ kúm», (rí nithán-wíi xáꞌnii: «Dxáꞌgú, ikháánꞌ i̱tha̱a̱nꞌ, araxu̱unꞌ»).
A̱ꞌkhue̱n núkho̱ máꞌ ni̱tu̱xi̱i dxáꞌgú ningrigo̱o̱ꞌ, numuu rí gíꞌdoo̱ máꞌ gu̱wa̱ꞌ i̱jma̱ (12) tsiguu̱. Jamí phú nimakúún xa̱bo̱ rí xkuaꞌnii niríga̱.
Jamí niꞌthán xóó Táta̱: «Dí lá gáne̱ mbéꞌtháán ga̱jma̱á nindxu̱ún xa̱bo̱ tsí júwa̱ꞌ xúge̱ꞌ rá. Xáne lá jaꞌñúu̱ rá. Xómá e̱je̱n tsí trigi̱in nutsín ná xuáá jaꞌñúu̱, tsí xáꞌnii nu̱ndxa̱ꞌwa̱ inúú a̱ngui̱ín: "Ni̱ndííxo̱ꞌ talalí inalaꞌ, jamí ikháanꞌlaꞌ túsianlaꞌ. Ni̱sian-jínáxo̱ꞌ ajmúú inalaꞌ, jamí na̱nguá ni̱mbi̱ya̱ꞌlaꞌ". Numuu rí nákhí ni̱ꞌkha̱ Juáán tsí naxúꞌdu-maꞌíin xa̱bo̱ ná awúun iya, tákueꞌtso ni máꞌ tágáan iyoo úba̱ rí ni̱ga̱yu̱u̱ꞌ, a̱ꞌkhue̱n ni̱tha̱nlaꞌ rí gíñá ꞌguéen gíꞌdaa̱. Nda̱wa̱á ni̱ꞌkha̱ A̱dée Xa̱bo̱ Numbaa, tsí nakueꞌtso jamí naꞌña̱a̱, a̱ꞌkhue̱n nu̱tha̱nlaꞌ: "Xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n nakueꞌtso guéñuu jamí naꞌña̱a̱ guéñuu iyoo úba̱ rí ni̱ga̱yu̱u̱ꞌ. Iyanga̱jwi̱ín xa̱bo̱ tsí nu̱ru̱ma mbúkho̱o̱ guꞌwá-ñajun ñajuu̱n, jamí xa̱bo̱ tsí nune̱ aꞌkhán". I̱ndo̱ó máꞌ numuu rí nakujma rí máján rí na̱ma̱ñuu Ana̱ꞌlóꞌ, ga̱jma̱á majñu̱u̱ xó rí júwa̱ꞌ xa̱bo̱ tsí nune̱-mbáníí ne̱».
Jesús naꞌne mba̱a̱ a̱kui̱in jaꞌyoo mbáa a̱ꞌgo̱ tsí naꞌne aꞌkhán
Mbáa xa̱bo̱ fariséo̱ nindxaꞌwóo Jesús rí ma̱ꞌga gákueꞌtso ga̱jma̱á nindxu̱u̱. A̱ꞌkhue̱n ni̱ka̱ Jesús ná guꞌwóo xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n jamí ni̱gi̱ꞌi̱i̱ ma̱kuiꞌtsii̱. A̱ꞌkhue̱n rí mbáa a̱ꞌgo̱ tsí naꞌne aꞌkhán ná xuajen rúꞌkhue̱n, ído̱ nidxawuu̱n rí gída̱ꞌ Jesús nakueꞌtso ná guꞌwóo xa̱bo̱ fariséo̱, a̱ꞌkhue̱n ni̱ꞌkha̱ jayóo̱ mbá tsíꞌtsún itsí miꞌxá ná gajno̱ꞌ iya ndaa thawuun.
A̱ꞌkhue̱n ni̱ga̱nú ikhín mbáa xa̱bo̱ tsí mbiꞌyuu Jáiro̱, tsí jayá idxu̱u̱ ná guꞌwá rí na̱gi̱mbíin xa̱bo̱ judío̱. Ikhaa tsúꞌkhue̱n nismáti̱go̱o̱ ná wéje̱ Jesús jamí niꞌthán-jáñuu̱ rí ma̱ꞌga ná guꞌwóo̱. Numuu rí inu nandoo gáꞌga xu̱u̱ꞌ a̱dée̱ dxáꞌgú tsí mbáwíi gíꞌdaa̱, jamí naꞌne máꞌ gu̱wa̱ꞌ i̱jma̱ (12) wáa tsiguu dxáꞌgú tsúꞌkhue̱n.
Awúun máꞌ rí na̱ka̱ Jesús ga̱jma̱á Jáiro̱, asndo nu̱rmatsíi̱ xa̱bo̱ tsí xa̱ꞌ jayu nagóó ga̱jma̱á nindxu̱u̱.
Asndo xóó máꞌ wéje̱ Jesús naꞌthán, ído̱ ni̱ga̱nú mbáa xa̱bo̱ tsí ni̱ꞌkha̱ ná guꞌwóo Jáiro̱, tsí jayá idxu̱u̱ ná guꞌwá rí na̱gi̱mbíin xa̱bo̱ judío̱. Ikhaa̱ tsúꞌkhue̱n niꞌthúun Jáiro̱: «Nijáñuu máꞌ a̱ꞌdiáaꞌ rá. Náxátha̱ne̱-gajmáá Táta̱ naꞌsngáá rá». Ído̱ nidxawuun Jesús ajngáa rúꞌkhue̱n, a̱ꞌkhue̱n niꞌthúu̱n Jáiro̱: «Ma̱xámíñaaꞌ, i̱ndo̱ó máꞌ ga̱nimba̱a̱ꞌ xtayoꞌ, jamí ma̱ꞌni̱i a̱kui̱in a̱ꞌdiáaꞌ».
Ído̱ ni̱ga̱nú Jesús ná guꞌwóo Jáiro̱, tániñuu̱ rí ma̱to̱ꞌo̱o̱ nimbáa xa̱bo̱ ga̱jma̱á nindxu̱u̱, rí i̱ndo̱ó máꞌ Pédro̱ ga̱jma̱á Juáán jamí Santiágo̱, xúꞌkhue̱n máꞌ niniñuu̱ rí ma̱to̱ꞌo̱o̱ tátée ga̱jma̱á nánée dxáꞌgú. Mbá xúgíin xa̱bo̱ nu̱mbi̱ya̱ꞌ jamí nadaa a̱kui̱ín ga̱jma̱á numuu dxáꞌgú. Xómáꞌ Jesús niꞌthúu̱n: «Mu̱xúmbi̱ya̱ꞌlaꞌ. Tájáñuu dxáꞌgú tsíge̱ꞌ, rí naꞌguii̱ kri̱ga̱a̱». Xómáꞌ xa̱bo̱ nu̱ndu̱ꞌwa̱jmaa̱ Jesús, numuu nduyáa̱ mújúu̱n máꞌ rí nijáñuu dxáꞌgú.
A̱ꞌkhue̱n Jesús niwatuun ñawúun dxáꞌgú, jamí gakhe̱ niꞌthée̱n: «Dxáꞌgú, araxu̱unꞌ rá». Jamí núkho̱ ndiyáa mbiꞌyuu dxáꞌgú, a̱ꞌkhue̱n ni̱wi̱jii̱. Jamí Jesús nixná-ñájun rí ma̱janáa̱ tháan rí mi̱khui̱i̱. Phú nimakuu tátée ga̱jma̱á nánée dxáꞌgú rí xkuaꞌnii niríga̱. Xómáꞌ Jesús nixnángawúu̱n rí asndo nimbáa xa̱bo̱ mu̱xútháa̱n rí niríga̱.
Nijáñuu Lása̱ro̱
Nixtáa mbáa xa̱bo̱ tsí najáñuu mbiꞌyuu Lása̱ro̱, jamí ná Betánia̱ xuajñuu xa̱bo̱ tsíge̱ꞌ. Ikhaa̱ gíꞌdii̱n a̱jmi̱i jñáguíi̱: mbáa mbiꞌyuu María̱ jamí i̱mba̱a̱ꞌ mbiꞌyuu Márta̱. Ikhaa máꞌ María̱ tsíge̱ꞌ ñajuun tsí nitsuaꞌaan iya ndaa thawuun Táta̱, jamí nixúdíi̱ nakhúu ga̱jma̱á tsu̱u̱n idxu̱u̱. Ikhaa jngó jñáguíi Lása̱ro̱ ni̱xu̱ꞌmee̱ ajngáa ríge̱ꞌ ná inuu Jesús: «Táta̱, najáñuu iyanga̱jwia̱aꞌ tsí phú nandaaꞌ xtayáá».
Ído̱ nidxawuun Jesús ajngáa ríge̱ꞌ, a̱ꞌkhue̱n niꞌthée̱n: «Ra̱ꞌkhá nandii rí ma̱ja̱ñúu xa̱bo̱ ñajuun ríge̱ꞌ, rí ikhaa ne̱ ma̱ꞌne rí ma̱gu̱ma-mba̱a̱ Ana̱ꞌlóꞌ, xúꞌkhue̱n máꞌ ma̱ꞌne ne̱ rí ma̱gu̱ma-mba̱a̱ A̱dée Ana̱ꞌlóꞌ».
Maske máꞌ Jesús phú nandoo jaꞌyoo Márta̱, María̱ jamí Lása̱ro̱, ído̱ nidxawuu̱n rí najáñuu Lása̱ro̱, xóó ninguanúu̱ a̱jma̱ mbiꞌi ná xtáa̱. Nda̱wa̱á niꞌthúu̱n tsí naꞌsngúu̱n:
—Gu̱ꞌgua̱lóꞌ mbu̱júꞌ ná numbaa Judéa̱.
A̱ꞌkhue̱n tsí naꞌsngúu̱n nitháa̱n:
—Táta̱ naꞌsngáá, ni̱kú máwáa ndiñúú gúxíña̱á xa̱bo̱ ñajun judío̱ ga̱jma̱á itsí, jamí ikhín máꞌ iyaaꞌ gídxú mbu̱jwáaꞌ ráanꞌ.
Xómáꞌ Jesús niꞌthúu̱n:
—Mbámbá mbiꞌi na̱ri̱ya̱a̱ꞌ a̱kha̱ꞌ gu̱wa̱ꞌ i̱jma̱ (12) kíxnuu iduu ajwa̱nꞌ. Tsí nangrigo̱o̱ꞌ awúun mbiꞌi tsíxíne̱e̱ꞌ, numuu rí nambiꞌyuu̱ aguu numbaa ríge̱ꞌ. Xómáꞌ tsí nangrigo̱o̱ꞌ mbroꞌon rá, naxíne̱e̱ꞌ, numuu rí ikhaa̱ ra̱gíꞌdoo̱ agu rí mbayá ikhoo̱.
Ído̱ wámbo̱o̱ Jesús niꞌthán rúꞌkhue̱n, niríguu̱ ríge̱ꞌ:
—Naꞌgu iyanga̱jwia̱ꞌlóꞌ Lása̱ro̱. Xómáꞌ ikhúúnꞌ ma̱ꞌgá gáxkaxii̱lo̱ꞌ.
A̱ꞌkhue̱n nithan tsí naꞌsngúún Jesús:
—Táta̱, xí naꞌguii̱, ma̱ꞌni̱i a̱kuii̱n.
Xómáꞌ Jesús naꞌthúu̱n rí nijáñuu Lása̱ro̱, jamí ikhii̱n nifruꞌúu̱n rí naꞌguii̱ ndayáa̱ xu̱u̱ꞌ. A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthán-jmbúu̱n:
—Nijáñuu Lása̱ro̱.
Domínio sobre a natureza
Jesus acalmou a tempestade, andou sobre as águas e multiplicou pães. A natureza obedece à voz do seu Criador.
A̱ꞌkhue̱n mbá nacha̱ máꞌ ni̱tu̱xu̱u̱ꞌ mi̱ndaꞌkho gíñá ná inuu iya. Jamí iya rí narmbúxe̱-mina̱ꞌ najni̱í ne̱ ná awúun ixe̱-rguwa eꞌne gíñá, rí asndo nanguaꞌán ne̱. Xómáꞌ Jesús kri̱ga̱a̱ naꞌgu ná xtuun ixe̱-rguwa, kathóꞌoo mbá xtíin idxu̱u̱. A̱ꞌkhue̱n ni̱xkaxii̱, jamí nitháa̱n: «¡Táta̱ naꞌsngáá! Á tsíxná-gamiéjwaanꞌ rí na̱rmáꞌáánlóꞌ ná awúun iya rá».
A̱ꞌkhue̱n ni̱tu̱xu̱u̱ꞌ Jesús, nixná-ñájuu̱n gíñá, jamí niꞌthúu̱n ñañuu a̱pha̱: «¡Atatsíñáá! ¡Wíí gáꞌne!». A̱ꞌkhue̱n núkho̱ máꞌ ni̱we̱je̱ gíñá, jamí mbá xúgíí nibáa-wíyuu ná inuu iya. A̱ꞌkhue̱n niꞌthúu̱n tsí naꞌsngúu̱n: «Náá numuu kajngó namíñalaꞌ guéño róꞌ. Xóó máꞌ na̱nguá wéje̱ a̱kia̱nꞌlaꞌ ju̱yo̱ꞌ ráanꞌ».
A̱ꞌkhue̱n i̱tha̱án nimíñúu̱, jamí ni̱ra̱xe̱-mijnée̱: «Tsáa xa̱bi̱i̱ ñajuun tsíge̱ꞌ, rí asndo gíñá jamí iya nanimbo̱o̱ꞌ rí naꞌthán róꞌ».
Ído̱ neꞌne wakhíí guéño máꞌ rá, a̱ꞌkhue̱n ni̱xu̱ꞌma-mijná tsí naꞌsngúu̱n, jamí nitháa̱n:
—Phú wakhíí máꞌ rá, jamí ndawi̱in xa̱bo̱ ná mbaa ríge̱ꞌ. Arathán-ngáwúún xa̱bo̱ kajngó magóó mbá nawa̱a̱ ná júwa̱ꞌ xa̱bo̱ xanáá jamí ná triga̱ xuajen, kajngó mutsi̱i̱ rí mu̱phi̱i̱, numuu rí na̱nguá judee̱ nitháan.
A̱ꞌkhue̱n niriꞌña Jesús:
—Gu̱xnúu̱ ikháanꞌlaꞌ rí mu̱phi̱i̱.
Xómáꞌ ikhii̱n nitháa̱n:
—Nandaaꞌ rí mu̱ꞌguá gútse̱xo̱ꞌ guma ga̱jma̱á a̱jma̱ siénto̱ (200) mbúkha̱a̱ ajwa̱nꞌ, kajngó mu̱xnúu̱xo̱ꞌ rí mu̱phi̱i̱ ráanꞌ.
A̱ꞌkhue̱n niꞌthúu̱n:
—Wátha̱ guma ju̱dalaꞌ rá. Aꞌgua ágúya̱álaꞌ mbu̱ꞌyáá.
Jamí ído̱ ndiyáa̱ wátha̱ ne̱ ríga̱, a̱ꞌkhue̱n nitháa̱n:
—Ríga̱ witsu guma, jamí a̱jmi̱i i̱gi̱ꞌ.
A̱ꞌkhue̱n niꞌthúu̱n rí muni̱i̱ rí ma̱trigi̱in mbámbá kuthuun mbá xúgíin xa̱bo̱ ná tsu̱du̱u̱ ra̱xa̱ maxa. A̱ꞌkhue̱n nitrigii̱n ná witsu skíñú (100) xa̱bo̱ mbámbá kothon, jamí ná a̱jma̱ skíñú gu̱wi̱inꞌ (50) xa̱bo̱ nitrigii̱n. A̱ꞌkhue̱n niguatuun Jesús rí mbá witsu guma jamí nájmi̱i i̱gi̱ꞌ, niyaxi̱i̱ mikhuíí, jamí niríguu̱ la gamaku inuu Ana̱ꞌlóꞌ. A̱ꞌkhue̱n nixpíꞌthángaa̱ guma, jamí nixnúu̱ tsí naꞌsngúu̱n rí mu̱xpi̱ꞌtha̱-raꞌee̱ ne̱ ná inúú xa̱bo̱. Mangaa máꞌ niwiꞌthá-raꞌiin nájmi̱i i̱gi̱ꞌ mu̱phu̱ún mbá xúgíin xa̱bo̱. Mbá xúgíin xa̱bo̱ nipeꞌtso asndo ni̱gi̱ꞌmúú. A̱ꞌkhue̱n tsí naꞌsngúún Jesús ni̱gímbúu mbá gu̱wa̱ꞌ i̱jma̱ (12) ixtu gatíí xkuꞌxí rí nipíduun guma jamí i̱gi̱ꞌ. Jamí tsí nipeꞌtso ñajúún xó mbá witsu míl (5 000) wáa xa̱bekha.
A̱ꞌkhue̱n ndiꞌyoo Jesús rí maphú gakhe̱ igíꞌníí tsí naꞌsngúu̱n rí nuxmangua̱ꞌa̱n iya rí nagóó juñu̱ú ixe̱-rguwa, numuu rí ná nagóo̱, ikhín máꞌ i̱ꞌkha̱ gíñá ná inúu̱. Jamí ído̱ rí nangiyuu máꞌ ma̱tse rá, a̱ꞌkhue̱n ni̱ꞌkha̱ nakhúu Jesús ná inuu ñañuu a̱pha̱ ná nagóo̱, jamí ikhii̱n ni̱ju̱múu̱ rí ma̱nújngoo̱ ná inúu̱. Ído̱ ndiyáá tsí naꞌsngúu̱n rí na̱ꞌkhe̱e̱ nakhúu̱ ná inuu iya, a̱ꞌkhue̱n ni̱ju̱múu̱ rí mbáa tsiꞌyoo ñajuu̱n, jamí ni̱ndxa̱ꞌwa̱skee̱. Mbá xúgíi̱n máꞌ ndiyáa̱, ikhaa jngó phú nixúwúu̱nꞌ.
Xómáꞌ ikhaa̱ mbá nacha̱ máꞌ niꞌthúu̱n: «¡Ma̱xámíñalaꞌ, ikhúúnꞌ máꞌ ñajunꞌ! Gu̱ne̱ gakhe̱ a̱kia̱nꞌlaꞌ». A̱ꞌkhue̱n nitsimuu Jesús ná ixe̱-rguwa rí gatii̱n, jamí ni̱we̱je̱ rí naxnúu gíñá. Xómáꞌ ikhii̱n, namíñúu̱ jamí phú namakúu̱n,
Jesús naxníꞌtsúún mbá akho̱ míl xa̱bo̱
I̱mba̱ miꞌtsú, phú mbaꞌiin xa̱bo̱ ni̱gi̱mbúun mbu̱júꞌ, jamí na̱nguá judee̱ rí mu̱phi̱i̱. A̱ꞌkhue̱n Jesús nindxaꞌwúún tsí naꞌsngúún, jamí niꞌthúu̱n:
—Nañáwíin a̱kui̱nꞌ ja̱ñu̱ú xa̱bo̱ tsíge̱ꞌ, numuu rí naꞌne máꞌ atsú mbiꞌi rí júwe̱e̱ꞌ ga̱jma̱á nindxu̱ꞌ, jamí na̱nguá judee̱ rí mu̱phi̱i̱. Jamí xí ma̱xu̱ꞌmíi̱ magúu̱n guꞌwúu̱n rí na̱xki̱dxúu̱n, ma̱jámíndúu̱n ná jamba̱a̱ gáꞌne, numuu rí mbá tikhuun naguwá tsíngua̱ꞌ.
Xómáꞌ tsí naꞌsngúu̱n ni̱riꞌñáa̱:
—Náá lá gáꞌkha̱ ná mbaa niníí ge̱jyoꞌ rí mu̱pho̱ xa̱bo̱ tsíge̱ꞌ asndo ma̱gi̱ꞌmúú rá.
Xómáꞌ ikhaa̱ niraxúu̱n:
—Wátha̱ guma ju̱dalaꞌ rá.
Xómáꞌ ikhii̱n nithee̱n:
—Mbá juwan ne̱.
A̱ꞌkhue̱n Jesús nixná-ñájúún mbá xúgíin xa̱bo̱ rí ma̱trigi̱in mbayíí. A̱ꞌkhue̱n niguatuu̱n rí mbá juwan guma, jamí niríguu̱ la gamaku inuu Ana̱ꞌlóꞌ ga̱jma̱á numuu ne̱. A̱ꞌkhue̱n nixpíꞌthá-makoo̱ ne̱, jamí nixnúu̱ ne̱ tsí naꞌsngúu̱n. Xómáꞌ ikhii̱n nixna-raꞌee̱ ne̱ ná inúú mbá xúgíin xa̱bo̱ kajngó mu̱pho̱. Jamí judii̱n mbá wáthi̱in wáa i̱gi̱ꞌ tsí makiin mangaa. Niríguu̱ la gamaku inuu Ana̱ꞌlóꞌ ga̱jma̱á numúu̱, jamí nixná-ñájwii̱n rí ma̱wiꞌthá-raꞌiin ná inúú xa̱bo̱. A̱ꞌkhue̱n rí mbá xúgíin xa̱bo̱ nipeꞌtso asndo ni̱gi̱ꞌmúú. Nda̱wa̱á a̱ꞌkhue̱n ni̱raxii̱ mbá juwan ixtu xkuꞌxí rí nipíduun. Xómáꞌ tsí nipeꞌtso naꞌne xó mbá akho̱ míl (4 000) wáa xa̱bo̱ ñajúu̱n. A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthán-ngawúu̱n rí magúu̱n.
Jesús naxná-máꞌáan ixu̱u̱ ígo̱ rí nda̱a̱ xndúu
Jamí i̱mba̱ mbiꞌi, ído̱ nagájnáa̱ ná Betánia̱, a̱ꞌkhue̱n ni̱xki̱dxu̱u̱ Jesús. Jamí asndo tsíngua̱ꞌ ndiꞌyoo̱ rí wéje̱ mbá ixu̱u̱ ígo̱ rí gíꞌdoo inúu, a̱ꞌkhue̱n ni̱ke̱e̱ gáꞌyoo̱ xí maxkamaa̱ mbá xndúu ne̱. Ído̱ ni̱ga̱níi̱ ná wéje̱ ne̱, a̱ꞌkhue̱n na̱nguá nixkamaa̱ nimbá xndúu ne̱, rí i̱ndo̱ó máꞌ inúu ne̱ gíꞌdoo, numuu rí ra̱ꞌkháa mbiꞌi rí najma̱a̱ xndúu ne̱ ñajuun mbiꞌi rúꞌkhue̱n. A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthúun ixu̱u̱ ígo̱: «¡Asndo nimbáa xa̱bo̱ náma̱xékho̱ xndáaꞌ rá!». Xómáꞌ tsí naꞌsngúu̱n ni̱dxawíín rí niꞌthée̱n.
Nijndoo ixu̱u̱ ígo̱
Ído̱ watse rí i̱mba̱ mbiꞌi, naguwá-ranújngáa̱n ná wéje̱ ixu̱u̱ ígo̱, a̱ꞌkhue̱n ndiyáa̱ rí nijndoo asndo ajmu̱u̱ ne̱. A̱ꞌkhue̱n ni̱rmáꞌáan a̱kui̱in Pédro̱, jamí niꞌthúu̱n Jesús:
—Táta̱ naꞌsngáá, atiaxe̱ rí nijndoo ixu̱u̱ ígo̱ rí niraxná-máꞌáan.
A̱ꞌkhue̱n niriꞌña Jesús:
—Ga̱nimba̱ꞌlaꞌ ju̱ya̱á Ana̱ꞌlóꞌ. Numuu rí na̱tha̱nꞌ-jmbalaꞌ, asndo tsáa tsí maꞌthúun júba̱ ríge̱ꞌ: "Araxo̱n ge̱jyoꞌ, jamí ayu gáta̱xpa̱tuáꞌán-mina̱ꞌ ná awúun iya a̱pha̱ ñúꞌún", xí tsíꞌne a̱jma̱ a̱kuii̱n, jamí na̱ju̱mu̱u̱ rí ma̱mba̱núu rí naꞌthée̱n, a̱ꞌkhue̱n rí ma̱mba̱núu rí naꞌthée̱n xúꞌkhue̱n rá. Ikhaa jngó na̱tha̱nꞌlaꞌ, asndo náá rí gúnda̱ꞌa̱álaꞌ Ana̱ꞌlóꞌ, ga̱nimba̱ꞌlaꞌ rí ni̱drígúlaꞌ ne̱ máꞌ, a̱ꞌkhue̱n ma̱janálaꞌ ne̱. Jamí ído̱ juwalaꞌ nu̱tha̱n-jáñíílaꞌ Ana̱ꞌlóꞌ, gu̱ne̱ mba̱a̱ a̱kia̱nꞌlaꞌ ju̱ya̱á xa̱bo̱ tsí niꞌñalaꞌ rí ra̱máján, kajngó mangaa Ana̱ꞌlaꞌ tsí xtáa mikhuíí ma̱ꞌne mba̱a̱ a̱kui̱in jaꞌyalaꞌ ga̱jma̱á numuu aꞌkhánlaꞌ.
Jesús naꞌne rí Pédro̱ magu̱un i̱gi̱ꞌ
Mbá miꞌtsú rí ngrigo̱o̱ꞌ Jesús ná mijngi rawuun ñañuu a̱pha̱ rí mbiꞌyuu Jenesarét, asndo nu̱rmatsí-mijná xa̱bo̱ inuu̱ rí nandúún gúdxawíín ajngáa rawuun Ana̱ꞌlóꞌ. A̱ꞌkhue̱n ndiꞌyoo Jesús rí ná rawuun ñañuu wájun a̱jma̱ ixe̱-rguwa rí na̱ka̱ inuu iya, jamí xa̱bo̱ tsí nu̱rawíin i̱gi̱ꞌ niguátaan gújñáa amúú. A̱ꞌkhue̱n nitsimuu Jesús ná ixe̱-rguwa drígo̱o̱ Simón jamí ni̱ndo̱ꞌo̱o̱ rí maxuꞌmee̱ ne̱ wáa ná awúun iyáá. A̱ꞌkhue̱n ni̱ge̱ꞌe̱ Jesús ná ixe̱-rguwa jamí nigíꞌdu̱u̱n niꞌsngúu̱n xa̱bo̱. Ído̱ wámbo̱o̱ niꞌsngúu̱n xa̱bo̱, a̱ꞌkhue̱n niꞌthúu̱n Simón:
—Ayu-ꞌcháa ixe̱-rguwa ná me̱jno̱ꞌ wáa ñañuu, ikhín gúxi̱dí-máꞌánlaꞌ amalaꞌ mu̱diinlaꞌ i̱gi̱ꞌ.
A̱ꞌkhue̱n rí Simón niꞌthúun Jesús:
—Táta̱, jañii mbroꞌon ndi̱ꞌñíixo̱ꞌ i̱gi̱ꞌ, jamí asndo nimbáa̱ túríya̱a̱ꞌxo̱ꞌ. I̱ndo̱ó máꞌ numuu rí ikháánꞌ irathán, mu̱xi̱dí-máꞌánxo̱ꞌ ama mbu̱júꞌ.
Ído̱ ni̱xi̱dí-máꞌée̱n ama, mbaꞌiin mi̱ndaꞌkho i̱gi̱ꞌ ni̱ra̱tuu̱n, asndo inu mu̱thon ama nene̱ i̱gi̱ꞌ. A̱ꞌkhue̱n nini̱i̱ ñawúu̱n rí ma̱guwá a̱nguíi̱n tsí gachúún ná i̱mba̱ ixe̱-rguwa rí ma̱guwá gúmbáñúu̱. Ído̱ niguáꞌníi̱, nájma̱ ixe̱-rguwa nene̱-matíi̱n i̱gi̱ꞌ, jamí asndo inu ma̱rmáꞌán ixe̱-rguwa ná awúun iya. Ído̱ ndiꞌyoo Simón Pédro̱ rí xkuaꞌnii, a̱ꞌkhue̱n nismáti̱go̱o̱ inuu Jesús jamí niꞌthúu̱n:
—Táta̱, athane̱-janíí-mina̱ꞌ inuꞌ, numuu rí xa̱bo̱ aꞌkhán ñajunꞌ.
Xkuaꞌnii niꞌthán Simón numuu rí phú nimíñuu̱, xómá rí phú nimíñúú tsí ngrigo̱o̱ꞌ gajmíi̱ mangiin, numuu rí ni̱ra̱tuu̱n mi̱ndaꞌkho i̱gi̱ꞌ. Xkuaꞌnii máꞌ phú nimíñuu Santiágo̱ ga̱jma̱á Juáán mangaa, tsí i̱ji̱in Sebedéo̱, tsí ngrigu̱ún nu̱ñajun gajmíí Simón. A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthúun Simón:
—Ma̱xámíñaaꞌ, nákha i̱gi̱ꞌ gárawíin rá, rí xa̱bo̱ ma̱ta̱gímbúun rá.
Ído̱ ni̱díwíi̱n judúu̱n ixe̱-rguwa ná rawuun iya, ni̱ni̱ꞌñáa̱ mbá xúgíí, jamí nigóo̱ tsu̱du̱u̱ Jesús.
Jesús naꞌne rí ma̱wi̱ji̱i gíñá ná inuu ñañuu a̱pha̱
Mbá mbiꞌi Jesús niꞌthúún tsí naꞌsngúún: «Ga̱ki̱dáánlóꞌ i̱mba̱ mbíꞌthóo ñañuu a̱pha̱». A̱ꞌkhue̱n nijngúu̱n gajmíi̱ tsí naꞌsngúu̱n ná awúun mbá ixe̱-rguwa rí na̱ka̱ inuu iya, jamí nigájnúu̱ nigóo̱. Awúun máꞌ rí nagóo̱ inuu iya, niꞌgu Jesús. A̱ꞌkhue̱n ni̱tu̱xu̱u̱ꞌ mi̱ndaꞌkho gíñá ná inuu iya, jamí ni̱ka̱-rajni̱í iya ná awúun ixe̱-rguwa neꞌne gíñá, rí asndo ngamí ma̱rmáꞌán ne̱ jaguu̱n ná awúun iya.
A̱ꞌkhue̱n nigóo̱ gúxkaxii̱ Jesús, jamí nitháa̱n: «¡Táta̱ naꞌsngáá! ¡Ixe̱-rguwa i̱rmáꞌán jagua̱ánꞌlóꞌ ná awúun iya, Táta̱!».
Ído̱ niꞌni̱i iduu Jesús, a̱ꞌkhue̱n nixná-ñájuu̱n gíñá jamí iya rí nambúxu̱u̱ꞌ. Núkho̱ ni̱we̱je̱ gíñá, jamí mbá xúgíí nibáa-wíyuu ná inuu iya. A̱ꞌkhue̱n niraxúu̱n tsí naꞌsngúu̱n: «Náá ni̱ka̱ rí wéje̱ a̱kia̱nꞌlaꞌ ju̱yo̱ꞌ rá».
A̱ꞌkhue̱n tsí naꞌsngúu̱n phú nimíñúú jamí nimakúún, jamí ni̱ra̱xe̱-mijnée̱: «Tsáa xa̱bi̱i̱ ñajuun tsíge̱ꞌ rí asndo gíñá ga̱jma̱á iya naꞌne-mbánuu rí naxná-ñájúu̱n róꞌ».
Jesús naꞌne rí ma̱wi̱ji̱i gíñá ná inuu ñañuu a̱pha̱
Mbá mbiꞌi Jesús niꞌthúún tsí naꞌsngúún: «Ga̱ki̱dáánlóꞌ i̱mba̱ mbíꞌthóo ñañuu a̱pha̱». A̱ꞌkhue̱n nijngúu̱n gajmíi̱ tsí naꞌsngúu̱n ná awúun mbá ixe̱-rguwa rí na̱ka̱ inuu iya, jamí nigájnúu̱ nigóo̱. Awúun máꞌ rí nagóo̱ inuu iya, niꞌgu Jesús. A̱ꞌkhue̱n ni̱tu̱xu̱u̱ꞌ mi̱ndaꞌkho gíñá ná inuu iya, jamí ni̱ka̱-rajni̱í iya ná awúun ixe̱-rguwa neꞌne gíñá, rí asndo ngamí ma̱rmáꞌán ne̱ jaguu̱n ná awúun iya.
A̱ꞌkhue̱n nigóo̱ gúxkaxii̱ Jesús, jamí nitháa̱n: «¡Táta̱ naꞌsngáá! ¡Ixe̱-rguwa i̱rmáꞌán jagua̱ánꞌlóꞌ ná awúun iya, Táta̱!».
Ído̱ niꞌni̱i iduu Jesús, a̱ꞌkhue̱n nixná-ñájuu̱n gíñá jamí iya rí nambúxu̱u̱ꞌ. Núkho̱ ni̱we̱je̱ gíñá, jamí mbá xúgíí nibáa-wíyuu ná inuu iya. A̱ꞌkhue̱n niraxúu̱n tsí naꞌsngúu̱n: «Náá ni̱ka̱ rí wéje̱ a̱kia̱nꞌlaꞌ ju̱yo̱ꞌ rá».
A̱ꞌkhue̱n tsí naꞌsngúu̱n phú nimíñúú jamí nimakúún, jamí ni̱ra̱xe̱-mijnée̱: «Tsáa xa̱bi̱i̱ ñajuun tsíge̱ꞌ rí asndo gíñá ga̱jma̱á iya naꞌne-mbánuu rí naxná-ñájúu̱n róꞌ».
Jesús naꞌne-thanuu xa̱bo̱ Gadára̱ tsí traꞌi̱in gíñá ꞌguéen ná xuyuu
A̱ꞌkhue̱n niguáꞌníi̱ ná mbañúú xa̱bo̱ Gadára̱ rí ꞌgí ná kri̱doo numbaa Galiléa̱.
Ído̱ ni̱ka̱-raꞌne wakhíí, a̱ꞌkhue̱n ni̱xu̱ꞌma-mijná tsí naꞌsngúún Jesús jamí nitháa̱n:
—Arathán-ngáwúún xa̱bo̱ magóó gúya̱a xu̱únꞌ jamí mbuꞌyá guma mu̱pho̱ ná xuajen laka rí triga̱ mijngi. Numuu rí nda̱a̱ nitháan rí ríga̱ ná mbaa niníí rí juwalóꞌ ge̱jyoꞌ.
Xómáꞌ Jesús niꞌthúu̱n:
—Gu̱xnúu̱laꞌ ikháanꞌlaꞌ rí mu̱phi̱i̱.
Xómáꞌ ikhii̱n ni̱riꞌñee̱:
—Nda̱a̱ i̱mba̱ rí guáꞌdááxo̱ꞌ mu̱xnúu̱ mu̱phi̱i̱, i̱ndo̱ó máꞌ witsu guma jamí a̱jmi̱i i̱gi̱ꞌ. O i̱ndo̱ó máꞌ xí mu̱ꞌguá gútse̱xo̱ꞌ rí mu̱pho̱ mbá xúgíin xa̱bo̱ tsíge̱ꞌ rá mbo̱ꞌ.
Naꞌne máꞌ xó mbá witsu míl (5 000) wáa xa̱bekha nimbáxi̱in ikhín. Xómáꞌ Jesús niꞌthúún tsí naꞌsngúún:
—Gu̱skuíji̱inlaꞌ mbámbá a̱jma̱ skíñú gu̱wi̱inꞌ (50) xa̱bo̱.
Xkuaꞌnii nini̱i̱, jamí mbá xúgíin xa̱bo̱ nitrigi̱in. A̱ꞌkhue̱n niwatuun Jesús rí mbá witsu guma jamí a̱jmi̱i i̱gi̱ꞌ, niyaxi̱i̱ mikhuíí, jamí niríguu̱ la gamaku inuu Ana̱ꞌlóꞌ. A̱ꞌkhue̱n nixpíꞌthángaa̱ guma xúꞌkhue̱n máꞌ nixpíꞌthángañii̱ i̱gi̱ꞌ, jamí nixnúu̱ ne̱ tsí naꞌsngúu̱n kajngó muxnúú ne̱ xa̱bo̱ mu̱pho̱. Mbá xúgíin xa̱bo̱ nipeꞌtso asndo ni̱gi̱ꞌmúú. Xómáꞌ guma xkuꞌxí rí nipíduun, ni̱raxii̱ ne̱, jamí nene̱-matíi̱ gu̱wa̱ꞌ i̱jma̱ (12) ixtu.
Jesús nirtaxi̱i iya niꞌni̱i iyoo úba̱ rí ni̱ga̱yu̱u̱ꞌ
I̱mbá atsú mbiꞌi nda̱wa̱á, a̱ꞌkhue̱n niríga̱ mbá ndxa̱a̱ tsigúún ná xuajen Kaná, rí ꞌgí ná numbaa Galiléa̱. Ikhín ni̱ka̱ nánée Jesús. Waꞌtháán máꞌ Jesús rí ma̱ꞌga mangaa ná ndxa̱a̱ tsigúún gajmíi̱ tsí naꞌsngúu̱n, ikhaa jngó ni̱ke̱e̱ gajmíi̱. Awúun máꞌ rí gachúún xa̱bo̱ ná ndxa̱a̱, wámba̱ iyoo úba̱ rí ni̱ga̱yu̱u̱ꞌ, a̱ꞌkhue̱n niꞌthán nánée Jesús:
—Nánda̱a̱ iyoo úba̱ rí ni̱ga̱yu̱u̱ꞌ ini̱i̱.
Xómáꞌ Jesús niriꞌñuu̱ nánée̱:
—Nána̱, dí lá i̱yo̱o̱ ikhúúnꞌ rúꞌkhue̱n rá. Xóó máꞌ tága̱nú mbiꞌi rí ma̱kujma tsáa ñajunꞌlo̱ꞌ.
A̱ꞌkhue̱n niꞌthán nánée Jesús, niꞌthúu̱n tsí nune̱-mba̱ꞌwi̱in xa̱bo̱ ná ndxa̱a̱ tsigúún: «Gu̱ne̱laꞌ mbá xúgíí rí maꞌthánlaꞌ ikhaa̱».
Ikhín wájun mbá majun daan itsí rí najno̱ꞌ iya jaꞌwu rí najmúú xa̱bo̱ judío̱ rí mune̱-jaꞌwu-mijnáa. Naꞌne máꞌ xí mbá witsu skíñú (100) lítro̱ wáa iya najno̱ꞌ awúun mbámbá daan rúꞌkhue̱n. Xómáꞌ Jesús niꞌthúu̱n tsí nune̱-mba̱ꞌwu̱un xa̱bo̱ ná ndxa̱a̱: «Gu̱ne̱-majni̱ílaꞌ iya awúun mbámbá daan raya».
Jamí tsí nune̱-mba̱ꞌwu̱un xa̱bo̱ nene̱-majníi̱ iya asndo ná rawuun daan raya. A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthúu̱n tsí nune̱-mba̱ꞌwu̱un xa̱bo̱ ná ndxa̱a̱: «Gu̱ríya̱ꞌlaꞌ tháan iya rúꞌkhue̱n rá, aꞌgua ju̱ya̱ꞌlaꞌ ne̱ ná inuu yumbáá tsí na̱ru̱thuun ñajun ná ndxa̱a̱». Jamí xkuaꞌnii nini̱i̱.
Xómáꞌ yumbáá tsí na̱ru̱thuun ñajun ná ndxa̱a̱ niꞌña̱a̱ mbá lájwíin iya rí niꞌni̱i iyoo úba̱ rí ni̱ga̱yu̱u̱ꞌ. Ikhaa̱ táꞌyoo̱ náá nigájnuu ne̱, rí i̱ndo̱ó máꞌ tsí nune̱-mba̱ꞌwu̱un xa̱bo̱ ndiyáá. A̱ꞌkhue̱n rí yumbáá tsí na̱ru̱thuun ñajun nindxaꞌwóo̱ xa̱bo̱ tsí nanigúún, jamí niꞌthúu̱n: «Táta̱, mbá xúgíin xa̱bo̱ nu̱xu̱da̱a̱ꞌ iyoo úba̱ rí ni̱ga̱yu̱u̱ꞌ rí i̱tha̱án máján rí ginii, jamí asndo nda̱wa̱á jayu nu̱xu̱da̱a̱ꞌ rí ngíná máwáa, ído̱ rí niꞌwa̱a̱n guéño máꞌ xa̱bo̱. Xómáꞌ ikháánꞌ rá, nitatsíñáá iyoo úba̱ rí ni̱ga̱yu̱u̱ꞌ rí i̱tha̱án máján asndo nda̱wa̱á jayu».
Jesús neꞌne timbá rí phú wáá ríge̱ꞌ ná Kaná, rí ꞌgí ná numbaa Galiléa̱. Xkuaꞌnii nisngájmee̱ rí phú mba̱a̱ tsiakhe̱ gíꞌdoo̱, jamí tsí naꞌsngúu̱n ninimbu̱únꞌ juyáa̱.
Niraxu̱u̱ ríge̱ꞌ Felípe̱ kajngó mba̱ꞌyoo̱ dí gáriꞌña, xómáꞌ Jesús ndaꞌyoo̱ mújúu̱n máꞌ rí ma̱ꞌnii̱.
Xómáꞌ Felípe̱ niriꞌña:
—Ni ma̱xáꞌngo̱o̱ rí mbá gu̱wa̱ꞌ skíñú (200) mbúkha̱a̱ ajwa̱nꞌ rí me̱ꞌtse̱ mbaꞌa guma, kajngó ma̱janáá lájwíin mbámbáa xa̱bo̱ me̱kho̱.
A̱ꞌkhue̱n mbáa máꞌ tsí naꞌsngúún Jesús, tsí ñajuun dxíyo̱o̱ Simón Pédro̱, ikhaa tsí mbiꞌyuu Andrés niꞌthán: «Ge̱jyoꞌ xtáa mbáa dxáma tsí jago̱ witsu guma sebáda̱ jamí a̱jmi̱i i̱gi̱ꞌ. Dí lá gáꞌngo̱o̱ rúꞌkhue̱n rí mu̱pho̱ xa̱bo̱ tsí mbaꞌiin rá».
Jesús niꞌthúún tsí naꞌsngúún: «Gu̱thu̱únlaꞌ mbá xúgíin xa̱bo̱ rí ma̱trigi̱in».
A̱ꞌkhue̱n nitrigi̱in xa̱bo̱ tsu̱du̱u̱ ra̱xa̱, numuu rí phú ríga̱ ra̱xa̱ ikhín. Naꞌne máꞌ xí mbá witsu míl (5 000) wáa xa̱bekha nitrigi̱in. Jesús niwatuun guma rúꞌkhue̱n jamí niríguu̱ la gamaku inuu Ana̱ꞌlóꞌ. Wámba̱ rúꞌkhue̱n nixpíꞌtháa̱ ne̱, nixnúu̱ ne̱ tsí naꞌsngúu̱n. Xómáꞌ tsí naꞌsngúu̱n ni̱xpi̱ꞌtha̱a̱ ne̱ kajngó mu̱pho̱ xa̱bo̱ asndo wátha̱ máꞌ neꞌne a̱kui̱ín. Xúꞌkhue̱n máꞌ niꞌnii̱ ga̱jma̱á i̱gi̱ꞌ mangaa.
Ído̱ wámbu̱ún xa̱bo̱ nipeꞌtso ni̱gi̱ꞌmúú, a̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthúún tsí naꞌsngúún: «Gu̱raxi̱ilaꞌ xkuꞌxí rí nipíduun, kajngó ma̱xága̱díí nitháan». Tsí naꞌsngúún Jesús ni̱raxi̱i xkuꞌxúu rí witsu guma sebáda̱ rí nipíduun niꞌpho̱ xa̱bo̱, jamí nene̱-matíi̱ mbá gu̱wa̱ꞌ i̱jma̱ (12) ixtu.
Nigóo̱ juñúu̱ máꞌ ixe̱-rguwa xí mbá witsu kilóme̱tro̱ wáa, ído̱ ndiyáa̱ rí na̱ka̱ nakhúu Jesús ná inuu ñañuu a̱pha̱ jamí naxuꞌma-mine̱e̱ꞌ ná ixe̱-rguwa rí gatii̱n, a̱ꞌkhue̱n phú nimíñúu̱. Xómáꞌ Jesús niꞌthúu̱n: «¡Ikhúúnꞌlo̱ꞌ, ma̱xámíñalaꞌ!». A̱ꞌkhue̱n phú gagi a̱kuíi̱n ni̱dri̱guíi̱ Jesús ná ixe̱-rguwa, jamí mbégo xúge̱ꞌ ni̱ga̱nú ixe̱-rguwa jaguu̱n ná rawuun ñañuu a̱pha̱ ná nagóo̱.
Jesús nasngájma-mina̱ꞌ ná inúú mbá juwiin tsí niꞌsngúún
I̱mba̱ nda̱wa̱á nisngájma-mina̱ꞌ mbu̱júꞌ Jesús ná inúú tsí niꞌsngúún, ná rawuun ñañuu a̱pha̱ rí mbiꞌyuu Tibéria̱s. Xáꞌnii niríga̱ mbiꞌi rúꞌkhue̱n: Mbóó ná ni̱ru̱wa-mijnáa Simón Pédro̱, Tomás, tsí mbiꞌyuu máꞌ Dídi̱mo̱ mangaa, Natanaél, tsí na̱ꞌkha̱ ná Kaná mbayuu Galiléa̱, nájmi̱i i̱ji̱in Sebedéo̱, jamí i̱jmi̱i tsí niꞌsngúún Jesús. A̱ꞌkhue̱n Simón Pédro̱ niꞌthúu̱n tsí i̱ꞌwíin:
—Ikhúúnꞌ ma̱ꞌgá gágúwíinlo̱ꞌ i̱gi̱ꞌ.
Xómáꞌ ikhii̱n nitháa̱n Pédro̱:
—Mu̱ꞌguá mangáanꞌxo̱ꞌ ga̱jma̱á nindxa̱a̱ꞌ.
Ikhaa jngó nigájnúu̱ nigóo̱, jamí nitsimúu̱ mbá ixe̱-rguwa. Xómáꞌ mbroꞌon rúꞌkhue̱n túríya̱a̱ꞌ nimbáa i̱gi̱ꞌ.
Ído̱ na̱ꞌkha̱ ra̱mbiꞌi máꞌ numbaa, a̱ꞌkhue̱n nikujma wéje̱ Jesús ná rawuun ñañuu a̱pha̱. Xómáꞌ tsí waꞌsngúún na̱nguá ndiyáá rí ikhaa̱ ñajuu̱n tsí wéje̱. A̱ꞌkhue̱n Jesús niraxúu̱n:
—Jñáma, ni̱diinlaꞌ tháan i̱gi̱ꞌ mu̱ꞌphúúnlóꞌ ráanꞌ.
Xómáꞌ ikhii̱n ni̱riꞌñee̱:
—Na̱nguá.
Jesús niꞌthúu̱n:
—Gu̱ra̱khuáalaꞌ ama ná ñawún mújúun ixe̱-rguwa, jamí mu̱diinlaꞌ tháan i̱gi̱ꞌ.
Xkuaꞌnii nini̱i̱, jamí asndo ni tsíꞌngúu̱n gúríya̱aꞌ ama numuu rí maphú mbaꞌiin i̱gi̱ꞌ nitiin.
A̱ꞌkhue̱n tsí waꞌsngáá, ikhaa tsí phú nandoo Jesús jaꞌyoo, niꞌthúu̱n Pédro̱: «Táta̱ Jesús ñajuu̱n». Ído̱ nidxawuun Pédro̱ rí Táta̱ Jesús ñajuu̱n, mbá nacha̱ nijúwaa̱n xtíñuu̱, numuu rí ni̱gu̱wíi̱ ne̱ rí mañajwii̱n, a̱ꞌkhue̱n nixpátuáꞌán-mine̱e̱ꞌ ná awúun ñañuu a̱pha̱ kajngó ma̱ga̱núu̱ nacha̱ ná rawuun. Xómáꞌ i̱ꞌwíin tsí waꞌsngúún, gachúu̱n ná awúun ixe̱-rguwa niguáꞌnúu̱ ná rawuun iya, niguwáa̱n-ru̱xma̱taa̱ ama rí xa̱ꞌ jayu gatiin i̱gi̱ꞌ. Numuu rí na̱nguá mba̱ꞌ gatii̱n, naꞌne máꞌ xí mbá 200 wáa itso̱ iduu ñawúun xa̱bo̱ gachúu̱n ná awúun iya. Ído̱ niwátaa̱n mbayíí, ndiyáa̱ rí ꞌgí xa̱mbo̱ꞌ nakha. Ikhín ríguii mbáa i̱gi̱ꞌ nagui̱i̱ꞌ jamí nagu̱uꞌ mbá guma.
Jesús niꞌthúu̱n: «A̱guwa ju̱diinlaꞌ mbá tikhuun i̱gi̱ꞌ tsí wámba̱ꞌlaꞌ ni̱rawíin». Simón Pédro̱ nitsimuu ná ixe̱-rguwa jamí nixmátaa̱ ama rí gatiin i̱gi̱ꞌ asndo ná rawuun iya. Mbá juwan skíñú gu̱wa̱ꞌ i̱tsu̱un (153) i̱gi̱ꞌ tsí mba̱ꞌwu̱un nitiin ná ama, jamí maske máꞌ phú ji̱ñu̱u̱ ama, na̱nguá nithon ne̱.
Libertações
Jesus expulsou demônios com autoridade. Os espíritos impuros não resistiam à sua palavra e saíam imediatamente.
Jamí ná guꞌwá rí na̱gi̱mbíin xa̱bo̱ judío̱, ikhín kra̱ꞌaa mbáa xa̱bo̱ tsí gíꞌdaa gíñá ꞌguéen. Ikhaa tsúꞌkhue̱n nindxaꞌwá: «Dí ñajuun iyaaꞌ ga̱jma̱á nindxa̱ꞌxo̱ꞌ róꞌ, Jesús, tsáánꞌ nadxa̱ꞌ ná Nasarét. Á nadxa̱ꞌ rí ma̱tha̱ne̱ gámbáanꞌxo̱ꞌ dxe̱ꞌ. Ikhúúnꞌ nda̱yo̱o̱ rí ikháánꞌ ñajwaanꞌ tsí jaꞌwii nixúngua̱a̱ꞌ Ana̱ꞌlóꞌ».
Xómáꞌ Jesús niríyúu gíñá ꞌguéen jamí niꞌthúu̱n: «¡Wíí gáꞌne rawaanꞌ! ¡A̱ga̱jnáaꞌ ná xuyuu xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n!». A̱ꞌkhue̱n rí gíñá ꞌguéen nikruiga̱a̱ gakhe̱ xa̱bo̱, jamí phú gakhe̱ nindxaꞌwá gíñá ꞌguéen. A̱ꞌkhue̱n nigájnaa̱ ná xuyuu xa̱bo̱.
Mbáa xa̱bo̱ Gadára̱ traꞌi̱in gíñá ꞌguéen ná xuyuu
A̱ꞌkhue̱n niguáꞌníi̱ ná kri̱doo ñañuu a̱pha̱, ná numbaa Gadára̱. Jamí inu na̱gata̱a Jesús ná ixe̱-rguwa rí na̱ka̱ inuu iya, a̱ꞌkhue̱n mbá nacha̱ máꞌ ni̱ꞌkha̱ gáꞌyoo̱ mbáa xa̱bo̱ tsí nigájnuu ná mbaa rí gatiin wa̱jen. Tsúꞌkhue̱n gíꞌdaa mbáa gíñá ꞌguéen. Xtáa̱ jayu ná mbaa rí gatiin wa̱jen, jamí nimbáa xa̱bo̱ tsíꞌngo̱o̱ maroꞌwóo̱, ni máꞌ ga̱jma̱á ñuu ajwa̱nꞌ. Numuu rí mbaꞌa nothon nixtoꞌwóo̱ ga̱jma̱á ajwa̱nꞌ rí narmatsí nakhúu̱, xúꞌkhue̱n máꞌ ga̱jma̱á ñuu ajwa̱nꞌ ná ñawúu̱n. Xómáꞌ ikhaa̱ na̱ro̱thon-makee̱ nájma̱ rúꞌkhue̱n, ikhaa jngó asndo nimbáa xa̱bo̱ tsíꞌngo̱o̱ gáꞌne ga̱jmáa̱. Mbiꞌíí mbruꞌwíín ngrigo̱o̱ꞌ-randxaꞌwée̱ ná júba̱ jamí ná mbaa gatiin wa̱jen, xúꞌkhue̱n máꞌ naꞌne-ñawún-mine̱e̱ꞌ ga̱jma̱á itsí.
Ído̱ rí nákhí máꞌ xóó tsíngua̱ꞌ i̱ꞌkha̱ Jesús ndiꞌyoo̱, a̱ꞌkhue̱n ni̱ꞌkhe̱e̱-ragáyuu̱ jamí nismáti̱go̱o̱ inuu. A̱ꞌkhue̱n phú gakhe̱ nindxaꞌwée̱ inuu Jesús: «Dí iyaaꞌ ga̱jma̱á nindxu̱ꞌ, Jesús, tsáánꞌ ñajwaanꞌ A̱dée Ana̱ꞌlóꞌ Mikhuíí róꞌ. Na̱tha̱n-jáñaaꞌlo̱ꞌ ga̱jma̱á numuu Ana̱ꞌlóꞌ rí ma̱xátha̱ne̱ rí ma̱mínu̱u̱ꞌlo̱ꞌ». Xkuaꞌnii niꞌthée̱n numuu rí wapha máꞌ waꞌtháa̱n neꞌne Jesús: «¡A̱ga̱jnáaꞌ ná xuyuu xa̱bo̱ tsíge̱ꞌ, ikháánꞌ gíñá ꞌguéen!».
Jamí niraxu̱u̱:
—Xáne mbiꞌyaaꞌ róꞌ.
Xómáꞌ ikhaa̱ niriꞌñee̱:
—Lejión mbiꞌyuꞌ, numuu rí maphú mbaꞌáanꞌxo̱ꞌ.
A̱ꞌkhue̱n rí maphú niꞌthán-jáñuu̱ Jesús rí ma̱xáxkawíi̱n gíñá ꞌguéen rí magóó i̱mba̱ mbaa. Ikhín máꞌ ná mijngi níjñúu júba̱ gachúún mbaꞌiin a̱ga napeꞌtso. A̱ꞌkhue̱n rí mbá xúgíin gíñá ꞌguéen nithán-jáñíí Jesús: «Ataxúꞌmáaꞌxo̱ꞌ ná gachúún a̱ga kajngó ma̱ta̱ꞌa̱ꞌxo̱ꞌ ná xuñúu̱».
Xómáꞌ Jesús niniñúu̱ rí ma̱tu̱ꞌúu̱n. A̱ꞌkhue̱n nigájna̱á gíñá ꞌguéen ná xuyuu xa̱bo̱ jamí ni̱tu̱ꞌúu̱n ná xuñúú a̱ga, tsí naꞌne xó mbá a̱jma̱ míl (2 000) wáa ñajúún. Xómáꞌ a̱ga niguátaan-ragáñúú ná brákoo asndo ni̱stuáꞌán-mijnée̱ ná awúun ñañuu a̱pha̱, jamí ikhín nixmátu̱ꞌúu̱n asndo nijáñúu̱.
Xómáꞌ xa̱bo̱ tsí nu̱ña̱wu̱ún a̱ga ningujwíi̱n-ragáñúu̱, nigúu̱n gúthúu̱n xa̱bo̱ tsí júwa̱ꞌ ná xuajen jamí tsí júwa̱ꞌ ná xanáá. A̱ꞌkhue̱n rí nigájnúú xa̱bo̱ ágúyáá dí ñajuun niríga̱.
Xómáꞌ ikháanꞌlaꞌ nu̱sngáálaꞌ rí mbáa xa̱bo̱ ma̱goo maꞌthúun tátée o nánée xáꞌnii: "Ma̱xáxóo ma̱mbáyáaꞌlo̱ꞌ, numuu rí mbá xúgíí rí gúꞌdo̱ꞌ rí ma̱goo ma̱mbáyáaꞌ ga̱jma̱á ñajuun korbán" (rí nandoo gáꞌthán: «kixnáxe̱ ná inuu Ana̱ꞌlóꞌ»). Ikhaa jngó tsíni̱ꞌñáálaꞌ xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n rí mambáyúu tátée o nánée mbo̱ꞌ. Xkuaꞌnii nu̱ne̱laꞌ rí ma̱xági̱ꞌdoo numuu ajngóo Ana̱ꞌlóꞌ, numuu rí nu̱sngáálaꞌ rí ma̱gu̱ma rí nu̱ne̱laꞌ jayu máꞌ. Jamí ríga̱ mbaꞌa i̱ꞌwá rí xkuaꞌnii máꞌ nu̱ne̱laꞌ.
A̱ꞌkhue̱n Jesús nindxaꞌwúún mbá xúgíin xa̱bo̱ tsí phú mbaꞌiin, jamí niꞌthúu̱n: «Gu̱dxawíínlaꞌ mbá xúgiáanꞌlaꞌ, jamí ga̱fraꞌa̱ꞌlaꞌ rí ma̱tha̱nꞌlaꞌ. Nda̱a̱ nimbá rí me̱kho̱ xa̱bo̱ rí ma̱ꞌne miꞌsmbaa̱. Xómáꞌ rí nagájnuu ná awúun a̱kui̱in xa̱bo̱, rúꞌkhue̱n ñajuun rí naꞌne miꞌsmbaa̱.
Mbáa a̱ꞌgo̱ Sirofenísia̱ nanimbo̱o̱ꞌ jaꞌyoo Jesús
Nda̱wa̱á, Jesús nigájnuu ná numbaa Galiléa̱, ni̱ke̱e̱ ná numbaa naꞌwáán, ná ꞌgí Tíro̱ ga̱jma̱á Sidón. A̱ꞌkhue̱n ni̱to̱ꞌo̱o̱ awúun mbá guꞌwá, jamí asndo nimbáa xa̱bo̱ tsíyoo̱ rí madxawuun náá xtáa̱. I̱ndo̱ó máꞌ numuu rí ra̱khóo gárkaꞌu-mine̱e̱ꞌ. Numuu rí mbá nacha̱ máꞌ nidxawuun nánée mbáa dxáꞌgú tsí gíꞌdaa gíñá ꞌguéen ga̱jma̱á numuu Jesús, a̱ꞌkhue̱n nána̱ tsúꞌkhue̱n ni̱ꞌkha̱ gásmáti̱go̱o̱ ná wéje̱ Jesús. (A̱ꞌgo̱ tsíge̱ꞌ ñajuun xa̱bo̱ i̱mba̱ xuajen, numuu rí ná Sirofenísia̱ ni̱gu̱maa̱.) A̱ꞌkhue̱n niꞌthán-jáñuu̱ Jesús rí maxkriya̱a̱ꞌ gíñá ꞌguéen tsí gíꞌdaa a̱dée̱. Xómáꞌ Jesús niꞌthúu̱n:
—Atatsíñáá rí mu̱peꞌtso ma̱gi̱ꞌmúú e̱je̱n tsí guꞌwáá ginii, numuu ra̱máján rí ma̱ga̱ta-jáꞌñúu̱ gaꞌwúu̱n kajngó mi̱ꞌda ne̱ ná inúú xu̱wánꞌ mu̱pho̱.
A̱ꞌkhue̱n niriꞌñee̱ ikhaa̱:
—Gakon máꞌ rí xkuaꞌnii jaꞌnii, Táta̱. I̱ndo̱ó máꞌ numuu rí asndo xu̱wánꞌ naꞌpho̱ i̱ꞌñúu guma rí nafrigu ene̱ e̱je̱n, ná agoo xapa nakhú ná napeꞌtso-rámúu̱.
A̱ꞌkhue̱n Jesús niꞌthúun a̱ꞌgo̱:
—Ga̱jma̱á numuu ajngáa rí nirathán, ma̱goo máꞌ mi̱dxu̱uꞌ rá, numuu rí nigájna̱a máꞌ gíñá ꞌguéen tsí ni̱gi̱ꞌdaa a̱ꞌdiáaꞌ.
Ído̱ ni̱ga̱núu̱ ná guꞌwóo̱, a̱ꞌkhue̱n ndiꞌyoo̱ rí jabóo a̱dée̱ ná xi̱yoo, jamí nigájna̱a máꞌ gíñá ꞌguéen ná xuyuu̱.
A̱ꞌkhue̱n niriꞌña mbáa xa̱bo̱ ná majñu̱ú tsí mbaꞌiin:
—Táta̱ naꞌsngáá, niꞌkha ja̱ya̱a̱ a̱ꞌdéꞌ ná inaaꞌ, numuu rí gíꞌdaa̱ mbáa gíñá ꞌguéen tsí naꞌne rí ma̱ꞌga ajngóo̱. Gíñá ꞌguéen tsúꞌkhue̱n nagatuwiin a̱ꞌdéꞌ asndo náá máꞌ ngrigo̱o̱ꞌ, jamí naꞌnii̱ rí ma̱xpátri̱ga̱a̱ mbayíí. Asndo naxpáwíi xngaꞌá rawuu̱n, naꞌkho̱-ꞌduu̱n iñuu̱, xúꞌkhue̱n máꞌ naꞌne xa̱a̱ꞌ. Jamí ni̱thu̱ún tsí narasngúún rí mu̱xkriya̱a̱ꞌ gíñá ꞌguéen, xómáꞌ ikhii̱n táꞌngúu̱n.
A̱ꞌkhue̱n niriꞌña Jesús: «¡Ikháanꞌlaꞌ ñajwanlaꞌ xa̱bo̱ tsí tsínimbu̱únꞌ juyáá Ana̱ꞌlóꞌ! Asndo nguáná jaꞌyoo rí ma̱xtáá ga̱jma̱á nindxa̱ꞌlaꞌ róꞌ. Asndo nguáná jaꞌyoo rí ma̱ꞌngo̱o̱ a̱kui̱nꞌ gúne̱laꞌ róꞌ. A̱guwa ju̱ya̱a̱laꞌ dxáma ge̱jyoꞌ».
A̱ꞌkhue̱n niguwá juya̱a̱ dxáma ná inuu̱. Jamí ído̱ gíñá ꞌguéen ndiꞌyoo Jesús, a̱ꞌkhue̱n niꞌnii̱ rí ma̱guaꞌaan gakhe̱ dxáma jamí ma̱xpátri̱ga̱a̱ mbayíí ga̱jma̱á tsiakhe̱. Xúꞌkhue̱n máꞌ nigíꞌdu̱u̱n nirngáxe̱-mine̱e̱ꞌ jamí naxpáwíi xngaꞌá rawuu̱n. A̱ꞌkhue̱n Jesús niraxu̱u̱ anu̱u̱ dxáma:
—Tiwátha̱ mba̱yo̱ꞌ eꞌne rí nagíꞌnuu̱ ríge̱ꞌ róꞌ.
Xómáꞌ ikhaa̱ niꞌthée̱n:
—Asndo nákhí lájwíi̱n xkuaꞌnii máꞌ igíꞌnuu̱. Jamí phú mbaꞌa nothon gíñá ꞌguéen naꞌne rí ma̱xpátuáꞌáa̱n ná awúun agu jamí ná awúun iya, kajngó maxíya̱a̱. Ikhaa jngó, xí na̱ꞌnga̱a̱ꞌ nathane̱ mbá rí máján, ga̱ñáwíin a̱kia̱anꞌ xtayaxo̱ꞌ. Atambáyáxo̱ꞌ, táta̱.
Xómáꞌ Jesús niꞌthúu̱n:
—Ma̱xára̱tha̱n: "xí na̱ꞌnga̱a̱ꞌ nathane̱ mbá rí máján". Tsí nanimbo̱o̱ꞌ jaꞌyoo Ana̱ꞌlóꞌ, mbá xúgíí rí ma̱goo ma̱gu̱ma ga̱jma̱á numuu̱.
A̱ꞌkhue̱n anu̱u̱ dxáma mbá nacha̱ máꞌ niꞌthée̱n gakhe̱:
—¡Nanimbo̱ꞌlo̱ꞌ! Atambáyúꞌ rí ma̱nimbo̱ꞌ i̱tha̱án xóó ja̱ya̱a̱ꞌ, táta̱.
Jamí ído̱ ndiꞌyoo Jesús rí phú mbaꞌiin xa̱bo̱ nu̱gímbú-mijná, a̱ꞌkhue̱n niꞌthúu̱n gíñá ꞌguéen: «Ikháánꞌ gíñá ꞌguéen, tsáánꞌ nathane̱ rí tsíꞌthán jamí tsíꞌdxuun dxáma tsíge̱ꞌ, ikhúúnꞌ na̱xna̱-ñájwaanꞌ, a̱ga̱jnáaꞌ re̱ jamí nimi̱ꞌtsu̱ náxáta̱ꞌa̱a̱ꞌ ná xuyuu̱».
A̱ꞌkhue̱n rí gíñá ꞌguéen nindxaꞌwá jamí niꞌnii̱ rí mbu̱júꞌ máꞌ ma̱guaꞌaan gakhe̱ dxáma, a̱ꞌkhue̱n nigájnaa̱. Xómáꞌ ikhaa̱ kri̱ga̱a̱ mbayíí asndo xó mbáa tsí nijáñuu, rúꞌkhue̱n kajngó mbaꞌiin xa̱bo̱ nithan rí nijáñuu̱. Xómáꞌ Jesús niguatuun ñawúun dxáma, nixúxii̱. Jamí ni̱tu̱xi̱i dxáma ni̱we̱je̱ nakhúu.
Jesús naꞌne-thanuu dxa̱gui̱i Simón Pédro̱
Ído̱ nigájna̱a Jesús ná guꞌwá rí na̱gi̱mbíin xa̱bo̱ judío̱, a̱ꞌkhue̱n ni̱ke̱e̱ ná guꞌwóo Simón. Xómáꞌ dxa̱gui̱i Simón najáñuu̱, maphú gakhe̱ mikaa̱, jamí nithán-jáñíi̱ Jesús rí ma̱ꞌne thanuu̱. A̱ꞌkhue̱n nixuꞌma-mina̱ꞌ Jesús ná jabóo nána̱ tsí najáñuu, jamí nixná-ñájuu̱n nandii rí ma̱ga̱jnáa ná xuyuu̱. Núkho̱ ni̱gata̱a rí mikaa nána̱ tsúꞌkhue̱n, a̱ꞌkhue̱n rí mbá nacha̱ máꞌ ni̱tu̱xii̱ neꞌne-mújúu̱n rí mu̱phi̱i̱.
Inu na̱gata̱a Jesús ná ixe̱-rguwa, a̱ꞌkhue̱n ni̱ꞌkha̱ gátsijnuu̱ mbáa xa̱bo̱ tsí waꞌyáa nene̱ gíñá ꞌguéen. Neꞌne guéño máꞌ rí na̱nguá júwuun xtíin xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n, jamí na̱nguá xtáa̱ ná awúun guꞌwá, rí xtáa̱ ná mbaa rí gatiin wa̱jen. Ído̱ ndiꞌyoo̱ Jesús, nindxawáskee̱, a̱ꞌkhue̱n nismáti̱go̱o̱ inuu jamí gakhe̱ niꞌthúu̱n: «Dí iyaaꞌ ga̱jma̱á nindxu̱ꞌ, Jesús, tsáánꞌ ñajwaanꞌ A̱dée Ana̱ꞌlóꞌ Mikhuíí róꞌ. Na̱tha̱n-jáñaaꞌ rí ma̱xátha̱ne̱ rí ma̱mínu̱u̱ꞌ».
Xkuaꞌnii niꞌthée̱n numuu rí Jesús inu nixná-ñájuu̱n gíñá ꞌguéen rí ma̱ga̱jnáa ná xuyuu xa̱bo̱. Phú mbaꞌa nothon máꞌ i̱to̱ꞌo̱o̱ gíñá ꞌguéen ná xuyuu xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n. Maske naxtoꞌwóo ñawúu̱n jamí nakhúu̱ ga̱jma̱á ñuu ajwa̱nꞌ ene̱ xa̱bo̱, xómáꞌ ikhaa̱ na̱ru̱thii̱n ne̱ ga̱jma̱á tsiakhe̱, jamí gíñá ꞌguéen naꞌne rí magáyuu̱ nikhuáa ná mbaa niníí. A̱ꞌkhue̱n Jesús niraxu̱u̱ xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n:
—Dí mbiꞌyaaꞌ róꞌ.
Xómáꞌ ikhaa̱ niriꞌñee̱:
—«Mbaꞌiin mi̱ndaꞌkho» mbiꞌyuꞌ.
Xkuaꞌnii niꞌthée̱n numuu rí phú mbaꞌiin mi̱ndaꞌkho gíñá ꞌguéen ni̱tu̱ꞌu̱ún ná xuyuu̱. A̱ꞌkhue̱n rí gíñá ꞌguéen nithán-jáñíi̱ Jesús rí ma̱xájunguii̱nꞌ mbuyamíníi̱ ná iñá rí me̱jno̱ꞌ. Neꞌne rí ikhín máꞌ inu gachúún mbaꞌiin a̱ga napeꞌtso ná júba̱. A̱ꞌkhue̱n rí gíñá ꞌguéen nithán-jáñíí Jesús rí maniñúu̱ ma̱tu̱ꞌúu̱n ná xuñúú a̱ga. Xómáꞌ Jesús nixná ajngóo rí ma̱goo ma̱tu̱ꞌúu̱n. Ído̱ nigájna̱á gíñá ꞌguéen ná xuyuu xa̱bo̱, ni̱tu̱ꞌúu̱n ná xuñúú a̱ga. A̱ꞌkhue̱n rí mbá xúgíin a̱ga niguátaan-ragáñúú ná brákoo asndo ni̱stuáꞌán-mijnée̱ ná awúun ñañuu a̱pha̱, jamí ikhín nixmátu̱ꞌúu̱n.
Ído̱ ndiyáá xa̱bo̱ tsí nu̱ña̱wu̱ún a̱ga rí xkuaꞌnii niríga̱, ningujwíi̱n-ragáñúu̱, nigúu̱n gúthúu̱n xa̱bo̱ tsí júwa̱ꞌ ná xuajen jamí tsí júwa̱ꞌ ná xanáá. A̱ꞌkhue̱n niguwá xa̱bo̱ ágúyáá rí niríga̱. Ído̱ niguáꞌníi̱ inuu Jesús, a̱ꞌkhue̱n ndiyáa̱ xa̱bo̱ tsí nigájna̱á gíñá ꞌguéen ná xuyuu, jamí ꞌgíi̱ ná mijngi nakhúu Jesús. Júwuu̱n xtíñuu̱ jamí káxe̱ ju̱mu̱u̱. A̱ꞌkhue̱n phú nimíñúú xa̱bo̱ rí xkuaꞌnii ndiyáá.
Na̱tha̱nꞌ-jmbalaꞌ rí mbá tikhuun tsí gachúún ge̱jyoꞌ xúge̱ꞌ, ma̱xájáñúu̱ asndo gúyáa̱ rí Ana̱ꞌlóꞌ naꞌthán-ñájuun mbá xúgíí».
Neꞌne mbrúthiin mbá jayu Jesús
Ído̱ ninújngoo mbá migiñu wáa mbiꞌi rí niꞌthán Jesús ajngáa rúꞌkhue̱n, a̱ꞌkhue̱n nitsimuu̱ inuu júba̱ gáꞌthán-jáñuu̱ Ana̱ꞌlóꞌ. Ni̱ke̱e̱ ga̱jmáa̱ Pédro̱, Juáán, jamí Santiágo̱. Awúun máꞌ rí naꞌthán-jáñuu̱ Ana̱ꞌlóꞌ, neꞌne mbrúthun inuu̱. Xómáꞌ xtíñuu̱ neꞌne miꞌxá mbá jayu jamí phú gakhe̱ nambiꞌi-taꞌa ne̱. A̱ꞌkhue̱n nikujmii a̱jmi̱i xa̱bo̱ buanuu tsí nu̱ndxákuun ga̱jma̱á nindxu̱u̱. Ikhiin tsúꞌkhue̱n ñajúún Moisés ga̱jma̱á Elía̱s. Maphú nambiꞌi-taꞌiin máꞌ xa̱bo̱ buanuu tsúꞌkhue̱n mangiin, jamí nuthan-mijnée̱ ga̱jma̱á numuu mbiꞌi rí ma̱ja̱ñúu Jesús ná Jerusalén.
Xómáꞌ Pédro̱ gajmíí a̱ngui̱in nandúu̱n mi̱ndaꞌkho gúnii̱, ikhaa jngó ninii̱. Jamí ído̱ ni̱ma̱ꞌtha̱a idúu̱n, ndiyáa̱ rí maphú gakhe̱ nambiꞌi-taꞌaa Jesús, xúꞌkhue̱n máꞌ nájmi̱i xa̱bo̱ buanuu tsí wájun ga̱jma̱á nindxu̱u̱. Awúun máꞌ rí nagúun xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n, a̱ꞌkhue̱n Pédro̱ niꞌthúun Jesús: «Táta̱ naꞌsngáá, phú máján rí trámáálóꞌ ge̱jyoꞌ. Mu̱ne̱xo̱ꞌ atsú guꞌwá xtúgua: mbá dríga̱a̱ꞌ ikháánꞌ, mbá drígo̱o̱ Moisés, jamí i̱mba̱ drígo̱o̱ Elía̱s». Xkuaꞌnii iꞌthée̱n numuu rí tsíꞌyoo̱ rí maꞌthée̱n.
Ná majñu̱ú xa̱bo̱ tsí mbaꞌiin ni̱ga̱ti̱ya̱a̱ꞌ mbáa tsí gakhe̱ niꞌthúun Jesús:
—Táta̱ naꞌsngáá, na̱tha̱n-jáñaaꞌ rí ma̱tia̱xi̱í tháan a̱ꞌdéꞌ, tsí mbátsíi gúꞌdaalo̱ꞌ. Mbáa gíñá ꞌguéen igatuwii̱n, naꞌne rí mandxaꞌwée̱, jamí naꞌne rí maxpátri̱ga̱-mine̱e̱ꞌ mbayíí, asndo na̱ꞌkha̱ xngaꞌá rawuu̱n. Phú naꞌne-ngínáa̱ jamí tsíyoo̱ gániñuu̱. Ni̱tha̱n-jáñúúlo̱ꞌ tsí narasngúún rí mu̱xkriya̱a̱ꞌ gíñá ꞌguéen, jamí táꞌngúu̱n.
A̱ꞌkhue̱n niriꞌña Jesús:
—¡Ikháanꞌlaꞌ ñajwanlaꞌ xa̱bo̱ tsí tsínimbu̱únꞌ juyáá Ana̱ꞌlóꞌ, jamí xkawi̱i̱ꞌ a̱kia̱nꞌlaꞌ! Asndo nguáná jaꞌyoo rí ma̱xtáá ga̱jma̱á nindxa̱ꞌlaꞌ, jamí ma̱ꞌngo̱o̱ a̱kui̱nꞌ gúne̱laꞌ róꞌ. Aya̱ ꞌcháa a̱ꞌdiáaꞌ ge̱jyoꞌ.
Awúun máꞌ rí naxuꞌma-mina̱ꞌ dxáma inuu Jesús, a̱ꞌkhue̱n nixpátri̱ga̱a̱ mbu̱júꞌ mbayíí neꞌne gíñá ꞌguéen, jamí niꞌnii̱ rí ma̱guaꞌaa̱n gakhe̱. Xómáꞌ Jesús nixkriya̱a̱ꞌ gíñá ꞌguéen, jamí núkho̱ niꞌni̱i a̱kui̱in dxáma, a̱ꞌkhue̱n nixnáxii̱ ñawúun tátée̱. Mbá xúgíin xa̱bo̱ nimakúún rí maphú mba̱a̱ Ana̱ꞌlóꞌ.
Riajma̱ nothon naꞌthán Jesús rí ma̱ja̱ñúu
Awúun máꞌ rí namakúún mbá xúgíin xa̱bo̱ ga̱jma̱á numuu mbá xúgíí rí naꞌne Jesús, a̱ꞌkhue̱n ikhaa̱ niꞌthúu̱n tsí naꞌsngúu̱n:
I̱wa̱á mba̱a̱ ski̱yu̱u̱ꞌ Jesús xó rí gixa̱a̱
Mbá miꞌtsú xtáa Jesús naxkriya̱a̱ꞌ ná xuyuu mbáa xa̱bo̱ mbáa gíñá ꞌguéen, tsí neꞌne rí ma̱ꞌne nda̱a̱ ajngóo xa̱bo̱. Ído̱ nigájna̱a gíñá ꞌguéen rá, núkho̱ ni̱ꞌkha̱a ajngóo xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n, jamí phú nimakúún xa̱bo̱ rí ndiyáá rúꞌkhue̱n.
A̱ꞌkhue̱n rí mbáa tsí ikhii̱n neꞌne-jámbi̱yu̱u̱ꞌ mbáa yumbée tsí jayá idxu̱ún dxakuun, ni̱ro̱thon-ríguíi̱ ñaꞌwun mújúun. Xómáꞌ Jesús niꞌthán: «Máján rá. Gu̱ni̱ꞌñúu̱laꞌ». A̱ꞌkhue̱n nixkajmee̱ ñaꞌwuun tsí nijámbi̱yu̱u̱ꞌ, jamí núkho̱ niꞌni̱i ne̱.
Ído̱ nigúun xa̱bo̱ tsí nixúꞌmii Juáán, a̱ꞌkhue̱n nigíꞌdu̱u̱n Jesús niꞌthúún mbá xúgíin xa̱bo̱ ga̱jma̱á numuu Juáán. Xáꞌnii niꞌthúu̱n: «Dí nikua ágúya̱álaꞌ ná mbaa niníí róꞌ. Á nikua ágúya̱álaꞌ mbá e̱ꞌe̱n rí naꞌba̱a̱n eꞌne gíñá dxe̱ꞌ. Xí na̱nguá, dí nikua ágúya̱álaꞌ xúꞌkhue̱n róꞌ. Á nikua ágúya̱álaꞌ mbáa xa̱bo̱ tsí júwuun xtíin rí mitsaan dxe̱ꞌ. Ndu̱ya̱á máꞌ ikháanꞌlaꞌ rí xa̱bo̱ tsí júwúún xtíin rí mitsaan jamí júwa̱ꞌ mújúún guéñúú, i̱ndo̱ó máꞌ ná guꞌwá mba̱ꞌwo̱ drígu̱ún thúngaa júwa̱ꞌ tsúꞌkhue̱n. Gu̱tha̱nlaꞌ, tsáa nikua ágúya̱álaꞌ róꞌ. Á mbáa xa̱bo̱ tsí na̱gu̱wíjnga̱a ajngóo Ana̱ꞌlóꞌ dxe̱ꞌ. Na̱tha̱nꞌlaꞌ rí ikhaa tsúꞌkhue̱n nikua ágúya̱álaꞌ, jamí ra̱ꞌkhá nikhuáa xa̱bo̱ tsí na̱gu̱wíjnga̱a ajngóo Ana̱ꞌlóꞌ. Numuu rí ga̱jma̱á numuu̱ ikhaa̱ ka̱ma naꞌthán ná i̱yi̱i̱ꞌ ajngóo Ana̱ꞌlóꞌ:
"Athayáá lá rí ikhúúnꞌ na̱xu̱ꞌmáa xa̱bi̱ꞌ tsí ma̱gu̱wíjnga̱a ajngóꞌ, ikhaa̱ ma̱ꞌgee̱ inaaꞌ.
Ikhaa̱ ma̱ꞌne-mújúu̱n jamba̱a̱ꞌ ná mi̱dxo̱ꞌ".
Ikhúúnꞌ na̱tha̱nꞌlaꞌ rí mbá xúgíin xa̱bo̱ numbaa tsí nijúwa̱ꞌ, ndawa̱a̱ asndo nimbáa xa̱bo̱ tsí na̱gu̱wíjnga̱a ajngóo Ana̱ꞌlóꞌ tsí i̱wa̱á gíꞌdoo numuu xó rí Juáán. Maske máꞌ xkuaꞌnii, tsí na̱nguá gíꞌdoo numuu ná majñu̱ú xa̱bo̱ tsí naꞌthán-ñájúún Ana̱ꞌlóꞌ, tsúꞌkhue̱n i̱wa̱á gíꞌdoo numuu xó rí Juáán».
Mbá xúgíin xa̱bo̱ tsí ni̱dxawíín rí niꞌthán Juáán, asndo xa̱bo̱ tsí nu̱ru̱ma mbúkho̱o̱ guꞌwá-ñajun mangiin, waxúꞌdu-maꞌíi̱n ná awúun iya niꞌnii̱, numuu ndiyáa̱ rí májáan Ana̱ꞌlóꞌ. Xómáꞌ tsí xa̱bo̱ fariséo̱ gajmíí xa̱bo̱ tsí na̱ma̱ñúú xtángoo, ra̱khúu̱n gúdri̱guíi̱ rí máján nandoo Ana̱ꞌlóꞌ gáꞌne ga̱jma̱á numúu̱, ikhaa jngó túni̱ꞌñá-mijnée̱ rí mi̱xúꞌdu-maꞌíi̱n ná awúun iya gáꞌne Juáán.