Milagres

26 Bɔŋ Jiso lɛ́nə bɔŋ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Yɔ̄ŋ-yə nɔ chàa ghʉəʼ-woməsʉʉ-kə, bɔŋ nubə inchəŋ yùhə tʉ Nyii."

26 Bɔŋ Jiso lɛ́nə bɔŋ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Yɔ̄ŋ-yə nɔ chàa ghʉəʼ-woməsʉʉ-kə, bɔŋ nubə inchəŋ yùhə tʉ Nyii."

37 Bʉʼka mbɔ nubɛʼkə bɛ ghɔ ndə i chàa Nyii fɛ."

20 Ɔ ghɔ̀ŋ tʉ bɔŋ mbɔ, "Bʉʼka bii mɔ̀ʼfyiihə-ii ndəŋ mɔ məniʼ. M̈ɔ shyíi bii nə shʉəŋ mbɔ kaʼ məmɔʼfyiihə-ii ndəŋ mɔ kʉ̂ʉ buŋ tə́ʼ tə bɛ nə ŋgwie-kîa, bəkɔ bii ghɔ̀ŋ tʉ kwɔŋ-ɔ̄ŋ mbɔ, ‘Lɔ̀ hə fɛ̄ŋ gɛ̀ fīi,’ i bɔŋ lɔ̀, nubɛʼkə yi shʉ́ə chàa bii fɛ."

21 Jiso bə̀ŋhə tʉ bɔŋ mbɔ, "Shʉəŋshʉəŋ m̈ɔ shyíi bii mbɔ, kaʼ bii mɔ̀ʼfyiihə-ii ndəŋ mɔ, təmə kə́ jínə fɛ, bii mə chìi haʼ nukə ndə bə chìi tʉ mbʉ kətyʉ-fik fɛ, bɔŋ bəkɔ bii ghɔ̀ŋ tʉ kwɔŋ-ɔ̄ŋ mbɔ, ‘Sòʼ ŋwɔŋ-aŋ gɛ̀ gwù mu muukwɛʼtəŋmə,’ i bɔŋ bɛ haʼ nɔ.

23 Jiso bə̀ŋhə mbɔ, "Məghɔ̀ŋ mbɔ, ‘Kaʼ bɛ mbɔ bəkɔ a chìi nukə’? Bəkɔ nubə inchəŋ tòʼ kaʼ wo bɛ́ŋ Nyii."

27 Jiso lɛ́nə bɔŋ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Yɔ̄ŋ-yə nɔ chàa ghʉəʼ-woməsʉʉ-kə, bɔŋ nubɛʼkə kaa ghɔ ndə i chàa Nyii fɛ. Bʉʼka nubə inchəŋ nɔ yùhə tʉ Nyii."

27 Jiso bə̀ŋhə mbɔ, "Nubə ndə i chàa ghʉəʼ-woməsʉʉ-kə, nɔ yùhə tʉ Nyii."

58 Ɔ kə fɔ̀ʼ nufinəbə chɔ yɔ́ŋyɔ́ŋ fɛ, bʉʼka ntɛ ndə bɔ̂ŋ kə gòʼ təmə mɔ̀ʼfyiihə-ʉə ndəŋ ɔŋ fɛ.

22 Bənaa-bɔŋ, bətie-bɔŋ, bʉə-Isilɛ b̈ii yʉ́ ŋgiebə-ɔ̄ŋ, Jiso ndə ɔ kə lɔ̀ hə Nasalɛ, Nyii nɔ kə bɛ́ŋ ɔŋ nə nufinəbə ghɔŋbə nuchíechubə leʼnə nubəcheʼbə ndə Nyii kə fɔ̀ʼ tíŋ hə bɔ̌ŋ mbəŋ-ɛŋ. Bii nə mbəŋ-yii nɔ kínə bʉʼka i nɔ kə fyú hə mu bii.

31 Ndʉʉ ndə bɔ̂ŋ gháaNyii liʼ, mbʉ kəyəŋ ndə bɔ̂ŋ tə́nə chɔ ŋʉ̀ʼnə. LyʉʉhəNyiikə ŋíi mu bɔŋ tə lə́ŋ, bɔ̂ŋ jyʉ́ʉ kəghɔ-ɔ, bɔ̂ŋ chʉ́ʉhə məkwə́ʼ ŋgieNyiikə nə fyii shʉ́əshʉ́ə.

11 Nyii nɔ nə kə́ fɔ̀ʼ fɔŋ-bənu finə tíŋ hə bɔ̌ŋ Bɔɔ. 12 I bɛ tə via-ndyi-yʉ̀əʼ-shʉ-bə-i ghɔŋbə ndyi-fɔʼɔ-hə-i, bə lʉ̀ gɛ̀ nə yɔŋ, kʉ̂ʉ kə̀ŋ bʉə-bəyɔʼ chɔ nɔ, mbʉ yɔʼbə-ʉə tíŋ, lyʉʉhəbʉəbʉəbə bɔŋleʼ fyútə ghɔ mbʉə-bɔŋ.

12 Bʉʼka bə nɔ kə dʉ̀ʼ cheʼ-ŋkɛŋ-lɔntəŋNyii-bə mu bii nə məyá fyii yɔ́ŋyɔ́ŋ, bə dʉ̀ʼ nə nubəcheʼbə, nə nuchíechubə leʼnə fɔʼkwɛʼtəŋtə.

28 Nyii bɔŋ-nɔʼ-leʼ dùʼhə bʉə mu chɔshi,

fəŋtə kə́ bɛ bəlɔntəŋ-bi,

bʉə ndə bɔ̂ŋ tyúnə bɔ̌ŋ bɔŋ kə́ bɛ bʉəyʉkəŋgie-bi,

bʉə ndə bɔ̂ŋ tyúnə bɔ̌ŋ bɔŋ vɛʼ bûu kə́ bɛ bʉə dàhə kəŋgieNyii,

ndʉʉmɛ, bʉə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ fɔ̀ʼ nufinəbə,

ndʉʉmɛ, bʉə ndə bɔ̂ŋ kie kɔ-nchʉʼ-kə,

bʉə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ kɔ́ ŋkwaa tʉ bəbɛʼbʉə,

bʉə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ dʉ̀ʼ fɔʼtə

leʼnə bʉə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ kwə́ʼ ndə ŋgiebə ŋkʉʉŋkʉʉ.

8 Tʉ mbyu wo-imɔʼ, mbʉ kəLyʉʉhəNyii nɔ kɔ́ ghʉəʼkə ndə məkwə́ʼ ŋgiebə ndə i kie mukətʉ-súunə, tʉ ibɛʼ-yə bə kɔ́ ghʉəʼkə tʉ ɔŋ ndə məkwə́ʼ ŋgie-ndaa-bə, kə́ kɔ́ haʼ mbʉ mbyu kəLyʉʉhə-ghɔ̄ imɔʼ. 9 Tʉ ibɛʼ-yə bə kɔ́ məmɔ̀ʼfyii ndəŋ Nyii, kə́ kɔ́ haʼ mbyu kəLyʉʉhə-ghɔ̄ imɔʼ, bə kɔ́ kɔkə ndə məchʉ́ʼ bʉə tʉ ibɛʼ-yə wo, kə́ kɔ́ haʼ mbʉ mbyu kəLyʉʉhə-ghɔ̄ imɔʼ. 10 Tʉ ibɛʼ-yə wo bə nɔ kɔ́ ghʉəʼkə ndə məchìi nufinəbə, tʉ ibɛʼ-yə wo bə kɔ́ ghʉəʼkə ndə mətéʼ ntəŋ ndə i gwè hə kəghɔ-Nyii, tʉ ibɛʼ-yə wo bə kɔ́ ghʉəʼkə ndə mətúhə ntɛ-bəlyʉʉhə-bə, tʉ ibɛʼ-yə wo ghʉəʼkə ndə məkwə́ʼ ŋgiebə ndə i bɛ ŋkʉʉ ndəŋ yʉə-yə, tʉ ibɛʼ-yə wo bə kɔ́ ghʉəʼkə ndə məfʉ̀ʼtə nukə ndə mbʉ ntəŋ bɛ yɔŋ ndə mbʉ bəŋgie.

39 Bɔŋ Jiso bə̀ŋhə mbɔ, "Kə bii mə kɔ́tuu tʉ ɔŋ fɛ, bʉʼka wo kaa ghɔ ndə ɔ tʉʼ fɔ̀ʼ nu-shʉ́əshʉ́ə-bə yie-mɔ ndə bəkɔ ɔ chʉʼ tíi yie-ɔ bʉəbʉə fɛ. 40 Bʉʼka mbɔ wo ndə ɔ gòʼ təmə tɛ́ŋ bʉʼʉ fɛ, nɔ bɛ kəvia-bʉʼʉ.

15 Ndʉʉ ndə bɔ̂ŋ tʉʼ gháaNyii mɔ̀ʼfyiihə-ʉə ndəŋ ɔŋ, i bu kwáa ŋgɛɛ ndə ɔ tʉʼ yɔ́ʼyɔ́ʼ, Tiekətʉ chʉ́ʼ ɔ. Kaʼ ɔ nɔʼ kə chìi bʉ̂ʼʉ, bə bu sʉ̀fyii hə ndəŋ bʉ̂ʼʉ-e.

16 Ndʉʉmɛ, b̈ii gwía fyùufyùu tʉ ŋwɔŋtə-ii, gháaNyii tʉ ŋwɔŋtə-ii, mbɔ Nyii chʉʼ chʉ́ʼ bii. MəgháaNyii wo ndə ɔ tə́nə ndyʉndyʉ tʉ Nyii nɔ kie ghʉəʼ-shʉ́əshʉ́ə-kə ndə məfɔ̀ʼ.

17 Ɛlaja nɔ nə bɛ haʼ woməsʉʉ ndə bʉʼʉ, ɔ gháaNyii shʉ́əshʉ́ə mbɔ wyuu mə fyíi fɛ, ndə ŋgʉʼhə itia nə bəchi ntʉʼʉ təmə wyuu chə́ŋ sê fɛ. 18 Ndʉʉmɛ, ɔ bìʼ gháaNyii, yuo ŋɔ́ʼnə wyuu fyíi fɔ-sê-bə kʉ́ʉnə.

16 Ndʉʉmɛ, ɔ lʉ̀ mbʉ mbyu-bele-hə itaa leʼnə mbʉ mbyu-mbɔʼ-hə ibûu, lɛ́nə yuo, kɔ́ ndɔ, bə́ʼtə, kɔ́ tʉ vâafɔʼɔ-bi mbɔ bɔ̂ŋ tʉ́ʼtə bəshʉ mbʉ nuɔ-bʉə. 17 Bɔ̂ŋ bənchəŋ yú tə yúotə. Bɔ̂ŋ lɛ̀ʼtə shyiibə njuɔ bûu nə wuŋ i lə́ŋtə nə kwuʼkwuʼ-bele.

Lɛŋ woke ndə ɔ kie nchʉʼ ndəŋ Chîlɔʼkə

10 Nɔ nə bɛ Chîlɔʼbɛʼkə, Jiso kə́ dàhə mu njaagháaNyii. 11 Wokebɛʼ kə́ bɛ chɔ ndə lyʉʉhəbʉəbʉəkə nɔʼ lɛ́ŋhə ɔŋ ndə ŋgʉʼhə njuɔ fɔŋ nə wuŋ. Ɔ kə́ tòʼ bʉʉbʉʉ təmə bəkɔ ɔ bə̀ŋhə ŋwɔŋ-ɛŋ fɛ. 12 Ndʉʉ ndə Jiso nyíɛ ɔŋ, tíi ɔ, ɔ fyú gwè bəshʉ ɔ, ɔ gìe tʉ ɔŋ mbɔ, "Woke, bə nɔʼ chʉ́ʼ a ndəŋ yɔʼkə-a." 13 Jiso mɔ̀ʼ ghɔkə-i ndəŋ ɔŋ, haʼ ndʉʉmɛ, ɔ kie nchʉʼ, bə̀ŋhə ŋwɔŋ-ɛŋ, tə́nə ndyʉndyʉ, chʉ́ʉhə kə́ lə̀ʼtə Nyii.

14 Tʉʉ wokwɛʼtəŋ-mu-njaagháaNyii byʉ́ʼ tʉ Jiso bʉʼka mbɔ ɔ nɔʼ chʉ́ʼ wo ndəŋ Chîlɔʼkə. Mbʉ wokwɛʼtəŋ gìe tʉ bʉə-ghɔ̄bə mbɔ, "Chî-fɔʼɔ-bə nɔ bɛ ntʉʼʉ, mu chî-maa-bə-ɔ̄ŋ b̈ii gwè kie nchʉʼ-yii, kaa bɛ ndəŋ Chîlɔʼkə fɛ."

15 Tiekətʉ bə̀ŋhə tʉ ɔŋ mbɔ, "Bii bʉə làhə shʉ! Bii tʉʼ fyúhə bənaʼa-wada-bii ghɔŋbə bəjakashi-bii hə mu lɔ̂ŋ ndəŋ Chîlɔʼkə, gɛ̀ kɔ́ muu tʉ bɔŋ fe? 16 Bɔŋ woke-ɔ̄, vaa-Ablahaŋ ndə Sata nɔʼ kə kɔ́ʼ ɔ ndəŋ ŋgʉʼhə njuɔ fɔŋ nə wuŋ, bəkɔ bə yɔ̀ʼtə ɔŋ ndəŋ ghyʉʉ-Sata-tə ndəŋ Chîlɔʼkə fe?" 17 Ndə ɔ gìe yɔ̄ŋ-yə le, bʉə-bàa-bi bənchəŋ kie tʉvyiikə. Mbʉ bʉə-ghɔ̄bə kə́ nʉ́ətə nuchíechubə ndə ɔ tʉʼ chìi.

11 Jiso nɔ nə chìi fəŋ kəcheʼ-ɔ̄ Kana ndə i bɛ mu Galili, ndə i kə dʉ̀ʼ məgʉə-e. Vâafɔʼɔ-bi bɛ́ŋ ɔŋ.

14 Ndʉʉ ndə mbʉ bʉə nyíɛ cheʼkə ndə ɔ chìi, bɔ̂ŋ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Nɔ bɛ mbʉ yʉkəŋgieNyii leʼ shʉəŋ ndə ɔ kə bɛ ndə məgwè kəwʉʉnəmbi!"

29 Jiso ghɔ̀ŋ tʉ ɔŋ mbɔ, "A bɛ́ŋ nduɔ bʉʼka mbɔ a nyíɛ mɔ mɛ? Tʉʉjyu nɔ bɛ tʉ bʉə ndə bɔ̂ŋ bɛ́ŋ təmə nɔʼ nyíɛ fɛ."

Luu-ŋwɔʼnə-ɔ̄ŋ

30 Vâafɔʼɔ Jiso nɔ nə nyíɛ cheʼbɛʼbə buŋmbi ndə Jiso kə chìi bəshʉ-bɔŋ, ndə bə nyɔ̀ʼ mu ŋwɔʼnə-fɛ̄ŋ fɛ, 31 bɔŋ bə nɔ nyɔ̀ʼ bɔ̄ŋbə mbɔ bii chʉʼ bɛ́ŋ mbɔ Jiso nɔ bɛ mbʉ Wo ndə Nyii Kùŋ Tə́ŋ bɔŋleʼ kə́ bɛ VaaNyii, mbɔ bii kʉ̂ʉ leʼ bɛ́ŋ nɔ, kie məchímbi nə yie-e.

8 Ndʉʉmɛ, ibɛʼ-yə mbyu vaafɔ̀ʼ ndə ɔ nɔʼ kə fəŋ dàa chu-sě le, leʼ shíʼ ghɔ mu mbʉ sě, nyíɛ, bɔŋleʼ bɛ́ŋ, 9 bʉʼka bɔ̂ŋ chʉʼ kə kínə nukə ndə i kə ghɔ̀ŋ mu ŋwɔʼnə-Nyii mbɔ Jiso la bu yaʼ bʉ̀nə kóʼ ndʉʉ ndə ɔ kə kwú fɛ.

13 Mɔ nyíɛ lyʉʉhənyaatəbə itia, ndə bɔ̂ŋ tʉʼ fyú hə chu mbʉ dalagɔŋ, kə́ fyú chu mbʉ nyaa bʉəbʉə bɔŋleʼ fyú chu mbʉ yʉkəŋgieNyii nə mbii kə́ bɛ nə ŋɔʼnchɔŋbə. 14 Nɔ kə bɛ lyʉʉhəbʉəbʉəbə ndə bɔ̂ŋ kə́ chìi nufinəbə ndə bɔ̂ŋ wɔ̀ʼnə gɛ̀ tə bəfɔŋ kəwʉʉnəmbi inchəŋ ndə məchə̀ŋtə bɔŋ ndə chɔ̂ ndə i bu bɛ ndəŋ fɔŋ-kəchî-Nyii ndə ɔ kie ghʉəʼkə inchəŋ.

Cheʼ-Jona-kə

38 Ndʉʉmɛ, bʉəbɛʼbə ndə bɔ̂ŋ kə́ dàhə nuʼ-Mushi ghɔŋbə bʉə-Falasi gìe tʉ ɔŋ mbɔ, "Chicha, baʼa nɔ tʉʼ kʉ́ʉ nyíɛ nukəcheʼkə kəghɔ-a." 39 Ɔ bɔŋ bə̀ŋhə tʉ bɔŋ mbɔ, "Ŋgwie bʉ̂ʼʉ ghɔŋbə ŋgwie-bəsəŋ * nɔ tʉʼ bíʼtə haʼ cheʼkə, bɔŋ təmə bə kʉʉ kɔ́ cheʼbɛʼkə tʉ bɔŋ fɛ, yaʼkɛŋ haʼ cheʼ-Jona-kə, yʉkəŋgieNyii. 40 Bʉʼka mbɔ haʼ ndə Jona kə chí mu bətɔ fɔŋ mbɔʼ ndə bəndʉʉbətyuʼ itia leʼnə bəndʉʉnəchî itia, nɔ bɛ haʼ nɔ ndə Vaa-Woməsʉʉ bu bɛ mu sê ndə bəndʉʉbətyuʼ itia leʼnə bəndʉʉnəchî itia.

Fɛʼɛ-Nyii nɔ tʉʼ chyìi bʉə ndə bɔŋ gòʼ təmə bɛ́ŋ ɔŋ fɛ

20 Ndʉʉmɛ, Jiso chʉ́ʉhə ndə məmɔ́ yəŋkwɛʼtəŋbə ndə ɔ nɔʼ kə fɔ̀ʼ njɔŋnjɔŋ nufinəbə-i chɔ, bʉʼka bɔ̂ŋ kə shìe liɛŋ ndəŋ bʉ̂ʼtə-ʉə fɛ, 21 kə́ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Ŋgʉəʼ ndəŋ bii bʉə-Kolasiŋ! Ŋgʉəʼ ndəŋ bii bʉə-Bɛsieda! Bʉʼka nufinəbə ndə bə kə fɔ̀ʼ mu bii, bə kʉ̂ʉ kə chìi mu Taa ghɔŋ Sidɔŋ, təmə bɔ̂ŋ nɔʼ kə shìe liɛŋ ndəŋ bʉ̂ʼtə-ʉə lʉ̀ hə mbibɛʼ nə ndyi-kəfʉəŋ-hə kùŋ bubə ndə mədʉ̀ʼ mbɔ bɔ̂ŋ la nɔʼ kɔ́ŋ lɛɛŋhəkə-ʉə tɔ̀ŋ mu kyʉ. 22 Bɔŋ nɔʼ m̈ɔ shyíi bii mbɔ i bu yi bʉ̀ʉ tʉ bʉə-Taa ghɔŋbə bʉə-Sidɔŋ ndəŋ chî-kwɛ̀-fɛʼɛ-kə tə chàa ndə i bu bɛ tʉ bii. 23 Bɔŋ bii bʉə-Kabanu, bə bu kóʼhə bii ghɔʼ mɛ? Bə bu shúʼhə bii mu viʼi. Bʉʼka nufinəbə ndə bə kə fɔ̀ʼ mu lɔʼɔbə-ii, bə kʉ̂ʉ kə fɔ̀ʼ mu Sodɔŋ, təmə i nɔ káa chɔ tə gwè dàa laa. 24 Bɔŋ nɔʼ m̈ɔ shyíi bii mbɔ i bu yi bʉ̀ʉ tʉ bʉə-Sodɔŋ ndəŋ chî-kwɛ̀-fɛʼɛ-kə tə chàa ndə i bu bɛ tʉ bii."

22 Nchəŋnchəŋ bənu-ɔ̄ŋ nɔ nə fyú ndə məchìi nubə ndə Tiekətʉ nɔʼ kə kwə́ʼ tíŋ hə bɔ̌ŋ woyʉkəŋgie-e mbɔ:

23 "Nyíɛ! Mbʉ vaabəke ndə ɔ gòʼ təmə nɔʼ kínə woləŋ fɛ, bu gʉ̀ʼ bí vaabələŋ,

bə tyú yie-e nə Emanuɛ",*

ndə i bɛ mbɔ, Nyii nɔ bɛ bʉʼʉ bɔŋ mɔʼɔ.

49 bɔŋ ndʉʉ ndə bɔ̂ŋ kə nyíɛ ɔŋ, ɔ kə́ tòʼ ndəŋ muu, bɔ̂ŋ kwɔ̀ʼtə mbɔ la ŋkwusêkə, i chìi bɔ̂ŋ tíitə nə ghʉəʼkə, 50 bʉʼka bɔ̂ŋ bənchəŋ nɔ kə nyíɛ ɔŋ, i fɛ̀ŋhə bɔŋ. Ɔ bɔŋ kwə́ʼ tʉ bɔŋ haʼ ndʉʉmɛ, ghɔ̀ŋ mbɔ, "B̈ii yá fyiihə-ii, nɔ bɛ mɔ. Kə bii mə leʼ fàa fɛ."

50 Jiso kʉ̂ʉ yʉ́ nukə ndə ɔ tʉʼ gìe, bə̀ŋhə tʉ ɔŋ mbɔ, "Kə a mə leʼ fàa fɛ, kə́ mɔ̀ʼ haʼ fyii-a ndəŋ mɔ, vaa-a bu bìi."

37 Ɔ kʉ̂ʉ shíʼ gwè dàa tiɛŋ Kwɔŋ-bəTyʉ-Oli, mbʉ nuɔ vâafɔʼɔ-bi buŋmbi chʉ́ʉhə kə́ nʉ́ətə, bɔ̂ŋ lə̀ʼtə Nyii nə gyʉʉ-yʉə dədə te nchəŋnchəŋ nufinəbə ndə bɔ̂ŋ kə nyíɛ ndə ɔ fɔ̀ʼ, 38 kə́ ghɔ̀ŋ mbɔ,

"Tə Nyii bìʼ Fɔŋ ndə ɔ gwè yie-Tiekətʉ,

fyiighʉ́ənə nɔ bɛ yuo,

məŋwɔʼ nɔ gɛ̀ tə dàa liʼ yuo!"*

9 Ndʉʉ ndə ɔ gìe nubə-ɔ̄ŋ inchəŋ, ndə bɔ̂ŋ kə́ lɛ́nə ɔŋ, bə chɔ̀ʼhə ɔŋ, gɛ̀ nə nɔŋ yuo, mbɔʼkə lìihə ɔŋ hə shʉ-bɔŋ.

7 Mɔ gwù sê yʉ́ gyʉʉ ndə i ghɔ̀ŋ tʉ mɔ mbɔ, ‘Sɔɔ, Sɔɔ, a tʉʼ chɔ́ŋhə mɔ mbuka?’