Pão
O pão é símbolo central na Bíblia: do maná no deserto ao pão da vida — Jesus. A Escritura usa o pão para ensinar sobre provisão divina, comunhão e dependência espiritual.
O maná do céu
Deus alimentou Israel no deserto com pão do céu. O maná era diário, fiel e suficiente — retrato da provisão constante de Deus.
O pão da vida
Jesus declarou: 'Eu sou o pão da vida.' Quem vem a Ele nunca terá fome, e quem nele crê jamais terá sede. Ele é o sustento eterno.
Yisu aleeli bo: «Mu mbuli, mu mbuli me ndi mu undeele benu, a Moose aviidi benu mapa ma maamati hu yulu ve. Ka ni Taata a me ubaava benu mapa ma mbuli ma yulu. Mu tooni ati lipa la Nzambi ni li libaakulamana umata hu yulu, na li libaava baatu ba tsi moonyi.» Bo baaleeli nde: «Pfumu, baava bisu lipa mo liina taangu yoosi.»
Yisu ni uleele: «Me, me ndi lipa la moonyi. Pasi muutu wu uya huli me, a hukaakwa nzala ve. Na wu usiila me imiinu, a hukaamono peyu ve.
Me, me ndi lipa la moonyi. Bakaaha baa benu baadiidi maane mu kumu, ka bo baakwidi. Ka liniili ni lipa li lili mu ukulamana umata hu yulu. Pasi muutu wu udya lo, a hukwa ve. Me, me ndi lipa la moonyi li laakulamana umata hu yulu. Tso muutu diidi lipa mo liina, nde sa abaha moonyi wu bilima na bilima. Lipa li me upa, ni musunya a me. Me ndi mu upa nde, mana baatu ba tsi babaha moonyi.»
Ka Yisu afutili: «Baasonehe: "Muutu a huubaha moonyi ndulu mu mapa ve, ka mu mambu moosi ma mu baapala mu munywa a Nzambi."»
Partilha e comunhão
O partir do pão une o corpo de Cristo. Na Ceia, na generosidade e na partilha, expressamos a comunhão com Deus e uns com os outros.
Titswene nde avoli lipa, hu mbisa ufutala matondo huli Nzambi, nde abukili lo, akabili bo na aleeli: «Yiniiyi ni nyutu a me yi me apiidi mu benu. Baasaani buuna mu uba yibuhala me moonyi.»
Mu mbuli, pasi tangu yi benu luukaadya lipa mo liniili na yi benu luukaanywa mbuungu mo yiniiyi, benu libaayaabisa lipfu la Pfumu natee bu nde huuyafutaha.
Mbuungu yi lisyeme, yi bisu libaafutala Nzambi matondo, ŋa lili mu unywa yo, a yili itwadi hya bisu na makila ma Kristo ve? Lipa li bisu libaatabula, ŋa lili mu udya ilaambu hya Pfumu, a lili itwadi hya bisu na nyutu a Kristo ve? Mu tooni ati, lipa lili ndulu limosi. Tso bu bisu lili ba balahi, bisu lili nyutu mosi, na bisu lili mu ukabasana lipa limosi liniili.
Buuna, benu lafwana usambila bunuubu:
"Taata a bisu wu li hu mayulu!
Nyaha nduhi a we bakiinza.
Nyaha ipfumu hya we hibaaya.
Nyaha litondo la we liba ŋa toto we hu yulu.
Byudya bya bisu bya kele tsuhu,
va bisu byo lolo yiniiyi.
Ka Yisu akaali bo: «Vaani bo byudya benu mwakulu!» Bayihi baafuuli nde: «Bisu liyene liyatsinda makama moole (200) ma badenye mu usuumba mapa, na liva bo byudya?» Yisu aleeli bo: «Mapa kwe benu lili na mo? Yenaani, yamonwaani.» Bo baayafuula na baayaleele nde: «Bisu na mapa mataanu na batswi boole.» Buuna, Yisu aviidi bo tumili mu utsahisa baatu boosi mu makabu-makabu ŋa yulu a biimbu bi bibisu. Na bo baatsahili mu miloongo mya kama (100) la baatu na mu miloongo mi maku mataanu ma baatu. Yisu avoli mapa ma mataanu na batswi baboole. Asiimbuli miisu hu yulu na asambili mu uvondo lisyeme. Titswene, atabuli mapa na aviidi mo huli bayihi, mu ukabila huli koonge a baatu. Yisu akabi kaka batswi baboole huli boosi. Boosi baadiidi na baaywaati. Na bayihi baatoli na baabehi byebe kuumi na byole bi byaluuli mu bitini bi mapa na bi batswi bi byasalili.
Provisão divina
O justo não é desamparado e seus descendentes não mendigam pão. Deus provê com fidelidade o alimento de cada dia.
Usa buyedi mu ndongisili Bafarisi na Basaduki
Ŋa bayihi baakayene hu simu lina la dyanga, bo baavusiini mapa mutima. Yisu aleeli bo: «Kebaani! Baani na buyedi mu levure li Bafarisina na Basaduki.» Bayihi baakatsundana hutso mitima na baakaleelesene: «Nde amiileele buuna, mu tooni ati, bisu a libehi mapa ve.» Yisu a Yaabi mambu ma bo baakatsima, na nde afuuli bo: «Mu hima benu lili mu ulelesene ti: a lili na mapa ve? Benu baatu ba imiinu hya hi ikeehe! Benu kini a laatsikaha ve? Benu a lili mu uyibwala moonyi mu mapa mataanu ma baakabili biveeve bitaanu (5 000) bi babahala na litangu li maponzi ma benu laabiti ve? Na benu a lili mu uyibwala moonyi mu mapa tsambu ma baakabili biveeve bina (4 000) bi babahala na litangu la byebe bi benu laabiti ve? Benu a laaveletsikaha ve? Me a hakanzambila benu mu mapa ve ŋa me akandeele benu: "Keebaani mu levure li Bafarisi na Basaduki!"»
Buuna, bayihi baatsikihi ti nde a haleeli bo mu ukebe mu levure li bubaasalila mu uvaanga lipa ve. Ka mu ukebe mu ndongisili Bafarisi na Basaduki.